Ανασκαφικό εύρημα που επανασυνδέει το θέατρο με την ακρόπολη φέρνει στο φως την καθημερινή ζωή μιας μεσογειακής πόλης της αρχαιότητας...Στην αρχαία πόλη Άσπενδο, κοντά στη Σέρικ της Αττάλειας, αρχαιολόγοι αποκάλυψαν έναν δρόμο μήκους 300 μέτρων που συνέδεε το περίφημο ρωμαϊκό θέατρο με την ακρόπολη. Οι ανασκαφές, υπό τη διεύθυνση του αναπληρωτή καθηγητή Μουσταφά Μπιλγκίν από το Πανεπιστήμιο Afyon Kocatepe, πραγματοποιούνται από το 2022 στο πλαίσιο του προγράμματος «Legacy to the Future» της Τουρκίας. Ο δρόμος, γνωστός ως Theatre Street, αποκαλύπτει πώς λειτουργούσε η πόλη, με καταστήματα, κατοικίες, δημόσια κτίρια και υποδομές που διατηρήθηκαν παρά τους σεισμούς της περιοχής. Με την ολοκλήρωση των εργασιών, οι επισκέπτες θα μπορούν να περπατήσουν την ίδια διαδρομή που ακολουθούσαν οι κάτοικοι πριν από δύο χιλιετίες.
Μύθος ίδρυσης και πρώιμη ελληνική παρουσία
Η Άσπενδος θεωρείται από την αρχαιότητα πόλη ελληνικής καταγωγής, με τις αρχαίες πηγές να αποδίδουν την ίδρυσή της στους Αργείους, δηλαδή αποίκους από το Άργος. Ο γεωγράφος Στράβων αναφέρει ρητά ότι η πόλη ιδρύθηκε από Αργείους αποίκους, γεγονός που εντάσσει την Άσπενδο στο ευρύτερο πλαίσιο της ελληνικής αποικιακής δραστηριότητας στη νότια Μικρά Ασία. Παράλληλα, άλλες παραδόσεις συνδέουν την ίδρυση με τον Μόψο, Αχαιό μάντη και ήρωα της ελληνικής μυθολογίας, ο οποίος φέρεται να ίδρυσε πόλεις στην Παμφυλία κατά τον 13ο–12ο αιώνα π.Χ.
Παρότι η πόλη ανέπτυξε ισχυρή τοπική ταυτότητα, η ελληνική της καταγωγή αποτυπώνεται στη γλώσσα, στα ονόματα, στις επιγραφές και στη συμμετοχή της σε ελληνικά πολιτικά και στρατιωτικά δίκτυα, όπως η Αθηναϊκή-Δηλιακή Συμμαχία τον 5ο αιώνα π.Χ.
Ελληνική ταυτότητα μέσα από νομίσματα, επιγραφές και ιστορικές μαρτυρίες
Η ελληνικότητα της Άσπενδου επιβεβαιώνεται και από τα αρχαιολογικά ευρήματα: οι επιγραφές της πόλης χρησιμοποιούν ελληνικό αλφάβητο, ενώ η τοπική διάλεκτος της Παμφυλίας παρουσιάζει στενή σχέση με τα ελληνικά, όπως δείχνουν πρόσφατες γλωσσολογικές και επιγραφικές μελέτες. Η πόλη εξέδιδε από τον 5ο αιώνα π.Χ. αργυρά νομίσματα με ελληνικές επιγραφές, γεγονός που μαρτυρεί όχι μόνο οικονομική ακμή αλλά και ένταξη στον ελληνικό πολιτισμικό χώρο.
Κατά την κλασική και ελληνιστική περίοδο, η Άσπενδος διατηρούσε στενές σχέσεις με τον ελληνικό κόσμο, ενώ η κατάκτηση από τον Αλέξανδρο τον Μέγα το 333 π.Χ. ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τον εξελληνισμό της πόλης. Σύμφωνα με σύγχρονες ακαδημαϊκές μελέτες, οι Παμφύλιοι πόλεις –μεταξύ των οποίων η Άσπενδος– ακολούθησαν μια σταδιακή διαδικασία πολιτισμικής ενσωμάτωσης στον ελληνικό κόσμο κατά την ελληνιστική εποχή.
Η ανθεκτική οδός της Άσπενδου
Το πλάτος του δρόμου κυμαίνεται από τρία έως πέντε μέτρα, ενώ κάτω από τις λιθόπλακες εντοπίστηκε αποχετευτικός αγωγός βάθους ενός μέτρου. Παρά την κλίση του εδάφους, οι λίθοι έχουν παραμείνει σχεδόν ανέπαφοι, χάρη στην προσεκτική τοποθέτησή τους. Τα κτίρια που τον πλαισιώνουν –διώροφα καταστήματα, κατοικίες και δημόσιες δομές– δείχνουν ότι η οδός αποτελούσε ζωντανό κέντρο εμπορίου και κοινωνικής δραστηριότητας.
Ένα σπάνιο εύρημα: ο φούρνος του αρχαίου αρτοποιού
Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά ευρήματα βρίσκεται ένας σωζόμενος φούρνος, που προσφέρει σπάνια υλική μαρτυρία για την παραγωγή τροφής εντός της πόλης. Το εύρημα βοηθά τους αρχαιολόγους να κατανοήσουν πώς οργανώνονταν οι εμπορικοί και οικιακοί χώροι κατά μήκος της οδού.
Ανατολική Μεσόγειος: ένα δίκτυο εμπορίου
Στα καταστήματα και στη στοά εντοπίστηκαν φοινικικό νόμισμα και γυάλινα αρωματοδοχεία, στοιχεία που μαρτυρούν εμπορικές σχέσεις με περιοχές της σημερινής Συρίας και Παλαιστίνης. Η θέση της Άσπενδου κοντά στον ποταμό Ευρυμέδοντα (Κιοπρουτσάι) εξασφάλιζε πρόσβαση σε χερσαίες και θαλάσσιες διαδρομές.
Νεκρόπολη και μωσαϊκά: νέα κομμάτια της ιστορίας
Η ανασκαφική ομάδα εντόπισε την ανατολική νεκρόπολη έξω από την πύλη της πόλης, που βρέθηκε τάφος της κλασικής περιόδου, χρονολογούμενος στον 5ο αιώνα π.Χ. Στην Ανατολική Πλατεία αποκαλύφθηκαν επίσης τα κατάλοιπα κτιρίου με ψηφιδωτό δάπεδο, του οποίου η χρήση διερευνάται. Η Άσπενδος, γνωστή για το άριστα διατηρημένο ρωμαϊκό θέατρο και τα μνημειακά υδραγωγεία της, αποκτά τώρα ένα ακόμη κομμάτι του αστικού της ιστού: τον δρόμο που επανενώνει τα μνημεία και αναδεικνύει την καθημερινότητα μιας ακμάζουσας μεσογειακής πόλης.
πηγές:https://www.anatolianarchaeology.net/ http://www.ehw.gr,https://www.britannica.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου