Ζωντανή απαγγελία Ομήρου με αρχαία λύρα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και η International Lyre Society συνεχίζουν τον ετήσιο κύκλο εκδηλώσεων «Η Ιλιάδα στο Μουσείο», μια πρωτοβουλία που φέρνει το Ομηρικό έπος στο κοινό την τελευταία Κυριακή κάθε μήνα του 2026. Η επόμενη παρουσίαση, αφιερωμένη στις Ραψωδίες Λ και Μ, θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 28 Ιουνίου 2026 στις 13:00.

Ζωντανή απαγγελία από σπουδαστές του Ωδείου Αθηνών

Οι δύο ραψωδίες θα παρουσιαστούν με θεατρική απαγγελία από σπουδαστές της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών:

• Ραψωδία Λ: Αλίζ – Έλλη Αντουά
• Ραψωδία Μ: Μάνος Καρανικόλας

Η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο της προσπάθειας του Μουσείου να αναδείξει τη διαχρονική δύναμη του Ομηρικού λόγου μέσα από σύγχρονες καλλιτεχνικές προσεγγίσεις.

Μουσική συνοδεία με αρχαία ελληνική λύρα

Τη μουσική συνοδεία αναλαμβάνουν λυριστές της International Lyre Society, υπό την επιστημονική και καλλιτεχνική εποπτεία του Δρα Νίκου Ξανθούλη.

Για την εκδήλωση της 28ης Ιουνίου, την αρχαία ελληνική λύρα θα ερμηνεύσει η μουσικός Ελπίδα Βαρβαρέσσου.

Η αρχαιοελληνική επτάχορδη λύρα συναντά τον Ομηρικό λόγο σε έναν ιδιαίτερο διάλογο με τα εκθέματα του Μουσείου, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που συνδέει τον μύθο, την τέχνη και την ιστορική μνήμη.

Πρακτικές πληροφορίες – Κρατήσεις και παρακολούθηση

Η παρακολούθηση είναι δωρεάν, με υποχρεωτική τηλεφωνική κράτηση.

Έναρξη κρατήσεων: Παρασκευή 26/06/2026, ώρα 12:00

Τηλέφωνο κρατήσεων: 213 214 4856

Διαθέσιμες θέσεις: 20

Ώρα εκδήλωσης: 13:00–15:00 (περίπου)

Οι εκδηλώσεις μεταδίδονται και διαδικτυακά, ενώ θα δημιουργηθεί σειρά 24 επεισοδίων διαθέσιμων ηλεκτρονικά για το κοινό.

Live streaming 28/06/2026:  

https://www.youtube.com/watch?v=THdBqnNnXao

Ανατολικά Οχυρά της Τροίας VI εκεί που συγκρούστηκαν ο Έκτορας και ο Αχιλλέα

Οι ανατολικές οχυρώσεις της Τροίας VI υψώνονται στην πλαγιά του λόφου Χισαρλίκ σαν τα απολιθωμένα οστά ενός γιγάντιου μυθικού όντος. Οι τεράστιοι ασβεστολιθικοί λίθοι, τοποθετημένοι με εντυπωσιακή ακρίβεια γύρω στο 1700 π.Χ. και ενισχυμένοι αργότερα με τον μεγάλο Ανατολικό Πύργο, θεωρούνται από πολλούς ως τα τείχη της πόλης που ο Όμηρος απαθανάτισε στην Ιλιάδα.

Οι ανασκαφές στην αρχαία Τροία  συνεχίζονται  σήμερα με εντατικούς ρυθμούς, με επίκεντρο την αναζήτηση απτών στοιχείων που συνδέονται με τον Τρωικό Πόλεμο. Οι πιο πρόσφατες δημοσιεύσεις του 2025 δείχνουν ότι η ερευνητική ομάδα υπό τον καθηγητή Ρουστέμ Ασλάν (Çanakkale Onsekiz Mart University) έχει επικεντρωθεί στη λεγόμενη «στρώση καταστροφής» της Ύστερης Εποχής του Χαλκού — το στρώμα που θεωρείται πιθανό να αντιστοιχεί στην περίοδο της ομηρικής σύγκρουσης.

Οι ανασκαφές

Αναλυτικά, οι ανασκαφές του 2025 στην αρχαία Τροία έφεραν στο φως μια από τις πιο πυκνές συγκεντρώσεις πολεμικού υλικού που έχουν εντοπιστεί τις τελευταίες δεκαετίες, ενισχύοντας την υπόθεση ότι η πόλη υπέστη βίαιη καταστροφή κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Στην περιοχή γύρω από το ανάκτορο της Τροίας VI εντοπίστηκαν εκατοντάδες σφενδονόλιθοι ηλικίας περίπου 3.500 ετών, κατασκευασμένοι από πηλό και ποταμίσιες πέτρες, μαζί με αιχμές βελών, ίχνη εκτεταμένης πυρκαγιάς και βιαστικά θαμμένους σκελετούς. Τα ευρήματα αυτά, που προέρχονται από τη λεγόμενη «στρώση καταστροφής», συνδέονται από τους αρχαιολόγους με πολεμικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, πιθανώς αντίστοιχες με τις συγκρούσεις που περιγράφονται στην ομηρική παράδοση.

Για το 2026, οι επικεφαλής της ανασκαφής έχουν ανακοινώσει ότι η έρευνα θα επεκταθεί σε βαθύτερα στρώματα ανάμεσα στο ανάκτορο, την αγορά και τα τείχη, με στόχο να τεκμηριωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησαν στην καταστροφή της πόλης. Το πρόγραμμα προβλέπει συστηματική καταγραφή νέων πολεμικών ευρημάτων, πιθανών ενδείξεων πολιορκίας και στοιχείων οχύρωσης, στο πλαίσιο του διεθνούς ερευνητικού σχεδίου «Legacy for the Future». Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι η επόμενη φάση μπορεί να αποδώσει κρίσιμα δεδομένα για το αν η Τροία VI ή VII ανταποκρίνεται στον ιστορικό πυρήνα του Τρωικού Πολέμου, καθιστώντας το 2026 χρονιά-κλειδί για την κατανόηση της πραγματικής ιστορίας πίσω από τον μύθο.

Το τοπίο της Τροίας VI και ο κόσμος του μύθου

Πριν ο επισκέπτης κατηφορίσει προς τα τείχη, η υπερυψωμένη πλατφόρμα προσφέρει μια στιγμή προσανατολισμού και δέους. Βρίσκεται πάνω στα κατάλοιπα της ελληνορωμαϊκής συνοικίας των ναών, ενώ πίσω απλώνονται τα ίχνη της μεταγενέστερης πόλης της Ίλιου. Μπροστά ανοίγεται ο λόφος της Τροίας και πέρα από αυτόν η γη που ενέπνευσε ποιητές και θρύλους. Σε καθαρές ημέρες διακρίνεται προς βορρά η αχνή λάμψη των Δαρδανελίων και το νησί της Τενέδου, το οποίο ο Όμηρος γνώριζε καλά και ενέταξε στις αφηγήσεις του. Εκεί, σύμφωνα με τη Μικρή Ιλιάδα, κρύφτηκαν οι Έλληνες προσποιούμενοι την αποχώρησή τους, ενώ στην Οδύσσεια ήταν ο τόπος όπου θυσίασαν πριν ξεκινήσουν το δύσκολο ταξίδι της επιστροφής.

Η ισχύς των οχυρώσεων

Από αυτό το σημείο γίνεται σαφές πόσο επιβλητική ήταν η Τροία VI. Η οχύρωση είχε περίμετρο περίπου 550 μέτρων, από τα οποία περισσότερα από τα μισά σώζονται ακόμη τέσσερις χιλιετίες μετά. Τα τείχη, ύψους έξι μέτρων σε λιθοδομή, πιθανότατα έφεραν επιπλέον ανωδομή από ωμοπλίνθους που έφτανε συνολικά τα δέκα μέτρα. Στην Ανατολική Πύλη, οι οχυρώσεις διπλασιάζονταν, σχηματίζοντας έναν στενό, αθέατο διάδρομο που καθιστούσε αδύνατη την προσβολή με κριούς.

Το σκηνικό της πιο διάσημης μονομαχίας

Σε αυτά τα τείχη τοποθετεί ο Όμηρος την πιο γνωστή μονομαχία της δυτικής λογοτεχνίας. Μετά τον θάνατο του Πατρόκλου, ο Αχιλλέας επέστρεψε στη μάχη κυριευμένος από οργή και θλίψη. Ο Έκτορας, τρομαγμένος από την ορμή του, άρχισε να τρέχει γύρω από τα τείχη και οι δύο ήρωες έκαναν τρεις πλήρεις κύκλους. Αν δεχθούμε ότι η Τροία VI ήταν η ομηρική πόλη, τότε πριν από τη μονομαχία είχαν διανύσει περίπου ενάμισι χιλιόμετρο.

Όταν ο Έκτορας τελικά στάθηκε να αντιμετωπίσει τον αντίπαλό του, το θάρρος του δεν ήταν αρκετό. Η Αθηνά παρενέβη υπέρ του Αχιλλέα και ο Τρώας πρίγκιπας σκοτώθηκε. Ο Αχιλλέας, ακόμη τυφλωμένος από οργή, αρνήθηκε να παραδώσει το σώμα του για ταφή και το έσυρε γύρω από τα τείχη, μια πράξη τόσο φρικτή που ακόμη και οι θεοί αγανάκτησαν.

Η λύτρωση και το τέλος της Ιλιάδας

Μετά από 12 ημέρες, οι θεοί έστειλαν αγγελιοφόρους. Ο Πρίαμος, με τη βοήθεια του Ερμή, έφτασε κρυφά στη σκηνή του Αχιλλέα και πρόσφερε πλούσια λύτρα για το σώμα του γιου του. Ο Αχιλλέας υποχώρησε και παραχώρησε στους Τρώες 12 ημέρες ειρήνης για την ταφή του Έκτορα. Η Ιλιάδα ολοκληρώνεται με την τελετή της καύσης και τον καπνό της πυράς να υψώνεται πάνω από την πόλη.

Η αρχαιολογική συζήτηση

Μπροστά στα τεράστια λιθόκτιστα τείχη, καταλαβαίνει κανείς γιατί ο διάδοχος του Σλήμαν, Βίλχελμ Ντέρπφελντ, πίστευε ότι η Τροία VI ήταν η ομηρική πόλη. Ωστόσο, στα μέσα του 20ού αιώνα ο Κάρλ Μπλέγκεν πρότεινε ως πιθανότερη την Τροία VIIa, με τα πυκνά σπίτια και τις αποθήκες που ίσως μαρτυρούν πολιορκία. Η συζήτηση συνεχίζεται, αλλά οι πέτρες παραμένουν ατάραχες, φωτίζοντας ακόμη το τοπίο όπως τότε που οι ποιητές ύφαιναν γύρω τους τους μύθους του Τρωικού πολέμου.

ΠΗΓΕΣ: archaeology.org, dailysabah.com, comu.edu.tr, hurriyetdailynews.com

Όταν η Ιλιάδα ζωντανεύει στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Με μια μοναδική πρωτοβουλία το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αναδεικνύει το αρχαίο παρελθόν όχι  ως έκθεμα, αλλά  ως βίωμα, μια  Ιστορία που "ανασαίνει" μπροστά μας. Στιγμές που ο Όμηρος παύει να είναι κείμενο και γίνεται παλμός, φωνή, σώμα. Μια τέτοια στιγμή θα ζήσει ο επισκέπτης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, καθώς η Ιλιάδα επιστρέφει εκεί που η μνήμη της ιστορίας συναντά τη ζωντανή τέχνη. 

Η συνεργασία του Μουσείου με την International Lyre Society και τη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών υπόσχεται μια εμπειρία που ενώνει τον αρχαίο λόγο με τη σύγχρονη ερμηνεία. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι το Μουσείο και άλλες φορές στο παρελθόν έχει λάβει τέτοιες πρωτοβουλίες όπως με τη δράση "Ας διαβάσουμε την Οδύσσεια" το 2017, πάλι σε συνεργασία με τον διεθνώς καταξιωμένο μουσεικοσυνθέτη, λυριστή και μουσικολόγο, Νίκο Ξανθούλη. Η τότε εμπερία μας ήταν μοναδική  γι αυτό και σας συνιστούμε να τολμήσετε ένα τέτοιο βίωμα  και εσείς τώρα. 

Οι πρόβες που γίνονται μάθημα και τελετουργία

Στις πρόβες, ο Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης μετατρέπει την αίθουσα σε εργαστήρι πάθους και ακρίβειας. Το μάθημά του, από τα ωραιότερα που έχουμε δει, εμπνέει τους σπουδαστές να αφουγκραστούν κάθε λέξη του Ομήρου σαν να την άκουγαν για πρώτη φορά. Οι λυριστές της International Lyre Society παρακολουθούν με προσήλωση, ενώ η αφήγηση των νέων ηθοποιών αποκτά βάθος, ρυθμό και συγκίνηση.

