Λύστρα: Η βιβλική πόλη του Αποστόλου Παύλου μπαίνει στην ανασκαφική περίοδο 2026

Η αρχαία πόλη Λύστρα, ένα από τα σημαντικότερα σημεία της πρώιμης χριστιανικής ιστορίας στην Ανατολία, εισέρχεται στην τρίτη ανασκαφική της περίοδο στο Μεράμ της Κόνια. Οι έρευνες αποκαλύπτουν σταδιακά έναν οικισμό που για αιώνες ήταν γνωστός κυρίως μέσα από τη Βίβλο και τη δυτική εικονογραφία. Η Λύστρα ρωμαϊκή αποικία στην περιοχή της Λυκαονίας (σημερινή Κόνια, Τουρκία), αλλά με ελληνιστική παράδοση και αργότερα έντονη χριστιανική παρουσία.

Μια πόλη ζωγραφισμένη πριν ανασκαφεί

Για αιώνες, η Λύστρα υπήρχε κυρίως στη δυτική φαντασία: σε πίνακες, αγιογραφίες και θρησκευτικές απεικονίσεις που βασίζονταν σε βιβλικά κείμενα και όχι σε αρχαιολογική γνώση.

Σήμερα, οι ανασκαφές μεταξύ Botsa και Hatunsaray αποκαθιστούν την πραγματική εικόνα της πόλης, αποκαλύπτοντας αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, ταφές και υλικό πολιτισμό.

Η τρίτη ανασκαφική περίοδος – Νέα δεδομένα για την πρώιμη χριστιανική ιστορία

Οι συστηματικές ανασκαφές άρχισαν  το 2024 με άδεια του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και τη στήριξη του Δήμου Κόνια, του Δήμου Μεράμ και του Πανεπιστημίου Necmettin Erbakan.

Τα πρώτα δύο χρόνια έφεραν στο φως:κατάλοιπα εκκλησίας και παρεκκλησίων, ταφές διαφόρων περιόδων, ευρήματα που δείχνουν συνεχή κατοίκηση από τη ρωμαϊκή έως τη σελτζουκική εποχή. Το 2026 οι έρευνες συνεχίζονται σε δύο τομές γύρω από την εκκλησία, ενώ άρχισε και η ανασκαφή της νεκρόπολης — κρίσιμη για την κατανόηση ταφικών εθίμων και κοινωνικής δομής.

Η Λύστρα του Παύλου – αλλά και πέρα από τον Παύλο

Η πόλη είναι γνωστή από τις Πράξεις των Αποστόλων, που ο Παύλος και ο Βαρνάβας κήρυξαν και θεράπευσαν έναν παράλυτο.

Ωστόσο, η αρχαιολογία δείχνει ότι η Λύστρα είχε πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής: ρωμαϊκή αποικία, βυζαντινό χριστιανικό κέντρο, σελτζουκική και οθωμανική συνέχεια

Ένα σημαντικό εύρημα είναι ο σφραγισμένος χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη (9ος–11ος αι.), σπάνιος λόγω της άριστης διατήρησης.

Προς μια νέα διαδρομή θρησκευτικού τουρισμού

Η Λύστρα προσελκύει ήδη επισκέπτες από ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Ολλανδία. Ο αναπληρωτής διευθυντής ανασκαφών, Δρ. Cahit Karakök, την περιγράφει ως σημείο που «η ιστορία συναντά την πίστη». Με την πρόοδο των ανασκαφών, η περιοχή Μεράμ μπορεί να ενταχθεί σε διεθνείς διαδρομές πρώιμου χριστιανισμού, δίπλα σε μνημεία όπως η Καππαδοκία και η Έφεσος.

ΠΗΓΈΣ:

https://www.anatolianarchaeology.net/lystra-imagined-in-western-art-begins-its-2026-excavation-season-in-konya/

https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/home.html (penelope.uchicago.edu in Bing)