«Από τη ζωή στο Παλάτι» – Ξεναγήσεις και εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Παλάτι του Μυστρά

Το Παλάτι των δεσποτών ανοίγει τις πύλες του στο κοινό....Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας οργανώνει στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου 2026 ένα διήμερο ξεναγήσεων και εκπαιδευτικών δράσεων στο Παλάτι των δεσποτών του Μυστρά, το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό ανακτορικό συγκρότημα στην Ελλάδα, το οποίο αποδόθηκε πλήρως αποκατεστημένο στο κοινό τον περασμένο Μάιο.

Ξεναγήσεις για μαθητές και εκπαιδευτικούς

Την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, θα πραγματοποιηθούν ειδικές ξεναγήσεις για μαθητές και εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουντην αρχιτεκτονική του ανακτορικού συγκροτήματος,την ιστορική του πορεία, τον ρόλο των δεσποτών και των αυτοκρατορικών οικογενειών στη διοίκηση και την πνευματική ακμή του Μυστρά.

Ξεναγήσεις για το ευρύ κοινό

Το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026, οι ξεναγήσεις ανοίγουν για όλους τους επισκέπτες, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία περιήγησης στο ανακτορικό συγκρότημα.

Η μόνιμη έκθεση – «Ηγεμονικά αφηγήματα»

Η νέα μόνιμη φυσική έκθεση «Ηγεμονικά αφηγήματα» συγκροτεί ένα συνεκτικό ερμηνευτικό πλαίσιο που αναδεικνύει τη διαχρονική παρουσία των αυτοκρατορικών οικογενειών, τον ρόλο τους στη διοίκηση, την πνευματική ακμή του Μυστρά.

Η ψηφιακή εκθεσιακή περιήγηση εστιάζει στους ανθρώπους του Παλατιού, αναζητώντας τα ίχνη της καθημερινής τους ζωής. Ο επισκέπτης ακολουθεί μια αφηγηματική πορεία που τον μετατρέπει σε πρωταγωνιστή της ιστορίας, «βλέποντας» τα αποτυπώματα όσων έζησαν στα δεσποτικά διαμερίσματα.

Οι δύο περιοδικές εκθέσεις που πλαισιώνουν την περιήγηση

«Στα σαράγια της βασιλοπούλας»: Η έκθεση φωτίζει τη γοητεία που άσκησε ο Μυστράς στην ευρωπαϊκή διανόηση από τον 15ο έως τις αρχές του 20ού αιώνα, αναδεικνύοντας τη διαχρονική πρόσληψη του τόπου.

«Απείκασμα ενδόξου περιβολής»

Φιλοξενείται στην Αίθουσα του Θρόνου και εστιάζει στην ένδυση ως σύμβολο ισχύος και κοινωνικής ταυτότητας, παρουσιάζοντας ενδυματολογικά τεκμήρια που συνδέονται με την εξουσία και την αυλή.

Πληροφορίες Δράσης

Τίτλος: Από τη ζωή στο Παλάτι – Ξεναγήσεις και εκπαιδευτικό πρόγραμμα

Ημερομηνίες: 25–26 Σεπτεμβρίου 2026

Διοργάνωση: Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας

Τοποθεσία: Αρχαιολογικός χώρος Μυστρά, 23100 Μυστράς Λακωνίας

Άρχισε το 1ο Συμπόσιο Γλυπτικής Χανίων 2026 – Η σύγχρονη ελληνική γλυπτική στον δημόσιο χώρο

Με τη συμμετοχή σημαντικών εκπροσώπων της σύγχρονης ελληνικής γλυπτικής και με στόχο να φέρει την τέχνη πιο κοντά στους πολίτες,  άρχισε χθες στα Χανιά το 1ο Συμπόσιο Γλυπτικής 2026. Η διοργάνωση, που πραγματοποιείται στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας, μετατρέπει τον δημόσιο χώρο σε ανοιχτό εργαστήριο δημιουργίας.

Η επίσημη έναρξη και ο σκοπός της διοργάνωσης

Η Συνέντευξη Τύπου για την έναρξη του Συμποσίου πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας, έως τις 14 Οκτωβρίου οι γλύπτες δημιουργούν τα έργα τους μπροστά στο κοινό.Ο Δήμος Χανίων, η Περιφέρεια Κρήτης και το ΜΑΠ – Μουσείο Αντωνίας Παπατζανάκη συνδιοργανώνουν το Συμπόσιο, επιδιώκοντας να ενισχύσουν την παρουσία της σύγχρονης γλυπτικής στον δημόσιο χώρο και να προσφέρουν στους πολίτες τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν από κοντά τη διαδικασία γέννησης ενός έργου τέχνης.

Τιμώμενοι γλύπτες της γενιάς του ’30 και του ’40

Στο πλαίσιο της πρώτης διοργάνωσης τιμώνται σημαντικοί Έλληνες γλύπτες και γλύπτριες:Κρίς Γιανάκος, Ασπασία Παπαδοπεράκη, Θόδωρος Παπαγιάννης, Γιάννης Παρμακέλης, Κυριάκος Ρόκος, Μανόλης Τζομπανάκης και Γιώργος Χουλιαράς.  Η παρουσία των έργων τους στο Συμπόσιο αναδεικνύει τη συνέχεια της ελληνικής γλυπτικής και τη συμβολή τους στη διαμόρφωση της σύγχρονης εικαστικής ταυτότητας.

Ο Δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, χαρακτήρισε το Συμπόσιο «μια νέα πολιτιστική συνέργεια που φέρνει τη σύγχρονη τέχνη στον δημόσιο χώρο». Ο Δήμαρχος τόνισε ότι τα έργα θα παραμείνουν στην πόλη, εμπλουτίζοντας τον δημόσιο χώρο και δημιουργώντας μια νέα πολιτιστική παρακαταθήκη.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ασπασία Παπαδοπεράκη, η οποία επρόκειτο να συμμετάσχει αλλά έφυγε από τη ζωή πριν την έναρξη. Η παρουσία του έργου της αποτελεί φόρο τιμής στη μνήμη και την προσφορά της.

Η Αντωνία Παπατζανάκη, κινητήριος δύναμη της διοργάνωσης, υπογράμμισε στα λεγόμενά της  ότι το Συμπόσιο καλύπτει ένα σημαντικό κενό στη σύγχρονη καλλιτεχνική ζωή των Χανίων. Όπως ανέφερε η ίδια, στόχος είναι η δημιουργία ενός Πάρκου Γλυπτικής, που θα εμπλουτίζεται με νέες διοργανώσεις και νέες γενιές δημιουργών.

Ο ιστορικός τέχνης Μάνος Στεφανίδης συνεχάρη τους διοργανωτές και τόνισε τη σημασία της άμεσης επαφής των πολιτών – και ιδιαίτερα των παιδιών – με τη διαδικασία δημιουργίας ενός γλυπτού.Εξέφρασε την ευχή το Συμπόσιο να εξελιχθεί σε ένα υπαίθριο μουσείο γλυπτικής.

Ο Θόδωρος Παπαγιάννης αναφέρθηκε στον διεθνή θεσμό των συμποσίων γλυπτικής και στη σημασία τους για τη δημιουργία έργων στον δημόσιο χώρο, περιγράφοντας τη διαδικασία από την αρχική ιδέα έως την ολοκλήρωση του γλυπτού.

