Ανακαλύφθηκε Βυζαντινό ψηφιδωτό 1.500 ετών κάτω από ιστορικό μύλο

Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη ήρθε στο φως στην περιοχή Μίντιατ της νοτιοανατολικής Τουρκίας, στο οποίο εντοπίστηκε ψηφιδωτό δάπεδο ηλικίας περίπου 1.500 ετών κάτω από έναν εγκαταλελειμμένο ιστορικό μύλο. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το ψηφιδωτό ενδέχεται να ανήκε σε κατοικία αξιωματούχου της πρώιμης Βυζαντινής περιόδου, ονόματι Τίττος Δομέστικος.

Το εύρημα εντοπίστηκε στην περιοχή Σιβρίτσε (Μπεγιαζσού), μέσα στην κοιλάδα Çağ Çağ, μια ζώνη πλούσια σε αρχαιολογική κληρονομιά. Κατά τη διάρκεια εργασιών καθαρισμού και αποκατάστασης σε ιδιωτικό, εγκαταλελειμμένο υδρόμυλο του 19ου αιώνα, εργάτες παρατήρησαν χρωματιστές πέτρες ενσωματωμένες στο δάπεδο και ειδοποίησαν τη Διεύθυνση του Μουσείου Μαρντίν.

Από υδρόμυλος σε διοικητικό συγκρότημα

Η σωστική ανασκαφή αποκάλυψε τμήματα ενός περίτεχνου ψηφιδωτού δαπέδου με γεωμετρικά και διακοσμητικά μοτίβα, όπως κύματα, σταυρούς και σύμβολα του απείρου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιγραφή «Tittos Domestikos», η οποία σύμφωνα με τον Ακγκιούλ υποδηλώνει προσωπικό όνομα και τίτλο στρατιωτικής ή εκκλησιαστικής φύσης, γνωστό από βυζαντινές πηγές. Αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι το κτίσμα ανήκε σε τοπικό διοικητή ή αξιωματούχο.

Το ψηφιδωτό καλύπτει περίπου 40 τετραγωνικά μέτρα και περιλαμβάνει τετράγωνα, κυκλικά και τριγωνικά πάνελ σε συμμετρικές διατάξεις. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι τα κατάλοιπα επεκτείνονται σε γειτονικά οικόπεδα, υποδεικνύοντας την ύπαρξη μεγαλύτερου συγκροτήματος με πολλαπλούς χώρους.

Πρώτη καταγραφή βυζαντινού ψηφιδωτού στην περιοχή Midyat–Nusaybin

Η ανακάλυψη αυτή αποτελεί την πρώτη καταγραφή βυζαντινού ψηφιδωτού στον άξονα Midyat–Nusaybin, περιοχή που είναι περισσότερο γνωστή για τα αρχαία φρούρια και τα καραβανσεράγια της. Το εύρημα προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την οργάνωση και την αρχιτεκτονική των διοικητικών δομών της ύστερης αρχαιότητας στην περιοχή.

Από τουριστική αποκατάσταση σε πολιτιστικό ορόσημο

Ο ιδιοκτήτης του ακινήτου, Ρεσίτ Τσοσκούν, ανέφερε ότι αρχικά στόχευε στην τουριστική αξιοποίηση του μύλου, αλλά σύντομα αντιλήφθηκε τη βαθύτερη ιστορική σημασία του χώρου. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης, προτείνεται το άνοιγμα του χώρου στο κοινό, προσθέτοντας έναν νέο πολιτιστικό προορισμό στον χάρτη της νοτιοανατολικής Ανατολίας.

Αποκατάσταση Αγίου Νικολάου Ραγκαβά: Το βυζαντινό στολίδι της Πλάκας ξαναζωντανεύει

Ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Ραγκαβά στην Πλάκα, ένα από τα παλαιότερα και πιο εμβληματικά βυζαντινά μνημεία της Αθήνας, ολοκλήρωσε πρόσφατα ένα σημαντικό έργο αποκατάστασης που ενίσχυσε την ιστορική και αρχιτεκτονική του ταυτότητα. Οι εργασίες, που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2024–2025 από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών, στόχευσαν στη διατήρηση του ναού ως ενεργού ενοριακού και πολιτιστικού πυρήνα στο ιστορικό κέντρο της πόλης.

Ιστορία του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά στην Πλάκα

Ο ναός χρονολογείται στον 11ο αιώνα και θεωρείται αντιπροσωπευτικό δείγμα μεσοβυζαντινής αρχιτεκτονικής. Πιθανολογείται ότι ιδρύθηκε από την αριστοκρατική οικογένεια των Ραγκαβάδων, που είχε ισχυρή παρουσία στην Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα. Η θέση του, κοντά στην Ακρόπολη, τον καθιστά σημείο αναφοράς για την βυζαντινή Αθήνα, ενώ η αρχιτεκτονική του με τον χαρακτηριστικό τρούλο και τις λιθοδομές αποτυπώνει την αισθητική της εποχής των Μακεδόνων αυτοκρατόρων.

Εργασίες αποκατάστασης 2024–2025

Το έργο περιλάμβανε στερέωση του τρούλου και των εξωτερικών τοιχοποιιών, αποκατάσταση της στέγης με παραδοσιακά υλικά, καθώς και καθαρισμό και συντήρηση των εσωτερικών τοιχογραφιών. Οι επεμβάσεις έγιναν με σεβασμό στην ιστορικότητα του ναού, ενώ πραγματοποιήθηκαν αρχαιολογικές διερευνήσεις στον περιβάλλοντα χώρο, όπου εντοπίστηκαν κεραμικά ευρήματα και ίχνη παλαιότερων οικοδομικών φάσεων. Ο ναός παραδόθηκε πλήρως λειτουργικός και επισκέψιμος, με αναβαθμισμένο φωτισμό και πρόσβαση για το κοινό.

Ο ναός σήμερα: Πολιτιστικός και πνευματικός πυρήνας

Ο Άγιος Νικόλαος Ραγκαβά λειτουργεί ως ενοριακός ναός και φιλοξενεί θρησκευτικές τελετές, πολιτιστικές δράσεις και επισκέψεις. Η αποκατάστασή του εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα ανάδειξης βυζαντινών μνημείων της Αθήνας, μαζί με την Καπνικαρέα και την Αγία Αικατερίνη, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου πολιτιστικών σταθμών.

 ΠΗΓΗ: Αρχική - Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων  

/www.culture.gov.g

www.religiousgreece.gr

Ρήγματα απειλούν ιστορικά κτίσματα και βυζαντινό μνημείο από την αστάθεια εδάφους στο Παλαιοσέλι Κόνιτσας

Η Περιφέρεια Ηπείρου προχωρά στην ανάθεση γεωτεχνικής μελέτης για την περιοχή του Παλαιοσελίου Κόνιτσας, με στόχο την διερεύνηση φαινομένων γεωλογικής αστάθειας που απειλούν τον οικισμό και τα ιστορικά του μνημεία όπως το βυζαντινό μνημείο της Αγίας Παρασκευής. Η απόφαση για την επιλογή τεχνικού συμβούλου θα ληφθεί στην επόμενη συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής.

Χρηματοδότηση και σκοπός της γεωλογικής έρευνας

Η μελέτη χρηματοδοτείται με 37.200 ευρώ από την Περιφέρεια Ηπείρου και αφορά την εκπόνηση εξειδικευμένης γεωτεχνικής και γεωλογικής έρευνας στην Τοπική Κοινότητα Παλαιοσελίου. Στόχος είναι να εντοπιστούν τα αίτια των μετακινήσεων κτιρίων και τμημάτων του οικισμού, οι οποίες έχουν παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια.

Ενδείξεις γεωλογικού ρήγματος και τεχνικές παρεμβάσεις

Κατά τη διάρκεια αυτοψίας που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι από υπαλλήλους της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας, διαπιστώθηκαν μετατοπίσεις που υποδηλώνουν την πιθανή ύπαρξη γεωλογικού ρήγματος με κατεύθυνση προς τα κατάντη. Τα αποτελέσματα της μελέτης θα αξιοποιηθούν για την υλοποίηση τεχνικών παρεμβάσεων που θα αντιμετωπίσουν το φαινόμενο και θα ενισχύσουν τη στατικότητα των κτηρίων.

Απειλή για το βυζαντινό μνημείο της Αγίας Παρασκευής

Μεταξύ των κτισμάτων που έχουν επηρεαστεί είναι και ο Ιερός Ναός της Αγίας Παρασκευής, βυζαντινό μνημείο με ιστορική και θρησκευτική σημασία για την περιοχή. Το εξωκκλήσι, που χρονολογείται από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, έχει υποστεί σημαντική μετατόπιση. Οι εικόνες του ναού έχουν ήδη μεταφερθεί για φύλαξη στην ενοριακή εκκλησία, ενώ η φροντίδα του μνημείου έχει ανατεθεί στην τοπική ενορία.

Παράδοση και πολιτιστική κληρονομιά

Το εξωκκλήσι της Αγίας Παρασκευής συνδέεται με τοπικές παραδόσεις και μύθους, όπως η εξαφάνιση και επανεμφάνιση της εικόνας της, που έχει καταγραφεί στην ιστορία του χωριού. Η προστασία του μνημείου αποτελεί προτεραιότητα για την Περιφέρεια, καθώς ενσωματώνει την πολιτιστική ταυτότητα και τη θρησκευτική μνήμη της κοινότητας.

Η Παρηγορήτισσα Άρτας κλείνει προσωρινά για εργασίες αποκατάστασης έως το τέλος του 2025

 

Ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Ηπείρου, η Παρηγορήτισσα Άρτας, θα παραμείνει κλειστή για το κοινό  έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του μνημείου οφείλεται στην εκτέλεση εργασιών στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος που στοχεύει στην ολοκλήρωση της μελέτης αποκατάστασης του ιστορικού ναού. Το έργο υλοποιείται μέσω Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Η Παρηγορήτισσα ως αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό σύμβολο

Η Παρηγορήτισσα αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία της βυζαντινής Άρτας και είναι αφιερωμένη στην Παναγία. Ο ναός χρονολογείται στον 13ο αιώνα και θεωρείται κορυφαίο δείγμα της αρχιτεκτονικής των δεσποτών της Ηπείρου. Ξεχωρίζει για τον περίτεχνο τρούλο του, την πολυπλοκότητα της δομής του και τον πλούσιο γλυπτό και ζωγραφικό διάκοσμο. Στο καμαροσκέπαστο κτήριο στα νοτιοανατολικά του καθολικού, που αποτελούσε την τράπεζα της άλλοτε Ιεράς Μονής, στεγάζεται σήμερα η Βυζαντινή Γλυπτοθήκη, με εκθέματα από την παλαιοχριστιανική περίοδο έως και τον 14ο αιώνα.

Το ερευνητικό πρόγραμμα και η σημασία της αποκατάστασης

Η μελέτη αποκατάστασης του μνημείου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Άρτας. Η συνεργασία μεταξύ των φορέων αποσκοπεί στην επιστημονική τεκμηρίωση και συντήρηση του ναού, ώστε να διασφαλιστεί η μακροχρόνια διατήρησή του. Οι εργασίες περιλαμβάνουν αρχιτεκτονικές, στατικές και αισθητικές παρεμβάσεις, με σεβασμό στην ιστορικότητα και την αυθεντικότητα του μνημείου.

Εναλλακτικές δυνατότητες επίσκεψης και ενημέρωσης

Παρά το προσωρινό κλείσιμο, οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν ψηφιακά στην Παρηγορήτισσα μέσω των επίσημων ιστοτόπων του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Άρτας. Εκεί διατίθεται και ενημερωτικό φυλλάδιο με πληροφορίες για την ιστορία, την αρχιτεκτονική και τα εκθέματα του μνημείου.

πηγη: https://efaart.gr/

Γαλαξίδι: Αποκαλύπτεται η Αρχιτεκτονική Κληρονομιά του Ιερού Ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

 Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης, ο Ιερός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Γαλαξίδι ανοίγει τις πύλες του για να μοιραστεί την ιστορία και την αρχιτεκτονική του κληρονομιά. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Φωκίδας, σε συνεργασία με τοπικούς φορείς, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς θα παρουσιάσει στους μαθητές και το ευρύ κοινό τις βιώσιμες πρακτικές διατήρησης, τις οικοδομικές φάσεις και τα υλικά του ναού. Η δράση, που θα λάβει χώρα στις 26 Σεπτεμβρίου για μαθητές,  ενώ στις 27 και 28 Σεπτεμβρίου για ενήλικες, υπόσχεται μια βαθιά βουτιά στην ιστορία του μνημείου και τη σύνδεσή του με τον τόπο και τους ανθρώπους του.

 Μια ιστορία αντοχής και πίστης

Ο Ιερός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ένα βυζαντινό κτίσμα του 1250 μ.Χ., στέκεται επιβλητικός νοτιοδυτικά του Γαλαξιδιού, προσφέροντας μια μαγευτική πανοραμική θέα στην πόλη, τον κόλπο της Ιτέας και τον Παρνασσό. Η ιστορία του ναού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την περιοχή, καθώς η αρχική εκκλησία, που χρονολογείται από τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού, καταστράφηκε από σεισμό στις αρχές του 13ου αιώνα. Μέσω έντονων παρακλήσεων των κατοίκων, ο Δεσπότης της Ηπείρου, Δούκας Μιχαήλ Β' Άγγελος Κομνηνός, έδωσε την άδεια για την ανέγερση του νέου ναού, ο οποίος αφιερώθηκε στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού. Σήμερα, σώζεται μόνο το καθολικό του ναού, ενώ τα υπόλοιπα κτίσματα είναι μεταγενέστερα.

Η Σπάνια Εικόνα και η Ιστορία του Μοναστηριού

Μέσα στον Ιερό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, φιλοξενείται η σπάνια εικόνα της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, έργο του Μιχαήλ Β' Κομνηνού, που αποτελεί ένα αριστούργημα βυζαντινής τέχνης. Το 1750, ιδρύθηκε γύρω από το ναό ένα ανδρικό μοναστήρι, το οποίο όμως υπέστη σοβαρές ζημιές από άλλο σεισμό το 1756. Η καταστροφή του καθολικού της Μονής και η διακοπή της παροχής νερού οδήγησαν στην ερήμωσή του, αφήνοντας πίσω του μόνο τη σιωπηλή μαρτυρία ενός ένδοξου παρελθόντος. Ο ναός, παρά τις δοκιμασίες, παραμένει ένα ζωντανό σύμβολο της πίστης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.

Η επιστροφή της ζωής στη Μονή

Η ιστορία της Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος είναι μια συνεχής αφήγηση αναγέννησης. Μετά από περιόδους εγκατάλειψης, το 1927, μοναχοί εγκαταστάθηκαν ξανά, αν και η παρουσία τους ήταν σύντομη, μόλις πέντε χρόνια. Η ουσιαστική ανασυγκρότηση της Μονής πραγματοποιήθηκε τα νεότερα χρόνια, το 1989, χάρη στις ενέργειες του τότε Μητροπολίτη Φωκίδος. Έκτοτε, το 1990, μια μοναχή ανέλαβε την επιμέλεια του μοναστηριού και του περιβάλλοντος χώρου, διασφαλίζοντας τη συνεχή λειτουργία και φροντίδα του.

Το «Χρονικό του Γαλαξειδίου»

Σε μια κρύπτη της ερειπωμένης εκκλησίας του Αγίου Σωτήρος, ανακαλύφθηκε ένας ανεκτίμητος ιστορικός θησαυρός: το «Χρονικό του Γαλαξειδίου». Το κείμενο, γραμμένο το 1702 από τον ιερομόναχο Ευθύμιο, αποκαλύπτει την ιστορία της περιοχής από το 990 μ.Χ. έως το 1700 μ.Χ. Η εύρεση του χρονικού από τον Κωνσταντίνο Σάθα αποτελεί ορόσημο για την κατανόηση της τοπικής ιστορίας και πολιτισμού, προσθέτοντας ένα ακόμη κεφάλαιο στην πλούσια κληρονομιά του Γαλαξιδίου.

Ποια είναι η Παναγία Κοσμοσώτειρα στον Έβρο και τα έργα αποκατάστασης -ανάδειξης

Την ένταξη σημαντικών έργων αρχαιολογικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου ανακοίνωσε η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στο πλαίσιο χρηματοδότησης του ΕΣΠΑ.

 Κεντρικό έργο αποτελεί η αποκατάσταση και ανάδειξη του βυζαντινού Ναού της Παναγίας Κοσμοσώτειρας στις Φέρες, με συνολικό προϋπολογισμό 700.000 ευρώ. Το έργο περιλαμβάνει τέσσερα υποέργα, με παρεμβάσεις που αφορούν τη συντήρηση των τοιχογραφιών, την πυροπροστασία, την προσβασιμότητα και την ενημέρωση του κοινού.

