Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ήπειρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ήπειρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

Αυγουστιάτικη Πανσέληνος 2026: Η Ήπειρος ανοίγει τα μνημεία της για μια νύχτα πολιτισμού και φωτός





Η μεγάλη γιορτή της Αυγουστιάτικης Πανσελήνου επιστρέφει και φέτος, με την Ήπειρο να συμμετέχει δυναμικά σε έναν θεσμό που ενώνει μνημεία, τέχνη και κοινό κάτω από το φως του φεγγαριού. Την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026 –και το Σάββατο 29 Αυγούστου στην Άρτα– οι Εφορείες Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας και Θεσπρωτίας, σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ανοίγουν εμβληματικούς χώρους της περιοχής, προσφέροντας στο κοινό μια νύχτα πολιτισμού, μουσικής και ελεύθερης πρόσβασης στην ιστορία.


Ιωάννινα: Μουσικές βραδιές και ανοιχτοί χώροι

Στα Ιωάννινα, η Ακρόπολη Μεγάλου Γαρδικίου υποδέχεται τον Χρήστο Θηβαίο σε μια συναυλία που αρχίζει στις 21:00, ενώ το Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων – Ίτς Καλέ φιλοξενεί μουσική εκδήλωση την ίδια ώρα. Ο Αρχαιολογικός Χώρος Δωδώνης παραμένει ανοιχτός από τις 20:00 έως τα μεσάνυχτα, προσφέροντας στο κοινό τη δυνατότητα να περιηγηθεί σε έναν από τους σημαντικότερους τόπους μαντείας της αρχαιότητας.


Πρέβεζα: Θέατρο στη Νικόπολη και ανοιχτά μνημεία

Στην Πρέβεζα, το Ρωμαϊκό Ωδείο Νικόπολης φιλοξενεί στις 21:00 τον «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» από το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων, με ελεύθερη είσοδο από τις 19:30 έως τις 24:00. Το Νεκρομαντείο και το Κάστρο Πάργας παραμένουν ανοιχτά για το κοινό από τις 19:30 έως τις 24:00, προσφέροντας μια μοναδική νυχτερινή εμπειρία σε χώρους που συνδέονται με μύθους, ιστορία και θρησκευτικές παραδόσεις.


Άρτα: Ανοιχτό κάστρο και μουσική στο Μουσείο

Στην Άρτα, το Κάστρο ανοίγει τις πύλες του από τις 20:00 έως τις 24:00, ενώ το Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας συμμετέχει στη γιορτή το Σάββατο 29 Αυγούστου, με μουσική εκδήλωση στις 21:00 και ελεύθερη είσοδο από τις 20:00 έως τα μεσάνυχτα. Η πόλη εντάσσει τη δική της πολιτιστική ταυτότητα στο πανελλήνιο πρόγραμμα, προσφέροντας μια βραδιά όπου η ιστορία συναντά τη σύγχρονη δημιουργία.


Θεσπρωτία: Πολιτισμός στην Ελέα και ανοιχτό Μουσείο

Στη Θεσπρωτία, ο Αρχαιολογικός Χώρος Ελέας φιλοξενεί πολιτιστική εκδήλωση στις 20:00, με ελεύθερη είσοδο έως τις 23:00. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας παραμένει ανοιχτό από τις 20:00 έως τις 24:00, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει τις ιστορικές διαδρομές της περιοχής μέσα από τα εκθέματα και τις αφηγήσεις τους.


Μια νύχτα που ενώνει την Ήπειρο

Η Αυγουστιάτικη Πανσέληνος αποτελεί έναν από τους πιο αγαπημένους θεσμούς του Υπουργείου Πολιτισμού, και η Ήπειρος συμμετέχει με ένα πρόγραμμα που αναδεικνύει την ποικιλία των μνημείων της και τη ζωντανή σχέση των κατοίκων με την πολιτιστική τους κληρονομιά. Οι εκδηλώσεις και οι ανοιχτοί χώροι προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία να βιώσει κανείς την ιστορία μέσα από το φως του φεγγαριού, σε μια νύχτα που συνδυάζει τέχνη, μνήμη και κοινότητα.

Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026

Προστασία και ανάδειξη του Κάστρου Παντοκράτορα στην Πρέβεζα



Η Πρέβεζα εξασφάλισε ένα σημαντικό έργο πολιτιστικής προστασίας, καθώς εγκρίθηκε η αρχιτεκτονική και στατική μελέτη για την αποκατάσταση του Κάστρου Παντοκράτορα. Προχωρά η ανάδειξη του ιστορικού οχυρού που δεσπόζει στην είσοδο του Αμβρακικού κόλπου.


Ένα οχυρό με ιστορία δύο αιώνων

Το Κάστρο Παντοκράτορα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα οχυρωματικής αρχιτεκτονικής της Ηπείρου. Οικοδομήθηκε επί Αλή Πασά μετά το 1810, με την ολοκλήρωσή του να τοποθετείται γύρω στο 1818. Ο εξωτερικός περίβολος είχε ήδη διαμορφωθεί πριν από το 1830, ενώ κατά τον 20ό αιώνα το κάστρο διατήρησε τη στρατιωτική του χρήση.


Από το 1940 έως το 1968 λειτούργησε ως φυλακή, περίοδος κατά την οποία ανεγέρθηκαν νέα κτίσματα. Το 1939, στο εσωτερικό του κάστρου, κατασκευάστηκε ο Ναός των Αγίων Αναργύρων, προσθέτοντας ένα ακόμη στοιχείο στη διαχρονική ιστορική του ταυτότητα.


Το πρόγραμμα αποκατάστασης

Η εγκεκριμένη μελέτη προβλέπει ένα ολοκληρωμένο σύνολο εργασιών που στοχεύει:

  • στη στατική ενίσχυση και αντιμετώπιση δομικών φθορών
  • στην ανάδειξη των οικοδομικών φάσεων του μνημείου
  • στη διασφάλιση της ασφαλούς πρόσβασης και χρήσης από το κοινό
  • στη διατήρηση της αυθεντικότητας των υλικών και της αρχιτεκτονικής μορφής


Η αποκατάσταση θα επιτρέψει στο Κάστρο Παντοκράτορα να λειτουργήσει ως επισκέψιμος χώρος πολιτισμού, ενισχύοντας την ιστορική ταυτότητα της Πρέβεζας και την πολιτιστική διαδρομή της περιοχής.


Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026

Τα Φαντάσματα του Θεόδωρου Παπαγιάννη στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ιωαννίνων









Έργα από τη συλλογή «Τα Φαντάσματά μου» του διεθνώς αναγνωρισμένου γλύπτη Θεόδωρου Παπαγιάννη εκτίθενται για δύο μήνες στον χώρο αναχωρήσεων του Διεθνούς Αεροδρομίου Ιωαννίνων. Η πρωτοβουλία συνδέει τον πολιτισμό με τον τουρισμό, αναδεικνύοντας την καλλιτεχνική ταυτότητα της Ηπείρου σε ένα σημείο υψηλής επισκεψιμότητας.

Εκθέματα από τη συλλογή «Τα Φαντάσματά μου» του Θεόδωρου Παπαγιάννη τοποθετήθηκαν στον χώρο αναχωρήσεων του Διεθνούς Αεροδρομίου Ιωαννίνων, προσφέροντας στους ταξιδιώτες μια άμεση επαφή με τη σύγχρονη ελληνική γλυπτική. Η έκθεση θα φιλοξενηθεί για δύο μήνες, ενισχύοντας την πολιτιστική εξωστρέφεια της περιοχής και προβάλλοντας το έργο ενός από τους σημαντικότερους Ηπειρώτες δημιουργούς.

Η συλλογή αποτελείται από υπερφυσικές ανθρώπινες μορφές, δημιουργημένες από τα αποκαΐδια της πυρκαγιάς του Πολυτεχνείου και άλλα ανακυκλώσιμα υλικά. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μουσείο Μπενάκη το 2012 και αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές και συμβολικές ενότητες του έργου του γλύπτη.


Μια συνεργασία που ενώνει πολιτισμό και τουρισμό

Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε από τη διοίκηση του αεροδρομίου, σε συνεργασία με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης», τον Δήμο Βορείων Τζουμέρκων και την Ομάδα Εργασίας για την Τουριστική Ανάπτυξη και Προώθηση του Νομού Ιωαννίνων.

Η τοποθέτηση των έργων στον αερολιμένα αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία του ως πρώτο σημείο επαφής των επισκεπτών με τον πολιτισμό της περιοχής, ενώ παράλληλα ενισχύει την εικόνα της Ηπείρου ως προορισμού με ισχυρή καλλιτεχνική και ιστορική ταυτότητα. Στον χώρο της έκθεσης έχει τοποθετηθεί ειδικό σταντ με ενημερωτικό υλικό, ώστε οι ταξιδιώτες να γνωρίσουν το έργο και τη φιλοσοφία του γλύπτη.


Το Μουσείο και η διαχρονική παρουσία του καλλιτέχνη

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης» στηρίζει σταθερά πρωτοβουλίες που φέρνουν τη σύγχρονη τέχνη σε ευρύτερο κοινό. Η επιλογή του αεροδρομίου ως χώρου φιλοξενίας κρίθηκε ιδανική, καθώς αποτελεί βασική πύλη εισόδου και εξόδου της περιοχής, με συνεχώς αυξανόμενη κίνηση πτήσεων εσωτερικού και εξωτερικού.


Η παρουσία του Παπαγιάννη σε διεθνείς χώρους δεν είναι νέα: το εμβληματικό γλυπτό του «Δρομείς» κοσμεί από το 2011 τον χώρο εξόδου του Διεθνούς Αεροδρομίου O’Hare στο Σικάγο, προβάλλοντας τη σύγχρονη ελληνική γλυπτική σε εκατομμύρια επισκέπτες.


Εγκαίνια με διεθνή χαρακτήρα

Η έκθεση εγκαινιάστηκε στις 7 Αυγούστου, σε μια επιτυχημένη εκδήλωση που παρουσιάστηκε από την εκπαιδευτικό Κωνσταντία Διαμάντη και πραγματοποιήθηκε στην ελληνική και αγγλική γλώσσα.

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Θεόδωρος Παπαγιάννης, ο αερολιμενάρχης Κωνσταντίνος Ευσταθίου, ο Δήμαρχος Βορείων Τζουμέρκων Νίκος Βαΐτσης, καθώς και τα μέλη της Ομάδας Εργασίας Έφη Εξάρχου και Στάθης Σιούτης, οι οποίοι τόνισαν τη σημασία της πρωτοβουλίας για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ηπείρου.


Μουσική και καλλιτεχνική διάσταση

Την εκδήλωση πλαισίωσε μουσικό πρόγραμμα από τη βιολονίστρια Σταυρούλα Κανάτα, η οποία ερμήνευσε έργα των Vivaldi, Bach, Mozart και Beethoven, προσδίδοντας έναν ιδιαίτερο καλλιτεχνικό τόνο στα εγκαίνια.





πηγή:https://www.epirus-tv-news.gr/



Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2026

Αποκατάσταση της Παναγίας Παρηγορήτισσας: Ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Ηπείρου









Η αποκατάσταση του ιστορικού Ναού της Παναγίας της Παρηγορήτισσας στην Άρτα μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης, μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών και τη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Το έργο, που υλοποιείται από το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Αρταίων, εντάσσεται στο ΕΣΠΑ 2021‑2027 και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις προστασίας βυζαντινής κληρονομιάς στη χώρα.

Πρόκειται για μοναδικο ναό στη βυζαντινή αρχιτεκτονική. Οι επεμβάσεις στοχεύουν στη στερέωση, προστασία και ανάδειξη του συνόλου του μνημείου.

Έργο υψηλής επιστημονικής πολυπλοκότητας

Η αποκατάσταση της Παρηγορήτισσας θα πραγματοποιηθεί από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Αναστήλωσης και Συντήρησης του Υπουργείου Πολιτισμού, με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος». Οι μελέτες –αρχιτεκτονική, στατική και ηλεκτρομηχανολογική– έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ κρίσιμο ρόλο έπαιξε το ερευνητικό πρόγραμμα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το οποίο τεκμηρίωσε βασικές παραδοχές για τη στατική επάρκεια και το σύστημα στήριξης του μνημείου.


Σύγχρονες παρεμβάσεις με σεβασμό στην ιστορική φυσιογνωμία

Το έργο περιλαμβάνει πλήρη μελέτη φωτισμού –λειτουργικού, ασφαλείας και ανάδειξης– με ήπιο και κατανυκτικό χαρακτήρα, που θα αναδεικνύει πέντε βασικά σημεία του ναού. Παράλληλα, η ηλεκτρομηχανολογική μελέτη προβλέπει σύγχρονα συστήματα πυρανίχνευσης και αυτοματισμών, ενώ η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου θα γίνει μετά από ανασκαφική διερεύνηση για την αποκάλυψη του παλαιότερου μεταβυζαντινού ναού.

Ένα μνημείο μοναδικής αρχιτεκτονικής και καλλιτεχνικής αξίας

Η Παρηγορήτισσα, αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, χτίστηκε στα τέλη του 13ου αιώνα από τον δεσπότη της Ηπείρου Νικηφόρο Κομνηνό Δούκα και την Άννα Παλαιολογίνα. Ο ναός συνδυάζει στοιχεία οκταγωνικού και σταυροειδούς εγγεγραμμένου τύπου, με πρωτότυπο σύστημα στήριξης του τρούλου σε οκτώ παραστάδες και τριώροφες σειρές κιόνων.

Σώζονται ψηφιδωτές παραστάσεις του Παντοκράτορα και των Προφητών, γλυπτά με δυτικές επιρροές, καθώς και τοιχογραφίες από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα. Η εξωτερική όψη διακρίνεται για τον πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο, χαρακτηριστικό της ηπειρωτικής βυζαντινής τέχνης.

Η ολοκλήρωση των μελετών σηματοδοτεί ένα αποφασιστικό βήμα για την προστασία και ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της βυζαντινής Ελλάδας.




Δευτέρα 13 Οκτωβρίου 2025

Ρήγματα απειλούν ιστορικά κτίσματα και βυζαντινό μνημείο από την αστάθεια εδάφους στο Παλαιοσέλι Κόνιτσας



Η Περιφέρεια Ηπείρου προχωρά στην ανάθεση γεωτεχνικής μελέτης για την περιοχή του Παλαιοσελίου Κόνιτσας, με στόχο την διερεύνηση φαινομένων γεωλογικής αστάθειας που απειλούν τον οικισμό και τα ιστορικά του μνημεία όπως το βυζαντινό μνημείο της Αγίας Παρασκευής. Η απόφαση για την επιλογή τεχνικού συμβούλου θα ληφθεί στην επόμενη συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής.

