Προς ολοκλήρωση το έργο ανάδειξης Ζώνης και Αρχαίας Εγνατίας Οδού

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου ανακοίνωσε με συγκίνηση ότι το έργο «Επέκταση Εργασιών Ανάδειξης και Συντήρησης Αρχαιολογικού Χώρου Ζώνης & Αρχαίας Εγνατίας Οδού» οδεύει επιτυχώς προς την ολοκλήρωσή του στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Πρόκειται για μια πολυσχιδή παρέμβαση που άρχισε το 2022, με στόχο όχι μόνο την προστασία αλλά και την ανάδειξη ενός σημαντικού μνημειακού συνόλου της Θράκης.

Η Αρχαία Εγνατία Οδός υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς και εμπορικούς δρόμους της ρωμαϊκής εποχής, εκτεινόμενη από την Αδριατική έως τον Έβρο. Κατασκευάστηκε μεταξύ 146 και 120 π.Χ. από τον ανθύπατο της Μακεδονίας Γναίο Εγνάτιο και ακολούθησε τα ίχνη παλαιότερων προ-ρωμαϊκών διαδρομών. Η χάραξή της είχε αφετηρία στο Δυρράχιο (σημερινή Αλβανία) και περνούσε από τη Λυχνιδό (Οχρίδα), την Ηράκλεια, την Πέλλα, τη Θεσσαλονίκη, την Αμφίπολη, τους Φιλίππους, το Τόπειρο, τη Μαξιμιανούπολη και την Τραϊανούπολη, φτάνοντας έως τον ποταμό Έβρο. Με συνολικό μήκος που ξεπερνούσε τα 1.000 χιλιόμετρα, αποτέλεσε τον βασικό άξονα επικοινωνίας της Ρώμης με τις ανατολικές επαρχίες της.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα κατά μήκος της Εγνατίας Οδού είναι πλούσια και ποικίλα. Σώζονται τμήματα λιθόστρωτου δρόμου, γέφυρες, οχυρωματικά έργα και σταθμοί (mansiones) που εξυπηρετούσαν τους ταξιδιώτες. Στην περιοχή του Έβρου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων έχει αναδείξει τμήματα της οδού κοντά στην αρχαία Ζώνη και τον Κόμαρο, όπου διακρίνεται η ρωμαϊκή τεχνική κατασκευής με μεγάλες πλάκες και ισχυρή υποδομή. Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί επιγραφές, κεραμική και οικοδομικά κατάλοιπα που μαρτυρούν την εμπορική και στρατιωτική σημασία του δρόμου. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου, με έδρα την Αλεξανδρούπολη, έχει την αρμοδιότητα για την προστασία και ανάδειξη αυτών των μνημείων, οργανώνοντας έργα συντήρησης, τεκμηρίωσης και εκπαιδευτικές δράσεις για την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής

Πολιτιστικό έργο με ιστορικό βάθος

Η Εφορεία τονίζει ότι η προσπάθεια δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο, αλλά ένα «ταξίδι σε βάθος χρόνου», μια υπόσχεση στην ιστορία και στις επόμενες γενιές. Για περισσότερα από τρία χρόνια, οι εργασίες επικεντρώθηκαν στον Αρχαιολογικό Χώρο Ζώνης και στα τμήματα της Αρχαίας Εγνατίας Οδού στον Δήμο Αλεξανδρούπολης.

Χρηματοδότηση και παρεμβάσεις

Με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0 / NextGenerationEU), ολοκληρώθηκε η Δ’ φάση του τοίχου αντιστήριξης στο νότιο παραλιακό μέτωπο, κατασκευάστηκε νέα περίφραξη, ενώ εκπονήθηκαν μελέτες για την αντικατάσταση του στεγάστρου των αμφορέων, τη στερέωση του Νέου Πύργου και την ενίσχυση του συστήματος πυροπροστασίας.