Μια ομάδα που στηρίζει με αγάπη το εγχείρημα

Η δράση δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την αφοσίωση όσων εργάζονται αθόρυβα για να γίνει πραγματικότητα. Ευχαριστίες ανήκουν στον Κώστα Νικολέντζο, την Αριάδνη Κλωνιζάκη, τον Βαγγέλη Βιβλιοδέτη και, πάνω απ’ όλα, ρους εργαζόμενους του Μουσείου που αγκαλιάζουν με θέρμη αυτή τη πολιτιστική πρωτοβουλία.

Παράσταση με περιορισμένες θέσεις και ανοιχτή διαδικτυακή πρόσβαση

Οι παραστάσεις θα μεταδίδονται και διαδικτυακά, ώστε να μπορούν να τις παρακολουθήσουν όσοι δεν καταφέρουν να παρευρεθούν. Ωστόσο, οι θέσεις στο Μουσείο είναι περιορισμένες και η ζήτηση αναμένεται μεγάλη. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να επικοινωνήσουν με το Μουσείο για να εξασφαλίσουν εγκαίρως τη συμμετοχή τους.

Πρεμιέρα τον Ιανουάριο

Η πρώτη παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 25 Ιανουαρίου, στη μία το μεσημέρι. Οι κρατήσεις ανοίγουν την Τετάρτη το πρωί και αναμένεται να εξαντληθούν γρήγορα.

Κάθε τελευταία Κυριακή του μήνα για όλο το 2026.

Τροία: Η πόλη των μύθων φέρνει στο φως νέα στοιχεία για τον Τρωικό Πόλεμο

 

Στην αυγή του ηρωισμού και της θεϊκής παρέμβασης, η Τροία κυριάρχησε ως το σκηνικό της Ιλιάδας, του έπους που ύμνησε την ανδρεία και την τιμή. Θεοί και ήρωες συγκρούστηκαν για την τιμή και τον έρωτα. Η Τροία Κατακτήθηκε με δόλο, από Δούρειο Ίππο, και αποτέλεσε την απαρχή για το πιο αγαπημένο ταξίδι επιστροφής, αυτό του Οδυσσέα.  Η πτώση της, δηλαδή, άνοιξε τον δρόμο για την Οδύσσεια — το πιο αγαπημένο ταξίδι επιστροφής στην ελληνική λογοτεχνία. Σήμερα, αιώνες μετά, η ίδια γη που κάποτε βούιζε από μάχες αποκαλύπτει νέα ίχνη του πολέμου. Η γη αυτή συνεχίζει να μιλά, αποκαλύπτοντας νέα ευρήματα μιας ιστορίας που ενέπνευσε γενιές.

Ανασκαφές με στόχο την ιστορική αλήθεια πίσω από τον μύθο

Οι φετινές ανασκαφές στην αρχαία πόλη της Τροίας, στην επαρχία Τσανάκαλε της Τουρκίας, εντάσσονται στο πρόγραμμα «Legacy for the Future» και υποστηρίζονται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας. Υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Ρουστέμ Ασλάν, η ομάδα επικεντρώνεται στα στρώματα καταστροφής της Ύστερης Εποχής του Χαλκού — γύρω στο 1200 π.Χ. — που συνδέονται με τον θρυλικό Τρωικό Πόλεμο.

Ευρήματα που μαρτυρούν πολεμική δραστηριότητα

Ήδη από τις πρώτες ημέρες της φετινής περιόδου, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν συγκεντρώσεις από σφεντονόλιθους ηλικίας 3.500 ετών, φτιαγμένους από πηλό και ποταμίσιες πέτρες, μπροστά από το παλάτι της Φάσης VI. Η πυκνότητα και η θέση τους υποδηλώνουν στρατιωτική χρήση, είτε για άμυνα είτε για επίθεση. Παρόμοια ευρήματα, όπως αιχμές βελών και στρώματα καύσης, έχουν εντοπιστεί σε προηγούμενες ανασκαφές κοντά στα τείχη και το παλάτι.

Αναζητώντας τα ίχνη της καταστροφής

Η ομάδα εστιάζει σε περιοχές μεταξύ της αγοράς, του παλατιού και των αμυντικών τειχών, αναζητώντας ενδείξεις όπως όπλα ενσωματωμένα σε στρώματα φωτιάς και βιαστικά θαμμένους σκελετούς — χαρακτηριστικά σημάδια βίαιης σύγκρουσης. Οι προηγούμενες ανασκαφές των Carl Blegen και Manfred Korfmann είχαν αποκαλύψει στρώματα καταστροφής με σκελετούς και πολεμικά ευρήματα, ενισχύοντας την υπόθεση ότι η Τροία υπέστη πολεμική καταστροφή.

Η Τροία ως πολιτισμικός σύνδεσμος με τους Μυκηναίους

Η πόλη της Τροίας διατηρούσε στενές πολιτισμικές και εμπορικές σχέσεις με τους Μυκηναίους Έλληνες, μοιραζόμενη στοιχεία γλώσσας, θρησκείας και υλικού πολιτισμού. Οι στρώσεις VI και VII αντιστοιχούν στην εποχή που περιγράφεται στην Ιλιάδα, με την πολιορκία της πόλης από τις δυνάμεις του Αγαμέμνονα.

Από τον μύθο στην αρχαιολογική τεκμηρίωση

Παρότι η ιστορική ακρίβεια του Τρωικού Πολέμου παραμένει αμφιλεγόμενη, οι ανασκαφές συνεχίζουν να φέρνουν στο φως στοιχεία που γεφυρώνουν τον μύθο με την πραγματικότητα. Η ανακάλυψη των σφεντονόλιθων, των αιχμών βελών και των στρωμάτων καταστροφής ενισχύει την άποψη ότι η Τροία υπήρξε θέατρο σημαντικών συγκρούσεων, πιθανώς αυτών που ενέπνευσαν τον Όμηρο.

Πηγή: hurriyetdailynews.com, archeology. com

Με Ιλιάδα κάνει πρεμιέρα το Φεστιβάλ Φιλίππων - το Εθνικό Θέατρο για πρώτη φορά κάνει πρεμιέρα στους Φιλίππους

Με την ΙΛΙΑΔΑ του Ομήρου με την βραβευμένη μετάφραση του Δ.Ν. Μαρωνίτη  και σε σκηνoθεσία του Στάθη Λιβαθινού ανοίγει η αυλαία  του 57^ου ΦΕΣΤΒΑΛ ΦΙΛΙΠΠΩΝ 2014 στις 5 Ιουλίου. Το Aρχαίο Θέατρο Φιλίππων θα φιλοξενήσει το μεγάλο έπος που έχει αποδοθεί έτσι ώστε να αναδεικνύει την σύγχρονη Ελλάδα. Ο ι 15 ηθοποιοί, ως σύγχρονοι ραψωδοί, αφηγούνται την ιστορία του πιο βίαιου πολέμου όλων των εποχών και μετατρέπουν το εμπνευσμένο αυτό κείμενο σε μια σειρά από ποιητικές εικόνες, σκληρές, αλλά και τρυφερές, με μια απολύτως σύγχρονη θεματική.

Ακολουθεί  στις  7 και 8 Ιουλίου ο ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ του Σοφοκλή από ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας-Aptivities σε σκηνοθεσία του Κώστα Φιλλίπογλου με τους Μιχαήλ Μαρμαρινό, Αιμίλιο Χειλάκη και Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Εθνικό Θέατρο για πρώτη φορά στην ιστορία του κάνει

πρεμιέρα στους Φιλίππους με τις δύο καλοκαιρινές του παραγωγές. Τον πολυεαναμενόμενο "ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ" του Ευριπίδη στις 11 και 12 Ιουλίου σε σκηνoθεσία της Λυδίας Κονιόρδου η οποία πρωταγωνιστεί μαζί με τους Νίκο Κουρή, Λήδα Πρωτοψάλτη  και Φαίδωνα Καστρή. Επίσης στις 19 και 20 Ιουλίου από το Εθνικό ανεβαίνει η παράσταση ΒΑΤΡΑΧΟΙ του Αριστοφάνη Εθνικό Θέατρο σε σκηνoθεσία του Γιάννη Κακλέα με τους Βασίλη Χαραλαμπόπουλο,  Φάνη Μουρατίδη και Γιάννη Ζουγανέλη.
Στις 25 και 26 Ιουλίου "καταφθάνουν" στην σκηνή οι "ΠΕΡΣΕΣ" του Αισχύλου από το  Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος,  σε σκηνoθεσία της Νικαίτης Κοντούρη με τους Γιάννη Φέρτη, Άκη Σακελλαρίου, Λάζαρο Γεωργακόπουλος και Γιώργο Κολοβό.