Ένα απρόσμενο εύρημα φωτίζει την καθημερινή ζωή της αρχαίας Απολλωνίας ad Rhyndacum στη σημερινή βορειοδυτική Τουρκία: μια μαρμάρινη πλάκα με χαραγμένο επιτραπέζιο παιχνίδι στρατηγικής, ενσωματωμένη αργότερα στα οχυρωματικά τείχη της πόλης. Το εύρημα αποκαλύπτει μια πιο ανθρώπινη, παιχνιδιάρικη πλευρά μιας κατά τα άλλα ισχυρά οχυρωμένης πόλης της Βιθυνίας.
Το παιχνίδι που έγινε… οικοδομικό υλικό
Η μαρμάρινη πλάκα εντοπίστηκε στο Γκιόλιαζι (Gölyazı), κοντά στη λίμνη Uluabat της Προύσας, που είχε επαναχρησιμοποιηθεί ως δομικό στοιχείο στο χαμηλότερο τμήμα του τείχους.
Παρά τη νέα της χρήση, η άνω επιφάνεια ήταν προσεκτικά λειασμένη και έφερε καθαρά χαραγμένο το σχέδιο του αρχαίου παιχνιδιού Nine Men’s Morris (ή Μύλοι), ενός δημοφιλούς παιχνιδιού στρατηγικής της αρχαιότητας.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τη Γκιοντζά Γκιουλσεφά (Gonca Gülsefa) του Πανεπιστημίου Uludağ και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Nevşehir Hacı Bektaş Veli.
Η λίμνια πόλη της Απολλωνίας
Η Απολλωνία ad Rhyndacum βρισκόταν ανάμεσα στη Θάλασσα του Μαρμαρά και το όρος Όλυμπος , χτισμένη πάνω σε χερσονήσους που εισχωρούσαν στη λίμνη. Η πόλη διέθετε θέατρο, στάδιο, ναούς, οχυρώσεις και ακρόπολη, αποτελώντας σημαντικό αστικό κέντρο της Βιθυνίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ύπαρξη ενός παιχνιδιού στρατηγικής προσθέτει μια προσωπική, καθημερινή διάσταση στην εικόνα της πόλης.
Ένα παιχνίδι δεξιοτεχνίας και τακτικής
Το Nine Men’s Morris παιζόταν από δύο άτομα με εννέα πιόνια το καθένα. Στόχος: η δημιουργία «μύλων» — σειρών τριών πιονιών — που επέτρεπαν την αφαίρεση ενός αντιπάλου. Δεν βασιζόταν στην τύχη, αλλά στη στρατηγική, την πρόβλεψη και την υπομονή. Το εύρημα δείχνει ότι οι κάτοικοι της Απολλωνίας δεν ήταν μόνο πολεμιστές, έμποροι ή τεχνίτες — ήταν και παίκτες που απολάμβαναν την πνευματική πρόκληση.
Ένα νέο κομμάτι στο παζλ της Βιθυνίας
Παρότι παρόμοια παιχνίδια έχουν βρεθεί σε Γόρδιο, Στρατονίκεια, Κλάρο, Αφροδισιάδα, Αμόριο, Πέργαμο και Αϊασουλούκ, η Βιθυνία διαθέτει ελάχιστα τεκμηριωμένα παραδείγματα. Το εύρημα της Απολλωνίας καλύπτει αυτό το κενό, προσφέροντας πολύτιμη μαρτυρία για την ψυχαγωγία και την καθημερινότητα της περιοχής.
Το παιχνίδι που επέζησε μέσα σε ένα τείχος
Η επαναχρησιμοποίηση της πλάκας ως οικοδομικό υλικό δείχνει πώς αντικείμενα της καθημερινότητας μπορούσαν να αποκτήσουν νέα ζωή σε μεταγενέστερες κατασκευές. Παρά την αλλαγή χρήσης, η χαραγμένη επιφάνεια διατήρησε μια σπάνια μαρτυρία: ότι οι κάτοικοι της αρχαίας πόλης έπαιζαν, σκέφτονταν, σχεδίαζαν και διαγωνίζονταν.
Το εύρημα αποτελεί μια μικρή αλλά ζωντανή υπενθύμιση ότι η αρχαία ζωή δεν καθοριζόταν μόνο από μνημεία και εξουσία, αλλά και από στιγμές αναμονής, σκέψης και παιχνιδιού.
ΠΗΓΗ :Anatolianarcheology. net PHOTO:Gülsefa, G. (2026)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου