Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ναυάγιο Αντικυθήρων. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ναυάγιο Αντικυθήρων. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 2 Ιουλίου 2025

Όταν η θάλασσα επιστρέφει τα μυστικά της: Το ναυάγιο των Αντικυθήρων γράφει νέο κεφάλαιο

  


Σε βάθος αιώνων και μέτρων, εκεί που η ιστορία ανασαίνει ανάμεσα σε σπασμένα αγάλματα και θαλάσσια ιζήματα, οι αρχαιολόγοι ολοκλήρωσαν την πέμπτη και τελευταία ερευνητική περίοδο του πιο εμβληματικού ναυαγίου της Μεσογείου. Το 2025, 125 χρόνια μετά την πρώτη ανακάλυψη του 1900, η θάλασσα των Αντικυθήρων αποκάλυψε ξανά θραύσματα ιστορίας και τεχνογνωσίας.
















 Ανέλκυση ξύλινων τμημάτων του πλοίου

Στο επίκεντρο της φετινής έρευνας βρέθηκε η ανέλκυση τριών ξύλινων μαδεριών από το πέτσωμα του πλοίου και ενός σπανιότατου στραβόξυλου (νομέα), τα οποία καθαρίστηκαν και τεκμηριώθηκαν πριν ανασυρθούν. Τα ευρήματα προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία ναυπηγικής τεχνικής: τεκμηριώνουν την κατασκευή τύπου shell-first (πρώτα το κέλυφος), που κυριαρχεί στον μεσογειακό χώρο από τον 4ο έως τον 1ο αιώνα π.Χ.

Οι πρώτες αναλύσεις δείχνουν πως πρόκειται για φτελιά και δρυ που χρονολογούνται γύρω στο 235 π.Χ. Η διαφορά στο πάχος των σανίδων σε σύγκριση με παλαιότερα ευρήματα από τον Jacques-Yves Cousteau θέτει νέα ερωτήματα σχετικά με το αν πρόκειται για επισκευές, δεύτερο πλοίο ή διαφορετικά επίπεδα του ίδιου σκάφους.


 Νέα γλυπτά και κεραμικά ίχνη ζωής

Μετά την αφαίρεση ογκόλιθου, αποκαλύφθηκαν θραύσματα μαρμάρινου αγάλματος ανδρικής μορφής σε στάση contrapposto, μαζί με δεκάδες ακόμα κατακερματισμένα τεκμήρια. Αν και η ανάκτησή τους δεν κατέστη δυνατή λόγω σκληρών θαλάσσιων συσσωματώσεων, η παρουσία τους τεκμηριώθηκε ενδελεχώς.

Σημαντικός ήταν και ο εντοπισμός ποικιλίας Χιακών αμφορέων, που υποδηλώνει ευρύτερη τυπολογική σύνθεση του φορτίου απ’ ό,τι είχε προηγουμένως τεκμηριωθεί. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζει ένα πηλoειδές ιγδίο, χρηστικό σκεύος για την επεξεργασία τροφίμων.


 Υψηλή τεχνολογία σε βάθος

Η αποστολή αξιοποίησε ρυθμιστές κλειστού κυκλώματος, τηλεκατευθυνόμενα οχήματα της Hublot Xplorations και τρισδιάστατα μοντέλα φωτογραμμετρίας για την τεκμηρίωση των ανασκαφών. Παράλληλα, τοπικό εργαστήριο πεδίου στον Ποταμό Αντικυθήρων διευκόλυνε επιτόπιες προκαταρκτικές αναλύσεις. Όλα τα δεδομένα ενσωματώθηκαν σε ψηφιακό GIS, δημιουργώντας μια δυναμική βάση για περαιτέρω μελέτη.


 Η διεθνής ερευνητική ομάδα

Το ερευνητικό πρόγραμμα (2021–2025) οργανώθηκε από την Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή στην Ελλάδα (EΑΣΕ) και την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού. Επικεφαλής ήταν οι δρ Αγγελική Γ. Σίμωσι και καθ. Lorenz E. Baumer, με συμμετοχή από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης, ειδικούς τεχνικούς και καταδυόμενους επιστήμονες.

