Ρωμαϊκή παραθαλάσσια έπαυλη 2.000 ετών κατείχε η Καμόρα- Ποια είναι η σύνδεση με την Ελλάδα

 

Μια εντυπωσιακή ρωμαϊκή παραθαλάσσια έπαυλη, ηλικίας άνω των 2.000 ετών, έγινε για πρώτη φορά ορατή στο κοινό στην περιοχή Villa Ferretti στο Μπάκολι της Νάπολης. Το συγκρότημα, που αποδίδεται στον πολιτικό και στρατιωτικό Πόπλιο Κορνήλιο Δολαβέλλα —γαμπρό του Κικέρωνα και εξέχουσα μορφή της Καισαρικής εποχής— βρίσκεται στο αρχαιολογικό τοπίο της αρχαίας Βάιας, του διάσημου παραθεριστικού κέντρου της ρωμαϊκής ελίτ. Η αποκάλυψη της έπαυλης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί την πρώτη ρωμαϊκή παραθαλάσσια κατοικία που εντοπίζεται σε ακίνητο κατασχεμένο από την Καμόρα. Η περιοχή, πλέον επισήμως επιστρεφόμενη στην κοινότητα, φιλοξενεί μια εκτεταμένη δομή με θέα στον κόλπο, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη.

Το Μπάκολι (Bacoli) αναπτύχθηκε κατά την ύστερη Δημοκρατία και την αυτοκρατορική περίοδο. Η πόλη ήταν γνωστή στην αρχαιότητα ως Bauli και αποτελούσε τμήμα του ευρύτερου παράκτιου συμπλέγματος της αρχαίας Βάιας (Baiae), του πιο διάσημου ρωμαϊκού θέρετρου της εποχής. Ωστόσο, η ευρύτερη περιοχή γύρω από το Μπάκολι φέρει έντονο ελληνικό αποτύπωμα, καθώς σε μικρή απόσταση βρίσκεται η Κύμη (Cumae), η πρώτη ελληνική αποικία στη Δύση, ιδρυμένη από Χαλκιδείς τον 8ο αιώνα π.Χ. Η ελληνική παρουσία επηρέασε βαθιά τον πολιτισμό της Καμπανία.

Πολυεπίπεδο συγκρότημα στην καρδιά της αρχαίας Βάιας

Η έπαυλη είναι χτισμένη σε πολλαπλά άνδηρα και εντάσσεται στο μνημειακό σύστημα της αρχαίας Βάιας, μιας πόλης που σήμερα βρίσκεται εν μέρει βυθισμένη στον κόλπο της Νάπολης. Οι αρχαιολογικές έρευνες —συμπεριλαμβανομένων και υποθαλάσσιων— αποκάλυψαν επιπλέον επίπεδα του συγκροτήματος που βρίσκονται πλέον κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, προσφέροντας νέα στοιχεία για την αρχιτεκτονική οργάνωση της ρωμαϊκής κατοικίας.

Οι παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν περιλάμβαναν την αποκατάσταση και στατική ενίσχυση πολλών χώρων, καθώς και την αναγνώριση νέων υπόγειων τμημάτων. Παράλληλα, αναδείχθηκαν διακοσμητικά στοιχεία και ευρήματα ιδιαίτερης σημασίας που ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια των εργασιών.

Προς τη δημιουργία νέου αρχαιολογικού πάρκου

Η διαδρομή επίσκεψης φτάνει μέχρι το υψηλότερο άνδηρο, προσφέροντας πανοραμική θέα που συνδέει το αρχαιολογικό σύνολο με το παράκτιο τοπίο. Το έργο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πολιτιστικής και τουριστικής ανάδειξης της περιοχής, με τον δήμο να ανακοινώνει ότι σχεδιάζει τη μετατροπή του χώρου σε δημοτικό αρχαιολογικό πάρκο.