Χρηματοδότηση και σκοπός της γεωλογικής έρευνας

Η μελέτη χρηματοδοτείται με 37.200 ευρώ από την Περιφέρεια Ηπείρου και αφορά την εκπόνηση εξειδικευμένης γεωτεχνικής και γεωλογικής έρευνας στην Τοπική Κοινότητα Παλαιοσελίου. Στόχος είναι να εντοπιστούν τα αίτια των μετακινήσεων κτιρίων και τμημάτων του οικισμού, οι οποίες έχουν παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια.

Ενδείξεις γεωλογικού ρήγματος και τεχνικές παρεμβάσεις

Κατά τη διάρκεια αυτοψίας που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι από υπαλλήλους της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας, διαπιστώθηκαν μετατοπίσεις που υποδηλώνουν την πιθανή ύπαρξη γεωλογικού ρήγματος με κατεύθυνση προς τα κατάντη. Τα αποτελέσματα της μελέτης θα αξιοποιηθούν για την υλοποίηση τεχνικών παρεμβάσεων που θα αντιμετωπίσουν το φαινόμενο και θα ενισχύσουν τη στατικότητα των κτηρίων.

Απειλή για το βυζαντινό μνημείο της Αγίας Παρασκευής

Μεταξύ των κτισμάτων που έχουν επηρεαστεί είναι και ο Ιερός Ναός της Αγίας Παρασκευής, βυζαντινό μνημείο με ιστορική και θρησκευτική σημασία για την περιοχή. Το εξωκκλήσι, που χρονολογείται από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, έχει υποστεί σημαντική μετατόπιση. Οι εικόνες του ναού έχουν ήδη μεταφερθεί για φύλαξη στην ενοριακή εκκλησία, ενώ η φροντίδα του μνημείου έχει ανατεθεί στην τοπική ενορία.

Παράδοση και πολιτιστική κληρονομιά

Το εξωκκλήσι της Αγίας Παρασκευής συνδέεται με τοπικές παραδόσεις και μύθους, όπως η εξαφάνιση και επανεμφάνιση της εικόνας της, που έχει καταγραφεί στην ιστορία του χωριού. Η προστασία του μνημείου αποτελεί προτεραιότητα για την Περιφέρεια, καθώς ενσωματώνει την πολιτιστική ταυτότητα και τη θρησκευτική μνήμη της κοινότητας.

Τετάρτη 1 Οκτωβρίου 2025

Η Παρηγορήτισσα Άρτας κλείνει προσωρινά για εργασίες αποκατάστασης έως το τέλος του 2025

 


Ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Ηπείρου, η Παρηγορήτισσα Άρτας, θα παραμείνει κλειστή για το κοινό  έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του μνημείου οφείλεται στην εκτέλεση εργασιών στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος που στοχεύει στην ολοκλήρωση της μελέτης αποκατάστασης του ιστορικού ναού. Το έργο υλοποιείται μέσω Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Η Παρηγορήτισσα ως αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό σύμβολο

Η Παρηγορήτισσα αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία της βυζαντινής Άρτας και είναι αφιερωμένη στην Παναγία. Ο ναός χρονολογείται στον 13ο αιώνα και θεωρείται κορυφαίο δείγμα της αρχιτεκτονικής των δεσποτών της Ηπείρου. Ξεχωρίζει για τον περίτεχνο τρούλο του, την πολυπλοκότητα της δομής του και τον πλούσιο γλυπτό και ζωγραφικό διάκοσμο. Στο καμαροσκέπαστο κτήριο στα νοτιοανατολικά του καθολικού, που αποτελούσε την τράπεζα της άλλοτε Ιεράς Μονής, στεγάζεται σήμερα η Βυζαντινή Γλυπτοθήκη, με εκθέματα από την παλαιοχριστιανική περίοδο έως και τον 14ο αιώνα.

Το ερευνητικό πρόγραμμα και η σημασία της αποκατάστασης

Η μελέτη αποκατάστασης του μνημείου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Άρτας. Η συνεργασία μεταξύ των φορέων αποσκοπεί στην επιστημονική τεκμηρίωση και συντήρηση του ναού, ώστε να διασφαλιστεί η μακροχρόνια διατήρησή του. Οι εργασίες περιλαμβάνουν αρχιτεκτονικές, στατικές και αισθητικές παρεμβάσεις, με σεβασμό στην ιστορικότητα και την αυθεντικότητα του μνημείου.

Εναλλακτικές δυνατότητες επίσκεψης και ενημέρωσης

Παρά το προσωρινό κλείσιμο, οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν ψηφιακά στην Παρηγορήτισσα μέσω των επίσημων ιστοτόπων του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Άρτας. Εκεί διατίθεται και ενημερωτικό φυλλάδιο με πληροφορίες για την ιστορία, την αρχιτεκτονική και τα εκθέματα του μνημείου.

πηγη: https://efaart.gr/

Κυριακή 3 Αυγούστου 2025

Αυγουστιάτικη Πανσέληνος σε μουσεία και μνημεία της Ηπείρου



Μακάρι κάθε πανσέληνος να φώτιζε όχι μόνο τα μνημεία μας, αλλά και τις μνήμες μας. Ρίχνει φως και στις σκιές των μουσείων και των μνημείων η Ελλάδα συνεχίζει να τιμά τον πολιτισμό της και να τον προσφέρει απλόχερα στο φως της αυγουστιάτικης σελήνης...


Θεσμός πλέον οι πολιτιστικές εκδηλώσεις της Πανσελήνου του Αυγούστου, επιστρέφουν και φέτος το Σάββατο 9 Αυγούστου, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και τον συντονισμό της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Συνολικά 114 αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία, ιστορικοί τόποι και μνημεία θα ανοίξουν τις πύλες τους για το κοινό, προσφέροντας ελεύθερη είσοδο και ένα μοναδικό πρόγραμμα δράσεων κάτω από το φως του φεγγαριού. Από αυτούς, 71 θα φιλοξενήσουν οργανωμένες εκδηλώσεις, ενώ 44 θα παραμείνουν ανοιχτοί για απλή επίσκεψη, από τις 8 έως και τις 13 Αυγούστου.

Δυναμική συμμετοχή 

Η Ήπειρος συμμετέχει δυναμικά σε αυτή τη γιορτή πολιτισμού, με δράσεις σε όλη την Περιφέρεια. Στην Ηγουμενίτσα, το Αρχαιολογικό Μουσείο θα μείνει ανοιχτό από τις 20:00 έως τα μεσάνυχτα, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να περιηγηθεί στη μόνιμη έκθεση με φόντο τη σελήνη. Στον αρχαιολογικό χώρο της Ελαίας θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «Διαστάσεις» της Άρτεμις Αγαθοπούλου, σε σκηνοθεσία Θ. Λώλιου, ενώ στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άρτας θα πραγματοποιηθεί καλλιτεχνική εκδήλωση στον αύλειο χώρο του, με ώρα έναρξης τις 21:00 και ανοιχτή την έκθεση από τις 20:00 έως τα μεσάνυχτα.


Στη Νικόπολη, το Ρωμαϊκό Ωδείο θα φιλοξενήσει τη μουσικοχορευτική παράσταση “Λαβύρινθος” από την καλλιτεχνική ομάδα “Διαρκής Αναζήτηση”, υπό τη σκηνοθεσία του Νικόλαου Σταματέλου, με ελεύθερη είσοδο για όλους. Ο αρχαιολογικός χώρος του Νεκρομαντείου θα παραμείνει ανοιχτός έως τα μεσάνυχτα, προσφέροντας μια σπάνια νυχτερινή εμπειρία επίσκεψης. Στα Ιωάννινα, η αυλή του Βυζαντινού Μουσείου στο Ιτς Καλέ θα πλημμυρίσει από νότες έντεχνης ελληνικής μουσικής, με συναυλία που ξεκινά στις 21:00.


Στον Δήμο Ζίτσας, στην Ακρόπολη Μεγάλου Γαρδικίου, ο Βαγγέλης Γερμανός θα δώσει μουσική παράσταση με τίτλο «Υπό το φως του φεγγαριού». Τέλος, ο αρχαιολογικός χώρος της Δωδώνης, ένα από τα σημαντικότερα ιερά του αρχαίου κόσμου, θα είναι ανοιχτός από τις 20:00 έως τις 24:00, προσκαλώντας τους επισκέπτες σε μια σιωπηλή συνομιλία με την Ιστορία, κάτω από το ίδιο φως που φώτιζε τα μαντεία και τους δραματικούς αγώνες της αρχαιότητας.


Η φετινή Αυγουστιάτικη Πανσέληνος είναι κάτι παραπάνω από ένα ρομαντικό ραντεβού με το φεγγάρι. Είναι μια υπενθύμιση της ζωντανής πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου και της ανάγκης να την προσεγγίσουμε ξανά – όχι ως κάτι παρελθόν αλλά ως κάτι δικό μας, παρόν και μέλλον.

Παρασκευή 3 Απριλίου 2020

Ποια αρχαία πόλη της Ηπείρου έχει μακεδονικό τάφο;



Εντυπωσιακή για τα πολλά σωζόμενα απομεινάρια της είναι η αρχαία Κασσώπη, που βρίσκεται στους λόφους του σημερινού χωριού Καμαρίνα Πρέβεζας, στην Ήπειρο. Στο οροπέδιο της Κασσώπης δεσπόζουν αξιόλογα μνημεία όπως το Ωδείον, το Θέατρο, ο Μακεδονικός Τάφος, ο Βωμός της Αφροδίτης,, τα Τείχη, η Βόρεια Στοά και άλλα.

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου


Αρχαιολογικός χώρος - Ωδείον

Το Ωδείον βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της πόλης και είναι το πρώτο μνημείο που βλέπουν οι επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου. Χρονολογείται στον 3ο αιώνα π.Χ. και είναι σκαλισμένο πάνω σε φυσικό βράχο, με κατασκευές λίθινων κερκίδων επί αυτού. Η χωρητικότητά του είναι περίπου 300-500 άτομα. Το Ωδείον ήταν στεγασμένο και η σκεπή στηριζόταν σε τετράγωνο περιτοίχισμα. Η χρήση του Ωδείου προφανώς ήταν για μουσικές και λογοτεχνικές εκδηλώσεις, αλλά πιθανώς χρησιμοποιήθηκε και ως Βουλευτήριο του Κοινού των Ηπειρωτών. Έμπροσθεν του Ωδείου υπάρχουν ερείπια κάποιου βωμού, πιθανώς του Απόλλωνα.


Θέατρο

Βρίσκεται ερειπωμένο στο λόφο βορειοδυτικά της Κασσώπης. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. και είχε χωρητικότητα περίπου 2.500 θεατών, ενώ κατ’ άλλους συγγραφείς χωρούσε 6.000 άτομα. Λόγω φυσικών φθορών, το θέατρο είναι σήμερα κατεστραμμένο και σχεδόν μη επισκέψιμο, φαίνεται όμως καθαρά από απόσταση 200 μέτρων. Κατολισθήσεις βράχων έχουν οδηγήσει ορισμένους από αυτούς μέσα στο θέατρο.


Μακεδονικός Τάφος

Το Μαυσωλείο αυτό, γνωστό από παλιά, βρίσκεται νοτιοδυτικά, στο άκρον της ακροπόλεως και αποκαλείτο «Βασιλόσπιτο». Υπάρχει σχετική ασπρόμαυρη φωτογραφία του περίφημου Ελβετού φωτογράφου Φρεντ Μπουασονά, έτους 1926, ο οποίος το επισκέφθηκε τότε.
Πρόκειται για υπόγειο θολωτό τάφο Μακεδονικής τεχνοτροπίας που αποκαταστάθηκε και είναι επισκέψιμο. Ο επισκέπτης κατεβαίνει πρώτα κάποια φθαρμένα σκαλιά και εισέρχεται σε διάδρομο. Μετά εισέρχεται στον κυρίως θάλαμο, ο οποίος είναι σοβατισμένος και χρωματισμένος με φθορές. Η οροφή είναι θολωτή από σκαλιστή πέτρα και έχει μια οπή από αρχαιοκάπηλους. Ο τάφος βρέθηκε άδειος γιατί είχε συληθεί στο παρελθόν. Είναι βέβαιο ότι ανήκε σε κάποιον σημαντικό ευγενή της Κασσώπης, πιθανώς και Μακεδόνα σύμμαχο. Άλλη άποψη λέει ότι πρόκειται για Ηρώο πιθανώς ιδρυτού της πόλης.


Ιερό της Αφροδίτης

Τα ερείπια του βρίσκονται εκτός της αρχαίας πόλεως, δίπλα στο δρόμο που οδηγεί στο Ζάλογγο. Ήταν ναός περίπτερος εξάστυλος, με διαστάσεις 17,20 Χ 10,15 μ. Στο σημείο του αρχαίου ιερού βρέθηκε πήλινο είδωλο της Αφροδίτης, η οποία ήταν πολιούχος της Κασσώπης.


Πρυτανείον και Καταγώγειον

Το Πρυτανείον της Κασσώπης ήταν ένα οικοδόμημα με περίπου 8 δωμάτια και βρίσκεται στη δυτική πλευρά της πόλης. Όσον αφορά το Καταγώγειον ήταν ένα δημόσιο οικοδόμημα με αίθριο, διώροφο στις τρεις πλευρές και μονώροφο στην τέταρτη για να μην κρύβει τον ήλιο. Πιθανότατα λειτουργούσε ως ξενώνας. Άλλη άποψη λέει ότι πιθανώς να επρόκειτο για ένα είδος εμπορικού κέντρου. Το Καταγώγειον χρονολογείται περίπου στο 400-350 π.Χ.



Τα Τείχη της Κασσώπης

Η Κασσώπη προστατευόταν νότια και ανατολικά από ισχυρά κυκλώπεια πολυγωνικά τείχη, τα οποία σώζονται σε αρκετά σημεία. Το συνολικό μήκος των τειχών υπολογίσθηκε στα 6 χιλιόμετρα και το μέγιστο ύψος αυτών ήταν 10 μέτρα, με πλάτος 3 έως 5 μέτρα.
Παράλληλα, η πόλη είχε δύο κύριες εισόδους, μία ανατολικά και μία δυτικά. Η ανατολική πύλη της Κασσώπης είναι αυτή στην οποία εισέρχονται σήμερα οι τουρίστες και προστατευόταν από μεγάλη μεταλλική πύλη, της οποίας διασώζεται η υποδοχή επί του βράχου.


Η Βόρεια Στοά της αγοράς

Κατασκευάστηκε την περίοδο του Κοινού των Ηπειρωτών (234/3-168 π.Χ.) Έχει λίθινη πολυγωνική κρηπίδα και η ανωδομία της ήταν πλίνθινη με ξυλοδεσιές. Στο εσωτερικό υπήρχε κιονοστοιχία με 13 ιωνικούς κίονες. Στην πρόσοψη της Βόρειας Στοάς αποκαλύφτηκαν 21 λίθινα βάθρα με επιγραφές του 3ου-2ου αιώνα π.Χ. Η θέση της αγοράς και του δημόσιου χώρου της Κασσώπης είχε άμεση επαφή με την κύρια οδό και με την πύλη του τείχους, θέση που ευνοούσε την άνετη πρόσβαση των κατοίκων της υπαίθρου στο χώρο της λειτουργίας του Κοινού των Ηπειρωτών.


Ιστορία

Οι απόψεις για τη χρονολογία ίδρυσης της Κασσώπης διίστανται. Μία άποψη φέρει την Κασσώπη να ιδρύεται από Αρκάδες και Ηλείους εποίκους, ενώ σύμφωνα με άλλη άποψη, η πόλη ιδρύθηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. από Κασσωπαίους, ένας Ηπειρωτικό φύλο, κλάδο των Θεσπρωτών.
Ο βασιλιάς Φίλιππος Β' της Μακεδονίας, σε συμφωνία με τους φίλους του, Ηπειρώτες Μολοσσούς, κυρίευσε την Κασσώπη και την παραχώρησε ως δώρο στον βασιλέα των Μολοσσών. Από το βασίλειο των Μολοσσών καταγόταν η σύζυγός του Φιλίππου, Ολυμπιάδα, μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Ο στρατηγός Λυκίσκος κατέλαβε την Κασσώπη και άλλες ηπειρωτικές πόλεις, εγκαθιστώντας Μακεδονικές φρουρές. Από τη στιγμή αυτή, όλη η Ήπειρος συντάσσεται με την Μακεδονική πολιτική και εκστρατευτικό σώμα Ηπειρωτών συμμετέχει στους μακροχρόνιους πολέμους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Προφανώς ο Μακεδονικός Τάφος ευγενούς μέλους της κοινωνίας, που σώζεται στην Κασσώπη, ανήκει σε αυτή τη χρονική περίοδο της Μακεδονικής κυριαρχίας.
Μάλιστα έχει καταγραφεί το εξής γεγονός για την σχέση Μακεδόνων και Ηπειρωτών: την περίοδο 1980 - 1985, όταν γυρίσθηκαν τα πρώτα ντοκιμαντέρ στην ορεινή περιοχή του Πακιστάν, όπου ζουν μέλη της φυλής Καλάς, απόγονοι Ελλήνων στρατιωτών του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ένας ηλικιωμένος άνδρας Καλάς δήλωσε ότι «θυμάται από την προφορική παράδοση, ότι οι πρόγονοί του κατάγονταν από μια μακρινή ορεινή περιοχή, άπειρο χώρα (Ήπειρος), η οποία είχε πολλά βουνά και ποτάμια που ένα το έλεγαν Τσίαμι (Θύαμις = Καλαμάς) και το άλλο πήγαινε στον Κάτω Κόσμο (Αχέρων)».
Μετά από τον θάνατο του βασιλιά των Μολοσσών Αλέξανδρου Α', δημιουργείται η Ηπειρωτική Συμμαχία (329-325 π.Χ.) και η Κασσώπη συμμετέχει, ενώ οι συνεδριάσεις των ηγετών γίνονται στο Ωδείο της. Γύρω στο 220 π.Χ., η Κασσώπη εντάχθηκε στην Αιτωλική Συμπολιτεία και συνέχισε ομαλά την πορεία της μέχρι τα έτη 168-167 π.Χ., οπότε καταστράφηκε από τις λεγεώνες του Ρωμαίου ύπατου Αιμίλιου Παύλου. Αργότερα κατοικήθηκε ξανά μέχρι τη Ναυμαχία του Ακτίου το έτος 31 π.Χ..




Πηγές

Δάκαρης Σωτήριος: «Κασσώπη, Νεώτερες ανασκαφές 1977-1983», έκδοση Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 1989.

Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο: «Πινακίδα κάτοψη της αρχαίας Κασσώπης».

ΕΤ1: «Η φυλή των Καλάς στο Πακιστάν», ντοκιμαντέρ σκηνοθέτη Δημήτρη Μανωλεσάκη, 1982.

Θεοδώρα Κοντογιάννη: «Συνοπτικός Οδηγός για την Κασσώπη», Ιωάννινα 2006.

Ελένη Παγκρατίου: «Κασσώπη», Ιστοσελίδα Νομαρχίας Πρέβεζας, 2008.


Κυριακή 21 Απριλίου 2019

Ποιές οι σχέσεις Μεγάλης Ελλάδας και Ηπείρου; Απάντηση δίνει έκθεση για την Δωδώνη στην Καλαβρία


Το μεγαλείο της αρχαίας Δωδώνης και της Ηπείρου ως πανελλήνιος χώρος λατρείας και πολιτισμού προβάλλει στην Ιταλία η έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης Ρέτζιο Καλάμπρια (αρχαίο ελληνικό Ρήγιον), με τίτλο «Δωδωναίος, το μαντείο του Δία και η Μεγάλη Ελλάδα» (Dodonaios. L’oracolo di Zeus e la Magna Grecia). 