Το μέλλον: ένα υπαίθριο μουσείο γλυπτικής στα Χανιά

Τα έργα που θα δημιουργηθούν στο πλαίσιο του Συμποσίου θα παραμείνουν μόνιμα στην πόλη, αποτελώντας τον πρώτο πυρήνα του μελλοντικού Πάρκου Γλυπτικής Χανίων.

Η διοργάνωση φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε θεσμό που θα ενισχύει τη σύγχρονη ελληνική γλυπτική και θα προσφέρει στους πολίτες μια μοναδική πολιτιστική εμπειρία.

Τελετή Έναρξης και πρόγραμμα δράσεων

Η Τελετή Έναρξης πραγματοποιήθηκε χθες,στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας. Το κοινό είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τους συμμετέχοντες γλύπτες και να παρακολουθήσει τη δημιουργική διαδικασία σε πραγματικό χρόνο. Το Συμπόσιο συνεχίζεται με παράλληλες πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δράσεις, ομιλίες, ξεναγήσεις και επισκέψεις σχολείων.

«Η Fucina degli Angeli» επιστρέφει στο Μουσείο Peggy Guggenheim με περισσότερα από 100 έργα

Η Peggy Guggenheim Collection στη Βενετία παρουσιάζει από τις 14 Νοεμβρίου 2026 έως τις 29 Μαρτίου 2027 μια μεγάλη αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στη Fucina degli Angeli, το πρωτοποριακό εγχείρημα του Ετζίντιο Κοσταντίνι που συνέδεσε τη σύγχρονη τέχνη με τη μαστοριά του μουράνο. Η έκθεση φωτίζει τον καθοριστικό ρόλο της Peggy Guggenheim στην εξέλιξη και διεθνή αναγνώριση του εγχειρήματος.

Η ιστορία ενός οράματος που γεννήθηκε στη Βενετία

Η έκθεση Fucina degli Angeli. Peggy Guggenheim and 20th-Century Art Glass, σε επιμέλεια της Cristina Beltrami, ανατρέχει στη δημιουργία της Fucina degli Angeli, ενός χώρου πειραματισμού που ο Κοσταντίνι οραματίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1950.

Ο Κοσταντίνι, γεννημένος στο Μπρίντιζι αλλά Βενετσιάνος «κατ’ επιλογήν», έζησε την περίοδο έντονου καλλιτεχνικού αναβρασμού στη Μουράνο, όταν διεθνείς καλλιτέχνες άρχισαν να συνεργάζονται με τους κορυφαίους τεχνίτες του γυαλιού. Η παράδοση του μουράνο μετατράπηκε σε πεδίο διαλόγου ανάμεσα στην τεχνική δεξιοτεχνία και τη σύγχρονη καλλιτεχνική έρευνα.

Το 1955, μετά την εμπειρία του στο Centro Studio Pittori nell’Arte del Vetro, ο Κοσταντίνι άνοιξε γκαλερί στο Campo Santi Filippo e Giacomo. Με πρόταση του Jean Cocteau, η γκαλερί ονομάστηκε Fucina degli Angeli. Ο Κοσταντίνι επέβλεπε προσωπικά όλα τα στάδια παραγωγής: από το αρχικό σχέδιο των καλλιτεχνών έως την υλοποίηση στα καμίνια της Μουράνο και την τελική παρουσίαση στο κοινό.

Peggy Guggenheim: η προστάτιδα που άνοιξε τον δρόμο

Η σχέση του Κοσταντίνι με την Peggy Guggenheim απέκτησε ιδιαίτερη σημασία από τη δεκαετία του 1960. Η Guggenheim διεύρυνε το δίκτυο συνεργασιών του, τον καθοδήγησε σε στρατηγικές εκθεσιακής προβολής και συνέβαλε στην εξωστρέφεια της Fucina πέρα από τα σύνορα της Ιταλίας.

Δεν περιορίστηκε στην αγορά έργων, αλλά προσέφερε την εμπειρία και τις διεθνείς επαφές της, καθιστώντας το εγχείρημα σημείο αναφοράς στη σύγχρονη τέχνη του γυαλιού.

Από το 1964, έργα της Fucina παρουσιάστηκαν σε σημαντικές γκαλερί, όπως η Galleria del Naviglio στο Μιλάνο και η Galleria dell’Obelisco στη Ρώμη. Το 1965, η Fucina έφτασε στο MoMA της Νέας Υόρκης με την έκθεση Sculpture in Glass, την πρώτη έκθεση γλυπτικής από γυαλί στο αμερικανικό μουσείο. Το περιοδικό Time χαρακτήρισε τον Κοσταντίνι «σύγχρονο βενετσιάνο οραματιστή».

Περισσότερα από εκατό έργα από διεθνείς συλλογές

Η έκθεση συγκεντρώνει πάνω από εκατό έργα από σημαντικούς φορείς, όπως:Fondation Marguerite Arp (Λοκάρνο), Historisches Museum (Βασιλεία), Kunstmuseum Walter (Άουγκσμπουργκ), MUDAC (Λωζάνη), Museum of Fine Arts (Βοστόνη).Συμπληρώνονται από έργα του Μουσείου Γυαλιού Μουράνο, του Αρχείου Fucina degli Angeli, της Peggy Guggenheim Collection, καθώς και από ιδιωτικές συλλογές.

Η έκθεση  αρχίζει με πρώιμα έργα του Κοσταντίνι εμπνευσμένα από τις κεραμικές δημιουργίες των Braque και Picasso και συνεχίζει με συνεργασίες με καλλιτέχνες όπως Arman, Hans Arp, Cocteau, Max Ernst, Paul Jenkins, Oskar Kokoschka, Matta, Dorothea Tanning και Mark Tobey.Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους αφηρημένους καλλιτέχνες Remo Bianco, Capogrossi και Veronesi, καθώς και στον Lucio Fontana, με τον οποίο ο Κοσταντίνι εξερεύνησε τις εκφραστικές δυνατότητες του γυαλιού στα «Spatial Concepts».

Διεθνείς συνεργασίες και η εξέλιξη της Fucina

Μία ενότητα είναι αφιερωμένη στους Ιάπωνες καλλιτέχνες που δραστηριοποιήθηκαν στη Βενετία τις δεκαετίες 1960–1970, όπως Miki Tomio, Katsuhiko Narita, Omura Mikuni και Yokoo Tadanori. Η τελευταία αίθουσα παρουσιάζει μεταγενέστερες συνεργασίες με James Coignard, Pino Mucchiut και τον Αμερικανό αρχιτέκτονα John C. Portman.

Παράλληλα με τα γυάλινα έργα, εκτίθενται σχέδια, πίνακες, γλυπτά και αρχειακό υλικό, επιτρέποντας την ανασύσταση της διαδικασίας μέσα από την οποία ο Κοσταντίνι συνέβαλε στη μετάβαση του γυαλιού από διακοσμητική τέχνη σε σύγχρονη εικαστική έρευνα.

Κατάλογος και διοργάνωση

Η έκθεση συνοδεύεται από εικονογραφημένο κατάλογο των εκδόσεων Marsilio Arte, σε επιμέλεια της Cristina Beltrami, με κείμενα των Marianna Rossi και Stefano Turina.

Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Βενετίας.

«ΖΩ ή»: Ένα υπαρξιακό θέαμα της μνήμης στο Θέατρο Αλκμήνη

Σκιές μνήμης, θραύσματα ζωής, εσωτερικές φωνές που αποκτούν σώμα. Η νέα παράσταση «ΖΩ ή» της Αναστασίας Διοτίμα Γκολέμα ανοίγει στις 18 Οκτωβρίου στο Θέατρο Αλκμήνη, προσκαλώντας το κοινό σε ένα ταξίδι ανάμεσα στη ζωή που ονειρευτήκαμε και στη ζωή που τελικά ζούμε.

Ένα σύγχρονο υπαρξιακό θέαμα

Το έργο κινείται ανάμεσα στο θέατρο, το ψυχόδραμα και τις εκφραστικές τέχνες, παρακολουθώντας με μη γραμμικό τρόπο τις ανθρώπινες διαδρομές μέσα και έξω από τον χρόνο. Μνήμη, έρωτας, απώλεια, επιθυμία και ματαίωση συνθέτουν ένα σκηνικό σύμπαν όπου οι χαρακτήρες αναμετρώνται με το ερώτημα: Ζούμε πραγματικά ή απλώς επιβιώνουμε;

Θραύσματα ζωής και εσωτερικές οντότητες

Η δραματουργία λειτουργεί αποσπασματικά, όπως η ανθρώπινη μνήμη. Το παρελθόν εισβάλλει στο παρόν, το μέλλον εμφανίζεται σαν ανάμνηση, ενώ οι «Οντότητες» — Ενοχή, Φόβος, Ζήλια, Θυμός — αποκτούν φωνή και παρεμβαίνουν στη ζωή των ηρώων ως προσωποποιημένες εσωτερικές δυνάμεις.

Ψυχοδραματική διαδικασία και συμμετοχή του κοινού

Η προετοιμασία των ηθοποιών αξιοποίησε στοιχεία ψυχοδράματος και βιωματικής εργασίας, μετατρέποντας το προσωπικό υλικό σε θεατρική πράξη. Μετά την παράσταση, η σκηνοθέτις και ψυχοδραματίστρια Αναστασία Διοτίμα Γκολέμα προσκαλεί το κοινό σε κοινωνιοδραματική εμπειρία, δημιουργώντας έναν χώρο μοιράσματος και αναστοχασμού.

Συντελεστές

Κείμενο – Σκηνοθεσία – Κοινωνιοδραματικός συντονισμός: Αναστασία Διοτίμα Γκολέμα  

Επικοινωνία: Le Canard qui Parle / Άντα Κούγια  

Παραγωγή: Αττική Αυλαία & Theater Therapy

Παίζουν (αλφαβητικά):  

Ειρήνη Ευαγγελάτου, Αθανάσιος Θεολόγης, Αθηνά Καζαντζίδου, Σοφία Καλαποθάκη, Σίμος Κυπαρισσόπουλος, Μαρία Μαλλιαράκη, Γιάννης Οιχαλιώτης, Εύη Σοφίλου

Πληροφορίες

Θέατρο Αλκμήνη – Αίθουσα Intermedia  

Αλκμήνης 8, Αθήνα

Από 18 Οκτωβρίου 2026, κάθε Κυριακή στις 21:15  

Διάρκεια: 90’  

Τιμές: 18 € γενική είσοδος, 12 € φοιτητικό / ανέργων / ΑΜΕΑ

Προπώληση: More.com & ταμείο Θεάτρου Αλκμήνη

Σύνδεσμος προπώλησης: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/womendirectors/zo-i/

Μανώλης Νεοφύτου: «Μουσική από τον παγκόσμιο κινηματογράφο» στο Σπίτι της Κύπρου

Μια ξεχωριστή μουσική βραδιά αφιερωμένη στον παγκόσμιο κινηματογράφο παρουσιάζει σήμερα, 22 Σεπτεμβρίου, ο διεθνώς καταξιωμένος πιανίστας Μανώλης Νεοφύτου στο Σπίτι της Κύπρου, στη συμβολή των οδών Ξενοφώντος 2Α. Η εκδήλωση αναμένεται να προσελκύσει φίλους της κλασικής μουσικής και του κινηματογράφου, σε ένα πρόγραμμα που συνδυάζει τεχνική αρτιότητα και συναισθηματική δύναμη.

Ένας μουσικός με διεθνή πορεία

Ο Μανώλης Νεοφύτου άρχισε τη μουσική του διαδρομή σε νεαρή ηλικία, σπουδάζοντας στην Κεντρική Κρατική Εξειδικευμένη Μέση Μουσική Σχολή της Σοβιετικής Ένωσης. Συνέχισε στο Κρατικό Κονσερβατόριο Τσαϊκόφσκυ, στην Ecole Normale του Παρισιού και στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, συγκροτώντας ένα σπάνιο ακαδημαϊκό υπόβαθρο που καθόρισε την καλλιτεχνική του ταυτότητα.

Έχει εκπροσωπήσει την Κύπρο σε διαγωνισμούς Eurovision και έχει διακριθεί σε διεθνείς και πανελλήνιους διαγωνισμούς πιάνου, ενώ η παρουσία του σε συναυλίες και ρεσιτάλ εκτείνεται σε Ευρώπη, Αμερική, Ασία και Αφρική. Παράλληλα, έχει διδάξει σεμινάρια και master classes σε Ελλάδα, Κύπρο, ΗΠΑ και Νότια Αφρική, μεταφέροντας την εμπειρία και τη γνώση του σε νεότερους μουσικούς.

Δισκογραφία και καλλιτεχνική αναγνώριση

Ο Νεοφύτου έχει κυκλοφορήσει δύο προσωπικούς δίσκους, οι οποίοι έτυχαν θετικής αποδοχής από σημαντικούς δημιουργούς και ανθρώπους της μουσικής. Η ερμηνευτική του προσέγγιση, που συνδυάζει τεχνική ακρίβεια και εκφραστική ευαισθησία, τον έχει καθιερώσει ως έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους Κύπριους πιανίστες της διεθνούς σκηνής.

Πληροφορίες εκδήλωσης

Σπίτι της Κύπρου  

Ξενοφώντος 2Α

Τηλέφωνο: 210 3734934

Πηνελόπη Κουντάνη: Διεθνής διάκριση και λαμπερά εγκαίνια της έκθεσης «Ρίζες και Φως»

Με την ιδιαίτερα ευχάριστη είδηση ότι η Πηνελόπη Κουντάνη θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα, μαζί με άλλους καταξιωμένους δημιουργούς, στον διεθνή διαγωνισμό Voices of Humanity που οργανώνει το Prodigy Magazine, πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης «Ρίζες και Φως» στη Γκαλερί Μπεχράκη στην Κόρινθο. Η συμμετοχή της, με ένα έργο που δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, θα δημοσιευθεί σε μια ιστορική έκδοση του περιοδικού. 

Συγκινημένη η καλλιτέχνις υποδέχθηκε τους φιλότεχνους, οι οποίοι μοιράστηκαν εντυπώσεις και σχόλια για την παρουσίαση επιλεγμένων έργων παραγωγής αρκετών ετών.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Διεθνής διάκριση για την Πηνελόπη Κουντάνη

Συγχαρητήρια δέχθηκε η καλλιτέχνις τόσο για την τιμητική διάκριση όσο και για τα έργα που αποπνέουν αισιοδοξία. Οι περισσότεροι σχολίασαν θετικά τόσο τα έργα όσο και την παρουσίαση από την επιμελήτρια του πολιτιστικού χώρου, κυρία Παυλίνα Μπεχράκη. Θερμά ήταν τα σχόλια και για τη διάκριση στη νέα γενιά του Prodigy Magazine, που ετοιμάζεται να εμφανιστεί στη διεθνή σκηνή. Αξίζει να σημειωθεί ότι ποιητές, συγγραφείς, καλλιτέχνες, εκδότες, πρόεδροι επιτροπών και μέλη της παγκόσμιας οικογένειας του NLA επιμελούνται την ειδική έκδοση Σεπτεμβρίου 2026, Voices of Humanity.

Θερμή υποδοχή και εντυπώσεις από τα εγκαίνια

Ενθουσιασμός επικρατούσε στην ατμόσφαιρα της τελετής των εγκαινίων  όχι άδικα, καθώς τα έργα της Πηνελόπης Κουντάνη σφύζουν από ζωή. Αντλώντας έμπνευση κυρίως από το φυτικό βασίλειο, η καλλιτέχνις δημιουργεί ένα δικό της σύμπαν που κυριαρχεί η ευαισθησία και όχι η βία των ημερών μας. 

Έργα που σφύζουν από ζωή καιευαισθησία

Στον εκθεσιακό χώρο επικρατούσε ηρεμία χάρη στις εικόνες που σε κάνουν να νιώθεις όμορφα, προκαλώντας άλλοτε νοσταλγία λόγω της αναφοράς σε στοιχεία παιδικότητας και άλλοτε πληρότητα χάρη στην ομορφιά που αναδύεται από τα έργα. 

Μπορεί ο καλλιτέχνης να μην είναι υποχρεωμένος να αναδεικνύει μόνο την ομορφιά — αίτημα της Αναγέννησης — ωστόσο τα έργα της κυρίας Κουντάνη έρχονται να ανακουφίσουν την ψυχή του θεατή από τη "σκόνη και τη βουή" της καθημερινότητας. Να τον κάνουν να ξεκουραστεί και να χαθεί σε έναν κόσμο που κυριαρχούν το έντονο χρώμα, η αρμονία και η ζωντάνια.

Η τεχνοτροπία και ο συμβολισμός της έκθεσης

Από πλευράς τεχνοτροπίας, η ρεαλιστική απεικόνιση στα περισσότερα έργα δεν στέκει απλώς στην επιφάνεια. Πολλά από τα εικονιζόμενα ενέχουν συμβολισμούς συνδεδεμένους με την παιδική ηλικία, την επαφή με την φύση,  εμπειρίες, βιώματα, και στιγμές συγκίνησης. Δεν είναι άλλωστε τυχαία η επιλογή του τίτλου «Ρίζες και Φως», καθώς και από τα δύο έχει ανάγκη ο άνθρωπος.

Χώρος ζωτικότητας

Η έκθεση «Ρίζες και Φως» αφήνει στον θεατή μια αίσθηση καθαρότητας, σαν να ανοίγει ένα παράθυρο σε έναν κόσμο που το χρώμα λειτουργεί ως πράξη αντίστασης και η φόρμα ως υπόμνηση ισορροπίας. Τα έργα της Πηνελόπης Κουντάνη, με τις φωτεινές επιφάνειες, τις οργανικές γραμμές και τις συνθέσεις που αναπνέουν, δημιουργούν ένα περιβάλλον γαλήνης που δεν είναι ποτέ παθητικό, είναι ενεργό, ζωντανό, γεμάτο κίνηση και εσωτερική θερμοκρασία. 

Σε μια εποχή που η εικόνα συχνά κατακλύζεται από θόρυβο, η  κα Κουντάνη επιλέγει να προσφέρει χώρο. Χώρο για ανάσα, για μνήμη, για συγκίνηση. Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο δώρο της έκθεσης: η υπενθύμιση ότι το φως — όπως και οι ρίζες — δεν είναι απλώς σύμβολα, αλλά θεμελιώδη στοιχεία που μας κρατούν όρθιους.

Όπυ Ζούνη στην ΕΣΗΕΑ: Μια έκθεση που φωτίζει τη ζωή, το έργο και τις ιστορίες στο Τετράγωνο

  

Μια νέα έκθεση στο Κτίριο της ΕΣΗΕΑ αναδεικνύει το πολυεπίπεδο έργο της Όπυς Ζούνη, κορυφαίας εκπροσώπου της γεωμετρικής αφαιρετικής τέχνης στην Ελλάδα. Η παρουσίαση συγκεντρώνει έργα, προσωπικά τεκμήρια και αρχειακό υλικό που αποκαλύπτουν τη διαδρομή μιας δημιουργού που συνέδεσε την τέχνη με την ίδια τη ζωή.

Η έκθεση στο Κτίριο της ΕΣΗΕΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ παρουσιάζει στη Βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας» την έκθεση «Όπυ Ζούνη: Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία», σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Νικολένας Καλαϊτζάκη – Ζούνη. Η έκθεση θα φιλοξενηθεί έως τις 29 Οκτωβρίου 2026, προσφέροντας στο κοινό ένα μικρό αλλά ουσιαστικό τμήμα του μεγάλου έργου της εικαστικού.

Η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Θ. Αντωνιάδου σημειώνει ότι η έκθεση φωτίζει τη ζωή μιας γυναίκας που υπήρξε μαχήτρια, ενώ η δημοσιογράφος Κατερίνα Χ. Λυμπεροπούλου αναφέρεται στη βαθιά σχέση εμπιστοσύνης που είχε αναπτύξει η Ζούνη με τους ανθρώπους του πολιτιστικού ρεπορτάζ.

Η επιμελητική προσέγγιση και η καλλιτεχνική ωριμότητα

Η επιμελήτρια Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη τονίζει ότι η σειρά έργων «Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία» αποτελεί κομβικό σταθμό μορφολογικής και εννοιολογικής ωριμότητας στην πορεία της εικαστικού. Η προσέγγιση εντάσσεται στην πρακτική των «δημιουργικών διαλειμμάτων», μια μέθοδο που η κ.Ζούνη ακολουθούσε συστηματικά από το 1966, επιστρέφοντας συνειδητά στη φόρμα του assemblage.

Μέσα από αυτή την επαναφορά, το έργο της συνομιλεί με την κληρονομιά του ευρωπαϊκού Μοντερνισμού, μετατρέποντας το διάλειμμα σε αυτόνομο πεδίο έρευνας και θεωρητικής αναζήτησης.

