Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σαμαρείτισσα στο Πηγάδι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σαμαρείτισσα στο Πηγάδι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2025

Η «Σαμαρείτισσα στο πηγάδι» του Λούκα Τζορντάνο επιστρέφει στο Palazzo Grimani:



Το Museo di Palazzo Grimani στη Βενετία παρουσιάζει από τις 11 Νοεμβρίου 2025 τη δημόσια έκθεση του πίνακα «Samaritana al pozzo» (Η Σαμαρείτισσα στο πηγάδι) του Λούκα Τζορντάνο, ενός από τους σημαντικότερους Ιταλούς ζωγράφους του 17ου αιώνα. Το έργο, που είχε παραμείνει αθέατο για δεκαετίες, εντάσσεται πλέον στη μόνιμη συλλογή του μουσείου, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση μιας μακράς διαδικασίας αποκατάστασης και επανένταξης στην πολιτιστική ζωή της Ιταλίας.

Από την αφάνεια στην αποκατάσταση: η διαδρομή ενός χαμένου έργου

Ο πίνακας είχε περιέλθει στην κατοχή ιδιωτικής εταιρείας, υπό τη διαχείριση επιτρόπου πτώχευσης του Δικαστηρίου της Βενετίας, μετά την κατάρρευση οίκου δημοπρασιών. Το 2018 χαρακτηρίστηκε ως έργο πολιτιστικού ενδιαφέροντος, γεγονός που ενεργοποίησε τις διαδικασίες απόκτησης από το ιταλικό κράτος. Το 2021, η Γενική Διεύθυνση Αρχαιολογίας, Καλών Τεχνών και Τοπίου του Υπουργείου Πολιτισμού προχώρησε στην αγορά του έργου, το οποίο ανατέθηκε στο Palazzo Grimani λόγω της ιστορικής σχέσης του ζωγράφου με την οικογένεια Grimani και ιδιαίτερα με τον καρδινάλιο Βιντσέντσο Γκριμάνι, αντιβασιλέα της Νάπολης.

Η αποκατάσταση και η επιστροφή στην αυθεντικότητα

Η αποκατάσταση του έργου πραγματοποιήθηκε από τη Βενετσιάνα συντηρήτρια Κλαούντια Βιτόρι και αποκάλυψε σημαντικά στοιχεία της αρχικής σύνθεσης. Μέσω φωτογραφικής ανάλυσης και υπεριώδους φωτισμού, εντοπίστηκαν επεμβάσεις που δεν εξυπηρετούσαν συντηρητικούς σκοπούς αλλά είχαν γίνει για εμπορική ενίσχυση. Το έργο είχε μεταφερθεί σε δεύτερο μεγαλύτερο καμβά, ενώ τα αρχικά του άκρα καλύπτονταν από στρώμα στόκου. Η αποκατάσταση αφαίρεσε τις προσθήκες, τις παλιές επιχρώσεις και τις αλλοιώσεις, αποκαθιστώντας την επιφάνεια με νέες βερνίκες και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Η καλλιτεχνική αξία και η ιστορική σύνδεση

Η «Σαμαρείτισσα στο πηγάδι» αποδίδεται στον ώριμο δημιουργικό κύκλο του Λούκα Τζορντάνο, με χαρακτηριστικά του κλασικισμού και επιρροές από τη ρωμαϊκή ζωγραφική, ιδιαίτερα από τον Ραφαήλ, τους Καράτσι, τον Πιέτρο ντα Κορτόνα και τον Κάρλο Μαράττα. Παράλληλα, η χρήση του χρώματος φέρει στοιχεία της βενετσιάνικης σχολής, τα οποία ο Τζορντάνο αφομοίωσε κατά τις παραμονές του στη Βενετία. Η σύνθεση του έργου είναι «χιαστική», ισορροπημένη και βαθιά στοχαστική, απεικονίζοντας τη συνάντηση του Χριστού με τη Σαμαρείτισσα με σοβαρότητα και εσωτερικότητα.