Η Παναγία Κοσμοσώτειρα ως μνημείο-σύμβολο της Θράκης και της βυζαντινής κληρονομιάς

Ο βυζαντινός Ναός της Παναγίας Κοσμοσώτειρας βρίσκεται στις Φέρες, στην περιοχή της πάλαι ποτέ βυζαντινής κωμοπόλεως Βήρας. Ιδρύθηκε το 1151/52 από τον σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό, πορφυρογέννητο γιο του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ του Κομνηνού. Ο ναός αποτελεί το καθολικό της Ιεράς Μονής Παναγίας Κοσμοσώτειρας, η οποία οικοδομήθηκε σε τόπο έρημο, κοντά στις εκβολές του ποταμού Έβρου, σε περιοχή γνωστή ως βηρός, δηλαδή βαλτόνερα.

Το μοναστηριακό συγκρότημα, που σήμερα σώζεται εν μέρει, ήταν ένα φιλόδοξο εγχείρημα του Ισαάκιου Κομνηνού, ο οποίος είχε προηγουμένως ανακαινίσει τη Μονή της Χώρας και τον Ναό του Αγίου Στεφάνου του Αυρηλιανού στην Κωνσταντινούπολη. 

Ο ναός διαθέτει αρχιτεκτονικές αναλογίες που συμβολίζουν την αρμονία του κόσμου, με τρούλο ύψους 17 μέτρων και διάμετρο 7 μέτρων, ενώ η σύνθεση του χώρου αποκαλύπτει βαθιά γνώση και αισθητική αντίληψη.

Το μνημείο είναι σημαντικό για την κοινότητα των κατοίκων της περιοχής καθώς ακόμη η  πανήγυρις του ναού τελείται κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου και έχει καθιερωθεί ως το Παγκόσμιο Προσκύνημα των Θρακών, ενισχύοντας τον συμβολισμό του μνημείου ως σημείο αναφοράς της θρακικής ταυτότητας.

 Ο μονοκέφαλος αετός

Στην νοτιοανατολική εξωτερική πλευρά της τοιχοποιίας του ναού βρίσκεται εντοιχισμένο ένα κεραμικό ανάγλυφο που απεικονίζει μονοκέφαλο αετό, το παλαιότερο έμβλημα της περιοχής από τη βυζαντινή εποχή. Ο μονοκέφαλος αετός ήταν σύμβολο της Δυναστείας των Κομνηνών της Τραπεζούντας και αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι στη Μονή της Κοσμοσώτειρας ενταφιάστηκε μέλος της βασιλικής οικογένειας.

Η διακεκριμένη Βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ σημειώνει πως η ύπαρξη του μονοκέφαλου αετού στο εξωτερικό τείχος του ναού μαρτυρεί την αυτοκρατορική σύνδεση του μνημείου και ενισχύει την άποψη ότι πρόκειται για μαυσωλείο της οικογένειας των Κομνηνών.

Πηγή :serrespost.gr, https://imalex.gr/

Αποκαταστάθηκε η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Ντιγιαρμπακίρ μετά τους σεισμούς του 2023

Η ιστορική εκκλησία 1.600 ετών επαναλειτουργεί ως πολιτιστικός χώρος στις 10 Αυγούστου, όπως αναφέρουν Τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Μετά από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης, η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Ντιγιαρμπακίρ,  είναι έτοιμη να υποδεχθεί ξανά το κοινό.

 Το μνημείο, που υπέστη σοβαρές ζημιές από τους καταστροφικούς σεισμούς της 6ης Φεβρουαρίου 2023, θα λειτουργήσει ως γκαλερί τέχνης και αίθουσα εκθέσεων, εντός του Μουσειακού Συγκροτήματος İçkale.

Η εκκλησία, χτισμένη τον 4ο αιώνα μ.Χ. από τους Ρωμαίους, είχε ήδη ανακαινιστεί το 2020 και επαναλειτουργήσει το 2021. Ωστόσο, οι σεισμοί μεγέθους 7,7 και 7,6 που έπληξαν τη νότια Τουρκία το 2023 προκάλεσαν εκτεταμένες ρωγμές και προβλήματα στατικής επάρκειας.

Η νέα φάση αποκατάστασης άρχισε  τον Ιούλιο του 2023 από τη Διεύθυνση Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. Για την προστασία του κτιρίου από καιρικές συνθήκες, εγκαταστάθηκε ένας διαφανής θόλος 40 μέτρων περιμέτρου και 14 μέτρων διαμέτρου πάνω από τη στέγη, επιτρέποντας την ταχεία πρόοδο των εργασιών στο εσωτερικό και τη λιθοδομή.

πηγή:https://www.hurriyetdailynews.com/