Τα εκθέματα και το αρχειακό υλικό

Η έκθεση περιλαμβάνει 19 έργα και προσωπικά αντικείμενα της εικαστικού, καθώς και επτά ελληνικά επιστημονικά βιβλία που φέρουν στο εξώφυλλό τους έργα της Ζούνη. Παρουσιάζονται επίσης 18 επιστολές από το προσωπικό της αρχείο, ο τιμητικός τίτλος της Ακαδημίας Αθηνών, η πρόσφατη σειρά γραμματοσήμων των ΕΛΤΑ με έργο της, καθώς και τα δύο τελευταία δημοσιευμένα κείμενά της.

Προβάλλεται το βίντεο «Όπυ Ζούνη: Λογαριάζοντας την ύλη και το χρώμα ενός ήχου» του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ, ενώ ξεχωρίζουν αντικείμενα της προσωπικής της συλλογής, όπως είναι το έργο της Λίλας Παπούλα συνοδευόμενο από κείμενο της Ζούνη και έργο του Cesar προς την εικαστικό.

Κείμενα και μαρτυρίες στον κατάλογο της έκθεσης

Ο κατάλογος περιλαμβάνει κείμενα της Μαρίας Θ. Αντωνιάδου, της Κατερίνας Χ. Λυμπεροπούλου και της Νικολένας Καλαϊτζάκη – Ζούνη, καθώς και αποσπάσματα από φίλους και συνεργάτες της εικαστικού, όπως οι Bernard Fauchille, Γιάννης Μπόλης, Ευγενία Αλεξάκη, Παντελής Τσάτσης, Ευάγγελος Παπούλιας, Κατερίνα Κοσκινά, Δημήτρης Παυλόπουλος και Τάκης Μαυρωτάς.

Η φωνή της Όπυς Ζούνη

Η εικαστικός, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στο Διεθνές Συνέδριο Symmetry 2000 στη Στοκχόλμη, είχε δηλώσει: «Δεν μπορείς να πορεύεσαι ανεξάρτητα από όσα συμβαίνουν γύρω σου. Τελικά τον αγώνα τον κάνεις με τον ίδιο σου τον εαυτό για μια καθημερινή βελτίωση. Παλεύεις για ένα γόνιμο, ερευνητικό, γνήσιο και ζωντανό έργο. Η Τέχνη είναι η ίδια η ζωή».

Πληροφορίες για την έκθεση

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή 9:00 – 16:00

Κλειστά κατά την επίσημη αργία της 28ης Οκτωβρίου

Τοποθεσία:

Κτίριο ΕΣΗΕΑ, Βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», Ακαδημίας 20, Αθήνα

Πληροφορίες – Κρατήσεις:

Τηλ. 210 3675560

«Ιστορίες ενδυμάτων από την Ανατολική Μακεδονία έως την Πίνδο» στο Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας

 Ένα ταξίδι στις μνήμες των ενδυμάτων διοργανώνει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας, σε συνεργασία με τον Λαογραφικό Σύλλογο Βλάχων Βέροιας. Συγκεκριμένα,  παρουσιάζει στο Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας την εκδήλωση «Ιστορίες ενδυμάτων από την Ανατολική Μακεδονία έως την Πίνδο», με αφηγητή τον ενδυματολόγο και σκηνογράφο Χρήστο Μπρούφα. Η δράση εντάσσεται στις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026, φωτίζοντας τον κόσμο των παραδοσιακών ενδυμασιών ως φορέων μνήμης, ταυτότητας και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η παρουσίαση – Ενδυμασίες ως αφηγήσεις ζωής

Μια παραδοσιακή φορεσιά δεν αποτελεί απλώς τεκμήριο ενός τόπου. Μέσα από τα υλικά, τα εξαρτήματα, τον τρόπο χρήσης,ανοίγει ένα παράθυρο σε έναν ολόκληρο κόσμο ανθρώπων, διαδρομών, εθίμων, φόβων και δοξασιών που μεταδόθηκαν από γενιά σε γενιά.

Ο Χρήστος Μπρούφας παρουσιάζει χαρακτηριστικές ενδυμασίες από την Ανατολική Μακεδονία και την Πίνδο, ξεδιπλώνοντας ιστορίες που συνδέονται με τους κουδουνοφόρους και τις μεταμφιέσεις των δρώμενων του Δωδεκαημέρου,τους φουστανελάδες, τις κοινότητες που δημιούργησαν, φόρεσαν και διατήρησαν αυτές τις ενδυμασίες.

Ένας κόσμος παραδόσεων, μετακινήσεων και τελετουργιών

Η παρουσίαση αναδεικνύει τις μετακινήσεις και τα ταξίδια των κοινοτήτων, τα έθιμα και τις τελετουργίες που συνόδευαν τον κύκλο της ζωής, τις δοξασίες που αποτυπώνονται στα ενδύματα, τον τρόπο με τον οποίο η ενδυμασία λειτουργεί ως σύμβολο ταυτότητας και ως φορέας άυλης κληρονομιάς.

Μέσα από ενδύματα, εικόνες και προφορικές αφηγήσεις, η δράση φωτίζει τη σχέση ανάμεσα στο υλικό τεκμήριο και τον άυλο κόσμο που το συνοδεύει.

Πληροφορίες Εκδήλωσης

Τίτλος: Ιστορίες ενδυμάτων από την Ανατολική Μακεδονία έως την Πίνδο

Διοργάνωση: Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας

Συνεργασία: Λαογραφικός Σύλλογος Βλάχων Βέροιας

Τοποθεσία: Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας, Θωμαίδου 26, 59132 Βέροια

«Γεύσεις και Αρώματα του Τόπου μας»: Μαγειρική δράση στην Ημαθία

Γεύσεις που συνδέονται με μνήμες, παραδοσιακές συνταγές που συνδέονται με  οικογενειακές συνήθειες...Το Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων Ημαθίας, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων, διοργανώνει στις 25 Σεπτεμβρίου μια ξεχωριστή γιορτή γαστρονομίας και παράδοσης στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η αυλή του σχολείου μετατρέπεται σε ανοιχτή κουζίνα, όπου οι μαθητές αναδεικνύουν τις γεύσεις και τα αρώματα του τόπου τους.

Μαθητές που μαγειρεύουν την παράδοση

Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα ετοιμάσουν παραδοσιακά φαγητά του χωριού, με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών και γυναικών της κοινότητας που γνωρίζουν τις αυθεντικές συνταγές. Η δράση συνδέει τη σχολική ζωή με την τοπική πολιτιστική κληρονομιά, δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίσουν και να αναβιώσουν γεύσεις που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.

Υλικά από τον σχολικό λαχανόκηπο

Στην προετοιμασία των φαγητών θα χρησιμοποιηθούν βότανα, αρωματικά φυτά, φρούτα και λαχανικά από τον σχολικό λαχανόκηπο. Η συμμετοχή των παιδιών στη διαδικασία καλλιέργειας και μαγειρέματος ενισχύει την επαφή τους με τη γη, την αυτάρκεια και τη βιώσιμη διατροφή.

Μια γιορτή κοινότητας

Η δράση πραγματοποιείται στον αύλειο χώρο του σχολείου και αποτελεί μια ανοιχτή πρόσκληση σε γονείς, κατοίκους και φίλους της περιοχής. Η μαγειρική γίνεται αφορμή για συνάντηση, συνεργασία και ενίσχυση των δεσμών της τοπικής κοινωνίας.

Τοποθεσία

Μεγάλου Αλεξάνδρου

59300 Τρίκαλα Ημαθίας, Ελλάδα

«Μεταμορφώσεις της Φθοράς»: Εκπαιδευτικό εργαστήριο στη Δημοτική Πινακοθήκη Καρδίτσας

 

Η Δημοτική Πινακοθήκη Καρδίτσας παρουσιάζει από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μεταμορφώσεις της Φθοράς», μια δράση που συνδέει την τέχνη με τη συλλογική εμπειρία της απώλειας και της επανόρθωσης. Παιδιά δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καλούνται να μετατρέψουν το τραύμα σε δημιουργική δύναμη, αναστοχαζόμενα πάνω στις πρόσφατες φυσικές καταστροφές που έπληξαν την πόλη και τη συλλογή της Πινακοθήκης.

Η φθορά ως αφετηρία δημιουργίας

Το εργαστήριο αξιοποιεί την εμπειρία των μαθητών από την καταστροφή που βίωσε η Καρδίτσα, αλλά και από τη φθορά που υπέστησαν έργα της εικαστικής συλλογής. Με αφετηρία αυτή τη μνήμη, οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούν αποκλειστικά τη φαντασία και τη δημιουργική τους ενέργεια ως εργαλεία επούλωσης.

«Συντηρητές Μνήμης»

Οι μαθητές γίνονται συμβολικά «Συντηρητές Μνήμης», προσφέροντας νέα πνοή στα πληγωμένα έργα. Μέσα από καλλιτεχνικές πρακτικές, επεξεργάζονται την έννοια της απώλειας και της αναγέννησης, αναδεικνύοντας πώς η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο ψυχικής ενδυνάμωσης και συλλογικής επανανοηματοδότησης.

Στόχος του προγράμματος

Η δράση επιδιώκει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των νέων, να καλλιεργήσει την ενσυναίσθηση και να αναδείξει τη δύναμη της τέχνης ως εργαλείο επεξεργασίας τραυματικών εμπειριών. Παράλληλα, προσφέρει έναν χώρο όπου η φθορά μετατρέπεται σε δημιουργική διαδικασία και η μνήμη σε πράξη αναστοχασμού.

Τοποθεσία

Β. Τζέλλα & Βασιαρδάνη

43100 Καρδίτσα, Ελλάδα

Σπήλαιο Θεόπετρας: Βιωματική δράση μνήμης και αναστοχασμού για άτομα με άνοια

  

Μια ξεχωριστή δράση στο Σπήλαιο Θεόπετρας μετατρέπει τον αρχαιολογικό χώρο σε πεδίο συλλογικής μνήμης και προσωπικού αναστοχασμού. Η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας–Σπηλαιολογίας (Γραφείο Β. Ελλάδας), σε συνεργασία με το Κέντρο Ημέρας για άτομα με άνοια «Νόημα» Τρικάλων, οργανώνει μια εμπειρία που συνδέει την αρχαιολογία με τη φροντίδα και την ενδυνάμωση της μνήμης.

Μια περιήγηση που ενεργοποιεί μνήμες

Η δράση στις 25 Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει ειδικά σχεδιασμένη ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο του Σπηλαίου Θεόπετρας, όπου οι συμμετέχοντες έρχονται σε επαφή με ιστορίες του προϊστορικού παρελθόντος. Η αφήγηση, η κίνηση στον χώρο και η επαφή με τα φυσικά στοιχεία του σπηλαίου λειτουργούν ως ερεθίσματα που ενισχύουν την ανάκληση μνήμης και την συναισθηματική σύνδεση.

Συμμετοχικό εργαστήριο αισθητηριακών ερεθισμάτων

Μετά την περιήγηση, ακολουθεί εργαστήριο στο Κέντρο Τεκμηρίωσης και Εκπαίδευσης Σπηλαίου Θεόπετρας. Μέσα από ήχους, υφές, εικόνες και αντικείμενα που παραπέμπουν στη ζωή των προϊστορικών κοινοτήτων, οι συμμετέχοντες καλούνται να ενεργοποιήσουν αισθήσεις και προσωπικές μνήμες, δημιουργώντας μια εμπειρία που συνδυάζει γνώση, συναίσθημα και αναστοχασμό.

Στόχος της δράσης

Η πρωτοβουλία επιδιώκει να αξιοποιήσει την αρχαιολογία των σπηλαίων ως εργαλείο ενδυνάμωσης της μνήμης και της κοινωνικής συμμετοχής ατόμων με άνοια. Η σύνδεση με το παρελθόν λειτουργεί ως γέφυρα που ενισχύει την αυτοέκφραση, την επικοινωνία και την αίσθηση συνέχειας.

Τοποθεσία

Σπήλαιο Θεόπετρας Τρικάλων

42200 Θεόπετρα Τρικάλων, Ελλάδα

«Ιστορίες και μνήμες από το Μπεζεστένι» – Δράση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης

 Το Μπεζεστένι μέσα από τις μνήμες των ανθρώπων που το έζησαν...Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το 1ο Παράρτημα ΚΑΠΗ Δήμου Θεσσαλονίκης, διοργανώνει την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026 τη δράση «Ιστορίες και μνήμες από το Μπεζεστένι», αφιερωμένη στο οθωμανικό μνημείο που δεσπόζει στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Η πρωτοβουλία συνδυάζει την ξενάγηση στον χώρο με μια βιωματική δράση προφορικών αφηγήσεων, αναδεικνύοντας την άυλη πολιτιστική κληρονομιά και τη διαγενεακή μνήμη.

Η δράση – Ξενάγηση και προφορικές μαρτυρίες

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο ενότητες: Οργανωμένη επίσκεψη και ξενάγηση στο Μπεζεστένι, με στόχο την ανάδειξη της ιστορίας, της αρχιτεκτονικής και της σημασίας του μνημείου για τη Θεσσαλονίκη.  Δράση προφορικών αφηγήσεων στο 1ο Παράρτημα ΚΑΠΗ, όπου τα μέλη θα μοιραστούν προσωπικές μνήμες, ιστορίες και βιώματα που συνδέονται με το μνημείο και την ευρύτερη περιοχή. Η συνάντηση των δύο αυτών στοιχείων επιδιώκει να ενθαρρύνει νέους τρόπους εμπλοκής με την πολιτιστική κληρονομιά, ώστε η μνήμη του τόπου να παραμείνει ζωντανή για τις επόμενες γενιές.

Στόχος – Η άυλη κληρονομιά στο προσκήνιο

Η δράση δίνει έμφαση στη διαγενεακή μετάδοση μνήμης, στην ενεργή συμμετοχή της κοινότητας, στην ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που συνδέεται με το Μπεζεστένι,  στον αναστοχασμό γύρω από το πώς οι πολίτες μπορούν να διατηρήσουν ζωντανή την ιστορία του τόπου τους.

