Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας συνεχίζει τη δράση «Ένα έκθεμα – μία ιστορία», αναδεικνύοντας σημαντικά έργα από τις συλλογές και τα μουσεία της περιοχής. Με αφορμή τη δεσποτική εορτή της Αναλήψεως, παρουσιάζεται η αποτοιχισμένη τοιχογραφία της Ανάληψης από τον κατεδαφισμένο ναό της Παναγίας Κυριώτισσας στη Βέροια, ένα έργο του δεύτερου μισού του 15ου αιώνα με ιδιαίτερη ιστορική και καλλιτεχνική αξία.
Η τοιχογραφία της Ανάληψης: ένα σπάνιο σωζόμενο έργο του 15ου αιώνα
Η τοιχογραφία προέρχεται από το αέτωμα του ανατολικού τοίχου της Παναγίας Κυριώτισσας, ναού που κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο είχε τη μορφή τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής με νάρθηκα και ανοικτό προστώο. Μέχρι την κατεδάφισή του το 1975, ο ναός διατηρούσε αποσπασματικό ζωγραφικό διάκοσμο δύο φάσεων: του 13ου και του 15ου αιώνα.
Η συγκεκριμένη παράσταση της Ανάληψης ανήκει στη δεύτερη φάση και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μεταβυζαντινής τέχνης της περιοχής.
Η εικονογραφία της παράστασης
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας:
Η άνω ζώνη
• Ο Χριστός εικονίζεται να ανέρχεται στους ουρανούς μέσα σε κυκλική δόξα, την οποία κρατούν δύο φτερωτοί άγγελοι.
• Κάθεται σε ερυθρό τόξο, ενώ τα πόδια Του πατούν σε μικρότερο τόξο.
• Η απουσία ειληταρίου ή κώδικα Ευαγγελίου υποδηλώνει ότι ευλογεί με τα δύο χέρια, σύμφωνα με το χωρίο «και επάρας τας χείρας αυτού ευλόγησεν αυτούς» (Λουκ. 24, 50).
Η κάτω ζώνη
• Στο κέντρο εικονίζεται η Παναγία σε στάση δέησης, μπροστά από ωχρόχρωμο λόφο.
• Στέκεται σε υποπόδιο, στοιχείο που τονίζει τη δεσπόζουσα θέση της στη σκηνή.
• Φέρει σκούρο κόκκινο μαφόριο και γκριζογάλανο χιτώνα, ενώ εκατέρωθεν του φωτοστέφανου αναγράφεται ΜΗΤΗΡ – ΘΕΟΥ.
Οι άγγελοι και οι Απόστολοι
• Δύο άγγελοι πλαισιώνουν τη Θεοτόκο, δείχνοντας με το δεξί χέρι τον Χριστό και κρατώντας ειλητάρια με λόγους από τις Πράξεις των Αποστόλων.
• Οι Απόστολοι, σε δύο ομίλους, παρακολουθούν με δέος το γεγονός.
• Επικεφαλής τους εικονίζονται ο Πέτρος και ο Παύλος, αναγνωρίσιμοι από τα χαρακτηριστικά τους.
Στο επάνω μέρος της σύνθεσης αναγράφεται το θέμα: Η ΑΝΑΛΗΨΙC.
Η ιστορία του ναού της Παναγίας Κυριώτισσας
Η Παναγία Κυριώτισσα βρισκόταν στη συνοικία των αγγειοπλαστών («στους Τζουκαλάδες τον μαχαλά»), κοντά στον ναό των Αγίων Αναργύρων. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1960, ο ερειπωμένος ναός χρησιμοποιήθηκε ως χώρος φύλαξης αρχαιοτήτων. Η τοιχογραφία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα τεκμήρια του μνημείου.
Πού εκτίθεται σήμερα
Το έργο παρουσιάζεται στην ενότητα «Λατρεία», στον τρίτο όροφο του μουσείου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, στο πλαίσιο της δράσης «Ένα έκθεμα – μία ιστορία».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου