Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αρχαιολογικό χώρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αρχαιολογικό χώρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026

Ζώμινθος: Ο μοναδικός ορεινός μινωικός αρχαιολογικός χώρος «ζωντανεύει» μέσα από ψηφιακές πολιτιστικές διαδρομές





Έως την Κρήτη και χιλιέτιες πριν μας επιτρέπει να ταξιδέψουμε ψηφιακή πλατφόρμα πολιτισμού: Στον αρχαιολογικό χώρο της Ζωμίνθου από μακριά, μπορούμε να περιηγηθούμε με εφαρμογές που προσφέρουν πλοήγηση, ενημέρωση και βιωματική εμπειρία. Το έργο εντάσσεται στις «Ψηφιακές Πολιτιστικές Διαδρομές» της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021–2027, και ανοίγει έναν νέο δρόμο πρόσβασης στο μινωικό παρελθόν του Ψηλορείτη.


Ψηφιακή περιήγηση στο πολιτιστικό απόθεμα του Ρεθύμνου

Η νέα ψηφιακή δράση δίνει τη δυνατότητα στον χρήστη να ενημερωθεί για αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία από την προϊστορική έως τη νεότερη εποχή, μέσα από μια σειρά εφαρμογών που λειτουργούν είτε επιτόπου είτε απομακρυσμένα. Ορισμένες εφαρμογές ενεργοποιούνται όταν ο επισκέπτης βρίσκεται στον χώρο, ενισχύοντας την εμπειρία της περιήγησης, ενώ άλλες προσφέρουν πρόσβαση από οποιοδήποτε σημείο, καθιστώντας τη Ζώμινθο προσβάσιμη σε όλους.

Το έργο «Ψηφιακές Πολιτιστικές Διαδρομές σε Αρχαιολογικούς Χώρους και Μνημεία της Π.Ε. Ρεθύμνου» υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ψηφιακός Μετασχηματισμός (ΕΣΠΑ 2021–2027), με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.


Ζώμινθος: Το μοναδικό μινωικό ανάκτορο σε υψόμετρο 1.200 μέτρων

Ο αρχαιολογικός χώρος της Ζωμίνθου, στα Ανώγεια, αποτελεί το μεγαλύτερο ορεινό μινωικό ανάκτορο, χτισμένο σε υψόμετρο 1.200 μ. στον Ψηλορείτη. Η θέση ανασκάφηκε συστηματικά από τον καθηγητή Γιάννη Σακελλαράκη και την Επίτιμη Έφορο Αρχαιοτήτων Δρ. Έφη Σαπουνά‑Σακελλαράκη, αποκαλύπτοντας ένα εντυπωσιακό Κεντρικό Κτίριο της Νεοανακτορικής περιόδου (1700–1650 π.Χ.), περιβαλλόμενο από εκτεταμένο οικισμό άνω των τεσσάρων στρεμμάτων.

Στο συγκρότημα έχουν εντοπιστεί λείψανα και της Παλαιοανακτορικής περιόδου (1900–1700 π.Χ.), επιβεβαιώνοντας τη μακρά χρήση και σημασία του χώρου.


Το Κεντρικό Κτίριο: 70 χώροι, πολλαπλές λειτουργίες, εντυπωσιακή αρχιτεκτονική

Το Κεντρικό Κτίριο της Ζωμίνθου αποτελείται από 70 ισόγειους χώρους συνολικού εμβαδού άνω των 1.600 τ.μ., πολλοί από τους οποίους διέθεταν δεύτερο ή τρίτο όροφο. Περιλαμβάνει ιδιωτικούς χώρους διαμονής, δημόσιους χώρους συγκέντρωσης, χώρους λατρείας,  εργαστήρια και  αποθήκες. Η είσοδος γινόταν από βόρεια και νότια, ενώ ο Διάδρομος 10 χώριζε το κτίριο σε Ανατολική και Δυτική πτέρυγα.

Η Ανατολική Πτέρυγα: λατρεία, τελετουργίες και εντυπωσιακές τοιχογραφίες

Η Ανατολική Πτέρυγα περιλαμβάνει χώρους με σημαντικά ευρήματα:

• δεξαμενή καθαρμών με λευκό και ερυθρό κονίαμα

• διώροφους χώρους με πολύχρωμες τοιχογραφίες

• χώρο επεξεργασίας βοτάνων

• βωμούς θυσιών και τελετουργικούς βόθρους

• κυκλικές εστίες, θρανία και κίονες

• χρυσό έλασμα με παράσταση πλοίου

• ρυτά σε σχήμα ταύρου και άλλα τελετουργικά αντικείμενα


Η πτέρυγα αποκαλύπτει τον σύνθετο χαρακτήρα του ανακτόρου, όπου συνυπήρχαν λατρευτικές, κοινωνικές και καθημερινές λειτουργίες.


Η Δυτική Πτέρυγα: εργαστήρια, κεραμεική παραγωγή και λατρευτικά ευρήματα

Στη Δυτική Πτέρυγα εντοπίστηκαν κεραμεικό εργαστήριο με τροχό, δεξαμενές και πάνω από 250 αγγεία, χώροι με καμένα ξύλα, οστά και καρπούς, λατρευτικά κύπελλα και λίθινα κέρατα καθοσιώσεω,  ρυτό σε σχήμα χοίρου — ένα από τα ελάχιστα γνωστά, εργαστήριο λίθινων αντικειμένων, φωταγωγοί, κίονες, θρανία και πλινθόκτιστα ερμάρια, χάλκινα ειδώλια, σφραγίδες, κοσμήματα και αγγεία κατανάλωσης τροφής! Τα ευρήματα υποδεικνύουν έντονη παραγωγική δραστηριότητα, λατρευτικές πρακτικές και σύνθετη κοινωνική οργάνωση.

Η Ζώμινθος ως κόμβος του μινωικού κόσμου

Η ανακάλυψη της Ζωμίνθου τη δεκαετία του 1980 ανέδειξε έναν μοναδικό χώρο: το μόνο μινωικό ανακτορικό κέντρο σε τόσο μεγάλο υψόμετρο. Η θέση του συνδέεται άμεσα με το Ιδαίο Άντρο — το ιερό σπήλαιο της μινωικής θρησκείας — που βρίσκεται μόλις 10 χλμ. μακριά.


Η περιοχή διέθετε νερό, ξυλεία, πλούσια χλωρίδα, κτηνοτροφία και μελισσοκομία, στοιχεία που ενίσχυαν τον πολιτικό και οικονομικό χαρακτήρα του ανακτόρου. Στον χώρο δεσπόζει ακόμη ο αιωνόβιος κράταιγος (Crataegus Monogyna), χαρακτηρισμένος ως «Μνημείο της Φύσης».


Το έργο ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου

Από το 2021 υλοποιείται το έργο «Ανάδειξη Αρχαιολογικού Χώρου Ζωμίνθου Δήμου Ανωγείων», με προϋπολογισμό 420.120 €. Προβλέπει κατασκευή φυλακίου, πλακόστρωτο χώρο εισόδου–αναμονής,  χώρους υγιεινής,  χώρο στάθμευσης,  νέες διαδρομές επίσκεψης,  αντικατάσταση περίφραξης,  πληροφοριακές πινακίδες,  συντήρηση κτιριακών καταλοίπων και μελέτες πυροπροστασίας και συντήρησης.


Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2025

Φαιστός: Τι αλλάζει στην προστασία του αρχαιολογικού χώρου;





Η Περιφέρεια Κρήτης προχωρά σε ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, εντάσσοντας στο πρόγραμμα “Κρήτη 2021-2027” το έργο πυρόσβεσης για τον αρχαιολογικό χώρο της Φαιστού. Συγκεκριμένα, εγκρίθηκε η πράξη “Πυρόσβεση Αρχαιολογικού Χώρου Φαιστού”, συνολικού προϋπολογισμού 954.156,13 ευρώ, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Το έργο θα υλοποιηθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Διεύθυνσης Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτιρίων, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου.


Ενίσχυση της αντιπυρικής προστασίας στον αρχαιολογικό χώρο της Φαιστού

Η πράξη αφορά την επέκταση και αναβάθμιση του συστήματος πυρόσβεσης στον αρχαιολογικό χώρο της Φαιστού, με στόχο την ενίσχυση της αντιπυρικής προστασίας ενός από τους σημαντικότερους μινωικούς χώρους της Κρήτης. Το έργο ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή, ενισχύοντας την ετοιμότητα και ασφάλεια του χώρου. Περιλαμβάνει την επέκταση του μόνιμου υδροδοτικού δικτύου, την τοποθέτηση εκτοξευτήρων νερού και πυροσβεστικών φωλιών, την αναβάθμιση του αντλιοστασίου και της δεξαμενής πυρόσβεσης, καθώς και την αντικατάσταση του πυροσβεστικού συγκροτήματος. Επιπλέον, προβλέπεται η εγκατάσταση μόνιμου συστήματος ηχητικής αναγγελίας πυρκαγιάς και η εκπόνηση αρχαιολογικών ερευνών και συμπληρωματικών μελετών.

Η Φαιστός ως εμβληματικός αρχαιολογικός χώρος της Μινωικής Κρήτης

Η Φαιστός, δεύτερο σημαντικότερο ανακτορικό κέντρο της Μινωικής Κρήτης μετά την Κνωσό, βρίσκεται στη Μεσαρά, 55 χιλιόμετρα νότια του Ηρακλείου. Η πόλη κατοικήθηκε ήδη από το 6000 π.Χ. και ίδρυσε το πρώτο της ανάκτορο γύρω στο 2000 π.Χ. Σύμφωνα με τη μυθολογία, βασιλιάς της υπήρξε ο Ραδάμανθυς, αδελφός του Μίνωα, γνωστός για τη δικαιοσύνη του. Το ανάκτορο καταστράφηκε από σεισμό το 1700 π.Χ., αλλά αναστηλώθηκε άμεσα, ενώ η πόλη συνέχισε να ακμάζει έως τον 1ο αιώνα π.Χ., οπότε καταστράφηκε από τη Γόρτυνα.

Οι ανασκαφές στη Φαιστό άρχισαν το 1900 από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή, με επικεφαλής τους Federico Halbherr και Luigi Pernier, ο οποίος ανακάλυψε τον περίφημο δίσκο της Φαιστού το 1908. Από το 1950 έως το 1971, ο Doro Levi συνέχισε τις ανασκαφές, αποκαλύπτοντας το Παλαιό Ανάκτορο και τμήματα της πόλης. Ο αρχαιολογικός χώρος παραμένει επισκέψιμος και αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο.

Παρεμβάσεις για την προστασία και ανάδειξη του χώρου

Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει σειρά παρεμβάσεων για τη συντήρηση και αποκατάσταση των αρχαίων καταλοίπων, την εγκατάσταση νέων στεγάστρων και τη στερέωση των πρανών στο Μινωικό Ανάκτορο της Φαιστού. Τα υφιστάμενα στέγαστρα, κατασκευασμένα τη δεκαετία του ’60, προστατεύουν κρίσιμα σημεία του χώρου, όπως τα Βασιλικά Διαμερίσματα, τα Παλαιά Ανάκτορα, τον χώρο των πίθων, τον κλίβανο και τον δυτικό προμαχώνα. Οι παρεμβάσεις εντάσσονται στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στο πολιτιστικό απόθεμα της χώρας.

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση για την πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτης

Το έργο πυρόσβεσης στη Φαιστό αποτελεί μέρος της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης “Εμβληματικών Διαδρομών Κρήτης / Περιβάλλον και Πολιτισμός”, που στοχεύει στην προστασία και ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου του νησιού. Μέσω αυτής της επένδυσης, ενισχύεται η βιώσιμη διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων και η στρατηγική προτεραιότητα της Περιφέρειας Κρήτης για την πολιτιστική ανάπτυξη. Όπως επισημαίνει η Περιφέρεια, η ενίσχυση του πολιτισμού αποτελεί σταθερό πυλώνα δράσης, με στόχο την ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας και την ενίσχυση του βιώσιμου τουρισμού.

ΠΗΓΕΣ: https://www.traveldailynews.gr/ https://www.culture.gov.gr/

Δευτέρα 5 Ιουνίου 2023

Δύο μνημειακές ρωμαϊκές κεφαλές ανακαλύφθηκαν κοντά στο τείχος του Αδριανού στη Βρετανία


 


Ένα ζευγάρι  γλυπτών κεφαλών που χρονολογούνται στα τέλη του 2ου αιώνα, βρέθηκαν σε ένα γήπεδο κρίκετ στο Carlisle στην βορειοδυτική Αγγλία. Τα ευρήματα εκτιμάται ότι κοσμούσαν λουτρό που βρισκόταν κοντά σε ένα τείχος που έκτισε ο Αδριανός. Τα ευρήματα  της ρωμαϊκής περιόδου βρέθηκαν στην ύπαιθρο του Κάμπερλαντ, στην πόλη Carlisle, η οποία είχε το αρχαίο της όνομα Luguvaliu. Τον δεύτερο αιώνα, το Carlisle-Luguvalium ήταν ένα από τα σημαντικότερα ρωμαϊκά οχυρά στο τείχος του Αδριανού.

