Σπάνιο ηλιακό ρολόι 2.200 ετών ανακαλύφθηκε στην αρχαιοελληνική πόλη Αιγαί

Αρχαιολόγοι εντόπισαν στην αρχαιοελληνική πόλη Αιγαί, έναν από τους καλύτερα διατηρημένους οικισμούς της Αιολίδας, ένα εντυπωσιακό ηλιακό ρολόι της ελληνιστικής εποχής, ηλικίας άνω των δύο χιλιετιών. Το εύρημα, που βρέθηκε ακέραιο μέσα στο Βουλευτήριο της πόλης, αποτελεί νέα απόδειξη της προχωρημένης επιστημονικής γνώσης και καλλιτεχνικής δεξιοτεχνίας της εποχής.

Οι Αιγαί ήταν ένα ορεινό οχυρό της Αιολίδας, σημερινή Μανίσα της Τουρκίας. Ιδρύθηκε  από Έλληνες της Μαγνησίας Θεσσαλίας περίπου τον 7ο αιώνα π.Χ. Ήταν μία από τις δώδεκα πόλεις που εγκατέστησαν οι Αιολείς κατά τον πρώτο ελληνικό αποικισμό στη Μικρά Ασία. Οι δώδεκα πόλεις συγκρότησαν την Αιολίδα, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος και ο Στράβων. Οι περισσότεροι θα έχουν διαβάσει ή ακούσει το μυθιστόρημα «Αιολική Γη» του Ηλία Βενέζη  που αναφέρεται στην περιοχή της Αιολίδας και συνδέει την ιστορία με τη μυθολογική και συναισθηματική ταυτότητα του τόπου.

 

Συνδυασμός Αστρονομίας και Συμβολισμού

Σύμφωνα με τον διευθυντή των ανασκαφών, καθηγητή Δρ. Yusuf Sezgin, ο μοναδικός σχεδιασμός του ηλιακού ρολογιού το καθιστά ένα από τα καλύτερα σωζόμενα παραδείγματα αρχαίων οργάνων μέτρησης του χρόνου. Το εύρημα με την πλώρη πλοίου και τα «μάτια» ως αποτρεπτικά σύμβολα παραπέμπει σε αρχαίες ναυτικές και αποτροπαϊκές παραδόσεις, ίσως και σε λατρεία του Ήλιου ή του Απόλλωνα.  Το ηλιακό ρολόι εκτίθεται πλέον στο Μουσείο της Μανίσα και ξεχωρίζει τόσο ως καλλιτεχνικό αριστούργημα όσο και ως επιστημονικό εργαλείο. Οι ειδικοί τονίζουν ότι το εύρημα αναδεικνύει την πολυπλοκότητα των αστρονομικών σπουδών στον αρχαίο ελληνικό κόσμο και προσθέτει νέα διάσταση στη σημασία της Αιγαί.

 

Η ιστορία της πόλης

Η πολή Αιγαί ιδρύθηκε περίπου τον 7ο αιώνα π.Χ. και αποτέλεσε ακμάζον κέντρο εμπορίου και πολιτισμού στη δυτική Ανατολία κατά την ελληνιστική περίοδο. Αναλυτικά, χτισμένη σε απότομο και αμυντικό λόφο στην  επαρχία της Μανίσας της σημερινής Τουρκίας, η πόλη είναι γνωστή για την μνημειακή της αρχιτεκτονική, όπως για το θέατρο, την αγορά, τις στοές και τα δημόσια κτίρια. Οι συνεχιζόμενες ανασκαφές από το 2004 έχουν φέρει στο φως αγάλματα, επιγραφές και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που αναδεικνύουν τον πλούτο και την επιρροή της Αιγαί.

Αξίζει να διευκρινίσουμε ότι η αρχαία πόλη Αιγαί της Αιολίδας ιδρύθηκε από τους Αιολείς που ήταν ένα αρχαίο ελληνικό φύλο που μετανάστευσε από τη Θεσσαλία και τη βορειοανατολική Στερεά Ελλάδα προς τα παράλια της Μικράς Ασίας μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Σύμφωνα με την παράδοση, η αποικιστική επιχείρηση καθοδηγήθηκε από τον Πένθιλο, γιο του Ορέστη και εγγονό του Αγαμέμνονα.

