Europa Nosta: Βαθιά ανησυχία για την καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς στη Μέση Ανατολή

Η Europa Nostra εξέδωσε ανακοίνωση εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση των εχθροπραξιών στο Ιράν και στη ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, οι οποίες συνεχίζουν να προκαλούν ανθρώπινες απώλειες, εκτοπισμούς και σοβαρές καταστροφές. Πέρα από το ανθρώπινο κόστος, η οργάνωση προειδοποιεί ότι η πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με άμεσες απειλές, είτε από στοχευμένες επιθέσεις είτε από παράπλευρες καταστροφές.

Ζημιές σε μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς

Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, σημαντικοί ιστορικοί χώροι στην Τεχεράνη έχουν υποστεί ζημιές, μεταξύ των οποίων και το μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς Παλάτι Γκολεστάν, έπειτα από εκρήξεις στην περιοχή. Σοβαρές καταστροφές έχουν επίσης καταγραφεί σε μνημεία της πόλης Ισφαχάν.

Παράλληλα, στο Ισραήλ, κτήρια της μοντέρνας αρχιτεκτονικής στη Λευκή Πόλη του Τελ Αβίβ, επίσης ενταγμένη στον κατάλογο της UNESCO, επλήγησαν από πυραυλικές επιθέσεις. Ζημιές έχουν αναφερθεί και στον αρχαιολογικό χώρο της Τύρου στον Λίβανο, ακόμη ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.

Ευρύτερη απειλή σε ολόκληρη την περιοχή

Η UNESCO, σε ανακοίνωσή της στις 8 Μαρτίου, προειδοποίησε ότι μνημεία και ιστορικοί τόποι σε πολλές ακόμη χώρες βρίσκονται πλέον σε κίνδυνο. Μεταξύ αυτών αναφέρονται η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, το Μπαχρέιν, η Κύπρος, το Ιράκ, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Ομάν, η Παλαιστίνη, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, η Συρία, η Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Υεμένη.Η Europa Nostra υπογραμμίζει ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί κοινή μνήμη και ταυτότητα των λαών και ότι η προστασία της σε περιόδους σύγκρουσης αποτελεί διεθνή νομική υποχρέωση.

Δήλωση του προέδρου της Europa Nostra

Ο εκτελεστικός πρόεδρος της οργάνωσης, καθηγητής Hermann Parzinger, σημειώνει: «Οι πόλεμοι δεν θα εξαφανιστούν από την ανθρώπινη ιστορία. Όμως τα έθνη οφείλουν να γνωρίζουν ότι τα μνημεία και οι τόποι μοναδικής πολιτιστικής αξίας δεν πρέπει να γίνονται στόχοι ή παράπλευρες απώλειες στρατιωτικών επιχειρήσεων. Αν καταστραφεί η πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου, χάνει ολόκληρη η ανθρωπότητα».

Κάλεσμα για άμεση δράση και σεβασμό του διεθνούς δικαίου

Η Europa Nostra συντάσσεται με διεθνείς οργανισμούς όπως η UNESCO, το ICOM, το ICOMOS και το Blue Shield, ζητώντας από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές:

• να σεβαστούν πλήρως το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο

• να λάβουν άμεσα μέτρα για την αναγνώριση, χαρτογράφηση και προστασία μνημείων

• να συνεργαστούν στενά με διεθνείς φορείς για την ασφάλεια των πολιτιστικών αγαθών

Η οργάνωση υπενθυμίζει τις δεσμεύσεις της Σύμβασης της Χάγης του 1954 και της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς του 1972, οι οποίες επιβάλλουν την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε περιόδους πολέμου.

Στήριξη στους ανθρώπους που προστατεύουν την κληρονομιά

Η Europa Nostra εκφράζει την αλληλεγγύη της προς τους επαγγελματίες της πολιτιστικής κληρονομιάς, τα μουσεία, τα αρχεία και τις κοινότητες της Μέσης Ανατολής, οι οποίοι συνεχίζουν να εργάζονται υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες για τη διάσωση ανεκτίμητων μνημείων.

Η οργάνωση δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να στηρίζει διεθνείς προσπάθειες για την προστασία της πολιτιστικής ποικιλομορφίας και της κοινής παγκόσμιας κληρονομιάς.

UNESCO: Κίνδυνος για τα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς μετά τις νέες επιθέσεις στη Μέση Ανατολή

Η UNESCO εκφράζει έντονη ανησυχία για την ασφάλεια των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς στη Μέση Ανατολή, καθώς η κλιμάκωση της βίας απειλεί άμεσα ιστορικούς χώρους ανεκτίμητης αξίας. Η πρόσφατη ζημιά στο Παλάτι Γκολστάν στην Τεχεράνη αναδεικνύει τον αυξανόμενο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τα μνημεία εν μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Ζημιές στο Παλάτι Γκολστάν μετά από αεροπορική επιδρομή

Στις 2 Μαρτίου, το Παλάτι Γκολστάν, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά συγκροτήματα της Τεχεράνης, υπέστη ζημιές από συντρίμμια και το ωστικό κύμα αεροπορικής επιδρομής στην πλατεία Αράγκ, η οποία βρίσκεται στην ουδέτερη ζώνη του μνημείου. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, θραύσματα, σπασμένα παράθυρα, κατεστραμμένοι καθρέφτες και φθορές σε ξύλινες πόρτες καταγράφηκαν στο εσωτερικό του συγκροτήματος .

Το Παλάτι Γκολστάν, που χρονολογείται από τον 16ο αιώνα και αναπτύχθηκε ιδιαίτερα κατά την περίοδο των Κατζάρων, αποτελεί ένα από τα παλαιότερα και πιο εμβληματικά αρχιτεκτονικά σύνολα της ιρανικής πρωτεύουσας. Η UNESCO επιβεβαίωσε ότι το μνημείο επλήγη από το ωστικό κύμα της επίθεσης, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την τύχη και άλλων μνημείων στην περιοχή .

Η UNESCO παρακολουθεί στενά την κατάσταση και ενεργοποιεί μηχανισμούς προστασίας

Ο Οργανισμός ανακοίνωσε ότι παρακολουθεί συστηματικά την κατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς στο Ιράν και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, επιδιώκοντας να αποτρέψει περαιτέρω ζημιές. Για τον σκοπό αυτό, η UNESCO έχει κοινοποιήσει σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές τις γεωγραφικές συντεταγμένες των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς, καθώς και άλλων χώρων εθνικής σημασίας, ώστε να αποφευχθούν πλήγματα σε προστατευόμενες περιοχές .

Η UNESCO υπενθυμίζει ότι η πολιτιστική περιουσία προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων:

• της Σύμβασης της Χάγης του 1954 για την προστασία της πολιτιστικής ιδιοκτησίας σε ένοπλες συγκρούσεις

• του ενισχυμένου μηχανισμού προστασίας που προβλέπει η ίδια σύμβαση

• της Σύμβασης του 1972 για την προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς

Διεθνείς αντιδράσεις και αυξανόμενη ανησυχία

Η ζημιά στο Παλάτι Γκολστάν έχει προκαλέσει αντιδράσεις διεθνώς, με ειδικούς και ταξιδιώτες να εκφράζουν τη λύπη και τον φόβο τους για την τύχη των μνημείων της περιοχής. Παράλληλα, οργανισμοί πολιτιστικής κληρονομιάς και ειδικοί στο διεθνές δίκαιο καλούν τη διεθνή κοινότητα να ενισχύσει τις διπλωματικές και πολιτικές πιέσεις ώστε να προστατευθούν οι χώροι πολιτιστικής αξίας από τις συνέπειες των συγκρούσεων .