Μια σπάνια οικογενειακή ιστορία από τη Παμφυλία αναδεικνύεται μέσα από επιγραφές που διασώθηκαν στη Λυρβοτόν Κώμη, ένα χωριό αφιερωμένο στην παραγωγή ελαιολάδου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Αρέτη, ιέρεια της Δήμητρας, η οποία χρηματοδότησε έναν πύργο αποθήκευσης ελαιολάδου πριν από περίπου 2.000 χρόνια, αφήνοντας το όνομά της χαραγμένο στην πέτρα.
Η Αρέτη και ο πύργος της
Η Αρέτη, ιέρεια της Δήμητρας, χρηματοδότησε με δικά της χρήματα έναν διώροφο πύργο στη Λυρβοτόν Κώμη, κοντά στην Αττάλεια, στην επικράτεια της αρχαίας Περγής. Η επιγραφή του κτηρίου αναφέρει ότι το αφιέρωσε στον αυτοκράτορα Δομιτιανό και στην Άρτεμη της Περγής, ενώ ο πύργος χρησιμοποιούνταν για την προστασία και αποθήκευση ελαιολάδου. Η παρουσία δεκάδων εργαστηρίων παραγωγής ελαιολάδου στα ερείπια του χωριού δείχνει ότι η περιοχή παρήγαγε πολύ περισσότερη ποσότητα από όση χρειαζόταν για την τοπική κατανάλωση.
Η συνέχεια της οικογένειας: Κίλλη και Μούας
Οι επιγραφές αποκαλύπτουν ότι η ελαιουργική δραστηριότητα της οικογένειας συνεχίστηκε για γενιές. Η κόρη της Αρέτης, Κίλλη, και ο εγγονός της, Μούας, εμφανίζονται σε μεταγενέστερες επιγραφές που περιγράφουν την κληρονομιά του κτήματος. Ο Μούας αναφέρει ότι το κτήμα περιλάμβανε 600 καλλιεργημένες ελιές και πρόσθετους ελαιώνες, τους οποίους παραχώρησε στη μητέρα του για όλη της τη ζωή. Μετά τον θάνατό της, η περιουσία θα περνούσε σε αξιωματούχο του χωριού, με αυστηρούς κανόνες για τη χρήση των εσόδων.
Το ελαιόλαδο ως πηγή πλούτου
Τα έσοδα από το κτήμα προορίζονταν για την ετήσια γιορτή του Απόλλωνα, με φαγητό και ποτό για τους κατοίκους. Η περιουσία δεν μπορούσε να πωληθεί ούτε να χρησιμοποιηθεί για άλλο σκοπό, ενώ η επιγραφή όριζε χρηματική ποινή για όποιον παραβίαζε τους όρους. Η Λυρβοτόν Κώμη, γνωστή και ως «Ελαιβάρις», ήταν ένα χωριό που παρήγαγε ελαιόλαδο σε κλίμακα ικανή να ενισχύσει την οικονομία της Περγής και να χρηματοδοτήσει δημόσια έργα της πόλης.
Αρχαιοελληνική προέλευση της λατρείας της Δήμητρας
Η μορφή της Αρέτης ως ιέρειας της Δήμητρας συνδέεται άμεσα με την αρχαιοελληνική παράδοση της θεάς της γεωργίας, της γονιμότητας και της καλλιέργειας της γης. Σύμφωνα με το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, η λατρεία της Δήμητρας έχει βαθιές ρίζες στον μυκηναϊκό κόσμο, που η θεά εμφανίζεται ήδη σε πινακίδες Γραμμικής Β. Στην κλασική εποχή, η Δήμητρα λατρευόταν σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο, με επίκεντρο την Ελευσίνα, στην οποία τελούνταν τα Ελευσίνια Μυστήρια, μια από τις σημαντικότερες τελετουργίες της αρχαιότητας. Η θεά συνδέεται με τον κύκλο της σποράς και της συγκομιδής, με την αναγέννηση της φύσης και με την έννοια της ευφορίας της γης.
Η Encyclopaedia Britannica αναφέρει ότι η Δήμητρα ήταν η προστάτιδα των αγροτικών κοινοτήτων και των καλλιεργητών, ενώ η λατρεία της συχνά συνδεόταν με το ελαιόλαδο, το οποίο αποτελούσε βασικό προϊόν της αρχαίας οικονομίας. Η παρουσία μιας ιέρειας της Δήμητρας σε ένα μεγάλο ελαιουργικό κτήμα, όπως αυτό της Λυρβοτόν Κώμης, αντανακλά την αρχαιοελληνική αντίληψη ότι η γεωργική παραγωγή ήταν άρρηκτα δεμένη με τη θεϊκή προστασία. Η Αρέτη, ως ιέρεια, ενσάρκωνε αυτή τη σύνδεση, επενδύοντας στην παραγωγή ελαιολάδου και αφήνοντας πίσω της ένα μνημείο που συνδυάζει τη θρησκευτική ευλάβεια με την οικονομική δραστηριότητα.
πηγές :anatolianarchology.net, Britannica.com, fhw.gr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου