Ποια είναι η ιστορία του ιερού της Αυλιδείας Αρτέμιδος;

Άγνωστο στους περισσότερους και δυστυχώς εγκαταλειμμένο μεταξύ βιομηχανικών εγκαταστάσεων είναι το ιερό της Αρτέμιδος στην Αυλίδα, ένας αρχαιοελληνικός ναός που ανακαλύφθηκε τυχαία κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Ο ναός της Αρτέμιδος κτίστηκε τον 5ο π.Χ. αιώνα και στο εσωτερικό του βρέθηκαν αγάλματα, βάσεις αναθημάτων, μικροί θησαυροί και τράπεζες προσφορών.

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου

Αρχαιολογικός χώρος

Η Αυλίδα βρίσκεται στη βοιωτική ακτή, στο νότιο Ευβοϊκό κόλπο. Στην Αυλίδα είχε συγκεντρωθεί ο ελληνικός στόλος πριν αναχωρήσει για την Τροία. Η περιοχή κατοικείται από τα μυκηναϊκά χρόνια (16ος-12ος π.Χ. αιώνας), η ομηρική όμως Αυλίδα πιστεύεται ότι βρισκόταν στη θέση Γλύφα, κοντά στη Χαλκίδα.

Ο αρχαιολογικός χώρος που έχει αποκαλυφτεί στην Αυλίδα είναι ο τόπος λατρείας της Αρτέμιδας όπου βρίσκεται το ιερό της θεάς. Η φάση ακμής του ιερού διήρκεσε από την κλασική μέχρι και τη ρωμαϊκή περίοδο. Ο χώρος λατρείας της Αυλιδείας Αρτέμιδος διατηρείται με το ναό, την Ιερή κρήνη και διάφορα άλλα κτήρια που προστέθηκαν κατά την ελληνιστική περίοδο. Επίσης σώζεται και συγκρότημα λουτρών (θέρμες) της ύστερης ρωμαϊκής εποχής.

Ιερό Αρτέμιδος

Από το ιερό της Αυλιδείας Αρτέμιδας ξεχωρίζει ο κλασικός ναός της θεάς. Ο χώρος του ιερού απλώνεται μπροστά από το ναό που κάνει την εμφάνισή του στα νοτιοανατολικά. Κτίστηκε τον 5ο αι. π.Χ., πιθανόν πάνω στα ερείπια παλαιότερου ναού.

Οι διαστάσεις του είναι 9,40 x 31 μ. Αποτελείται από πρόναο ανοιχτό με 4 ή 6 δωρικούς κίονες στην πρόσοψη, σηκό που διαιρείται σε 3 κλίτη με δύο σειρές τεσσάρων ιωνικών κιόνων και άδυτο.

Το άδυτο χωριζόταν από το σηκό με μαρμάρινη πόρτα και είχε έκταση 3,70 x 7,55 μ. Δύο αγάλματα του Απόλλωνα και της Αρτέμιδας στέκονταν στην είσοδο του άδυτου.Στο εσωτερικό του ναού βρέθηκαν αγάλματα, βάσεις αναθημάτων, μικροί "θησαυροί" και τράπεζες προσφορών. Στη ρωμαϊκή εποχή αντικαταστάθηκαν όλοι οι κίονες του ναού.

Ιερή κρήνη

Η Ιερή κρήνη του τεμένους βρίσκεται 8 μ. ανατολικά του ναού και πλαισιώνεται από περίβολο. Το νερό αντλούνταν από τετράγωνη (1,80 x 1,80 μ.) δεξαμενή, που ήταν προσιτή από κτιστή κλίμακα και πιθανόν ήταν στεγασμένη. Ίσως από την πηγή αυτή και τους βωμούς που βρίσκονταν γύρω της να άρχισε η τοπική λατρεία (Ιλιάδα Β, 303-307).

H ιερή κρήνη είναι τετράγωνη υπόγεια κατασκευή στην οποία οδηγείται κανείς από λιθόστρωτο δρόμο και σκάλα που σώζεται σε πολύ καλή κατάσταση. Μπροστά στην είσοδό της ήταν στα αριστερά ο βωμός και στα δεξιά το σημείο όπου πιθανόν να βρισκόταν η ρίζα του πανάρχαιου ομηρικού πλατάνου (B 307).

Από τις δύο κιονοστοιχίες που χωρίζουν τον σηκό σε τρία κλίτη σώζονται μόνο οι βάσεις των κιόνων. Εκεί βρίσκεται και μία άλλη μεγάλη στρογγυλή βάση από μαύρη πέτρα που ίσως πάνω της να υπήρχε «το ξύλο» από τον ομηρικό πλάτανο, το οποίο είδε ο Παυσανίας μέσα στον ναό (βιβ. IX 19, 7). Μεταξύ άλλων, ο Παυσανίας αναφέρει και δύο αγάλματα της θεάς Αρτέμιδος, ένα που κρατούσε δάδα και το άλλο τόξο.

Ο σημερινός δρόμος που περνάει ακριβώς μπροστά από τον ναό έχει αφανίσει τη μία γωνία του προστώου. Ακόμη, σε αντίθεση με την αρχαία οδό που έχει εντοπιστεί, ο σημερινός δρόμος χωρίζει τον ναό από τον βωμό του και την ιερή κρήνη την οποία αναφέρει ο Ομηρος για το «αγλαόν ύδωρ» της.

Τέλος, τα υπολείμματα κτισμάτων που βλέπει κανείς στα νότια του ναού της Αρτέμιδος ήταν ξενώνας με μαγειρείο που φιλοξενούσε τους αρχαίους προσκυνητές και σημαντικά εργαστήρια αγγειοπλαστικής που αποτελούσαν πηγή πλούτου για τον τόπο.

Ελληνιστικά και ρωμαικά χρόνια

Στην ελληνιστική περίοδο κατασκευάστηκε συγκρότημα κτηρίων (κτήρια ''Λ'', ''Ν'', ''Π'', ''Μ''), τα οποία χρονολογούνται στον 3ο - 2ο αι. π.Χ. και βρίσκονται νότια του ναού της Αρτέμιδας. Το συγκρότημα αποτελούν δωμάτια που διατάσσονται γύρω από μια κεντρική αυλή γύρω από μία κεντρική αυλή.

Τα ευρήματα, ανάμεσα στα οποία υπάρχουν ένας κεραμικός κλίβανος, πηλός για αγγεία και ειδώλια και κτιστοί πάγκοι, έδειξαν ότι τα κτήρια ''Λ'', ''Ν'' και ''Π'' ήταν οργανωμένα εργαστήρια αγγειοπλαστικής και κοροπλαστικής, ενώ το ''κτήριο Μ'' ίσως ήταν ξενώνας, στον οποίο διέμεναν οι επισκέπτες του ιερού.

Αργότερα, στη θέση του ναού που καταστράφηκε το 396 μ.Χ. ιδρύθηκαν λουτρικές εγκαταστάσεις (θέρμες). Οι θέρμες κατασκευάστηκαν μετά τον 4ο αι. μ.Χ. επάνω στο ανατολικό τμήμα του σηκού του ναού και στο χώρο βορειότερα. Ως οικοδομικό υλικό χρησιμοποιήθηκαν αρχιτεκτονικοί λίθοι και γλυπτά από το ναό.

Ανασκαφές

Σποραδικές ανασκαφές στην περιοχή έγιναν το 1928, κατά την ανέγερση του εργοστασίου "Τσιμέντα Χαλκίδος" και το 1954 από τον έφορο αρχαιοτήτων Ιωάννη Θρεψιάδη. Συστηματικότερες έρευνες διενεργήθηκαν από τον Ι. Θρεψιάδη το διάστημα από το 1956 ως το 1961 με την υποστήριξη της Αρχαιολογικής Εταιρείας.

Τα ευρήματα των ανασκαφών φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θήβας. Συντήρηση των τοίχων των οικοδομημάτων γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα από την ΙΑ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

Όταν αποφασίσει κανείς να επισκεφθεί τον χώρο, θα αντικρίσει καθώς πλησιάζει δύο πανέμορφους φυσικούς όρμους, το Μεγάλο Βαθύ και το Μικρό Βαθύ. Στους όρμους αυτούς πρέπει να φανταστεί αγκυροβολημένα τα χίλια πλοία που αποτελούσαν τον στόλο των Αχαιών. Το ιερό της Αρτέμιδος βρίσκεται στο Μικρό Βαθύ.

H πρόσβαση είναι μάλλον δύσκολη διότι η διαδρομή είναι περίπλοκη. Οι πινακίδες που υπάρχουν δεν είναι ιδιαίτερα κατατοπιστικές ενώ ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται μέσα σε βιομηχανική περιοχή. Στο Μικρό Βαθύ βρίσκεται από το 1928 εργοστάσιο τσιμέντων και στο Μεγάλο Βαθύ υπάρχουν εγκαταστάσεις ναυπηγείων και εργοστάσιο χημικών.

Ανακάλυψη του ναού

Ο ναός της Αρτέμιδος ανακαλύφθηκε τυχαία, όταν, το 1941, με διαταγή των γερμανικών αρχών κατοχής, έγιναν έργα διαπλάτυνσης της αγροτικής οδού που συνέδεε το εργοστάσιο με το σημερινό χωριό Βαθύ, προκειμένου να επιταχυνθεί η μεταφορά τσιμέντων στο αεροδρόμιο της Τανάγρας.

Τότε λοιπόν, σε απόσταση περίπου 600 μέτρων από το εργοστάσιο, ανακαλύφθηκαν ο ναός της Αρτέμιδος και τα μαρμάρινα γυναικεία αγάλματα ιερειών και της ίδιας της θεάς που φυλάσσονται σήμερα στο μουσείο της Θήβας.

Όπως μας πληροφορεί ο αρχαιολόγος ανασκαφέας I. Θρεψιάδης (Πρακτ. της Αρχ. Εταιρείας 1956, σ. 96) «η ανασκαφή εκείνη, διαρκέσασα μόλις ολίγας ημέρας και διακοπείσα διά την δυστυχίαν των καιρών, επανελήφθη δαπάναις της Αρχαιολογικής Εταιρείας εν έτει 1956».

Πηγές

Ομήρου Ιλιάδα, Ραψωδία Β, στ. 496

Στράβωνα Γεωγραφικά, βιβλίο ΙΧ

Παυσανία, Ελλάδος περιήγησις/Βοιωτικά

https://www.kaliterilamia.gr

Σε ποια περιοχή της Ελλάδας σώζονται ενετικοί δίδυμοι πύργοι;

Χτισμένοι στα πρότυπα μεσαιωνικών οχυρωματικών κτισμάτων της δυτικής Ευρώπης, οι δίδυμοι πύργοι Μύτικα είναι από τους γνωστότερους πύργους της Εύβοιας και εντυπωσιάζουν με το ύψος τους, που φθάνει τα 18 μέτρα. Πρόκειται για ενετικά κτίσματα του 15ου αιώνα, τα οποία σώζονται σε αρκετά καλή κατάσταση στην περιοχή του Ληλαντίου Πεδίου, ανατολικά της Χαλκίδας, ενώ προκαλεί έκπληξη η μεταξύ τους μικρή απόσταση.

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου

Ο πρώτος πύργος

Ο πρώτος ενετικός πύργος έχει διαστάσεις 6,10 επί 6,10, η βορειοανατολική και βορειοδυτική πλευρά του είναι κτισμένη πάνω σε βράχο, ενώ η είσοδος του είναι στα 6 μέτρα ύψος. Η βορειοδυτική πλευρά έχει ένα μεγάλο και ένα μικρό παράθυρο καθώς και μία θυρίδα ελαφρού όπλου.

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του κτίσματος αυτού είναι τα τέσσερα κυκλικά ανοίγματα στο ψηλότερο τμήμα του, που δίνουν την εντύπωση ότι ο πύργος έφερε δίσκους ρολογιών και στις τέσσερις πλευρές του.

Η είσοδος του πρώτου πύργου βρίσκεται στην βορειοανατολική πλευρά όπου υπάρχει και ένα μικρό παράθυρο και μία κάθετη θυρίδα όπλου. Η τοιχοδομή είναι από αργούς (ακατέργαστους) λίθους τοποθετημένους με επιμέλεια και συγκολλημένους με ασβεστοκονίαμα. Οι οπτόπλινθοι δίνουν αντοχή και σταθερότητα ενώ οι γωνιόλιθοι είναι ορθογώνιοι. Πρόκειται για παραλληλόγραμμους πωρόλιθους που έχουν μεταφερθεί εκεί από κάποια παραθαλάσσια περιοχή και με την οδοντωτή τους τοποθέτηση δίνουν αντοχή στο κτίριο.

Ο δεύτερος πύργος

Ο δεύτερος ενετικός πύργος έχει μεγαλύτερο όγκο από τον πρώτο και πλευρές 7,5 μέτρων. Είναι επίσης κατασκευασμένος με ακατέργαστους λίθους και η είσοδος του βρίσκεται στη δυτική πλευρά. Η εν λόγω είσοδος είναι τοξωτή και διαθέτει ένα μικρό τοξωτό παράθυρο δίπλα. Οι θυρίδες για τα ελαφρά όπλα ,που βρίσκονται στο κατώτερο τμήμα της τοιχοποιίας του, καθώς και οι επάλξεις αυτού του πύργου, που είναι κατασκευασμένες σε σχήμα Μ, φανερώνουν τον πολεμικό χαρακτήρα του οικοδομήματος.

Τοποθεσία - ιστορία

Οι δίδυμοι πύργοι Μύτικα βρίσκονται σε πολύ κοντινή απόσταση ο ένας από τον άλλον (λιγότερο από διακόσια μέτρα) και ανάμεσα τους βρίσκεται ο ναός της Αγίας Παρασκευής και ο κοιμητηριακός ναός του Αγίου Αθανασίου. Είναι περίεργο το γεγονός ότι βρίσκονται τόσο κοντά ο ένας στον άλλο και μάλλον αυτό οφείλεται στο ισάξιο μοίρασμα ανάμεσα στα μέλη κάποιας οικογένειας

Οι δύο πύργοι έχουν άμεση οπτική επαφή με το κάστρο των Φύλλων, που είναι πολύ κοντά, αλλά και με τον πύργο του Βασιλικού και του Λευκαντίου.

Από γεωγραφικής άποψης οι πύργοι βρίσκονται στο Ληλάντιο Πεδίο (Μύτικας), σε βραχώδες πλην ομαλό δίκορφο ύψωμα. Στη βάση του υψώματος περνά ο Λήλας ποταμός και φέρεται ότι εκτός του αμυντικού τους σκοπού, οι πύργοι έλεγχαν τα ποτάμια ύδατα για την καλύτερη ύδρευση της Χαλκίδας και του εύφορου κάμπου.

Εξάλλου, είναι πιθανό ότι το 1429, σε έναν από τους δίδυμους πύργους κατοικούσε ο ποταμάρχης, Βενετός αξιωματούχος που επιτηρούσε τη ροή των υδάτων του ποταμού Λήλαντα. Επίσης, στους πύργους έβρισκαν καταφύγιο οι ντόπιοι σε περίπτωση ληστρικών, πειρατικών ή άλλων εχθρικών επιδρομών.

Από το ύψος των πύργων οι φρουροί είχαν τη δυνατότητα να παρατηρούν τις κινήσεις στην περιοχή. Όταν έβλεπαν πειρατές ή ληστές να πλησιάζουν, ειδοποιούσαν τους κατοίκους, οι οποίοι έβρισκαν καταφύγιο μέσα στους πύργους. Για τον λόγο αυτό, η είσοδος βρισκόταν 6 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της γης, ώστε να μην είναι προσβάσιμη από τους εχθρούς.

Πηγές

Βασιλάτος, Νίκος Γερ. (1992): Κάστρα και πύργοι της Εύβοιας: συμβολή στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, εκδ. Μπάλντερ, Αθήνα,

https://www.kastra.eu

https://travel.eleftheriaonline.gr

Σε ποια περιοχή της νότιας Ιταλίας υπάρχει αρχαιοελληνικός ναός της Ήρας;

Νοτιοδυτικά της πόλης του Τάραντα, στη νότια Ιταλία, βρίσκεται η αρχαία ελληνική πόλη Μεταπόντιο με τον περίφημο Ναό της Ήρας ή Ναό των Παλατινών Πινακίδων. Το Μεταπόντιο ήταν αποικία που ίδρυσαν οι αρχαίοι Αχαιοί στον κόλπο του Τάραντα, στην αποκαλούμενη Μεγάλη Ελλάδα. 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Αρχαιολογικός χώρος

Ο αρχαιολογικός χώρος της πόλης Μεταπόντιο περιέχει τα ερείπια δύο ναών, που χρονολογούνται από το 570 π.Χ. έως το 480 π.Χ..Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους και τους ιστορικούς, το πρώτο ιερό ήταν αφιερωμένο στον Λύκειο Απόλλωνα. Το δεύτερο ιερό, από το οποίο σώζονται δεκαπέντε κίονες, είναι ο δωρικού ρυθμού ναός της Ήρας, κτισμένος πάνω σε έναν μικρό λόφο, κοντά στην δεξιά όχθη του ποταμού Μπρατάνο. Η αρχική κατασκευή του ναού της Ήρας περιελάμβανε 18 κίονες.

Στο Μεταπόντιο υπάρχουν επίσης λείψανα του αρχαίου θεάτρου, το οποίο ανεγέρθηκε στην θέση παλαιότερου εκκλησιαστηρίου (χώρου συνέλευσης των πολιτών), καθώς και λείψανα του μαντείου. Στον ίδιο αρχαιολογικό χώρο βρέθηκε επίσης πεδίο τάφων (νεκρόπολη). Οι αρχαιολόγοι δεν έχουν πάντως καταφέρει ακόμη να εντοπίσουν τα όρια της αρχαίας ελληνικής πόλης.

Εκτός από τον αρχαιολογικό χώρο, στο Μεταπόντιο υπάρχει και Αρχαιολογικό Μουσείο, το οποίο επισκέπτονται χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο. Στο μουσείο εκτίθενται ευρήματα που χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού μέχρι την περίοδο της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας.

Εξάλλου, δίπλα στον σύγχρονο οικισμό Τόρε ντι Μάρε, σε απόσταση 2,5 χιλιομέτρων από τον αρχαιολογικό χώρο, βρίσκεται η λίμνη Σάντα Πελαγίνα, που αν και δεν έχει μεγάλο βάθος, πιθανότατα ήταν το λιμάνι του αρχαίου Μεταποντίου.

Νομίσματα

Το Μεταπόντιο είχε κόψει νομίσματα και πολλά από τα αρχαία κέρματά του έχουν διασωθεί.

Ο αργυρός στατήρας του 5ου-4ου αι. π.Χ. απεικονίζει και στις δυο όψεις ένα στάχυ. Η μπροστινή όψη φέρει την επιγραφή "ΜΕΤΑ". Το κέρμα έχει διάμετρο 24 mm και ζυγίζει 7,75 γραμμάρια.

Εξάλλου, ο αργυρός  διόβολος του 4ου αι. π.Χ. απεικονίζει έναν έφηβο, ίσως τον Λίβυο Διόνυσο που φοράει κέρατα τράγου. Η πίσω όψη απεικονίζει στάχυ.

Επιπρόσθετα, ο αργυρός στατήρας του 4ου αι. π.Χ. απεικονίζει την προτομή του Λεύκιππου με κορινθιακό κράνος. Πίσω του κάθεται ένας σκύλος. Η πίσω όψη φέρει την επιγραφή "ΜΕΤΑ" και απεικονίζει στάχυ με φύλο και από πάνω ένα περιστέρι που φτερουγίζει. Κάτω από το περιστέρι είναι τα γράμματα "ΑΜ".

Ιστορία

Το Μεταπόντιο ιδρύθηκε τον 7ο π.Χ. αιώνα στην πεδιάδα που περικλείεται από τους ποταμούς Μπασέντο και Μπρατάνο, οι οποίοι λειτουργούσαν σαν λιμάνια του προς την Τυρρηνική Θάλασσα. Η πόλη γνώρισε μεγάλη ακμή χάρη στο κομβικό εμπορικό σημείο της και στη γεωργία, ακμή που αποκαλύπτεται στα πολλά νομίσματα που βρέθηκαν.

Ο Στράβων, βασιζόμενος στον ιστορικό Έφορο, αναφέρει σαν οικιστή του Μεταποντίου δύο εκδοχές. Τον τύραννο της Κρίσσας Δαύλιο και τον Λεύκιππο από την Σύβαρη. Σκοπός της ίδρυσης της αποικίας από τους Συβαρίτες ήταν να αναχαιτίσουν την επέκταση των Ταραντινών στην περιοχή τους.

Στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ., το Μεταπόντιο φιλοξένησε τον Πυθαγόρα και έγινε το κέντρο συνάντησης των Πυθαγορείων μετά την εκδίωξή τους από τον Κρότωνα. Τον 4ο αιώνα π.Χ. αντιτάχτηκε στην επεκτατική πολιτική των Συρακουσών και του βασιλιά τους,  Διονυσίου, συνάπτοντας συμμαχία με τις άλλες Ιωνικές πόλεις της Ιταλίας.

Σύμφωνα με την μυθολογία, στο Μεταπόντιο γεννήθηκαν οι δίδυμοι γιοι του Ποσειδώνα και της Άρνης, Αίολος και Βοιωτός. Εκεί αναγκάστηκε να τους γεννήσει η Άρνη, όταν ο πατέρας της ανακάλυψε ότι ήταν έγκυος.

Πηγές

Carter, Joseph Coleman, ed. (1998). The Chora of Metaponto: The Necropoleis. Austin, Texas: University of Texas Press

Εγκυκλοπαίδεια Δομή, τόμος 10, σελ. 285, Αθήνα 1999

Valerio M. Manfredi, Οι Έλληνες της Δύσης, Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη ΑΒΕ, 1997, σελ. 23

Greco, Emanuele (2002). "Sanctuaries of Magna Graecia and Sicily".

http://www.italia.it/en

Ποιά ήταν η πόλη επί τουτου ποταμού Ίριου στο Πόντο; Οικογενειακός τάφος μαρτυρά...

 Από τις λιγότερο γνωστές ελληνικές πόλεις του Πόντου που άκμασαν κατά την αρχαιότητα, αλλά και μέχρι την βυζαντινή εποχή, είναι τα αρχαία Κόμανα Ποντικά. Η πόλη βρισκόταν επί του ποταμού Ίριος (σημερινό Γεσίλ Ιρμάκ) και ονομάζεται Κόμανα Ποντικά για να διακρίνεται από την ομώνυμη αρχαία πόλη Κόμανα της Καππαδοκίας.

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Ο αρχαιολογικός χώρος των Κομάνων βρίσκεται κοντά στο χωριό Κιλιτσλί, 13 χιλιόμετρα από την πόλη Τοκάτ, στον ομώνυμο νομό της σημερινής Τουρκίας.

Τα Κόμανα του Πόντου φημίζονταν για την λατρεία της θεάς Ενυούς και της θεάς των Χετταίων ονόματι Μα, της οποίας ο αρχιερέας τοποθετούνταν, κατ' αξίωμα, αμέσως μετά από τον βασιλιά του Πόντου. 

Πριν από την ρωμαϊκή κυριαρχία, η πόλη ονομάζονταν Ιεροκαισάρεια. Η ιστορία των αρχαίων Κομάνων αρχίζει το 40 π.Χ..

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Κόμανα άκμασαν και κατά την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, καθώς ήταν έδρα του επισκόπου Νεοκαισάρειας. Στα Κόμανα μαρτύρησε ο Άγιος Βασιλίσκος και πέθανε εξόριστος ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο τάφος του οποίου αποτελεί τόπο προσκυνήματος των Χριστιανών.

Οι ανασκαφές

Από το 2009, στα Κόμανα Ποντικά πραγματοποιούνται αρχαιολογικές ανασκαφές, υπό την ευθύνη της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πολυτεχνείου Μέσης Ανατολής (ODTU), το οποίο έχει έδρα στην Άγκυρα.

Μέχρι στιγμής έχουν ανασκαφεί τα επίπεδα της βυζαντινής και της ρωμαϊκής περιόδου, ενώ ήρθαν στο φως χώροι και αντικείμενα όπως εργαστήριο μεταλλουργίας, οινοποιείο (βυζαντινής περιόδου), τα τείχη της πόλης, κεραμικά ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου.

Ακόμα, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα νόμισμα της περιόδου της αρχαίας βασιλικής δυναστείας των Μιθριδατών, καθώς και νομίσματα της ρωμαϊκής περιόδου. Επίσης, βρέθηκαν τρεις τάφοι βυζαντινής εποχής, με περιδέραια και μπρούντζινα αναθήματα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι βυζαντινοί τάφοι χρονολογούνται στον 11ο αιώνα και πιστεύεται ότι ανήκουν σε μια οικογένεια (πατέρα, μητέρα και ένα παιδί), όπως δήλωσε η Τουρκάλα αρχαιολόγος Εμινέ Σεκμέν.

"Βρήκαμε σκουλαρίκια και άλλα κοσμήματα, γι' αυτό πιστεύουμε ότι ο ένας από τους θαμμένους στους τάφους αυτούς είναι γυναίκα", πρόσθεσε η Σεκμέν.

Η ίδια αρχαιολόγος τόνισε πως τα Κόμανα ήταν γνωστά ως ιερατική πόλη και αυτό τράβηξε την προσοχή των ερευνητών.

Επιπλέον, οι αρχαιολόγοι εξετάζουν τη δομή και τη λειτουργικότητα των λουτρών της πόλης, καθώς και άλλα ευρήματα, που θα χρησιμεύσουν για την ιχνηλάτηση της οικονομικής κατάστασης και της κοινωνιολογικής δομής των αρχαίων Κομάνων του Πόντου.

Πηγές

Barclay Vincent Head (1844-1914), μετάφραση Ιωάννης Σβορώνος (1863-1923), επιμ. (1898). Ιστορία των νομισμάτων. Αθήνα: Π. Δ. Σακελλαρίου, βιβλιοπωλείο Καρόλου Μπεκ. Τόμος Β'

Εφημερίδα "Ποντιακή Γνώμη", φύλλο 46, Δεκέμβριος 2013

Barrington Atlas of the Greek and Roman World, Χάρτης 87, B4 και Map-by-Map Directory.

Ορθόδοξος Συναξαριστής, Άγιος Βασιλίσκος

Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος

Φωτό: http://www.hurriyetdailynews.com/

http://greek_greek.enacademic.com/

Aρχαιολογικοί χώροι και η ένδοξη Ναυμαχία της Σαλαμίνας!

    

"Ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,

ἐλευθεροῦτε πατρίδ', ἐλευθεροῦτε δὲ

παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τέ πατρῴων ἕδη,

θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών".

"Εμπρός, γιοί των Ελλήνων,

ελευθερώστε την πατρίδα, ελευθερώστε

τα παιδιά σας, τις γυναίκες σας, τους βωμούς των θεών των πατέρων σας

και τους τάφους των προγόνων σας: τώρα είναι ο αγώνας για τα πάντα".

                                                               

                                                                                        Παιάνας των Σαλαμινομάχων

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Σήμερα γιορτάζεται στο πλαίσιο της διοργάνωσης των «Σαλαμίνιων 2019», όπως κάθε χρόνο, η ναυμαχία σταθμός για τον δυτικό πολιτισμό, η Ναυμαχία  της Σαλαμίνας. Η ιστορική Ναυμαχία της Σαλαμίνας διεξήχθη στο ομώνυμο θαλάσσιο στενό, στις 22 Σεπτεμβρίου του 480 π. Χ. Χάρη στη νίκη των Ελλήνων επί των Περσών, διασώθηκε και αναπτύχθηκε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, ενώ αργότερα διαδόθηκε στη Δυτική Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Καθώς το 2020 συμπληρώνονται 2.500 χρόνια από αυτό τον τιτάνιο αγώνα των Ελλήνων, αξίζει να αναφερθούμε στους διασωθέντες αρχαιολογικούς χώρους του νησιού που έχουν άμεση σχέση με την σπουδαία ναυμαχία.

Τύμβος Σαλαμινομάχων

Ο Τύμβος των Σαλαμινομάχων βρίσκεται στη βόρεια ακτή της Κυνόσουρας, μπροστά στο θαλάσσιο χώρο όπου έγινε η ναυμαχία της Σαλαμίνας. Αντίπαλοι στη ναυμαχία βρέθηκαν οι στόλοι των ενωμένων δυνάμεων των Ελλήνων με 370 πλοία, από τα οποία τα μισά ήταν Αθηναϊκά, και των Περσών (ο Ηρόδοτος αναφέρει 1.207 πλοία, αλλά το πιο πιθανό είναι οι Πέρσες να διέθεταν γύρω στα 600-700 πολεμικά πλοία.

Η θέση της αντιπαράθεσης, που ήταν επιλογή του Θεμιστοκλή, ευνοούσε τα γρηγορότερα, μικρότερα και πιο ευκίνητα ελληνικά πλοία. Στο τέλος της ναυμαχίας, ο κραταιός περσικός στόλος είχε αφανιστεί και οι Έλληνες είχαν αποκρούσει την περσική απειλή για κατάληψη της Πελοποννήσου.

Ο Τύμβος, αφιέρωμα μνήμης στους ναυμάχους προγόνους μας που θυσιάστηκαν για την Ελλάδα, είναι ένας κυκλικός λιθοσωρός ύψους περίπου είκοσι μέτρων και έχει κατασκευαστεί από πωρόλιθους και λατύπη. Στον ίδιο χώρο βρίσκεται και το σύγχρονο χάλκινο άγαλμα των Σαλαμινομάχων, έργο του γλύπτη Αχιλλέα Βασιλείου.

Αρχαίο λιμάνι Σαλαμίνας

Την εποχή της ναυμαχίας της Σαλαμίνας, το λιμάνι της νήσου βρισκόταν στην περιοχή Αμπελάκια. Ήταν ένας εμπορικός λιμένας από τον οποίο τροφοδοτείτο όλο το νησί. Την παραμονή της ιστορικής ναυμαχίας συγκεντρώθηκαν στο εν λόγω λιμάνι τα καράβια του Ελληνικών πόλεων- Κρατών, που υπό την ηγεσία του Αθηναίου Θεμιστοκλή και του Σπαρτιάτη Ευρυβιάδη, καταπόντισαν τα περσικά καράβια στα ανοιχτά του κόλπου των Αμπελακίων.

Τον Αύγουστο του 2017, ανακαλύφθηκε, κατά την διάρκεια αρχαιολογικών ανασκαφών, τμήμα αρχαίου δημόσιου κτιρίου στον βυθό του λιμανιού των Αμπελακίων. Πρόκειται για ένα λιθοπλινθόκτιστο κρηπίδωμα κτιρίου που  βρισκόταν στο λιμάνι και φαίνεται να το αναφέρει ο αρχαίος περιηγητής και ιστορικός Παυσανίας στο έργο του, «Ελλάδος περιήγησις»,  τον 2ο αιώνα μ.Χ.

Σύμφωνα με τους Έλληνες αρχαιολόγους που έκαναν την ανακάλυψη, το κτίριο μπορεί να είναι ναός ή στοά, που ιδρύθηκε τα Ελληνιστικά Χρόνια. Οι αρχαιολόγοι το συνδέουν με ένα μαρμάρινο βάθρο αγάλματος που είχε βρεθεί σε πολύ κοντινή απόσταση το 1882.

Η ανακάλυψη αρχαιολογικών ευρημάτων στο λιμάνι των Αμπελακίων είναι πολύ σημαντική, γιατί μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση της περιοχής που για χρόνια έχει υποβαθμιστεί, παρά την ιστορική της σημασία. Τον Ιούλιο, στην Κυνόσουρα και τον Αρχαίο Λιμένα πραγματοποιήθηκαν, από τους αρμόδιους φορείς, εργασίες καθαρισμού και απομάκρυνσης των ναυαγίων που αποτελούσαν προσβολή για τον ιερό αυτό χώρο.

Πηγές:

http://www.athensattica.gr/

http://www.salamina.gr/

http://www.golden-greece.gr/