Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026

Ζώμινθος: Ο μοναδικός ορεινός μινωικός αρχαιολογικός χώρος «ζωντανεύει» μέσα από ψηφιακές πολιτιστικές διαδρομές





Έως την Κρήτη και χιλιέτιες πριν μας επιτρέπει να ταξιδέψουμε ψηφιακή πλατφόρμα πολιτισμού: Στον αρχαιολογικό χώρο της Ζωμίνθου από μακριά, μπορούμε να περιηγηθούμε με εφαρμογές που προσφέρουν πλοήγηση, ενημέρωση και βιωματική εμπειρία. Το έργο εντάσσεται στις «Ψηφιακές Πολιτιστικές Διαδρομές» της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021–2027, και ανοίγει έναν νέο δρόμο πρόσβασης στο μινωικό παρελθόν του Ψηλορείτη.


Ψηφιακή περιήγηση στο πολιτιστικό απόθεμα του Ρεθύμνου

Η νέα ψηφιακή δράση δίνει τη δυνατότητα στον χρήστη να ενημερωθεί για αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία από την προϊστορική έως τη νεότερη εποχή, μέσα από μια σειρά εφαρμογών που λειτουργούν είτε επιτόπου είτε απομακρυσμένα. Ορισμένες εφαρμογές ενεργοποιούνται όταν ο επισκέπτης βρίσκεται στον χώρο, ενισχύοντας την εμπειρία της περιήγησης, ενώ άλλες προσφέρουν πρόσβαση από οποιοδήποτε σημείο, καθιστώντας τη Ζώμινθο προσβάσιμη σε όλους.

Το έργο «Ψηφιακές Πολιτιστικές Διαδρομές σε Αρχαιολογικούς Χώρους και Μνημεία της Π.Ε. Ρεθύμνου» υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ψηφιακός Μετασχηματισμός (ΕΣΠΑ 2021–2027), με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.


Ζώμινθος: Το μοναδικό μινωικό ανάκτορο σε υψόμετρο 1.200 μέτρων

Ο αρχαιολογικός χώρος της Ζωμίνθου, στα Ανώγεια, αποτελεί το μεγαλύτερο ορεινό μινωικό ανάκτορο, χτισμένο σε υψόμετρο 1.200 μ. στον Ψηλορείτη. Η θέση ανασκάφηκε συστηματικά από τον καθηγητή Γιάννη Σακελλαράκη και την Επίτιμη Έφορο Αρχαιοτήτων Δρ. Έφη Σαπουνά‑Σακελλαράκη, αποκαλύπτοντας ένα εντυπωσιακό Κεντρικό Κτίριο της Νεοανακτορικής περιόδου (1700–1650 π.Χ.), περιβαλλόμενο από εκτεταμένο οικισμό άνω των τεσσάρων στρεμμάτων.

Στο συγκρότημα έχουν εντοπιστεί λείψανα και της Παλαιοανακτορικής περιόδου (1900–1700 π.Χ.), επιβεβαιώνοντας τη μακρά χρήση και σημασία του χώρου.


Το Κεντρικό Κτίριο: 70 χώροι, πολλαπλές λειτουργίες, εντυπωσιακή αρχιτεκτονική

Το Κεντρικό Κτίριο της Ζωμίνθου αποτελείται από 70 ισόγειους χώρους συνολικού εμβαδού άνω των 1.600 τ.μ., πολλοί από τους οποίους διέθεταν δεύτερο ή τρίτο όροφο. Περιλαμβάνει ιδιωτικούς χώρους διαμονής, δημόσιους χώρους συγκέντρωσης, χώρους λατρείας,  εργαστήρια και  αποθήκες. Η είσοδος γινόταν από βόρεια και νότια, ενώ ο Διάδρομος 10 χώριζε το κτίριο σε Ανατολική και Δυτική πτέρυγα.

Η Ανατολική Πτέρυγα: λατρεία, τελετουργίες και εντυπωσιακές τοιχογραφίες

Η Ανατολική Πτέρυγα περιλαμβάνει χώρους με σημαντικά ευρήματα:

• δεξαμενή καθαρμών με λευκό και ερυθρό κονίαμα

• διώροφους χώρους με πολύχρωμες τοιχογραφίες

• χώρο επεξεργασίας βοτάνων

• βωμούς θυσιών και τελετουργικούς βόθρους

• κυκλικές εστίες, θρανία και κίονες

• χρυσό έλασμα με παράσταση πλοίου

• ρυτά σε σχήμα ταύρου και άλλα τελετουργικά αντικείμενα


Η πτέρυγα αποκαλύπτει τον σύνθετο χαρακτήρα του ανακτόρου, όπου συνυπήρχαν λατρευτικές, κοινωνικές και καθημερινές λειτουργίες.


Η Δυτική Πτέρυγα: εργαστήρια, κεραμεική παραγωγή και λατρευτικά ευρήματα

Στη Δυτική Πτέρυγα εντοπίστηκαν κεραμεικό εργαστήριο με τροχό, δεξαμενές και πάνω από 250 αγγεία, χώροι με καμένα ξύλα, οστά και καρπούς, λατρευτικά κύπελλα και λίθινα κέρατα καθοσιώσεω,  ρυτό σε σχήμα χοίρου — ένα από τα ελάχιστα γνωστά, εργαστήριο λίθινων αντικειμένων, φωταγωγοί, κίονες, θρανία και πλινθόκτιστα ερμάρια, χάλκινα ειδώλια, σφραγίδες, κοσμήματα και αγγεία κατανάλωσης τροφής! Τα ευρήματα υποδεικνύουν έντονη παραγωγική δραστηριότητα, λατρευτικές πρακτικές και σύνθετη κοινωνική οργάνωση.

Η Ζώμινθος ως κόμβος του μινωικού κόσμου

Η ανακάλυψη της Ζωμίνθου τη δεκαετία του 1980 ανέδειξε έναν μοναδικό χώρο: το μόνο μινωικό ανακτορικό κέντρο σε τόσο μεγάλο υψόμετρο. Η θέση του συνδέεται άμεσα με το Ιδαίο Άντρο — το ιερό σπήλαιο της μινωικής θρησκείας — που βρίσκεται μόλις 10 χλμ. μακριά.


Η περιοχή διέθετε νερό, ξυλεία, πλούσια χλωρίδα, κτηνοτροφία και μελισσοκομία, στοιχεία που ενίσχυαν τον πολιτικό και οικονομικό χαρακτήρα του ανακτόρου. Στον χώρο δεσπόζει ακόμη ο αιωνόβιος κράταιγος (Crataegus Monogyna), χαρακτηρισμένος ως «Μνημείο της Φύσης».


Το έργο ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου

Από το 2021 υλοποιείται το έργο «Ανάδειξη Αρχαιολογικού Χώρου Ζωμίνθου Δήμου Ανωγείων», με προϋπολογισμό 420.120 €. Προβλέπει κατασκευή φυλακίου, πλακόστρωτο χώρο εισόδου–αναμονής,  χώρους υγιεινής,  χώρο στάθμευσης,  νέες διαδρομές επίσκεψης,  αντικατάσταση περίφραξης,  πληροφοριακές πινακίδες,  συντήρηση κτιριακών καταλοίπων και μελέτες πυροπροστασίας και συντήρησης.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου