Αρχαιολόγοι επεκτείνουν τις έρευνες πέρα από τα τείχη της Τροίας

Αεροφωτογραφία του Αρχαιολογικού Χώρου της Τροίας στο Τσανάκαλε.
 Οι αρχαιολόγοι επεκτείνουν τις ανασκαφές πέρα από τη νότια πύλη της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, διερευνώντας την κάτω πόλη και τα στρώματα καταστροφής των περιόδων Τροία VI και Τροία VII. Φωτογραφία: İHA

Νέα στοιχεία για την καταστροφή της Ύστερης Εποχής του Χαλκού φέρνει η αρχαιολογική σκαπάνη αυτή την αρχαιολογική περίοδο. Η Τροία, ένας από τους πιο φορτισμένους αρχαιολογικούς τόπους του αρχαίου κόσμου, επιστρέφει στο επίκεντρο της έρευνας με μια νέα ανασκαφική εκστρατεία που μετατοπίζει το ενδιαφέρον πέρα από τα διάσημα τείχη της. Οι ανασκαφές του 2026 επικεντρώνονται πλέον στην περιοχή έξω από τη νότια πύλη, εκεί όπου σώζονται στρώματα των περιόδων Τροία VI και Τροία VII κάτω από μεταγενέστερα ελληνιστικά και ρωμαϊκά κατάλοιπα. Στόχος των αρχαιολόγων είναι να κατανοήσουν πότε και πώς καταστράφηκε η πόλη κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, μια περίοδο που συνδέεται παραδοσιακά με τον Τρωικό Πόλεμο.

Τα τείχη της Τροίας.
 Η έκταση της κάτω πόλης εκτιμάται ότι 
 έφτανε τα 30 εκτάρια κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού.
Φωτογραφία: İHA

Η έρευνα μετατοπίζεται έξω από την ακρόπολη

Η Τροία συχνά φαντάζεται μέσα από τα επιβλητικά τείχη της, όμως η ακρόπολη αποτελούσε μόνο ένα τμήμα του οικισμού. Οι έρευνες νότια του λόφου έχουν αποκαλύψει την ύπαρξη μιας εκτεταμένης κάτω πόλης, η οποία σύμφωνα με τα αρχεία της UNESCO έφτανε τα 30 εκτάρια κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Η νότια πύλη 

συνέδεε την ακρόπολη με αυτή την ευρύτερη αστική ζώνη, και η ανασκαφή ακριβώς έξω από αυτήν μπορεί να φωτίσει τον τρόπο οργάνωσης της κίνησης, των δημόσιων χώρων και της κατοίκησης.

Παρά τις μεταγενέστερες ελληνιστικές και ρωμαϊκές επεμβάσεις, τα βαθύτερα στρώματα διατηρούν ίχνη της περιόδου που συνδέεται με την ομηρική Τροία. Η ομάδα εξετάζει εάν υπήρχαν κτίρια ή ανοιχτοί χώροι έξω από την πύλη, πόσο πυκνή ήταν η κατοίκηση και αν τα καταστροφικά ίχνη που εντοπίζονται σε διαφορετικά σημεία του χώρου ανήκουν στο ίδιο γεγονός.

Ευρήματα που προσθέτουν νέο πλαίσιο

Οι φετινές εργασίες επεκτείνουν ανασκαφές που είχαν  αρχίσει μεταξύ του ανακτόρου της Τροίας VI και των οχυρώσεων. Το 2024 εντοπίστηκαν αιχμές βελών, οστέινα εργαλεία και ζωικά κατάλοιπα, ενώ το 2025 καταγράφηκαν περίπου 3.500 ετών σφενδόνες από πηλό και ποταμίσιες πέτρες, καθώς και δύο αιχμές βελών της Ύστερης Εποχής του Χαλκού.

Τα αντικείμενα αυτά δεν αποδεικνύουν ότι η μάχη του Ομήρου συνέβη όπως περιγράφεται. Η σημασία τους βρίσκεται στη θέση εύρεσης και στη σχέση τους με την αρχιτεκτονική και τα στρώματα καταστροφής. Με την επέκταση των τομών το 2026, οι αρχαιολόγοι μπορούν να εξετάσουν εάν τα όπλα και οι φθορές αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά ή εντάσσονται σε ένα ευρύτερο επεισόδιο που επηρέασε τη νότια είσοδο και την κάτω πόλη.

Λιθόκτιστα κατάλοιπα στον Αρχαιολογικό Χώρο της Τροίας.
οι ανασκαφές του 2026 διερευνούν την κάτω πόλη και
 τις φάσεις καταστροφής της Ύστερης Εποχής του Χαλκού που
συνδέονται με τις περιόδους Τροία VI και Τροία VII.
 Φωτογραφία: İHA

Πότε και πώς καταστράφηκε η Τροία;

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η διάκριση των καταστροφικών γεγονότων μέσα σε μια πόλη που καταστράφηκε και ξαναχτίστηκε πολλές φορές. Η ζημιά σε ένα κτίριο μπορεί να οφείλεται σε πυρκαγιά, κατάρρευση ή μεταγενέστερες επεμβάσεις. Η αξιόπιστη ανασύνθεση απαιτεί την παρακολούθηση του ίδιου στρώματος σε ευρύτερη έκταση.

Γι’ αυτό η σχέση μεταξύ των επιπέδων Τροία VI και Τροία VII παραμένει κρίσιμη. Οι προηγούμενες περίοδοι έδωσαν σημαντικά στοιχεία, αλλά η κατανόηση της τελικής καταστροφής απαιτεί νέα δεδομένα. Οι φετινές τομές ίσως δείξουν εάν οι επιφάνειες κατοίκησης, οι αρχιτεκτονικές φθορές και τα αντικείμενα έξω από τη νότια πύλη ανήκουν στο ίδιο χρονικό ορίζοντα.

Ένας τόπος χτισμένος στρώμα πάνω στο στρώμα

Η Τροία διατηρεί εννέα κύρια αρχαιολογικά επίπεδα, που αντιστοιχούν σε διαδοχικούς οικισμούς πάνω στον ίδιο λόφο. Η πρώτη εγκατάσταση χρονολογείται γύρω στο 3000–2500 π.Χ., ενώ η συνολική διάρκεια κατοίκησης ξεπερνά τα 3.000 χρόνια. Η στρατηγική θέση της κοντά στα Δαρδανέλλια την ενέταξε σε δίκτυα που συνέδεαν την Ανατολία, το Αιγαίο και τα Βαλκάνια. Το 1998 εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Το 2026 ίσως να μην φέρει μια «μεγάλη ανακάλυψη» που θα λύσει οριστικά το ζήτημα του Τρωικού Πολέμου. Η σημασία της περιόδου βρίσκεται στη σύνδεση των στοιχείων που ήδη αναδύονται έξω από την ακρόπολη και στη διερεύνηση του κατά πόσο η τελική καταστροφή της Τροίας εκτεινόταν σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή από ό,τι πιστευόταν.

πηγη : anatolianarcheology.net