Ένα ζευγάρι γλυπτών κεφαλών που χρονολογούνται στα τέλη
του 2ου αιώνα, βρέθηκαν σε ένα γήπεδο κρίκετ στο Carlisle στην βορειοδυτική
Αγγλία. Τα ευρήματα εκτιμάται ότι κοσμούσαν λουτρό που βρισκόταν κοντά σε ένα
τείχος που έκτισε ο Αδριανός. Τα ευρήματα της ρωμαϊκής περιόδου βρέθηκαν στην ύπαιθρο
του Κάμπερλαντ, στην πόλη Carlisle, η οποία είχε το αρχαίο της όνομα Luguvaliu.
Τον δεύτερο αιώνα, το Carlisle-Luguvalium ήταν ένα από τα σημαντικότερα ρωμαϊκά
οχυρά στο τείχος του Αδριανού.
Με διαστάσεις περίπου 60 εκατοστών, τα δύο κεφάλια από ψαμμίτη θα μπορούσαν να ανήκουν σε αγάλματα ύψους 3,5 έως 4,5 μέτρων που ήταν τοποθετημένα σε αρχαίο θερμικό κτίριο, το οποίο βρίσκεται υπό ανασκαφή. Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Frank Giecco, υπεύθυνο για την επιχείρηση, το μέγεθος των δύο κεφαλών μας επιτρέπει στους αρχαιολόγους να επανεκτιμήσουν τη σημασία αυτών των δημόσιων λουτρών. «Πρόκειται για μια ανεκτίμητη και μοναδική ανακάλυψη», όπως δήλωσε ο αρχαιολόγος στο BBC.
Τα γλυπτά, βέβαια, δύσκολα συγκρίνονται με τα ελληνικά αριστουργήματα του Πολύκλειτου ή του Φειδία ή με τα καλύτερα έργα των ρωμαϊκών επιγόνων τους. Τα δύο φαινομενικά ακατέργαστα κεφάλια ήταν σκαλισμένα από τριγωνικούς όγκους. Φορούν περίτεχνα καλύμματα κεφαλής και οι λεπτομέρειες των προσώπων τους έχουν επεξεργαστεί προσεκτικά. Παρά την ακατέργαστη ποιότητά τους, τα λείψανα αυτά αποπνέουν μια εντύπωση μεγαλείου. Τα κεφάλια πιστεύεται ότι χρονολογούνται από τα τέλη του 2ου ή τις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ., χρονολογία που συνδέεται με το στυλ και το αρχαιολογικό πλαίσιο των λουτρών του Carlisle, τα οποία χτίστηκαν κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Σεπτίμιου Σεβήρου (193-211).
Η αξία τους
Πρόκειται για έργα επαρχιακού τύπου όπως εξήγησε ο Frank Giecco στην Daily Mail. «Δεν έχει καμία σχέση με τα ωραία μαρμάρινα αγάλματα που βρίσκονται σήμερα στο Βατικανό ή αλλού, αλλά εξακολουθεί να είναι αξιοσημείωτο για το Καρλάιλ και για τα βόρεια σύνορα της αυτοκρατορία» σχολίασε ο ίδιος. Από την πλευρά του ο ιστορικός της ρωμαϊκής τέχνης Martin Henig, από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δήλωσε ενθουσιασμένος με την ανακάλυψη αυτών των δύο κομματιών, τα οποία είναι «από τα πιο αξιοσημείωτα που έχουν βρεθεί ποτέ στο βόρειο τμήμα της Μεγάλης Βρετανίας».
Κατά τη ταυτοποίηση των κεφαλών οι ειδικοί θεωρούν ότι ένα κεφάλι θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει τη Fortuna, τη ρωμαϊκή θεά της τύχης. Οι αρχαιολόγοι γνωρίζουν ένα γλυπτό με παρόμοιο χτένισμα που ανακαλύφθηκε στον τοίχο του Αντωνίνου, βορειότερα. Μια άλλη απόδοση προτείνει το αυτοκρατορικό ζεύγος Σεπτίμιου Σεβήρου και της συζύγου του Ιουλίας Δόμνας.
Επίσης, αρχαιολόγοι του ιδιωτικού φορέα Wardell Armstrong ανακάλυψαν τη σε προηγούμενη επιχείρηση τον Ιανουάριο περισσότερα από τριάντα ενεπίγραφα πετράδια, διακοσμημένα με εικόνες της Αφροδίτης και σατύρων. Από το 2021, ο αρχαιολογικός χώρος ανασκάπτεται καθώς τα ρωμαϊκά λουτρά ανακαλύφθηκαν τον Μάιο του 2017 στους χώρους του Carlisle Cricket Club. Το τεράστιο συγκρότημα βρίσκεται στην άκρη ενός ρωμαϊκού δρόμου που εξυπηρετούσε τα οχυρωμένα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η αρχαιολογική έρευνα πρόκειται να συνεχιστει.