του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου


Στην εν λόγω έκθεση παρουσιάζονται αντικείμενα από την αρχαία Δωδώνη - έδρα του περίφημου μαντείου -  από την συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων, ορισμένα εκ των οποίων δεν είχαν περάσει ποτέ τα σύνορα της Ελλάδας.
Η άκρως ενδιαφέρουσα έκθεση φανερώνει πολλές πτυχές των σχέσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ιονίου Πελάγους - την Μεγάλη Ελλάδα, στα νότια της ιταλικής χερσονήσου, και την Ήπειρο - και μάλιστα στον απόηχο των πιο πρόσφατων αρχαιολογικών ερευνών στην ορεινή κοιλάδα της Δωδώνης, στην καρδιά της ελληνικής γης της Ηπείρου.   

Τα εκθέματα μας "μιλούν" για την αρχαιολογική και την πνευματική ιστορία του ιερού και του μαντείου αφιερωμένου στον Δία, έναν λατρευτικό χώρο για τον οποίο έγραψαν ο μεγάλος τραγικός ποιητής Ευριπίδης και ο ιστορικός Ηρόδοτος, αποκαλούμενος και ως "Πατέρας της Ιστορίας". 
Το μαντείο της Δωδώνης ήταν γνωστό σε όλο τον αρχαίο ελληνικό κόσμο και φυσικά στην Μεγάλη Ελλάδα, περιλαμβανομένων πολλών πόλεων της Καλαβρίας (Ιππόνιον, Ρήγιον, Κρότων, Σύβαρις, Θούριοι, Ηράκλεια, Μεταπόντιον, Τάρας). 
Ένας από τους υπευθύνους της έκθεσης, ο αρχαιολόγος Λουίτζι Βέκιο, εξηγεί: "Οι προσκυνητές πήγαιναν στο ιερό μαντείο από την Ήπειρο, την Θεσσαλία, την Αττική, την Βοιωτία, τις περιοχές της Πελοποννήσου, την Μεγάλη Ελλάδα, προκειμένου να ζητήσουν την θεϊκή συμβουλή για προσωπικά ζητήματα: για τον γάμο τους, για την εργασία τους κτλ.
Αυτή η πρακτική διήρκεσε πολλούς αιώνες, από τον 6ο αιώνα π.Χ. έως τουλάχιστον τον 2ο αιώνα μ.Χ.".  
Το πιο χαρακτηριστικό είναι ο τρόπος με τον οποίο οι προσκυνητές ζητούσαν την συμβουλή του θεού. Οι "πελάτες" του μαντείου έδιναν την ερώτησή τους γραμμένη σε πολύ μικρά ελάσματα (φύλλα μαλακού μετάλλου - μολύβδου). Οι Έλληνες αρχαιολόγοι από τα Ιωάννινα μπόρεσαν να φέρουν τέτοια αντικείμενα για πρώτη φορά στην Ιταλία. 
Σύμφωνα με τον  Ιταλό αρχαιολόγο, "οι περισσότεροι προσκυνητές που μετέβαιναν στο μαντείο της Δωδώνης, ανήκαν στη μεσαία κοινωνική τάξη". Ο ίδιος τονίζει πως "οι ιέρειες ερμήνευαν τις απαντήσεις του θεού κυρίως με ήχους από τη φύση, όπως το θρόισμα της μεγάλης ιερής δρυός (βελανιδιάς)  ή το πέταγμα των περιστεριών. Αυτοί οι ήχοι αντηχούσαν στην απόλυτη ησυχία της ορεινής κοιλάδας".  
Η έκθεση, που θα διαρκέσει μέχρι τις αρχές Ιουνίου, εμβαθύνει την έρευνα στις σχέσεις μεταξύ της Μεγάλης Ελλάδας (Καλαβρία, Σικελία) και της Ηπείρου, περιοχές που έχουν πολλές ομοιότητες, όχι μόνο από μορφολογικής και γεωγραφικής απόψεως. Η ιστορία του μαντείου της Δωδώνης αναδεικνύει αυτές τις αναλογίες, οι οποίες ερευνώνται και προβάλλονται μέσα από την έκθεση του αρχαιολογικού μουσείου της πόλης Ρέτζιο Καλάμπρια.  
Το μεταλλικό έλασμα που αναφέρεται στις αποικίες της Καλαβρίας, μαζί με τα άλλα εκθέματα, οδηγούν τον επισκέπτη σε ένα συναρπαστικό ταξίδι. Με το ταξίδι αυτό, ο επισκέπτης ανακαλύπτει τον βαθύ και αρχαίο δεσμό μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας, ιδίως μεταξύ των περιοχών που βρέχονται από το Ιόνιο Πέλαγος. 



Πηγές