Πληροφορίες Δράσης

Τίτλος: Ιστορίες και μνήμες από το Μπεζεστένι

Ημερομηνία: Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026

Διοργάνωση: Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης

Σε συνεργασία με: 1ο Παράρτημα ΚΑΠΗ Δήμου Θεσσαλονίκης

Τοποθεσία: Βενιζέλου & Δ. Σολωμού, 54624 Θεσσαλονίκη

Ολβία Ποντική: Μεγάλη ελληνική αποικία του Εύξεινου Πόντου

Η Ολβία Ποντική υπήρξε μία από τις σημαντικότερες αρχαιοελληνικές πόλεις του βόρειου Εύξεινου Πόντου. Ιδρυμένη τον 6ο αιώνα π.Χ. από Έλληνες αποίκους, εξελίχθηκε σε εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο που συνδέει τον ελληνικό κόσμο με τους λαούς της στέπας.

Ελληνική αποικία στον Εύξεινο Πόντο

Η Ολβία ιδρύθηκε από Έλληνες αποίκους στη σημερινή περιοχή της ουκρανικής ακτής της Μαύρης Θάλασσας. Η εγκατάσταση εντάχθηκε στο ευρύτερο δίκτυο ελληνικών πόλεων που αναπτύχθηκαν γύρω από τον Εύξεινο Πόντο, με στόχο το εμπόριο, την πρόσβαση σε γεωργικούς πόρους, την αλιεία, τη θαλάσσια επέκταση και τις νέες πολιτικές και οικονομικές ευκαιρίες.

Το όνομα και η ταυτότητα της πόλης

Η ονομασία «Ολβία» συνδέεται με την ελληνική έννοια της ευδαιμονίας και της ευημερίας. Στις αρχαίες πηγές αναφέρεται συχνά ως Ολβία Ποντική, για να διακρίνεται από άλλες πόλεις με το ίδιο όνομα.

Αστική ανάπτυξη και αρχαιολογικά ευρήματα

Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει μια πλήρως οργανωμένη ελληνική πόλη: κατοικίες, δρόμους, εργαστήρια, ναούς, δημόσια κτίρια, οχυρωματικά έργα και νεκροταφεία. Η Ολβία ακολουθούσε τις ελληνικές πολεοδομικές αρχές, προσαρμοσμένες όμως στο περιβάλλον του Εύξεινου Πόντου.

Άξια αναφοράς είναι τα πήλινα θυμιατήρια από την Ολβία Ποντική, διακοσμημένα με προτομές της Αφροδίτης και μικρές μορφές Ερώτων στους ώμους της, αποτελούν από τα πιο χαρακτηριστικά τελετουργικά αντικείμενα της ελληνικής αποικίας στον Εύξεινο Πόντο. Η μορφή τους υποδηλώνει ότι χρησιμοποιούνταν για τη διάχυση θυμιάματος σε τελετουργίες αφιερωμένες στη θεά, ενώ παράλληλα λειτουργούσαν ως αναθήματα σε ιερούς χώρους.

Τα ευρήματα προέρχονται από ανασκαφές σε οικίες, από στοά και από βόθρουςθυσιών στο κεντρικό και δυτικό τέμενος της πόλης. Η χρονολόγησή τους τοποθετείται ανάμεσα στον ύστερο 3ο και το πρώτο μισό του 2ου αιώνα π.Χ., περίοδο κατά την οποία η λατρεία της Αφροδίτης φαίνεται να είχε ιδιαίτερη σημασία για την κοινότητα της Ολβίας. Αυτά τα τελετουργικά αντικείμενα προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τη θρησκευτική ζωή της ελληνικής αποικίας, αποκαλύπτοντας πώς οι κάτοικοι της Ολβίας διαμόρφωσαν μια ιδιαίτερη εκδοχή της λατρείας της Αφροδίτης, προσαρμοσμένη στο περιβάλλον και στις πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις του Εύξεινου Πόντου.

Εμπόριο και επαφές με τους λαούς της στέπας

Η σημασία της Ολβίας οφείλεται κυρίως στις σχέσεις της με τους Σκύθες και άλλους λαούς της Ποντικής στέπας. Το εμπόριο περιλάμβανε σιτηρά, ψάρια, ζωικά προϊόντα, κεραμική, κρασί, μέταλλα και πολυτελή αντικείμενα.

Η αλληλεπίδραση δεν περιοριζόταν στη σύγκρουση, υπήρχε εκτεταμένη οικονομική και πολιτισμική ανταλλαγή. Ελληνικά αντικείμενα έχουν βρεθεί σε σκυθικά συμφραζόμενα, ενώ σκυθικές επιρροές εμφανίζονται σε υλικό από ελληνικούς οικισμούς.

Θρησκεία και λατρεία

Η πόλη διέθετε ναούς και ιερά αφιερωμένα στους ελληνικούς θεούς. Οι λατρευτικές πρακτικές διατηρούσαν τον ελληνικό χαρακτήρα τους, ενώ προσαρμόζονταν στις τοπικές συνθήκες. Επιγραφές και αναθήματα προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τη θρησκευτική ζωή.

Νομισματοκοπία και οικονομία

Η Ολβία παρήγαγε δικό της νόμισμα, με ιδιαίτερες πρώιμες μορφές που δείχνουν οικονομική αυτονομία. Τα νομίσματα αποτελούν σημαντικές ιστορικές πηγές, καθώς φέρουν σύμβολα, εικόνες και επιγραφές που αποκαλύπτουν πολιτικές και κοινωνικές δομές.

Πολιτεύματα και θεσμοί

Αρχαίες μαρτυρίες δείχνουν ότι η Ολβία διέθετε πολιτειακούς θεσμούς βασισμένους στην ελληνική παράδοση. Οι πολίτες συμμετείχαν στην πολιτική ζωή, αν και — όπως σε όλες τις ελληνικές πόλεις — η ιδιότητα του πολίτη ήταν περιορισμένη και δεν αφορούσε όλους τους κατοίκους.

Παρακμή και μετασχηματισμός

Η πόλη γνώρισε περιόδους ακμής και κρίσης, επηρεασμένη από πολιτικές αναταράξεις, οικονομικές μεταβολές και εξωτερικές πιέσεις. Με την πάροδο του χρόνου, η Ολβία μετασχηματίστηκε, ακολουθώντας τις ευρύτερες αλλαγές στον κόσμο του Εύξεινου Πόντου.

Αρχαιολογική σημασία

Η Ολβία αποτελεί μοναδικό παράδειγμα ελληνικής πόλης σε περιβάλλον συνόρων. Οι αρχαιολογικές έρευνες επιτρέπουν τη μελέτη ολόκληρης της κοινότητας και δείχνουν πώς οι Έλληνες άποικοι προσαρμόστηκαν σε ένα νέο γεωγραφικό και πολιτισμικό πλαίσιο.

Η Ολβία δεν ήταν μια απομονωμένη αποικία, αλλά ένας δυναμικός κόμβος που συνέδεε τον μεσογειακό κόσμο με τις κοινωνίες της στέπας. Η ιστορία της αποδεικνύει ότι ο ελληνικός πολιτισμός εκτεινόταν πολύ πέρα από την ηπειρωτική Ελλάδα και το Αιγαίο, δημιουργώντας ποικιλόμορφες κοινότητες μέσα από συνεχή αλληλεπίδραση με γειτονικούς λαούς. Η Ολβία κατέχει έτσι κεντρική θέση στην αρχαιολογία του Εύξεινου Πόντου και στη μελέτη της αρχαίας μεσογειακής διασύνδεσης.

πηγές

https://www.thearchaeologist.org/blog/olbia-ukraines-greek-black-sea-colony

https://greecenblog.wordpress.com/

https://www.cambridge.org/core/journals/annual-of-the-british-school-at-athens/article/abs/thymiateria-and-the-cult-of-aphrodite-in-olbia-pontica/

Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας: Η επετειακή έκθεση που αποκαλύπτει το σύμπαν ενός καλλιτεχνικού κινήματος και την ιστορία ενός Έλληνα συλλέκτη

Μια ξεχωριστή έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη  για την Ρώσικη Πρωτοπορία με τίτλο  «Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος»σε ταξιδεύει στο σύμπαν ενός καλλιτεχνικού ρεύματος και μιας εποχής. Μια εικόνα που έχουμε χάρη στον Έλληνα συλλέκτη Γιώργο Κωστάκη. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω ξενάγηση από απόγονό του και να μάθω πολλά για τη ζωή και τις περιπέτειες της οικογένειας στο σοβιετικό καθεστώς. 

Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι πως η έκθεση, εκτός από τους καλλιτέχνες της ρωσικής πρωτοπορίας, αποκαλύπτει και το παρασκήνιο: πώς ένας Έλληνας διέσωσε έργα-ντοκουμέντα ενός κινήματος που ήταν απαγορευμένο και θα μπορούσε να έχει χαθεί ως καλλιτεχνικός θησαυρός. Για αυτό και η συλλογή του θεωρείται μία από τις σπουδαιότερες συλλογές, η οποία χάρη στον εμπνευσμένο τότε υπουργό Πολιτισμού Θάνο Μικρούτσικο- τα καλά πρέπει να επισημαίνονται- παρέμεινε στην Ελλάδα.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Μια έκθεση με πάνω από 1.000 εκθέματα και πρωτοποριακή μουσειογραφία

Η έκθεση διαθέτει περισσότερα από 1.000 εκθέματα και ξεχωρίζει για τον τρόπο παρουσίασης: οι ενότητες είναι διακριτές, σκηνογραφικά δομημένες, με μια ομολογουμένως επιτυχημένη αρχιτεκτονική προσέγγιση. Ο χώρος είναι φιλικός στον επισκέπτη, με πολλές στάσεις ανάπαυσης, καθίσματα και βιντεοπροβολές, καθώς απαιτείται χρόνος για να απορροφηθούν τα πυκνά οπτικά ερεθίσματα. Αξίζει να αναφερθεί ότι είναι συγκινητικό να βλέπεις και φωτογραφίες του συλλέκτη, από τα οποία οπτικά ντοκουμέντα μπορείς να καταλάβεις πόσο αυθεντικά αγαπούσε τη Τέχνη, χωρίς σπουδές και χωρίς να είνει ειδήμωνας. 

Η συμβολή του Κωστάκη: Πάθος, διάσωση και δικαίωση

Η συμβολή του Γιώργου Κωστάκη είναι τεράστια. Χάρη στο πάθος του διασώθηκαν έργα που η σοβιετική κυβέρνηση είχε απαγορεύσει, επιβάλλοντας τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό ως μοναδικό επιτρεπτό καλλιτεχνικό ύφος. Ο Κωστάκης, χωρίς ιδιαίτερη καλλιτεχνική παιδεία, αλλά με σπάνιο ένστικτο, αναγνώρισε την αξία της πρωτοπορίας και αφιερώθηκε στη διάσωσή της. Ήρθε η εποχή που δικαιώθηκε, καθώς οι αντικομφορμιστές καλλιτέχνες αναγνωρίστηκαν διεθνώς για την καλλιτεχνική τους σημασία. Και με αυτό το τρόπο σήμερα μπορούμε να απολαύσουμε στην εν λόγω έκθεση σπουδαίους καλλιτέχνες όπως ήταν οι Kandinsky Vassily,Nikritin Solomon, Puni Ivan, Popova Liubov, Rozanova Olga κ.ά.

Άξιο μνείας είναι ότι η έκθεση αναδεικνύει  πως το διαμέρισμα του Κωστάκη στη Μόσχα λειτούργησε ως ανεπίσημο μουσείο μοντέρνας τέχνης. Το 1977 έφυγε από τη Σοβιετική Ένωση, δωρίζοντας 834 έργα στην Πινακοθήκη Τρετιακόφ. Η συλλογή του ταξίδεψε σε Düsseldorf, Guggenheim και κορυφαία μουσεία της Ευρώπης και της Αμερικής. Το 1995 παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, αλλάζοντας την ιστορία των μουσειακών θεσμών. Το ελληνικό δημόσιο απέκτησε 1.277 έργα το 2000, ενώ η οικογένεια Κωστάκη δώρισε πάνω από 2.000 αρχειακά τεκμήρια. Σήμερα, η συλλογή και το αρχείο στο MOMus αποτελούν μοναδικό παγκόσμιο πόλο έρευνας για τη ρωσική πρωτοπορία και τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό.

Η επέτειος

Η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, σε συνεργασία με το MOMus – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη, πραγματοποιεί όχι τυχαία φέτος την επετειακή έκθεση «Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος», αλλά για να τιμήσει τα 30 χρόνια από την πρώτη παρουσίαση της συλλογής στην Ελλάδα. 

Τρεις δεκαετίες μετά η έκθεση επανεξετάζει τη Συλλογή Κωστάκη μέσα από τη σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος, μια θεματική που στη Ρωσία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα αποτέλεσε κρίσιμο πεδίο καλλιτεχνικής έρευνας. Μέσα απότις θεματικές – Πόλη, Φύση, Σύμπαν – αναδεικνύεται η μετάβαση από τον κανόνα στο πείραμα, από τη σύμβαση στην ουτοπία.

Η δομή της αφήγησης 

Η έκθεση που έχουμε την ευκαιρία σήμερα να απολαύσουμε, ξεδιπλώνεται αφγγηματικά σε ενότητες βοηθώντας τη ροή στο μυαλό του επισκέπτη: 

-Πόλη: Η νέα οργάνωση του χώρου και η αισθητική του Κονστρουκτιβισμού

-Φύση: Η οργανική κίνηση και η επιστροφή στο φυσικό περιβάλλο

-Σύμπαν: Ουτοπία, επιστήμη και νέες κοσμοθεωρίες

-Άνθρωπος: Ο συνδετικός κρίκος των θεματικών

 Ο επισκέπτης μέσα από αυτους τους αφηγηματικούς κύκλους μπορεί να αντιληφθει τις επιδράσεις, την παρατήρηση  και τους πειραματισμούς των καλλιτεχνών, την αλληλεπίδραση περιβάλλοντος και ανθρώπου. Ιδιαίτερα στην ενότητα του Σύμπαντος  ο  θεατής μπορεί να απολαύσει πιο αφηρημένες συνθέσεις  έργα που σχετίζονται με ουτοπικές εξερευνήσεις, κοσμικές θεωρήσεις και την αναπαράσταση της ύλης του διαστήματος. Σουπρεματισμός και Κοσμισμός συνυπάρχουν με επιστημονικές προσεγγίσεις, δημιουργώντας εκρηκτικές συνθέσεις που επαναπροσδιορίζουν την καλλιτεχνική σκέψη.