Σημαντικό ρόλο είχαν:

- η δρ Patrizia Birchler Emery (Πανεπιστήμιο Γενεύης),

- η αρχιτέκτονας-μηχανικός Αικατερίνη Ταγωνίδου,

- η εργατοτεχνίτρια Αθηνά Πατσούρου,

- ο υπεύθυνος καταδυτικών επιχειρήσεων Αλέξανδρος Σωτηρίου,

- η τεχνική υποστήριξη της Hublot Xplorations,

- και η οργανωτική επιμέλεια του Γιάννη Μπιτσάκη.


Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2014

Αρχίζουν νέες έρευνες για το ναυάγιο των Αντικυθήρων

Με την ελπίδα ότι μοναδικά ευρήματα θα αναδυθούν από την αγκαλιά της θάλασσας Αμερικανοί και Έλληνες ερευνητές  αρχίζουν από σήμερα επίσημα  τις καταδύσεις στην περιοχή του ναυαγίου των Αντικυθήρων. Έχοντας  ως σύμμαχο την προηγμένη τεχνολογία  αναμένεται ότι η αποστολή (ελληνικής και διεθνούς χρηματοδότησης) θα διαρκέσει συνολικά ένα μήνα.
Το ρωμαϊκό πλοίο που μετέφερε πλήθος έργων τέχνης και τον περίφημο μηχανισμό των Αντικυθήρων ανακαλύφθηκε το 1900 από σφουγγαράδες, που παρέμεναν στον βυθό λίγα λεπτά. Σήμερα,  χάρη στα «εξελιγμένα τεχνικά μέσα» που θα χρησιμοποιηθούν και κυρίως στη στολή των δυτών θα παρατείνεται η διάρκεια παραμονής τους στον πυθμένα της θάλασσας.
Σημειώνεται ότι θεωρείται ότι πρόκειται για ένα ρωμαϊκό πλοίο, που βυθίστηκε κατά τον 1ο
αιώνα μ.Χ., όπου και βρέθηκε και ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, μηχανισμός που προέβλεπε τις κινήσεις του ουράνιων σωμάτων. Μετά την αρχική ανακάλυψη, το ναυάγιο εξερευνήθηκε μία μόνο φορά από τον Jacques Cousteau, το 1976, για αρκετές εβδομάδες, έως τον χειμώνα του 2012, όπου μια ομάδα δυτών από το Woods Hole και η Ελληνική Εφορία Εναλίων Αρχαιοτήτων ξεκίνησαν πιο συστηματική εξερεύνηση των υδάτων γύρω από το νησί. Τότε δόθηκε η ευκαιρία να εκτιμηθεί η κατάστασή του για πρώτη φορά, μετά τις παλιότερες έρευνες.
Στη νέα έρευνα θα χρησιμοποιηθεί ο ρομποτικός εξωσκελετός, με την
ονομασία Exosuit, αποτελεί ό,τι πιο προχωρημένο διαθέτει σήμερα η παγκόσμια υποθαλάσσια αρχαιολογία και θα επιτρέψει στους ερευνητές να παραμένουν για 50 ώρες σε βάθη που φτάνουν τα 380m (έχει αξιολογηθεί ήδη μέχρι τα 304m).
Τον Ιούλιο έγινε στις ΗΠΑ η επίσημη επιστημονική δοκιμή του εξωσκελετού από ερευνητές του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας. Προκαταρκτικές έρευνες στο χώρο του ναυαγίου πέρυσι έδειξαν ότι υπάρχουν στον βυθό αρχαιολογικού ενδιαφέροντος αντικείμενα διάσπαρτα σε μια έκταση δεκάδων μέτρων, ενώ ανακαλύφθηκε κι ένα δεύτερο άγνωστο ναυάγιο, δίπλα στο ήδη γνωστό.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού τα Αντικύθηρα, γενέθλιος χώρος της υποβρύχιας αρχαιολογίας, αποτελεί το πρώτο ελληνικό νησί του οποίου έχει ερευνηθεί συστηματικά η πλήρης περίμετρος. 
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ερευνών, της ΕΕΑ με την συνδρομή και την τεχνογνωσία του WHOI, εντοπίστηκε εκ νέου η θέση του γνωστού Ναυαγίου των Αντικυθήρων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, υποστηριζόμενη τεχνολογικά και οικονομικά από το αμερικάνικο Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο του Woods Hole,  εντόπισε έξι αρχαία ναυάγια και πέντε αγκυροβόλια στο θαλάσσιο χώρο της Δυτικής Κρήτης.