Παρουσίαση του βιβλίου Η Ιστορία της Τέχνης στην Ελλάδα του Μιλτιάδη Μ. Παπανικολάου στην Εθνική Πινακοθήκη

Η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου και οι εκδόσεις Επίκεντρο παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του Μιλτιάδη Μ. Παπανικολάου. Η Ιστορία της Τέχνης στην Ελλάδα. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 23 Μαΐου στο Αμφιθέατρο Ίδρυμα Ωνάση του κεντρικού κτηρίου της Πινακοθήκης.

Μια σημαντική έκδοση για την ελληνική ιστορία της τέχνης

Το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή Μιλτιάδη Μ. Παπανικολάου αποτελεί μια εκτενή και τεκμηριωμένη μελέτη για την πορεία της τέχνης στον ελληνικό χώρο, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Η παρουσίασή του συγκεντρώνει κορυφαίους πανεπιστημιακούς και ειδικούς της ιστορίας της τέχνης, αναδεικνύοντας τη σημασία της έκδοσης για την ελληνική επιστημονική κοινότητα.

Οι ομιλητές της εκδήλωσης

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

• Γιάννης Κολοκοτρώνης, Καθηγητής Ιστορίας και Θεωρίας της Δυτικής Τέχνης, ΔΠΘ
• Αθανάσιος Μουτσόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, ΕΜΠ
• Συραγώ Τσιάρα, Δρ Ιστορίας της Τέχνης, Γενική Διευθύντρια Εθνικής Πινακοθήκης
• Μιλτιάδης Μ. Παπανικολάου, συγγραφέας και Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Δρ Βαλκανικών Σπουδών, εκδότης και συγγραφέας.

Πρακτικές πληροφορίες

Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο Ίδρυμα Ωνάση της Εθνικής Πινακοθήκης, με είσοδο από τον Κήπο (στάση Πινακοθήκη, λεωφορείο 550).

Ημερομηνία: Σάββατο 23 Μαΐου

Ώρα: 18.30

Τοποθεσία: Εθνική Πινακοθήκη – Κεντρικό Κτήριο, Βασ. Κωνσταντίνου 50, Αθήνα

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Οι εκδόσεις Επίκεντρο παρουσιάζουν ένα ενιαίο, επικαιροποιημένο έργο για τη νεοελληνική τέχνη από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα, που συνδυάζει και εμπλουτίζει προηγούμενες μελέτες με νέο υλικό για τη σύγχρονη δημιουργία.

Το βιβλίο εξετάζει την εξέλιξη της τέχνης στην Ελλάδα μέσα από ιστορικές, ιδεολογικές και αισθητικές παραμέτρους: από τις απαρχές στα Επτάνησα και τη διαμόρφωση εθνικής ταυτότητας, έως τη Σχολή του Μονάχου, τον μοντερνισμό, τις μεταπολεμικές αναζητήσεις και τις σύγχρονες τάσεις όπως η εννοιολογική και ψηφιακή τέχνη.

Αποτελεί μια συνολική και κριτική επισκόπηση της νεοελληνικής καλλιτεχνικής παραγωγής, πλούσια εικονογραφημένη με περίπου 950 έγχρωμες φωτογραφίες, που απευθύνεται τόσο σε ειδικούς όσο και σε ευρύτερο αναγνωστικό κοινό.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:

Ο Μιλτιάδης Μ. Παπανικολάου σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. Νεοελληνική Φιλολογία και Αρχαιολογία. Υπηρέτησε ως καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. για τέσσερις περίπου δεκαετίες. Υπήρξε υπότροφος του Ι.Κ.Υ. για σπουδές στην Ιστορία της Τέχνης στο πανεπιστήμιο του Μονάχου. Μελέτησε εκτεταμένα τις ελληνογερμανικές καλλιτεχνικές σχέσεις στον 19ο αιώνα ως υπότροφος του Ιδρύματος Alexander von Humboldt. Υπήρξε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής Θεσσαλονίκης και Υφηγητής στην αντίστοιχη σχολή του ΕΚΠΑ. Διετέλεσε πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Έγραψε συνολικά 12 βιβλία με αντικείμενο την Ιστορία της Τέχνης, αρκετές μονογραφίες για καλλιτέχνες και πάμπολλες μελέτες και άρθρα για την Τέχνη και τον Πολιτισμό. Το τελευταίο του βιβλίο Η Ελληνική Επανάσταση στην Τέχνη. Από τον Ντελακρουά στον Παρθένη βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 2024. Υπηρέτησε τον πολιτισμό από πολλές θέσεις ευθύνης. Πρωτοστάτησε για την ίδρυση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη και ως διευθυντής του υπέγραψε τα συμβόλαια αγοράς της Συλλογής Κωστάκη το 2000.

Η «Κοπέλα με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι» ταξιδεύει στην Ιαπωνία: Σπάνιος δανεισμός από το Mauritshuis

Το διάσημο πορτρέτο του Γιοχάνες Βερμέερ, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα στην ιστορία της τέχνης, θα εκτεθεί φέτος το φθινόπωρο στην Οσάκα. Το Mauritshuis της Ολλανδίας αποφάσισε να το δανείσει προσωρινά λόγω προγραμματισμένων εργασιών ανακαίνισης.

Σπάνιο ταξίδι για το αριστούργημα του Βερμέερ

Το Μουσείο Mauritshuis ανακοίνωσε ότι η «Κοπέλα με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι» θα ταξιδέψει το φθινόπωρο στο Nakanoshima Museum της Οσάκα. Πρόκειται για μια εξαιρετικά σπάνια μετακίνηση, καθώς ο πίνακας αποτελεί το κορυφαίο έκθεμα της συλλογής και βασικό λόγο επισκεψιμότητας του μουσείου.

Η τελευταία φορά που το έργο έφυγε από τη Χάγη ήταν το 2023, για τη μεγάλη αναδρομική έκθεση του Βερμέερ στο Rijksmuseum του Άμστερνταμ. Το φετινό ταξίδι γίνεται αποκλειστικά επειδή το Mauritshuis θα παραμείνει κλειστό τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο λόγω ανακαίνισης.

Ένα από τα μόλις 34 έργα του Βερμέερ

Η «Κοπέλα με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι» είναι ένα από τα μόλις 34 γνωστά έργα του Γιοχάνες Βερμέερ και αναμφίβολα το πιο αναγνωρίσιμο. Η παγκόσμια φήμη του εκτοξεύθηκε το 2003, όταν αποτέλεσε το κεντρικό θέμα της ομώνυμης ταινίας με τη Σκάρλετ Γιόχανσον. Έκτοτε, το έργο παραμένει ένα από τα πιο δημοφιλή και φωτογραφημένα αριστουργήματα στον κόσμο.

Η ιαπωνική πρωτοβουλία που έκανε τον δανεισμό εφικτό

Ο δανεισμός κατέστη δυνατός χάρη στην πρωτοβουλία της ιαπωνικής εταιρείας Asahi Shimbun, η οποία όχι μόνο χρηματοδότησε τη μεταφορά, αλλά υπέγραψε και τετραετή συνεργασία με το Mauritshuis.

Η γενική διευθύντρια του μουσείου, Martine Gosselink, δήλωσε:«Για το Mauritshuis, το ταξίδι της Κοπέλας στην Ιαπωνία είναι μια μοναδική ευκαιρία να τη μοιραστούμε με το ιαπωνικό κοινό — ίσως για τελευταία φορά.»

πηγη:https://www.art-insider.com/

Η νέα αποκατάσταση της «Δευτέρας Παρουσίας»: Η Καπέλα Σιξτίνα ξαναβρίσκει το φως της

