«Ο LHC τελείωσε. Τι ακολουθεί;» – Επιστημονική ομιλία στο Μουσείο Σολωμού για το μέλλον της σωματιδιακής φυσικής

 

Τι μάθαμε από τα 16 χρόνια λειτουργίας του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων και ποια θεμελιώδη ερωτήματα της φυσικής εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά; Αυτά τα ζητήματα βρίσκονται στο επίκεντρο της ομιλίας της Αγνής Μπεθάνη (Université catholique de Louvain / CERN), η οποία θα παρουσιαστεί την Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026 στο Μουσείο Σολωμού.

Μια αναδρομή στα επιτεύγματα του LHC

Η ομιλία ξεκινά με μια συνολική ανασκόπηση του έργου του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (Large Hadron Collider – LHC), του μεγαλύτερου και ισχυρότερου επιταχυντή σωματιδίων που κατασκευάστηκε ποτέ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανακάλυψη του μποζονίου Higgs, ενός σωματιδίου που επιβεβαίωσε πειραματικά τον μηχανισμό μέσω του οποίου τα σωματίδια αποκτούν μάζα. Η ανακάλυψη αυτή αποτέλεσε ορόσημο για τη σύγχρονη φυσική και άνοιξε νέους δρόμους στη μελέτη των θεμελιωδών δυνάμεων του σύμπαντος.

Τα μεγάλα αναπάντητα ερωτήματα

Παρά τα εντυπωσιακά επιτεύγματα, η φυσική εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κρίσιμα ανοιχτά ζητήματα.

Η ομιλία εξετάζει:

• τη φύση της σκοτεινής ύλης,
• την πιθανή ύπαρξη νέων σωματιδίων πέρα από το Καθιερωμένο Πρότυπο,
• ακόμη και την τελική μοίρα του σύμπαντος.

Η συζήτηση αναδεικνύει το πώς τα πειράματα του LHC έθεσαν τα θεμέλια για τις επόμενες γενιές επιταχυντών, αλλά και το πώς οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα παραμένουν ακόμη άπιαστες.

Το μέλλον: ο High‑Luminosity LHC

Το επόμενο μέρος της ομιλίας στρέφεται στον διάδοχο του LHC, τον High‑Luminosity LHC (HL‑LHC), ο οποίος θα προσφέρει πολύ μεγαλύτερη φωτεινότητα και δυνατότητα συλλογής δεδομένων.

Το ερώτημα που τίθεται είναι κρίσιμο:

Μπορεί ο HL‑LHC να μας οδηγήσει πέρα από το Καθιερωμένο Πρότυπο;  Η Αγνή Μπεθάνη θα παρουσιάσει τις προσδοκίες, τις τεχνικές προκλήσεις και τις πιθανές ανακαλύψεις που μπορεί να φέρει η νέα εποχή των επιταχυντών.

Οι φορείς της διοργάνωσης

Την πρόσκληση για την εκδήλωση απευθύνουν:

• το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Θετικών Επιστημών και Εφαρμογών,
• η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων,
• ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων,
• η Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών – Μουσείο Σολωμού,
• η Αστρονομική Εταιρεία Κέρκυρας,
• η Διεύθυνση Β/θμιας Εκπαίδευσης Νομού Κερκύρας.

Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί στις 20:00, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Μουσείου Σολωμού.

Παράταση της έκθεσης «Από το ασήμι στο χαρτί» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας έως 18 Σεπτεμβρίου 2026

Η περιοδική έκθεση «Από το ασήμι στο χαρτί», που παρουσιάζει έργα φοιτητριών και φοιτητών της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, παρατείνεται εκ νέου έως την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026 στο Μουσείο Αργυροτεχνίας. Η έκθεση, ενταγμένη στον Μήνα Γιαννιώτικης Αργυροτεχνίας, έχει ήδη προσελκύσει περισσότερους από 21.000 επισκέπτες.

Έργα εμπνευσμένα από τη μακραίωνη παράδοση της αργυροτεχνίας

Τα έργα της έκθεσης δημιουργήθηκαν στο μάθημα «Εφαρμοσμένες Τέχνες – Αργυροτεχνία ΙΙ», με διδάσκοντα τον σχεδιαστή και κατασκευαστή κοσμημάτων Δήμο Παπαδόπουλο. Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές αντλούν έμπνευση από τα μοτίβα και τα αντικείμενα της μόνιμης συλλογής του Μουσείου, επαναπροσεγγίζοντας τα παραδοσιακά διακοσμητικά στοιχεία μέσα από σύγχρονες σχεδιαστικές πρακτικές.

Η έκθεση αποτελεί μια ουσιαστική δράση της συνεργασίας του Πολιτιστικού Ιδρύματος ΠΙΟΠ με τη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, αναδεικνύοντας τον διάλογο ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία.

Μεγάλη ανταπόκριση του κοινού

Από την έναρξή της, στις 13 Μαΐου 2026, η έκθεση έχει δεχθεί περισσότερους από 21.000 επισκέπτες, επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον για τη Γιαννιώτικη Αργυροτεχνία και τη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή που εμπνέεται από αυτήν. Η παράταση έως τις 18 Σεπτεμβρίου δίνει τη δυνατότητα σε ακόμη περισσότερους επισκέπτες να γνωρίσουν το έργο των νέων δημιουργών και να περιηγηθούν στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου.

Πληροφορίες λειτουργίας

Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά, εκτός Τρίτης, 10:00–18:00

Είσοδος: Δωρεάν

Μουσείο Αργυροτεχνίας  

Ακρόπολη Ιτς Καλέ, Κάστρο Ιωαννίνων

Τηλ.: 26510 64065

www.piop.gr

Αυγουστιάτικη Πανσέληνος στη Θεόπετρα: Μουσική βραδιά και νυχτερινή λειτουργία του Κέντρου Τεκμηρίωσης

 

Η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας συμμετέχει και φέτος στις πανελλήνιες εκδηλώσεις του Υπουργείου Πολιτισμού για την Αυγουστιάτικη Πανσέληνο, προσφέροντας στο κοινό μια ξεχωριστή νυχτερινή εμπειρία στη Θεόπετρα. Την Παρασκευή 28 Αυγούστου, το Κέντρο Τεκμηρίωσης και Εκπαίδευσης Σπηλαίου Θεόπετρας θα παραμείνει ανοιχτό με ελεύθερη είσοδο, ενώ στον περιβάλλοντα χώρο θα πραγματοποιηθεί μουσική εκδήλωση αφιερωμένη στο φως της πανσελήνου.

Νυχτερινή λειτουργία του Κέντρου Τεκμηρίωσης

Την Παρασκευή 28 Αυγούστου, το Κέντρο Τεκμηρίωσης και Εκπαίδευσης Σπηλαίου Θεόπετρας ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό από τις 20:00 έως τις 24:00, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να περιηγηθούν στον χώρο και να γνωρίσουν την ιστορία της ανθρώπινης παρουσίας στη Θεόπετρα μέσα από σύγχρονες μουσειολογικές εφαρμογές.

Η συμμετοχή του Κέντρου στις εκδηλώσεις της Πανσελήνου εντάσσεται στο πλαίσιο της πανελλαδικής δράσης του Υπουργείου Πολιτισμού, που κάθε χρόνο προσφέρει δωρεάν πρόσβαση σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους υπό το φως του αυγουστιάτικου φεγγαριού.

«Αυγουστιάτικες Νότες στο Ασημένιο Φως της Πανσελήνου»

Στον περιβάλλοντα χώρο του Κέντρου, ο Δήμος Μετεώρων διοργανώνει μουσική βραδιά με τίτλο «Αυγουστιάτικες Νότες στο Ασημένιο Φως της Πανσελήνου», με ώρα έναρξης 20:30. Η ερμηνεύτρια Μαρία Βαφειάδου και η πιανίστρια Θεανώ Χειράκη θα παρουσιάσουν ένα νοσταλγικό πρόγραμμα, ειδικά διαμορφωμένο για τη μοναδική ατμόσφαιρα της αυγουστιάτικης νύχτας.

Η μουσική εκδήλωση πλαισιώνει ιδανικά τη νυχτερινή επίσκεψη στο Κέντρο, συνδυάζοντας πολιτισμό, ιστορία και το ασημένιο φως της πανσελήνου που φωτίζει τον χώρο της Θεόπετρας.

Μια βραδιά που ενώνει πολιτισμό και φυσικό τοπίο

Η Θεόπετρα, ένας από τους σημαντικότερους παλαιοανθρωπολογικούς χώρους της χώρας, αποκτά ιδιαίτερη μαγεία υπό το φως της πανσελήνου. Η μουσική εκδήλωση και η νυχτερινή λειτουργία του Κέντρου προσφέρουν στο κοινό μια σπάνια ευκαιρία να συνδυάσει την επιστημονική γνώση με την αισθητική εμπειρία του φυσικού τοπίου των Μετεώρων.

Η συμμετοχή της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας στις εκδηλώσεις της Πανσελήνου επιβεβαιώνει τον ρόλο της στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και στη σύνδεση του κοινού με την ιστορία του τόπου.

Η γειτονιά – Μαύρη κωμωδία στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέος Ιθάκης

Η νέα μαύρη κωμωδία "Η γειτονιά" παρουσιάζεται  απόψε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέος Ιθάκης, φωτίζοντας με χιούμορ και οξύτητα την αποξένωση που γεννά η ψηφιακή εποχή στους εφήβους. Ένα έργο που παρακολουθεί έξι νέους εγκλωβισμένους στα μπαλκόνια τους, σε μια πολυκατοικία όπου η πραγματική επαφή έχει αντικατασταθεί από οθόνες και διαδικτυακές συνδέσεις.

Περιγραφή της παράστασης

Η Γειτονιά εξερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες έχουν μεταμορφώσει την ανθρώπινη επικοινωνία. Οι έξι έφηβοι του έργου ζουν δίπλα‑δίπλα, αλλά ουσιαστικά μόνοι: μιλούν μόνο μέσω διαδικτύου, αγνοούν τον φυσικό χώρο γύρω τους και διαμορφώνουν την καθημερινότητά τους μέσα από ψηφιακές αλληλεπιδράσεις που δημιουργούν μια ψευδαίσθηση εγγύτητας.

Όταν μια ξαφνική διακοπή δικτύου τους αναγκάζει να αντικρίσουν ο ένας τον άλλον χωρίς φίλτρα και οθόνες, η σύγκρουση με την πραγματικότητα αποκαλύπτει τα όρια της ψηφιακής επικοινωνίας και την ανάγκη για ανθρώπινη παρουσία.

Συντελεστές

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Θάνος

Δραματουργική επεξεργασία: Αλκμήνη Καλογήρου

Σκηνικά – Κοστούμια: Κωνσταντίνος Σταμουλίδης

Μουσική: Κάτια Κωστή

Οπτικοακουστικός σχεδιασμός: Στράτος Κουρλής

Ερμηνεύουν επί σκηνής:  

Αφροδίτη Αντωνάκη, Τάσος Δέδες, Κωνσταντίνος Δημητρακάκης, Μιράντα Ζησιμοπούλου

Ερμηνεύουν σε βιντεοπροβολή:  

Τζωρτζίνα Λιώση, Σταμάτης Μπάκνης

Οργάνωση παραγωγής: Σταμάτης Λεόντιος

ΑΜΚΕ: D' ART – THE ART SOCIETY

Πληροφορίες

Ημερομηνίες: 27 Αυγούστου 2026

Ώρα έναρξης: 21:00

Χώρος: Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέος Ιθάκης

Μήτρου: Νεολιθική παρουσία, 57 στρώματα κατοίκησης και μια ελίτ της Εποχής του Χαλκού που αναδιαμόρφωσε την κοινωνία της

Το αρχαιολογικό νησί της Μήτρου, στον παλιρροϊκό κόλπο της Αταλάντης στη Λοκρίδα, αποκαλύπτει μια αδιάλειπτη ιστορία κατοίκησης από τη Νεολιθική περίοδο έως την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου. Οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι κατά την Εποχή του Χαλκού (1600–1400 π.Χ.) αναδύθηκε μια ισχυρή τοπική ελίτ που αναδιαμόρφωσε τον οικισμό, τις ταφικές πρακτικές και την κοινωνική δομή.

Ένας παλιρροϊκός οικισμός με χιλιάδες χρόνια ιστορίας

Η Μήτρου βρίσκεται σε μικρό νησί που επηρεάζεται από τις παλίρροιες, στον κόλπο της Αταλάντης. Οι επιφανειακές έρευνες δείχνουν ανθρώπινη παρουσία ήδη από τη Νεολιθική περίοδο, με συνεχή κατοίκηση σε όλη την Εποχή του Χαλκού και έως την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου.

Στο νησί έχουν εντοπιστεί οικισμός, ταφές και μια βάρκα της Εποχής του Χαλκού, ενώ η σημασία του χώρου ενισχύεται από τη σπάνια συνέχεια κατοίκησης μετά την κατάρρευση των μυκηναϊκών ανακτόρων, χωρίς εμφανή διακοπή. Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει 57 αρχαιολογικά στρώματα, από την Πρώιμη Ελλαδική ΙΙΒ έως τον Ύστερο Πρωτογεωμετρικό (2400–900 π.Χ.).

Η ανάδυση μιας ελίτ της Εποχής του Χαλκού

Κατά την περίοδο 1600–1400 π.Χ., οι επίδοξοι ηγέτες της Μήτρου φαίνεται ότι αναδιαμόρφωσαν τον οικισμό για να ξεχωρίσουν κοινωνικά. Η διεθνής ομάδα της Aleydis Van de Moortel (University of Tennessee) και της Ελένης Ζάχου (Εφορεία Αρχαιοτήτων) αποκάλυψε στοιχεία που δείχνουν οικοδομική αναβάθμιση και επίδειξη κύρους:

– στενοί δρόμοι του Μεσοελλαδικού αντικαθίστανται από πλακόστρωτες οδούς έως 3 μ. πλάτος, πιθανώς με περιορισμένη πρόσβαση

– εντοπίστηκε χαλινάρι για άλογο που έσερνε άρμα — σύμβολο κοινωνικού κύρους, όπως τα σύγχρονα πολυτελή αυτοκίνητα

– η αρχιτεκτονική γίνεται μεγαλιθική, με μεγάλες πέτρες χωρίς κονίαμα

– τα δάπεδα αποκτούν λεπτό επίχρισμα ασβέστη, δείγμα υψηλής τεχνικής

Αλλαγές στις ταφικές πρακτικές

Παραδοσιακά, οι οικογένειες της Μήτρου έθαβαν τους νεκρούς στις ιδιοκτησίες τους. Μετά το 1600 π.Χ., δημιουργείται κοινοτικό νεκροταφείο στα όρια του οικισμού. Ωστόσο, ένα ελίτ οικογενειακό σύνολο κατασκευάζει ιδιωτικό ταφικό συγκρότημα, ξεχωριστό από το κοινό νεκροταφείο — σαφής ένδειξη κοινωνικής διαφοροποίησης.

Πολυτέλεια στην ένδυση και στη διατροφή

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ελίτ της Μήτρου διέθετε:

– κοχύλια Murex, πηγή της πορφυρής βαφής, σύμβολο πλούτου

– εισαγόμενα αγγεία και λεπτεπίλεπτη κεραμική, που υποδηλώνουν εξελιγμένη κουζίνα και πρόσβαση σε τρόφιμα μη διαθέσιμα στον γενικό πληθυσμό

Οι κάτοικοι της Μήτρου είχαν, με όρους της εποχής, το αντίστοιχο των «επώνυμων ρούχων», «πολυτελών εστιατορίων» και «ακριβών οχημάτων».

Η Μήτρου στο δίκτυο της Κεντρικής Ελλάδας

Η Μήτρου συνδέεται με άλλους σημαντικούς οικισμούς της Κεντρικής Ελλάδας, όπως Λευκαντί, Καλαπόδι, Ελάτεια και Πύργος Λιβανατών/Κύνος. Τα κεραμικά του Τελικού Υστεροελλαδικού IIIB2 δείχνουν στενές σχέσεις με τη Θήβα, τόσο σε στυλ όσο και σε λειτουργία των αγγείων.

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, μετά την καταστροφή της Γλα, η Θήβα ενδέχεται να απέκτησε τον έλεγχο της Μήτρου και της ανατολικής Λοκρίδας, εξασφαλίζοντας πρόσβαση στα εμπορικά δίκτυα του βόρειου Ευβοϊκού. Η μυθολογία προσφέρει ενδιαφέρον πλαίσιο: παραδόσεις αναφέρουν ότι ο Ηρακλής και οι Θηβαίοι κατέστρεψαν το σύστημα αποστράγγισης της Κωπαΐδας και ισοπέδωσαν το παλάτι του Ορχομενού.