Ψηφιδωτό με ελληνική επιγραφή στη Ζίλε- Εύρημα που θυμίζει το «Κορίτσι των Γυψών» της Ζεύγμας

Ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό με ελληνική επιγραφή ήρθε στο φως στη Ζίλε του Τοκάτ, μετά από παράνομη ανασκαφή σε αυλή αγροτόσπιτου. Το εύρημα, που χρονολογείται στον 2ο αιώνα μ.Χ., παρουσιάζει εξαιρετική τεχνική και ομοιότητες με το διάσημο ψηφιδωτό της Ζεύγμας, προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον στην αρχαιολογική κοινότητα.

Πρόκειται για μια περιοχή γνωστή για προϊστορικούς οικισμούς, αρχαίες πόλεις όπως η Κομάνη Ποντική και η Σεβαστούπολη, καθώς και μνημεία της ισλαμικής περιόδου. Οι αρχαιολόγοι τονίζουν ότι ο χώρος πρέπει να ανασκαφεί πλήρως και να συντηρηθεί, ώστε να καταστεί επισκέψιμος στο μέλλον.

Η Ζίλε είναι  περιοχή της Ποντικής Μικράς Ασίας που συνυπήρχαν ελληνιστικά, περσικά και ρωμαϊκά στοιχεία. Η χρήση της ελληνικής γλώσσας στα ψηφιδωτά και στις επιγραφές ήταν συνηθισμένη στη ρωμαϊκή Ανατολή, που η ελληνική λειτουργούσε ως γλώσσα παιδείας, τέχνης και διοίκησης.

Ανακάλυψη μετά από παράνομη εκσκαφή

Το ψηφιδωτό εντοπίστηκε όταν παράνομη ανασκαφή αποκάλυψε τμήμα του δαπέδου σε οικία αμπελώνα. Αμέσως κινητοποιήθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Τοκάτ, το οποίο προχώρησε σε σωστική ανασκαφή για την προστασία και τεκμηρίωση του ευρήματος. Η ποιότητα της κατασκευής υποδηλώνει ότι το κτίριο δεν ήταν απλός ιδιωτικός χώρος, αλλά πιθανότατα σημαντικό κοινωνικό ή διοικητικό οικοδόμημα της ρωμαϊκής περιόδου.

Η ελληνική επιγραφή «ΤΡΥΦΗ»

Στο κέντρο του ψηφιδωτού διακρίνεται η αρχαία ελληνική λέξη «ΤΡΥΦΗ», που σημαίνει αφθονία, πολυτέλεια και ευζωία. Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Δρ. Αλπέρ Γιλμάζ, η γυναικεία μορφή που συνοδεύει την επιγραφή αποτελεί προσωποποίηση της Τρυφής, σύμβολο πλούτου και καλοζωίας στη ρωμαϊκή κοινωνία. Το εύρημα, επομένως, δεν λειτουργούσε μόνο διακοσμητικά, αλλά και ως δήλωση κοινωνικού κύρους.

Σύγκριση με το «Κορίτσι των Γυψών» της Ζεύγμας

Η τεχνική και η αισθητική του ψηφιδωτού παρουσιάζουν αξιοσημείωτες ομοιότητες με το περίφημο «Κορίτσι των Γυψών» της Ζεύγμας. Ο συνδυασμός των τεχνικών opus vermiculatum και opus tessellatum αποκαλύπτει υψηλή δεξιοτεχνία, ιδιαίτερα στις εκφραστικές λεπτομέρειες του προσώπου και στα γεωμετρικά μοτίβα. Αν και δεν πρόκειται για αντίγραφο, η ποιότητα και το ύφος το κατατάσσουν ανάμεσα στα σημαντικότερα ψηφιδωτά της βόρειας Ανατολίας.

Η ιστορική σημασία της Ζίλε

Η περιοχή της Ζίλε συνδέεται ιστορικά με τη ρωμαϊκή παρουσία και τη διάσημη φράση του Ιουλίου Καίσαρα «Veni, vidi, vici» μετά τη νίκη του επί του Φαρνάκη Β΄ το 47 π.Χ. Το νέο εύρημα προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην ιστορία της περιοχής, αποδεικνύοντας ότι η Ζίλε δεν ήταν μόνο τόπος στρατιωτικών γεγονότων, αλλά και κέντρο κοινωνικής ζωής και καλλιτεχνικής παραγωγής.

ΠΗΓΉ anatolianarcheology.net

Πως θα δεις το μοναδικό χάλκινο άγαλμα του Άρη από κοντά;

Στο Μουσείο Ψηφιδωτών της Ζεύγμας στη Γκαζιαντέπ της Τουρκίας, οι επισκέπτες έχουν πλέον τη δυνατότητα να δουν από απόσταση αναπνοής ένα από τα σπανιότερα γλυπτά στον κόσμο. Μια νέα ειδική πλατφόρμα επιτρέπει την άμεση προσέγγιση του μοναδικού σε φυσικό μέγεθος χάλκινου αγάλματος του θεού Άρη.

Η Ζεύγμα υπήρξε ελληνιστική πόλη και μάλιστα μία από τις σημαντικότερες της Ανατολής. Ιδρύθηκε γύρω στο 300 π.Χ. από τον Σέλευκο Α΄ Νικάτορα, στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου και ιδρυτή της Σελευκιδικής αυτοκρατορίας, ως πόλη–φρούριο και εμπορικό κόμβο στις όχθες του Ευφράτη. Το αρχικό της όνομα ήταν Σελεύκεια επί του Ευφράτη, αλλά αργότερα επικράτησε το όνομα Ζεῦγμα, που στα ελληνικά σημαίνει «ζεύξη», «γέφυρα» — αναφορά στη μεγάλη πλωτή γέφυρα που ένωνε τις δύο όχθες του ποταμού.

Νέα πλατφόρμα θέασης για ένα αριστούργημα 2.000 ετών

Το Μουσείο Ψηφιδωτών της Ζεύγμας, που λειτουργεί από το 2011 σε έναν χώρο 30.000 τ.μ. κατά μήκος του ιστορικού Δρόμου του Μεταξιού, φιλοξενεί μερικούς από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς θησαυρούς της Τουρκίας. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το χάλκινο άγαλμα του Άρη, όχι μόνο για το μέγεθός του αλλά και για τη μοναδικότητά του.

Ο διευθυντής του μουσείου, Όζγκιουρ Τσομάκ, επισημαίνει ότι δεν υπάρχει άλλο παρόμοιο έργο παγκοσμίως:«Πρόκειται για το μοναδικό χάλκινο άγαλμα του Άρη σε φυσικό μέγεθος. Τα μάτια του είναι κατασκευασμένα από χρυσό και ασήμι. Μέχρι σήμερα οι επισκέπτες το έβλεπαν μόνο από μακριά. Με τη νέα πλατφόρμα 16 τ.μ., μπορούν πλέον να θαυμάσουν τη μεγαλοπρέπειά του από κοντά».

Ένα άγαλμα που αποκαλύπτει τη δεξιοτεχνία της ρωμαϊκής μεταλλοτεχνίας

Το άγαλμα, σχεδόν δύο μέτρα ύψος, συμβολίζει δύναμη και ευημερία. Τα χρυσά και ασημένια ένθετα στα μάτια του αποτελούν από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά του, αναδεικνύοντας την τεχνική αρτιότητα των Ρωμαίων χαλκοπλαστών.

Η νέα οπτική γωνία επιτρέπει στους επισκέπτες να διακρίνουν λεπτομέρειες της έκφρασης, της επιφάνειας και της μεταλλουργικής επεξεργασίας που μέχρι τώρα ήταν δυσδιάκριτες.

Ασφαλής πρόσβαση για δεκάδες επισκέπτες

Η πλατφόρμα μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 40 άτομα ταυτόχρονα, με συνολική αντοχή έως 100 ατόμων, εξασφαλίζοντας ασφάλεια και άνεση. Σύμφωνα με το μουσείο, η ανταπόκριση του κοινού είναι ιδιαίτερα θετική.

Πέρα από τα ψηφιδωτά της Ζεύγμας

Αν και το Μουσείο της Ζεύγμας είναι διεθνώς γνωστό για τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά του από την αρχαία πόλη, το χάλκινο άγαλμα του Άρη προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην κατανόηση της ρωμαϊκής τέχνης στη νοτιοανατολική Τουρκία.

Με τη νέα πλατφόρμα, η τεχνική αρτιότητα και η συμβολική παρουσία του έργου αναδεικνύονται με τρόπο αντάξιο της ιστορικής του σημασίας.

πηγή : anatolianarcheology.net