Η Καπέλα Σιξτίνα, ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία της παγκόσμιας τέχνης, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της συντήρησης. Σκαλωσιές τοποθετήθηκαν μπροστά στη «Δευτέρα Παρουσία» του Μιχαήλ Αγγέλου, το μνημειώδες έργο των 180 τ.μ. που ζωγραφίστηκε μεταξύ 1536 και 1541. Τα Μουσεία του Βατικανού ανακοίνωσαν ότι ξεκίνησε μια νέα, εξαιρετικά προσεκτική επέμβαση διάρκειας τριών μηνών, με στόχο την αφαίρεση ενός «γενικευμένου λευκωπού πέπλου» που έχει συσσωρευτεί στην επιφάνεια της τοιχογραφίας.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής συντηρητή Πάολο Βιολίνι, το πέπλο αυτό οφείλεται σε μικροσωματίδια που μεταφέρονται από τα ρεύματα αέρα και με την πάροδο του χρόνου εξασθενούν τις αντιθέσεις του κιαροσκούρο και αλλοιώνουν τη χρωματική ένταση που επιδίωξε ο Μιχαήλ Άγγελος. Η επέμβαση στοχεύει στην αποκατάσταση της αρχικής φωτεινότητας και της εκφραστικής δύναμης του έργου, χωρίς να διαταράξει την ιστορική του υφή. Παρά τις εργασίες, η Καπέλα Σιξτίνα παραμένει ανοιχτή στο κοινό, γεγονός που υπογραμμίζει την προσεκτική οργάνωση της διαδικασίας.

Τι αναφέρουν τα ιταλικά μέσα για την επέμβαση

Η επέμβαση των ειδικών θα γίνει στο ιερό της Καπέλας. Η «Δευτέρα Παρουσία» θα καλυφθεί ξανά — αυτή τη φορά για περίπου τρεις μήνες. Το 1994, η αποκατάσταση είχε διαρκέσει 15 χρόνια και είχε επαναφέρει στο φως τα αρχικά χρώματα που είχαν σκοτεινιάσει από τον χρόνο και τον καπνό των κεριών. 

Η νέα συντήρηση θα περιοριστεί στην αφαίρεση ενός λεπτού στρώματος αλάτων, χρησιμοποιώντας απιονισμένο νερό και χαρτί velina. Η διαδικασία απαιτεί την κάλυψη ολόκληρης της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα.  Οι πρώτες τρεις εβδομάδες θα αφιερωθούν αποκλειστικά στην τοποθέτηση της σταθερής σκαλωσιάς. Στη συνέχεια, υπό τη διεύθυνση του Paolo Violini, θα ξεκινήσουν οι εργασίες.

Η ιταλική ANSA σημειώνει ότι η νέα συντήρηση θεωρείται «χειρουργικής ακρίβειας», καθώς οι ειδικοί εργάζονται σε μικροσκοπικές ζώνες της επιφάνειας, χρησιμοποιώντας τεχνικές που αναπτύχθηκαν ειδικά για τις τοιχογραφίες του 16ου αιώνα. Η RAI υπογραμμίζει ότι η επέμβαση δεν αποτελεί «νέα μεγάλη ανακαίνιση» πως εκείνη της δεκαετίας του 1990, αλλά μια «στοχευμένη και απαραίτητη παρέμβαση» για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της τεράστιας επισκεψιμότητας.

Το Corriere della Sera αναφέρει ότι η συντήρηση γίνεται με υλικά πλήρως αναστρέψιμα, σύμφωνα με τα σύγχρονα πρωτόκολλα, ενώ το Il Messaggero τονίζει πως η επέμβαση αποτελεί «δοκιμασία ευθύνης» για το Βατικανό, καθώς η Καπέλα Σιξτίνα είναι όχι μόνο θρησκευτικό σύμβολο, αλλά και ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά σύνολα της Αναγέννησης.

foto ANSA

Η αρχιτεκτονική και η ιστορία της Καπέλα Σιξτίνα

Η Καπέλα Σιξτίνα ανεγέρθηκε μεταξύ 1473 και 1481 επί πάπα Σίξτου Δ΄, από τον οποίο πήρε και το όνομά της. Το κτίσμα σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Τζοβάννι ντελ Ντόλτσε και ακολουθεί τις αναλογίες του Ναού του Σολομώντα, σύμφωνα με τη βιβλική περιγραφή. Το εσωτερικό της, λιτό και αυστηρό, λειτουργεί ως ιδανικός καμβάς για το τεράστιο εικονογραφικό πρόγραμμα που αναπτύχθηκε στους τοίχους και στην οροφή.

Πριν από τον Μιχαήλ Άγγελο, οι τοιχογραφίες των πλευρικών τοίχων είχαν ήδη διακοσμηθεί από κορυφαίους καλλιτέχνες της πρώιμης Αναγέννησης, όπως ο Σάντρο Μποτιτσέλι, ο Πιέτρο Περούτζινο, ο Ντομένικο Γκιρλαντάιο και ο Κοζιμό Ροσέλι. Τα έργα αυτά απεικονίζουν σκηνές από τη ζωή του Μωυσή και του Χριστού, δημιουργώντας έναν θεολογικό διάλογο ανάμεσα στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη.

Η τοιχογραφική επανάσταση του Μιχαήλ Αγγέλου

Το 1508 ο πάπας Ιούλιος Β΄ ανέθεσε στον Μιχαήλ Άγγελο τη διακόσμηση της οροφής, μια εργασία που άλλαξε για πάντα την ιστορία της τέχνης. Η οροφή, με τις εννέα σκηνές από τη Γένεση, τις μορφές των Προφητών και των Σιβυλλών και τις μνημειακές γυμνές μορφές, αποτελεί ένα από τα κορυφαία επιτεύγματα της δυτικής ζωγραφικής.

Τρεις δεκαετίες αργότερα, ο ίδιος καλλιτέχνης επέστρεψε για να δημιουργήσει τη «Δευτέρα Παρουσία» στον ανατολικό τοίχο. Το έργο, γεμάτο ένταση, κίνηση και δραματική ενέργεια, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην εποχή του λόγω της τολμηρής απεικόνισης γυμνών σωμάτων και της εκφραστικής δύναμης που υπερέβαινε τα όρια της θρησκευτικής τέχνης της εποχής.

Γιατί η συντήρηση είναι τόσο κρίσιμη σήμερα

Η Καπέλα Σιξτίνα δέχεται πάνω από έξι εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο. Η ανθρώπινη παρουσία, η υγρασία, η θερμοκρασία και τα μικροσωματίδια που μεταφέρονται με τον αέρα δημιουργούν ένα περιβάλλον που απαιτεί συνεχή παρακολούθηση. Τα ιταλικά μέσα επισημαίνουν ότι η νέα επέμβαση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την προστασία του μνημείου, η οποία περιλαμβάνει συστήματα καθαρισμού αέρα, ελεγχόμενη ροή επισκεπτών και τακτικές μικροεπεμβάσεις. Η προσπάθεια να διατηρηθεί η αυθεντική λάμψη του Μιχαήλ Αγγέλου είναι ταυτόχρονα μια υπενθύμιση της ευθύνης που έχουμε απέναντι στα μνημεία της ανθρωπότητας.

ΠΗΓΉ :rsi.ch/, vaticannews.va/

Όλα τα πορτρέτα του Γιαν βαν Άικ για πρώτη φορά μαζί- Ιστορική έκθεση του 2026

Η ιστορία της τέχνης ετοιμάζεται να γυρίσει σελίδα. Το φθινόπωρο του 2026, η National Gallery του Λονδίνου θα παρουσιάσει μια έκθεση που δεν έχει προηγούμενο. Για πρώτη φορά, όλα τα σωζόμενα πορτρέτα του Γιαν βαν Άικ θα συγκεντρωθούν κάτω από την ίδια στέγη, φωτίζοντας την απαρχή της σύγχρονης προσωπογραφίας και τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος άρχισε να βλέπει –και να βλέπεται– στη Βόρεια Αναγέννηση.

Μια ανεπανάληπτη έκθεση στη National Gallery

Η έκθεση Van Eyck: The Portraits θα συγκεντρώσει και τα εννέα πορτρέτα που αποδίδονται με βεβαιότητα στον Φλαμανδό ζωγράφο. Από τα περίπου είκοσι έργα που έχουν σωθεί, τα εννέα είναι προσωπογραφίες, γεγονός που καθιστά τη συγκέντρωσή τους ένα επίτευγμα εξαιρετικής σημασίας. Τα έργα θα ταξιδέψουν από κορυφαία ευρωπαϊκά μουσεία, σε μια συνεργασία που υπογραμμίζει τη μοναδικότητα και τη βαρύτητα του εγχειρήματος.

Ο Γιαν βαν Άικ, ενεργός μεταξύ 1422 και 1441, θεωρείται θεμελιωτής της βορειοευρωπαϊκής Αναγέννησης. Με την πρωτοποριακή χρήση του λαδιού και την αξεπέραστη ακρίβεια στη λεπτομέρεια, ο καλλιτέχνης δεν τελειοποίησε απλώς την προσωπογραφία, αλλά την επαναπροσδιόρισε. Στα έργα του, το δικαίωμα στην απεικόνιση δεν ανήκει πλέον μόνο σε βασιλείς και ιεράρχες, αλλά και σε εμπόρους, τεχνίτες, ακόμη και μέλη της οικογένειάς του, αποτυπώνοντας μια κοινωνία που αλλάζει.

Η επανένωση των Arnolfini και οι αποκαλύψεις της έρευνας

Από τις κορυφαίες στιγμές της έκθεσης θα είναι η πρώτη συνύπαρξη του εμβληματικού Πορτρέτου των Arnolfini (1434) με το Πορτρέτο Άνδρα, πιθανότατα του ίδιου Τζοβάνι Αρνολφίνι, από τη Gemäldegalerie του Βερολίνου. Η αντιπαράθεση των δύο έργων ανοίγει νέους δρόμους για την κατανόηση της δημόσιας και ιδιωτικής εικόνας στον 15ο αιώνα.

Εξίσου σημαντική είναι η παρουσίαση, δίπλα δίπλα, του Πορτρέτου Άνδρα του 1433 –ενδεχομένως αυτοπροσωπογραφία– και του Πορτρέτου της Μαργαρίτας βαν Άικ (1439), της συζύγου του καλλιτέχνη. Το τελευταίο θεωρείται το πρώτο γνωστό πορτρέτο γυναίκας εκτός αριστοκρατίας, επιβεβαιώνοντας την επαναστατική ματιά του ζωγράφου.

Διεθνείς δανεισμοί και νέα επιστημονικά δεδομένα

Για πρώτη φορά στην ιστορία του, το Kunsthistorisches Museum της Βιέννης θα δανείσει ταυτόχρονα και τα δύο έργα του βαν Άικ που διαθέτει, επιβεβαιώνοντας τον ανεπανάληπτο χαρακτήρα της έκθεσης. Παράλληλα, η National Gallery θα παρουσιάσει τα πιο πρόσφατα αποτελέσματα τεχνικής έρευνας σχετικά με τη χρήση του λαδιού, τα αυθεντικά πλαίσια και τις μυστηριώδεις επιγραφές που συνοδεύουν πολλά από τα πορτρέτα.

Ένα νέο κεφάλαιο στη μελέτη του βαν Άικ

Με αφορμή την έκθεση, θα κυκλοφορήσει η πρώτη μονογραφία αφιερωμένη αποκλειστικά στις προσωπογραφίες του καλλιτέχνη, με κείμενα διεθνών ειδικών και νέες τεχνικές και ερμηνευτικές αναλύσεις. Η επιμελήτρια Emma Capron τονίζει ότι ο βαν Άικ «φέρνει στην τέχνη πρόσωπα που πάλλονται από ζωή», ενώ ο διευθυντής της National Gallery, Gabriele Finaldi, υπογραμμίζει την «εξαιρετική ευαισθησία και τεχνική δεξιοτεχνία» των έργων.

Έως τις 11 Απριλίου 2027

Πηγή:inestresullarte.info

Διημερίδα Ιστορίας της Τέχνης στην ΑΣΚΤ: Εστίαση στη νέα έρευνα και την πανεπιστημιακή διδασκαλία

Η Εταιρεία Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης και το Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών διοργανώνουν διημερίδα αφιερωμένη στην Ιστορία της Τέχνης, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο της Βιβλιοθήκης της ΑΣΚΤ, επί της οδού Πειραιώς 256.

Η εκδήλωση θα λάβει χώρα την Παρασκευή 21 και το Σάββατο 22 Νοεμβρίου 2025, με δύο θεματικές ενότητες που αναδεικνύουν τη σύγχρονη ερευνητική δραστηριότητα και τον ρόλο της Ιστορίας της Τέχνης στην ανώτατη εκπαίδευση.

Την πρώτη ημέρα, Παρασκευή 21 Νοεμβρίου, θα πραγματοποιηθεί η ενότητα με τίτλο «Συνάντηση νέων ερευνητών: Νέα έρευνα στην Ιστορία της τέχνης στην Ελλάδα», με στόχο την παρουσίαση πρωτότυπων μελετών από νέους επιστήμονες και την ενίσχυση του διαλόγου γύρω από τις σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις.

Το Σάββατο 22 Νοεμβρίου, η συζήτηση θα επικεντρωθεί στο θέμα «Η Ιστορία της τέχνης στα ελληνικά ΑΕΙ», με εισηγήσεις που αφορούν τη διδασκαλία, τις προκλήσεις και τις προοπτικές του πεδίου εντός του πανεπιστημιακού πλαισίου.

Η διημερίδα απευθύνεται σε ερευνητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς και κάθε ενδιαφερόμενο για την Ιστορία της Τέχνης και την εξέλιξή της στην Ελλάδα. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Marc Chagall: Ο ζωγράφος που έπλασε τον έρωτα με χρώμα

Ο Marc Chagall δεν ζωγράφιζε τον κόσμο όπως ήταν. Τον ζωγράφιζε όπως τον ένιωθε. Στους πίνακές του, οι άνθρωποι πετούν, τα σπίτια λυγίζουν, οι βιολιστές στέκονται στις στέγες και οι εραστές αιωρούνται πάνω από τις πόλεις. Ήταν ένας ποιητής με πινέλο, ένας ονειροπόλος που δεν φοβήθηκε ποτέ να αγαπήσει — και να το δείξει.

Γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 1887 στο Βιτέμπσκ της Λευκορωσίας, σε μια φτωχή εβραϊκή οικογένεια. Ο πατέρας του κουβαλούσε βαρέλια με ρέγγες, η μητέρα του διατηρούσε ένα μικρό παντοπωλείο. Το σπίτι τους ήταν γεμάτο παιδιά, προσευχές, μουσική και σιωπές. Από εκείνα τα πρώτα χρόνια, ο μικρός Μοϊσέι (όπως ήταν το εβραϊκό του όνομα) έμαθε να βλέπει τον κόσμο αλλιώς: όχι μέσα από τα μάτια, αλλά μέσα από την καρδιά.

Η οικογένειά του, η εβραϊκή του ταυτότητα, οι τελετές, οι γάμοι, οι θρήνοι, τα παραμύθια της γιαγιάς του — όλα αυτά έγιναν τα πρώτα του χρώματα. Δεν ζωγράφιζε για να εντυπωσιάσει. Ζωγράφιζε για να θυμάται. Για να κρατήσει ζωντανό έναν κόσμο που έσβηνε.

Και ύστερα ήρθε η Bella.

Τη γνώρισε το 1909. Ήταν κόρη χρυσοχόου, μορφωμένη, ευαίσθητη, με βλέμμα που έμοιαζε να διαβάζει πίσω από τις λέξεις. Όταν την είδε για πρώτη φορά, είπε: «Τα μάτια της είναι σαν μαύρα αμύγδαλα. Η σιλουέτα της, σαν φλόγα». Από εκείνη τη μέρα, η Bella έγινε το φως του. Η μούσα του. Η αιώνια νύφη στους πίνακές του. Η γυναίκα που αιωρείται δίπλα του στο The Birthday, που τον φιλάει στον αέρα στο Over the Town, που τον κοιτάζει με άπειρη τρυφερότητα στο Lovers in Blue.

Η Bella δεν ήταν απλώς μοντέλο. Ήταν η ψυχή του. Έγραφε ποιήματα, του διάβαζε, τον ενθάρρυνε, τον προστάτευε. Μαζί έζησαν εξορίες, πολέμους, φτώχεια και δόξα. Μαζί έφυγαν από την Ευρώπη για να σωθούν από τον ναζισμό. Μαζί μεγάλωσαν την κόρη τους, την Ida. Όταν η Bella πέθανε ξαφνικά το 1944, ο Chagall σταμάτησε να ζωγραφίζει για μήνες. Έγραφε μόνο. Έγραφε για εκείνη. Για τη σιωπή που άφησε πίσω της. Για την απουσία που έγινε παρουσία.

Κι όμως, η Bella δεν έφυγε ποτέ από τους πίνακές του. Συνέχισε να πετά δίπλα του, να τον κρατά από το χέρι, να του θυμίζει ότι η αγάπη είναι το μόνο χρώμα που δεν ξεθωριάζει.  Η δεύτερη σύζυγός του, Valentina (Vava) Brodsky, εμφανίζεται σε μεταγενέστερα έργα, αλλά η Bella παρέμεινε η αιώνια έμπνευσή του.

Ένας αιώνιος εραστής του χρώματος και της φαντασίας

Ο Chagall έζησε μέχρι τα 97 του. Ζωγράφιζε μέχρι τέλους. Οι πίνακές του βρίσκονται σήμερα στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου: στο MoMA, στο Centre Pompidou, στο Art Institute of Chicago, στο μουσείο που φέρει το όνομά του στη Νίκαια. 

 Πώς επηρέασαν τα βιώματά του την τέχνη του

 Η παιδική του ηλικία, η θρησκευτική παράδοση του Χασιδισμού, η φτώχεια, η εξορία, οι πόλεμοι και η απώλεια της Bella διαμόρφωσαν το σύμπαν του. Οι πίνακές του είναι γεμάτοι αιωρούμενες φιγούρες, μουσικούς, ζώα, χωριά, άγγελους και εραστές — όλα στοιχεία που συνθέτουν ένα ονειρικό, προσωπικό σύμπαν, γεμάτο νοσταλγία και πνευματικότητα.

Σημαντικά έργα και πού βρίσκονται

Ο Marc Chagall δημιούργησε μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του 20ού αιώνα, γεμάτα συμβολισμό, έρωτα και εβραϊκή μνήμη. Μερικά από τα πιο γνωστά έργα του:

- I and the Village (1911) – MoMA, Νέα Υόρκη

- The Birthday (1915) – MoMA, Νέα Υόρκη

- America Windows (1977) – Art Institute of Chicago

- The Ceiling of the Opéra Garnier (1964) – Παρίσι

- The Four Seasons (1974) – Chase Tower Plaza, Σικάγο

- The Bible Series – Musée National Marc Chagall, Νίκαια

- White Crucifixion (1938) – Art Institute of Chicago

 Στην Ιστορία έμειναν εκθέσεις του όπως στπ MoMA, Νέα Υόρκη (1946) – Πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση στο  Musée du Louvre, Παρίσι (1947, 1959, 1969) – Εθνική αναγνώριση.

 To Musée National Marc Chagall στην Νίκαια διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του. Αριστουργήματά του βρίσκονται στο MoMA, Νέα Υόρκη, στο Art Institute of Chicago και στο Tate Modern, Λονδίνο. Οι φιλότεχνοι μπορούν να θαυμάσουν έργα του στο Centre Pompidou, Παρίσι, στο  UN Headquarters, Νέα Υόρκη και στο Jerusalem Windows, Ισραήλ.

 Πόσο κοστολογούνται τα έργα του σήμερα

Τα έργα του Chagall έχουν πουληθεί σε δημοπρασίες  έως και 28,5 εκατομμύρια δολάρια. Το ρεκόρ κατέχει ο πίνακας Les Amoureux, που πουλήθηκε το 2017 στη Sotheby’s Νέας Υόρκης για 28.453.000 δολάρια.Τα έργα του πωλούνται για εκατομμύρια, αλλά η αξία τους δεν μετριέται σε χρήμα. Μετριέται σε συναίσθημα.

Γιατί ο Chagall δεν ζωγράφιζε απλώς εικόνες. Ζωγράφιζε αναμνήσεις. Ζωγράφιζε έρωτα. Ζωγράφιζε την Bella. «Η τέχνη πρέπει να είναι έκφραση αγάπης — αλλιώς δεν είναι τίποτα.» είπε χαρακτηριστικά ο Marc Chagall

Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών: Μαθήματα Ιστορίας της Τέχνης

 

Το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. διοργανώνει διαδικτυακά μαθήματα Ιστορίας της Τέχνης φέρνοντας το κοινό σε επαφή με την καλλιτεχνική παραγωγή του 19^ου και του 20^ου αιώνα.

Τα μαθήματα, υλοποιούνται μέσω Google Meet, και απευθύνονται σε όλους, ανεξαιρέτως πρότερης γνώσης και επαφής με την τέχνη.

Όσοι επιθυμούν να ανακαλύψουν το ιστορικό πλαίσιο και τις συνθήκες υπό τις οποίες διαμορφώνεται η καλλιτεχνική έκφραση της κάθε περιόδου, να αποκτήσουν μεγαλύτερη εξοικείωση με τα καλλιτεχνικά ρεύματά της και να ταξιδέψουν στις απαρχές της δημιουργίας διάσημων έργων μέσα από το χρώμα και το σχέδιο, μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή και να ξεκινήσουν μια διαδρομή που θα τους μεταφέρει στα σαλόν του Παρισιού και θα αποκαλύψει τα μυστικά των μεγάλων καλλιτεχνών.

Τα μαθήματα που θα πραγματοποιηθούν είναι τα εξής:

·         Era Moderna: Η πορεία της τέχνης από τον 19^ο αιώνα.

Μέρα | Ώρα: Τετάρτη 18.30-20.30 | Κόστος: 100€
Έναρξη: 03 Μαρτίου 2021 (12 μαθήματα)

·         Era Moderna: Η πορεία της τέχνης από τον 20^ο αιώνα.

Μέρα | Ώρα: Σάββατο 13.30-15.30 | Κόστος: 100€
Έναρξη: 06 Μαρτίου 2021 (12 μαθήματα)

Εκδήλωση ενδιαφέροντος/εγγραφές: info@teloglion.gr ή education@teloglion.gr.

Πληροφορίες: Στο τμήμα εκπαιδευτικών προγραμμάτων education@teloglion.gr & 2310-991614 (Τρίτη & Παρασκευή 10.00-15.00) ή στην υποδοχή του Ιδρύματος 2310-247111 (Δευτέρα, Τετάρτη & Παρασκευή 09.30-14.30)

Διάρκεια εγγραφών έως την Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2021.

 Οι συναντήσεις γίνονται σε κλειστά τμήματα έως 15 άτομα. Για την κράτηση της θέσης, είναι απαραίτητη η εφάπαξ καταβολή των διδάκτρων.

Δυνατότητα απεγγραφής ως και τέσσερις ημέρες πριν την έναρξη των μαθημάτων.

Διαλέξεις Ιστορίας Τέχνης

Στο πλαίσιο των στόχων του για τη διάδοση των Καλών Τεχνών, το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου συνεχίζει τον Κύκλο Διαλέξεων Ιστορίας της Τέχνης στην έδρα του, έως τις 5 Απριλίου 2017.
Ημερομηνίες & θεματικές ενότητες (Μάρτιος-Απρίλιος):
Την προσεχή Τετάρτη 22 Μαρτίου παρουσιάζεται η διάλεξη «Αντώνιος Βασιλάκης: ένας Έλληνας ζωγράφος στην αυλή του βενετικού Μπαρόκ»  με εισηγητής τον Ν. Μοσχονά.
Στη τελευταία διάλεξη 5 Απριλίου παρουσιάζεται η διάλεξη «Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου στη ζωγραφική» με τον ίδιο

εισηγητή, τον Ν. Μοσχονά.
Συμμετοχή:
Κύκλος 6 σεμιναρίων: 50 € & 30 € (φοιτητές, άνεργοι & οι άνω των 65 ετών) / Μεμονωμένο σεμινάριο: 10 € & 6 €
Αριθμός συμμετεχόντων: 25 / Παρέχεται βεβαίωση παρακολούθησης

Εγγραφές & πληροφορίες:
info@zongolopoulos.gr & 210-6712210, 210-6725879