Με αφορμή την υπογραφή για τον νέο θώλο αεράμυνας της χώρας μας και την συζήτηση για την περιβόητη ασπίδα του Αχιλλέα αναζητήσαμε την απεικόνιση αυτής στη Τέχνη. Και όντως ήρθαμε μπροστά σ' ένα εμβληματικό έργο που συνδυάζει υψηλή τέχνη, ομηρική έμπνευση και την κορυφαία τεχνική των Rundell, Bridge & Co.
Η κυκλική ασπίδα, χυτευμένη και σφυρηλατημένη σύμφωνα με το σχέδιο του John Flaxman, φέρει παραστάσεις από τη Ραψωδία Σ της Ιλιάδας. Στην πίσω όψη διαθέτει τέσσερις κρίκους για την τοποθέτηση δερμάτινων ιμάντων, ενώ είναι χαραγμένη με κωδικό, οικόσημο και την επιγραφή:
Ένα αριστούργημα της αγγλικής αργυροχοΐας
Η ασπίδα του Αχιλλέα θεωρείται το κορυφαίο δείγμα της αγγλικής αργυροχοΐας του πρώιμου 19ου αιώνα. Αποτελεί προϊόν της συνεργασίας του διάσημου οίκου Rundell, Bridge & Co. και του κορυφαίου σχεδιαστή John Flaxman, ενός από τους σημαντικότερους γλύπτες της βρετανικής Regency. Όπως σημειώνουν οι Shirley Bury και Michael Snodin, η ασπίδα αποτελεί «ένα μοναδικό παράδειγμα σύνθεσης καλών και διακοσμητικών τεχνών», ενώ ο Flaxman χαρακτηρίζεται ως «ο λαμπρότερος αστέρας της Rundell & Bridge».
Η δημιουργία της ασπίδας
Από το 1805 ο Flaxman παρείχε σχέδια στον οίκο Rundell για μεγάλες αργυροχοϊκές δημιουργίες. Ωστόσο, η ασπίδα του Αχιλλέα ήταν το μοναδικό έργο που μοντέλαρε ο ίδιος. Η έμπνευση προέρχεται από την ομηρική περιγραφή της ασπίδας που κατασκεύασε ο Ήφαιστος για τον Αχιλλέα, όταν ο ήρωας έχασε την πανοπλία του — λεία πολέμου του Έκτορα μετά τον θάνατο του Πατρόκλου.
Ο Flaxman εργάστηκε επί επτά χρόνια μέχρι να ολοκληρώσει το σχέδιο. Το 1817 δημιούργησε το γύψινο μοντέλο, ενώ ο διάσημος ζωγράφος Sir Thomas Lawrence απέκτησε ένα αντίγραφο και το χαρακτήρισε «θεϊκό έργο, ασύγκριτο σε ομορφιά, ποικιλία και μεγαλείο».
Οι εκδοχές της ασπίδας
Κατασκευάστηκαν συνολικά πέντε ασημένιες επιχρυσωμένες ασπίδες: Η πρώτη αγοράστηκε από τον Γεώργιο Δ΄ το 1821 για το επίσημο δείπνο της στέψης του. Άλλη μία απέκτησε ο Δούκας του Γιορκ (σήμερα στο Huntington Library, Καλιφόρνια). Δύο ακόμη αγοράστηκαν από τον Δούκα του Νορθάμπερλαντ και τον Κόμη του Lonsdale. Η πέμπτη, που για χρόνια θεωρούνταν «χαμένη», αγοράστηκε από τον Δούκα του Cumberland, μετέπειτα Βασιλιά του Αννόβερου, πιθανότατα το 1838. Η ασπίδα εμφανίζεται σε φωτογραφία του 1868 με τα βασιλικά κειμήλια του Αννόβερου στη Βιέννη. Πιθανότατα πωλήθηκε το 1923, όταν μεγάλο μέρος της βασιλικής συλλογής διατέθηκε μέσω οίκων της Βιέννης και του Λονδίνου.
Η ομηρική εικονογραφία του Flaxman
Ο Flaxman ακολούθησε πιστά την περιγραφή του Ομήρου. Στο κέντρο δεσπόζει ο Απόλλων στο άρμα του Ήλιου, ενώ η περιμετρική ζωφόρος περιλαμβάνει:
- γαμήλια πομπή και συμπόσιο,
- διαμάχη και δικαστική κρίση,
- πολιορκία και ενέδρα,
- μάχη,
- θερισμό και τρύγο,
- βοσκούς που υπερασπίζονται τα κοπάδια τους από λιοντάρια,
- κρητικό χορό,
- και τον Ωκεανό ως εξωτερικό περίγραμμα.
Τα σχέδια του Flaxman φυλάσσονται στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ το γύψινο πρόπλασμα βρίσκεται στο Sir John Soane Museum.
ΠΗΓΗ: https://www.koopman.art/objdetail/779769/17782/the-royal-shield-of-achilles
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου