ΣΕΑ: «Σε αδιέξοδο το τελεφερίκ Μονεμβασίας – Ομολογία αποτυχίας από το ΥΠΠΟ ενόψει λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης»

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων επανέρχεται με σε ανακοίνωση για το έργο του τελεφερίκ στη Μονεμβασιά, επισημαίνοντας ότι οι προειδοποιήσεις του από το 2025 επιβεβαιώνονται πλήρως. Με τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης να απέχει μόλις ενάμιση μήνα, το Υπουργείο Πολιτισμού παραδέχεται ότι το έργο δεν θα ολοκληρωθεί, ανοίγοντας σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση και τις επιπτώσεις στο μνημείο.

Οι προειδοποιήσεις του ΣΕΑ από το 2025

Στο υπόμνημα της 14ης Απριλίου 2025, ο ΣΕΑ είχε ήδη επισημάνει ότι το έργο SUB 1.2.2 – Προμήθεια και Εγκατάσταση Αναβατορίου στο Κάστρο Μονεμβασιάς, χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης, είχε εκτροχιαστεί από τα χρονοδιαγράμματα.

Ο αρχικός διαγωνισμός προχώρησε χωρίς εγκεκριμένη οριστική μελέτη, ακυρώθηκε από την ΕΕΑΔΗΣΥ, ενώ το έργο είχε αρχικό χρόνο υλοποίησης 29 μηνών (28/7/2023–31/12/2025).

Με δεδομένο ότι το Ταμείο Ανάκαμψης λήγει οριστικά στις 30 Ιουνίου 2026, ο ΣΕΑ είχε προειδοποιήσει ότι η εγκατάσταση τελεφερίκ σε μνημείο τέτοιας σημασίας δεν μπορεί να ολοκληρωθεί με ασφάλεια και ποιότητα σε τόσο στενά χρονικά περιθώρια.

Κίνδυνος πρόχειρης εκτέλεσης ή ημιτελούς έργου

Ο ΣΕΑ είχε τονίσει ότι δύο σενάρια ήταν πιθανά: Πρόχειρη εκτέλεση, με κινδύνους για το μνημείο και την ασφάλεια των χρηστών. Ημιτελές έργο, με κίνδυνο επιστροφής χρημάτων από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο Σύλλογος είχε ζητήσει την απένταξη του υποέργου και την έναρξη διαλόγου με πολίτες, επιστήμονες και φορείς ΑμεΑ για μια λύση προσβασιμότητας χωρίς φθορά του μνημείου.

Το παράδειγμα του Δικταίου Άντρου και η επιμονή στη Μονεμβασιά

Το αντίστοιχο έργο τελεφερίκ στο Δικταίο Άντρο απεντάχθηκε εγκαίρως από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ωστόσο, το Υπουργείο Πολιτισμού και ο Δήμος Μονεμβασίας επέμειναν στην υλοποίηση του υποέργου 1, παρά τις ενστάσεις αρχαιολόγων και ειδικών.

Ο ΣΕΑ υπογραμμίζει ότι το τελεφερίκ: θα αλλοιώσει το μοναδικό τοπίο της καστροπολιτείας, θα υποβαθμίσει τη μνημειακή και περιβαλλοντική αξία της, εξυπηρετεί κυρίως μαζικό τουρισμό, με τα ΑμεΑ να χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα.

Ομολογία μη ολοκλήρωσης από το ΥΠΠΟ

Στις 8 Μαΐου 2026, η Υπουργός Πολιτισμού παραδέχθηκε στη Βουλή ότι το έργο δεν θα ολοκληρωθεί εντός των προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης. Πρόσθεσε μάλιστα ότι, αν χρειαστεί, θα συνεχιστεί με πόρους του ίδιου του Υπουργείου.

Ο ΣΕΑ χαρακτηρίζει τη δήλωση αυτή «πρωτοφανή ομολογία αποτυχίας» και θέτει κρίσιμα ερωτήματα: Γιατί το ΥΠΠΟ επιμένει σε ένα έργο που εξυπηρετεί μαζικό τουρισμό και όχι πραγματική προσβασιμότητα;

Πώς γίνεται να μην προβληματίζει η εικόνα σφυροκοπήματος βράχων σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας; Γιατί πρέπει να καλυφθεί το κόστος από τους περιορισμένους πόρους του ΥΠΠΟ, ενώ το έργο εκτελείται από τον Δήμο;

Πόσα ακόμη έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, με ανέφικτα χρονοδιαγράμματα και υπερκοστολογήσεις, δεν θα ολοκληρωθούν έως 30/6/2026; Γιατί δεν απεντάσσεται το έργο, όπως συνέβη στο Δικταίο Άντρο;

Ο ΣΕΑ προαναγγέλλει ενέργειες

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων δηλώνει ότι θα προβεί σε όλες τις ενδεδειγμένες ενέργειες σχετικά με το υποέργο 1, προκειμένου να προστατευθεί το μνημείο και να διασφαλιστεί η ορθή διαχείριση των δημόσιων πόρων.