Οι ανασκαφές θα συνεχιστούν με νέες ερευνητικές εκστρατείες, οι οποίες κρίνονται απαραίτητες για την πλήρη κατανόηση της έκτασης και της μορφής του συγκροτήματος. Η έπαυλη του Δολαβέλλα αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα νέα σημεία ενδιαφέροντος της αρχαίας Βάιας, προσφέροντας στο κοινό μια σπάνια ματιά στην πολυτελή ζωή της ρωμαϊκής αριστοκρατίας.

πηγή: www.finestresullarte.info/

Συνάντηση για τη βυζαντινή τέχνη στην Κύμη με Γιώργο Κόρδη και Αχιλλέα Χαλδαιάκη

Η Κύμη υποδέχεται δύο κορυφαίες μορφές της βυζαντινής τέχνης, σε μια εκδήλωση αφιερωμένη στη σχέση εικόνας και ήχου κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα. Η δράση συνδυάζει διάλογο, καλλιτεχνικές παρεμβάσεις και βιωματικά εργαστήρια.

Δύο δημιουργοί που έχουν αφήσει σχολή

Το Σάββατο του Λαζάρου, 4 Απριλίου, ο Γιώργος Κόρδης και ο Αχιλλέας Χαλδαιάκης θα βρεθούν στην Κύμη για μια ιδιαίτερη συνάντηση αφιερωμένη στη βυζαντινή ζωγραφική και την τέχνη της ψαλτικής. Οι δύο δημιουργοί θα συνομιλήσουν για τη χαρμολύπη της Μεγάλης Εβδομάδας, προσεγγίζοντας την εμπειρία της ορθόδοξης παράδοσης μέσα από την εικόνα και τον ήχο.

Συζήτηση και βιωματικά εργαστήρια

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συζήτηση των δύο καλλιτεχνών με θέμα τη σχέση εικόνας και ήχου στη Μεγάλη Εβδομάδα, καθώς και δύο εξειδικευμένα εργαστήρια. Ο Αχιλλέας Χαλδαιάκης θα πραγματοποιήσει σεμινάριο βυζαντινής ψαλτικής, ενώ ο Γιώργος Κόρδης θα καθοδηγήσει σεμινάριο βυζαντινής ζωγραφικής και αγιογραφίας, με παρέμβαση της φιλολόγου και αγιογράφου Δωροθέας Γιαννούκου.

Στο πλαίσιο της δράσης θα παρουσιαστούν καλλιτεχνικές παρεμβάσεις από το Εργαστήριο Θεάτρου, λειτουργώντας ως ποιητικές στιγμές που συνδέουν λόγο, ήχο και εικόνα.

Αναλυτικό πρόγραμμα της εκδήλωσης

Η εκδήλωση θα αρχίσει στις 11.00 με τη συνομιλία των δύο δημιουργών και θα συνεχιστεί με σκηνική παρέμβαση του Εργαστηρίου Θεάτρου. Από τις 12.00 έως τις 14.00 θα πραγματοποιηθεί το σεμινάριο ψαλτικής, ενώ το απόγευμα, από τις 18.00 έως τις 20.30, θα διεξαχθεί το σεμινάριο ζωγραφικής. Η ημέρα θα ολοκληρωθεί με καλλιτεχνικό δρώμενο του Εργαστηρίου Θεάτρου.

Χώρος διεξαγωγής και συμμετοχή

Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στο Σχολείο Καλημεριάνων και η είσοδος είναι ελεύθερη. Για τη συμμετοχή στα σεμινάρια απαιτείται δήλωση συμμετοχής μέσω ηλεκτρονικής φόρμας ή τηλεφωνικής επικοινωνίας. Τη δράση συνδιοργανώνει ο Προοδευτικός Φιλοθρησκευτικός Σύλλογος Καλημεριάνων, ενώ χορηγός φιλοξενίας είναι το ξενοδοχείο Αρχοντικό στην Κύμη.