 


Με διαστάσεις περίπου 60 εκατοστών, τα δύο  κεφάλια από ψαμμίτη θα μπορούσαν να ανήκουν σε αγάλματα ύψους 3,5 έως 4,5 μέτρων που  ήταν τοποθετημένα σε αρχαίο θερμικό κτίριο, το οποίο βρίσκεται υπό ανασκαφή. Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Frank Giecco, υπεύθυνο για την επιχείρηση, το μέγεθος των δύο κεφαλών μας επιτρέπει  στους αρχαιολόγους να επανεκτιμήσουν τη σημασία αυτών των δημόσιων λουτρών. «Πρόκειται για μια ανεκτίμητη και μοναδική ανακάλυψη», όπως δήλωσε ο αρχαιολόγος στο BBC.

 


Τα γλυπτά, βέβαια, δύσκολα συγκρίνονται με τα ελληνικά αριστουργήματα του Πολύκλειτου ή του Φειδία ή με τα καλύτερα έργα των ρωμαϊκών επιγόνων τους. Τα δύο φαινομενικά ακατέργαστα κεφάλια ήταν σκαλισμένα από τριγωνικούς όγκους. Φορούν περίτεχνα καλύμματα κεφαλής και οι λεπτομέρειες των προσώπων τους έχουν επεξεργαστεί προσεκτικά. Παρά την ακατέργαστη ποιότητά τους, τα λείψανα αυτά αποπνέουν μια εντύπωση μεγαλείου. Τα κεφάλια πιστεύεται ότι χρονολογούνται από τα τέλη του 2ου ή τις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ., χρονολογία που συνδέεται με το στυλ και το αρχαιολογικό πλαίσιο των λουτρών του Carlisle, τα οποία χτίστηκαν κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Σεπτίμιου Σεβήρου (193-211).

 Η αξία τους

Πρόκειται για έργα επαρχιακού τύπου  όπως εξήγησε ο Frank Giecco στην Daily Mail. «Δεν έχει καμία σχέση με τα ωραία μαρμάρινα αγάλματα που βρίσκονται σήμερα στο Βατικανό ή αλλού, αλλά εξακολουθεί να είναι αξιοσημείωτο για το Καρλάιλ και για τα βόρεια σύνορα της αυτοκρατορία» σχολίασε ο ίδιος. Από την πλευρά του ο ιστορικός της ρωμαϊκής τέχνης Martin Henig, από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δήλωσε ενθουσιασμένος με την ανακάλυψη αυτών των δύο κομματιών, τα οποία είναι «από τα πιο αξιοσημείωτα που έχουν βρεθεί ποτέ στο βόρειο τμήμα της Μεγάλης Βρετανίας».



Κατά τη ταυτοποίηση των κεφαλών  οι ειδικοί θεωρούν ότι ένα κεφάλι θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει τη Fortuna, τη ρωμαϊκή θεά της τύχης. Οι αρχαιολόγοι γνωρίζουν ένα γλυπτό με παρόμοιο χτένισμα που ανακαλύφθηκε στον τοίχο του Αντωνίνου, βορειότερα. Μια άλλη απόδοση προτείνει το αυτοκρατορικό ζεύγος Σεπτίμιου Σεβήρου και της συζύγου του Ιουλίας Δόμνας.

 


Επίσης,  αρχαιολόγοι του ιδιωτικού φορέα Wardell Armstrong ανακάλυψαν τη  σε προηγούμενη επιχείρηση τον Ιανουάριο περισσότερα από τριάντα ενεπίγραφα πετράδια, διακοσμημένα με εικόνες της Αφροδίτης και σατύρων. Από το 2021, ο αρχαιολογικός χώρος ανασκάπτεται καθώς τα ρωμαϊκά λουτρά ανακαλύφθηκαν τον Μάιο του 2017 στους χώρους του Carlisle Cricket Club. Το τεράστιο συγκρότημα βρίσκεται στην άκρη ενός ρωμαϊκού δρόμου που εξυπηρετούσε τα οχυρωμένα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η αρχαιολογική έρευνα πρόκειται να συνεχιστει.

Πηγή : Le Figaro