Συντήρηση και ανάδειξη

Πραγματοποιήθηκαν συντηρήσεις κινητών ευρημάτων και in situ καταλοίπων, βελτιώσεις στις υποδομές, δημιουργία ιστοσελίδας για τον χώρο, τοποθέτηση νέων ενημερωτικών μέσων, καθώς και τεκμηρίωση αρχαιολογικού υλικού. Παράλληλα, διοργανώθηκαν πολιτιστικές εκδηλώσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Ευχαριστίες και συνεργασία

Η Εφορεία εξέφρασε θερμές ευχαριστίες σε όλους τους συμβασιούχους αρχαιολόγους, μηχανικούς, συντηρητές, εργατοτεχνίτες, διοικητικούς υπαλλήλους και εξωτερικούς συνεργάτες που εργάστηκαν με αφοσίωση και επαγγελματισμό. Ο άψογος συντονισμός και η συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς διασφάλισαν την επιτυχή υλοποίηση ενός σύνθετου και απαιτητικού έργου.

Πηγή: https://www.gnomionline.gr/

Ποια είναι η Παναγία Κοσμοσώτειρα στον Έβρο και τα έργα αποκατάστασης -ανάδειξης

Την ένταξη σημαντικών έργων αρχαιολογικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου ανακοίνωσε η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στο πλαίσιο χρηματοδότησης του ΕΣΠΑ.

 Κεντρικό έργο αποτελεί η αποκατάσταση και ανάδειξη του βυζαντινού Ναού της Παναγίας Κοσμοσώτειρας στις Φέρες, με συνολικό προϋπολογισμό 700.000 ευρώ. Το έργο περιλαμβάνει τέσσερα υποέργα, με παρεμβάσεις που αφορούν τη συντήρηση των τοιχογραφιών, την πυροπροστασία, την προσβασιμότητα και την ενημέρωση του κοινού.

Η Παναγία Κοσμοσώτειρα ως μνημείο-σύμβολο της Θράκης και της βυζαντινής κληρονομιάς

Ο βυζαντινός Ναός της Παναγίας Κοσμοσώτειρας βρίσκεται στις Φέρες, στην περιοχή της πάλαι ποτέ βυζαντινής κωμοπόλεως Βήρας. Ιδρύθηκε το 1151/52 από τον σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό, πορφυρογέννητο γιο του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ του Κομνηνού. Ο ναός αποτελεί το καθολικό της Ιεράς Μονής Παναγίας Κοσμοσώτειρας, η οποία οικοδομήθηκε σε τόπο έρημο, κοντά στις εκβολές του ποταμού Έβρου, σε περιοχή γνωστή ως βηρός, δηλαδή βαλτόνερα.

Το μοναστηριακό συγκρότημα, που σήμερα σώζεται εν μέρει, ήταν ένα φιλόδοξο εγχείρημα του Ισαάκιου Κομνηνού, ο οποίος είχε προηγουμένως ανακαινίσει τη Μονή της Χώρας και τον Ναό του Αγίου Στεφάνου του Αυρηλιανού στην Κωνσταντινούπολη. 

Ο ναός διαθέτει αρχιτεκτονικές αναλογίες που συμβολίζουν την αρμονία του κόσμου, με τρούλο ύψους 17 μέτρων και διάμετρο 7 μέτρων, ενώ η σύνθεση του χώρου αποκαλύπτει βαθιά γνώση και αισθητική αντίληψη.

Το μνημείο είναι σημαντικό για την κοινότητα των κατοίκων της περιοχής καθώς ακόμη η  πανήγυρις του ναού τελείται κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου και έχει καθιερωθεί ως το Παγκόσμιο Προσκύνημα των Θρακών, ενισχύοντας τον συμβολισμό του μνημείου ως σημείο αναφοράς της θρακικής ταυτότητας.

 Ο μονοκέφαλος αετός

Στην νοτιοανατολική εξωτερική πλευρά της τοιχοποιίας του ναού βρίσκεται εντοιχισμένο ένα κεραμικό ανάγλυφο που απεικονίζει μονοκέφαλο αετό, το παλαιότερο έμβλημα της περιοχής από τη βυζαντινή εποχή. Ο μονοκέφαλος αετός ήταν σύμβολο της Δυναστείας των Κομνηνών της Τραπεζούντας και αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι στη Μονή της Κοσμοσώτειρας ενταφιάστηκε μέλος της βασιλικής οικογένειας.

Η διακεκριμένη Βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ σημειώνει πως η ύπαρξη του μονοκέφαλου αετού στο εξωτερικό τείχος του ναού μαρτυρεί την αυτοκρατορική σύνδεση του μνημείου και ενισχύει την άποψη ότι πρόκειται για μαυσωλείο της οικογένειας των Κομνηνών.

Πηγή :serrespost.gr, https://imalex.gr/