Διάλεξη της Χριστίνας Πετροπούλου στην Κύμη: Οι Ελληνόφωνοι της Καλαβρίας και η γλωσσική τους κληρονομιά

Στο Θέατρο του Λαογραφικού Μουσείου Κύμης, η φιλόλογος και κοινωνική ανθρωπολόγος Χριστίνα Πετροπούλου παρουσιάζει τη διάλεξή της με θέμα «Οι Ελληνόφωνοι της Καλαβρίας πέρα από τον μύθο». Η εκδήλωση πραγματοποιείται την προσεχή  Τετάρτη 30 Ιουλίου 2025,  με αφορμή την έκδοση του βιβλίου της «Τα εγγόνια του Ομήρου».

Η εκδήλωση θα διεξαχθεί στο πλαίσιο των θερινών πολιτιστικών εκδηλώσεων. Η διοργάνωση ανήκει στον Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Κύμης, στην Εταιρεία Περιβάλλοντος Κύμης και τις Εκδόσεις Επίκεντρο.

Η ομιλία πραγματοποιείται με αφορμή την έκδοση του νέου της βιβλίου  εστιάζει στην περιπετειώδη ιστορική πορεία της ελληνόφωνης διαλέκτου γκρέκο/γκρεκάνικα, βασισμένη σε μακροχρόνια επιτόπια και αρχειακή έρευνα.

 Η εκδήλωση περιλαμβάνει:

- Προβολές από ντοκιμαντέρ

- Βίντεο με φυσικούς ομιλητές

- Παραδοσιακή μουσική και τραγούδια από ντόπιους δημιουργούς

Μια βραδιά πολιτισμού και γνώσης που αποκαλύπτει τους βαθύτερους δεσμούς της ελληνικής γλώσσας με τις κοινότητες της Νότιας Ιταλίας.

Τετάρτη 30 Ιουλίου 2025   Ώρα: 20:30

 Θέατρο Λαογραφικού Μουσείου Κύμης (Παραλίας 14, Κύμη)

Τα μνημεία της πρώτης Ελληνικής αποικίας στη Δύση και η δεύτερη πιο σημαντική «Πυθία» της αρχαιότητας

Έποικοι από την Εύβοια πλέουν αναζητώντας μια νέα πατρίδα...Ένα άσπρο περιστέρι που ξαφνικά εμφανίζεται και τους δείχνει την πορεία... Ένας μακρινός ήχος κυμβάλων φτάνει προς τα πλοία, δεν μπορεί παρά να φτάνει από μια κοντινή γη...Και οι Έλληνες έποικοι πλέουν προς αυτή την πηγή, μέχρι την Κούμα.

Με αυτά τα λόγια διηγείται ο Λατίνος ποιητής Virgilio Marone Publio, (Andes 70 - Brindisi [Βρινδίσιο] 19 π.Χ.), τη γέννηση της Κούμας, με την προστασία του Απόλλωνα.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Για τον προστάτη της πόλης Απόλλωνα δε, λέγεται ότι ο Δαίδαλος, όταν ξέφυγε από τον λαβύρινθο και τον βασιλιά Μίνωα της Κρήτης κατέβηκε από τον ουρανό και ανήγειρε  στον θεό του ήλιου, έναν ναό για να τον ευχαριστήσει που δεν έλιωσε τα φτερά του. Ο Δαίδαλος, ο ίδιος, σύμφωνα με την μυθολογία, χάραξε στις χρυσές πόρτες του ναού όλη την ιστορία: την κατασκευή του λαβύρινθου της Κνωσού, την φυλάκιση από τον Μινώταυρο, την φυγή με τον Ίκαρο, με τα φτερά από πούπουλα και το κερί, την πτώση του Ίκαρου και την άφιξη στην Κούμα!

Η Κούμα (Cuma), ή Κύμη  αποτέλεσε την πρώτη ελληνική αποικία στη δύση. Στην κορυφή της ιδρύθηκε η ακρόπολη και επεκτεινόταν μέχρι τις δυτικές πλαγιές του όρους Γκρίλλο (Grillo).

Οι αρχαιολογικές ανασκαφές του 20^ου αιώνα εστίασαν στην Ακρόπολη όπου είναι δυνατόν να επισκεφτούμε δυο μεγάλους ναούς που μαρτυρούν την ελληνική περίοδο και οι οποίοι έχουν μετατραπεί σε μεσαιωνικές εκκλησίες. Στην κάτω βεράντα βρίσκεται ο ναός του Απόλλωνα, ο οποίος τροποποιήθηκε από την ρωμαϊκή εποχή. Από αυτόν επιβιώνουν το κάθισμα και η δεξαμενή. Στην κορυφή της Ακρόπολης βρίσκεται ο δεύτερος ναός αφιερωμένος στον Δία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα η Κούμα υπάγεται στο δήμο του Μπάκολι (Bacoli), ο οποίος έλαβε το όνομά του από τους άθλους με τους «στάβλους για τα βόδια» του μυθικού ήρωα Ηρακλή (Bauli- Bacoli).  

Η Κούμα έλεγχε τον κόλπο της Νάπολης χάρη στο λιμάνι του Μιζένο. Με την άδεια των Κυμαίων το 530 π.Χ. ιδρύεται το σημερινό Ποτζουόλι (Pozzuoli), δηλαδή η Δικαιαρχεία από τους φυγάδες Σάμιους  για να «δηλώσουν» την αντίθεσή τους στο καθεστώς του τύραννου της Σάμου Αριστόδημου.

Επίσης, άποικοι της Κούμας ίδρυσαν στο σημερινό κάστρο Όβο την Παρθενόπη, γνωστή σήμερα ως Νάπολη (Νεάπολη).

Η Πυθία της Δύσης

O αρχαιολογικός χώρος της Κούμας συμπεριλαμβάνει το περίφημο Μαντείο της Σίβυλλας ή το «L’Antro della Sibilla».

Οι Έλληνες πριν από 2.700 χρόνια, μετέφεραν στη νέα Κύμη τους δικούς τους θεούς, το δικό τους πολιτισμό, την λατρεία του Απόλλωνα αλλά και τις Μάντισσες, που ονομάζονταν Σίβυλλες και κάπως έτσι σήμερα κάνουμε λόγο για τους  «Σιβυλλικούς χρησμούς».

Η Κυμαία Σίβυλλα ήταν ιέρεια του Θεού Απόλλωνα, έζησε στην Κύμη της Ιταλίας (κοντά στην σημερινή Napoli) και μαζί με την Πυθία των Δελφών υπήρξε μια από τις σημαντικότερες προφητικές μορφές της αρχαιότητας. Το πραγματικό όνομα της Κυμαίας Σίβυλλας θεωρούνταν τα Αμάλθεια και Ιεροφίλη, άγνωστο είναι όμως εάν αυτά οφείλονται στη λαΪκή φαντασία.

Η αρχαιολογική σκαπάνη τον Μάϊο του 1932 και συγκεκριμένα ο Ιταλός αρχαιολόγος Amadeo Maiuri μετά από αρχαιολογικές ανασκαφές έφερε στο φως το γνωστό σήμερα ως «Cumae Cave» που θεωρείται πως είναι ο τόπος που συνδέεται με την Κυμαία Σίβυλλα.

Το περίεργο τραπεζοειδές με τα κωνικά τοιχώματα, μάλλον ετρούσκικης  επιρροής, Άντρο - Μαντείο της Σίβυλλας βρίσκεται κοντά τον ναό του Απόλλωνα, όπως στην αρχαία Ελλάδα δίπλα στο μαντείο των Δελφών, βρισκόταν η μάντισσα Πυθία εμπνεόμενη από τον θεό του φωτός, της ποίησης, της μουσικής και της μαντικής.

Πηγή: https://www.cumaea.gr/ ΑΜΠΕ, inital.gr, HellasOnTheWeb.Org, incampania.com, visitnaples.eu, http://www.naplesldm.com/