Αρχιτεκτονική κληρονομιά

Η πόλη Αιγαί ξεχώρισε για την πολιτιστική και αρχιτεκτονική της ακμή, με ναούς αφιερωμένους στον Απόλλωνα, την Αθηνά και την Εστία, καθώς και για το Βουλευτήριο της πόλης, όπου βρέθηκε πρόσφατα το σπάνιο ηλιακό ρολόι. Άξιο λόγου είναι το Ιερό του Απόλλωνα, καθώς η πόλη διέθετε σημαντικό ιερό αφιερωμένο στον θεό της μουσικής και της μαντικής, γεγονός που υποδηλώνει θρησκευτική και πολιτιστική ακμή.  Στη συνέχεια, κατά τον 3ο και 2ο αιώνα π.Χ., η πόλη Αιγαί γνώρισε μεγάλη άνθιση υπό τη δυναστεία των Ατταλιδών της Περγάμου, με εντυπωσιακά δημόσια έργα και αρχιτεκτονικά σύνολα.

ΠΗΓΕΣ: https://www.anatolianarchaeology.net/,

https://arxeion-politismou.gr/

Η Αιολίδα του Αιγαίου και της Ανατολής - Cognosco Team

Τι δείχνει άγαλμα της Εστίας; Ο ιδιαίτερος αρχαιολογικός χώρος στην Αιολική πόλη Αιγαί

 Η ανάδειξη ενός αγάλματος έφερε στη δημοσιότητα την αρχαία πόλη Αιγαί της Μικράς Ασίας, μια Αιολική πόλη με βαθιά ιστορία και συγκεκριμένα μία από τις δώδεκα πόλεις της Αιολικής Συμμαχίας, που ιδρύθηκαν από Αιολείς Έλληνες τον 8ο αιώνα π.Χ.  Η εν λόγω πόλη βρίσκεται στο βουνό Gün Dağı στην περιοχή Yunusemre της Μανίσα, προσφέροντας φυσική οχύρωση και στρατηγική θέα προς τις πεδιάδες του Καΐκου και του Έρμου ποταμού.

Η πόλη γνώρισε ακμή κατά την Ελληνιστική περίοδο, ιδιαίτερα υπό την επιρροή του βασιλείου της Περγάμου. Ήταν σημαντικό εμπορικό και πολιτικό κέντρο, με δημόσια κτήρια όπως θέατρο, αγορά τριών επιπέδων, βουλευτήριο, στάδιο, ναό της Δήμητρας και μακελλείο.

Θεά Εστία: Σύμβολο ενότητας και τάξης στην καρδιά του Βουλευτηρίου

Το άγαλμα της Εστίας, ύψους 2,7 μέτρων, ανακαλύφθηκε το 2005 σε δύο κομμάτια στο βουλευτήριο της Αιγαί. Η Εστία ήταν η προστάτιδα του οίκου και της πόλης, και τοποθετούνταν σε δημόσια κτήρια ως πνευματικό σύμβολο σταθερότητας και ηθικής τάξης.

Το άγαλμα εκτίθεται πλέον στο Μουσείο Αρχαιολογίας της Μανίσα, όπως προβάλλουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, σε αίθουσα που αναπαράγει την αρχιτεκτονική του αρχαίου βουλευτηρίου, προσφέροντας στους επισκέπτες βιωματική εμπειρία της πολιτικής ζωής της εποχής. Θεωρείται το μοναδικό σωζόμενο άγαλμα της Εστίας από την Ελληνιστική περίοδο.

Στις αρχαίες ελληνικές πόλεις, αγάλματα της Εστίας τοποθετούνταν συχνά στα βουλευτήρια ως πνευματικό σύμβολο σταθερότητας και ενότητας του δήμου. Σύμφωνα με τον Yusuf Sezgin , επικεφαλής της ανασκαφής και διευθυντή του Αρχαιολογικού Τμήματος της Μάνισας,  η θέση του αγάλματος στο μουσείο —όπως ακριβώς θα τη διέκριναν οι αρχαίοι νομοθέτες— προσκαλεί τους επισκέπτες να νιώσουν μια σύνδεση με τον αρχαίο κόσμο.

Η έκθεση περιλαμβάνει και ομάδα τιμητικών αγαλμάτων των Αντιφάνη και Διαφάνη, ευεργετών που βοήθησαν στην ανακατασκευή του βουλευτηρίου των Αιγών πριν από περίπου 2.200 χρόνια. Τα ονόματά τους είναι χαραγμένα στις βάσεις των αγαλμάτων που βρέθηκαν στις ανασκαφές μεταξύ 2004 και 2006.

 Ο Μενέστρατος της Περγάμου: Καλλιτεχνική υπογραφή σε πολιτικά πορτραίτα

Κατά τις ανασκαφές βρέθηκαν έξι πορτραίτα κεφαλών και σωμάτων, τοποθετημένα σε βάθρα στον βόρειο τοίχο του βουλευτηρίου. Δύο από αυτά φέρουν επιγραφή: «Μενέστρατος Ἰππίου Περγαμηνός ἐποίει» που αποδίδει την κατασκευή στον Μενέστρατο, γιο του Ιππία από την Πέργαμο, έναν καταξιωμένο γλύπτη της εποχής.

 Ιχνη τελετουργικών: Βόθρος με οστά και αγγεία κάτω από την ορχήστρα

Στην ορχήστρα του βουλευτηρίου εντοπίστηκε βόθρος (bothros) με κεραμικά αγγεία, οστά ζώων και χάλκινα νομίσματα, που υποδηλώνουν τελετουργικό γεύμα πριν την ανέγερση του πρώιμου κτηρίου. Τα ευρήματα χρονολογούνται στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για τις λατρευτικές πρακτικές της εποχής.

 Αρχιτεκτονική εξέλιξη: Παλαιότερο οικοδόμημα κάτω από το Βουλευτήριο

Κατά τις ανασκαφές εντοπίστηκαν ίχνη προγενέστερου κτηρίου κάτω από το βουλευτήριο, το οποίο καταστράφηκε κατά την κατασκευή του νέου. Μια στάμνα από καλούπι, χρονολογημένη στον 3ο–2ο αιώνα π.Χ., βρέθηκε κάτω από το δάπεδο, προσδιορίζοντας το τέλος χρήσης του πρώιμου κτηρίου.

 

Το Μουσείο της Μανίσα: Πύλη στο παρελθόν με αναπαλαιωμένα ευρήματα

Το Μουσείο Αρχαιολογίας της Μανίσα, που άνοιξε πρόσφατα, φιλοξενεί εκατοντάδες ευρήματα από την Αιγαί και τις γύρω περιοχές. Η αίθουσα της Εστίας και των τιμητικών αγαλμάτων προσφέρει μοναδική εμπειρία σύνδεσης με την αρχαία πολιτική και κοινωνική ζωή.

Ο αρχαιολογικός χώρος σήμερα

Ο επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος της Αιγαί αποτελεί μια καθηλωτική εμπειρία για όποιον θέλει να εξερευνήσει τις ρίζες του ελληνικού πολιτισμού στη Μικρά Ασία. Ο χώρος προσφέρει:

-  Αγορά τριών επιπέδων με εντυπωσιακή αρχιτεκτονική διαρρύθμιση

-  Θέατρο με λαξευτά καθίσματα και είσοδο τύπου vomitorium

-  Βουλευτήριο (Bouleuterion), όπου βρέθηκε το άγαλμα της Εστίας

-  Ναοί αφιερωμένοι σε θεότητες όπως η Δήμητρα

-Οχυρωματικά τείχη και απομεινάρια δημόσιων και ιδιωτικών δομών

- Ρωμαϊκά και ελληνιστικά οικοδομικά στρώματα

Η πρόσβαση είναι ελεύθερη ή με συμβολικό εισιτήριο, και το κοντινό Μουσείο Μανίσα προσφέρει μια ολοκληρωμένη παρουσίαση των ευρημάτων της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του αγάλματος της Εστίας, των τιμητικών πορτραίτων των Αντιφάνη και Διαφάνη, και πολυάριθμων κεραμικών και λατρευτικών αντικειμένων.

Πηγές: hurriyetdailynews.com/,anatolianarchaeology.ne,

 turkishmuseums.com/museum/detail/2143-manisa-akhisar-museum

aigai.info