Μια νέα θέση στη συλλογή του Palazzo Grimani

Το έργο εκτίθεται στην Αίθουσα Τραπεζαρίας του Palazzo Grimani, πλάι στο «Natura morta con nautilus, limoni, prosciutto e calice» του Φλαμανδού ζωγράφου Jasper Geerards και στο πορτρέτο του Giovanni Grimani από τον Domenico Tintoretto. Η νέα παρουσίαση επιδιώκει να αναβιώσει το πνεύμα της αρχικής συλλογής Grimani, ενσωματώνοντας εξωτερικά έργα που εμπλουτίζουν την ιστορική και καλλιτεχνική αφήγηση του μουσείου.

Η σημασία της απόκτησης και της δημόσιας πρόσβασης

Η απόκτηση του έργου από το ιταλικό κράτος και η ένταξή του στη δημόσια συλλογή αποτελεί καρπό συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και της Διοίκησης των Καραμπινιέρων για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Όπως δήλωσε η Μαριάννα Μπρεσάν, εκπρόσωπος των Musei archeologici nazionali di Venezia e della Laguna, η παρουσία του πίνακα στο Palazzo Grimani έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Τζορντάνο είχε πραγματική σχέση με την οικογένεια Grimani. Η απόκτηση του έργου αποτέλεσε επίσης αφορμή για επιστημονική έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας θα παρουσιαστούν σε δημόσια ημερίδα στις 10 Νοεμβρίου.

 

Δευτέρα 13 Οκτωβρίου 2025

Νέο έργο της Αρτεμισίας Τζεντιλέσκι σε δημοπρασία: Πιθανή δεύτερη εκδοχή της «Σαμαρείτισσας» του Palazzo Blu



Ένα σημαντικό καλλιτεχνικό εύρημα αναμένεται να προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον στη δημοπρασία του οίκου Capitolium στην Μπρέσια, στις 14 και 15 Οκτωβρίου 2025. Πρόκειται για έναν πίνακα που αποδίδεται στην Αρτεμισία Τζεντιλέσκι (Ρώμη, 1593 – Νάπολη, 1654/1656), και σύμφωνα με τους ιστορικούς τέχνης Riccardo Lattuada και Nicola Spinosa, αποτελεί αυθεντικό έργο της ζωγράφου και πιθανή δεύτερη εκδοχή της περίφημης «Σαμαρείτισσας στο Πηγάδι» που βρίσκεται στο Palazzo Blu της Πίζας.

Η σημασία της ανακάλυψης

Το έργο, λάδι σε καμβά διαστάσεων 85 x 109,5 εκ., απεικονίζει γυναικεία μορφή σε ημίσωμο και έχει αναγνωριστεί ως υψηλής ποιότητας παρά τις φθορές από παλαιότερη αποτυχημένη αποκατάσταση. Η εκτίμηση τιμής κυμαίνεται μεταξύ 20.000 και 30.000 ευρώ, ποσό που θεωρείται χαμηλό για την καλλιτεχνική του αξία, λόγω της κατάστασής του. Η εμφάνιση του πίνακα στην αγορά ανοίγει νέες προοπτικές για την κατανόηση του έργου της Τζεντιλέσκι και εμπλουτίζει τη συζήτηση γύρω από τη «Σαμαρείτισσα» του Palazzo Blu, η οποία θεωρείται αριστούργημα της νεοναπολιτάνικης περιόδου της ζωγράφου.

Σύγκριση με την εκδοχή της Πίζας

Η νέα εκδοχή διαφέρει από την Πισανή ως προς την κλίση του προσώπου, τη χρωματική απόδοση και την ποιότητα του φωτός. Οι αποχρώσεις είναι πιο πλούσιες, με έντονες κιτρινες και ιριδίζουσες λεπτομέρειες, χαρακτηριστικές της παλέτας της Τζεντιλέσκι. Η εικαστική ωριμότητα της ζωγράφου αποτυπώνεται με εντυπωσιακό τρόπο, ενισχύοντας την άποψη ότι πρόκειται για έργο της ίδιας περιόδου.

Ιστορική τεκμηρίωση και συλλεκτική πορεία

Η πρώτη αναφορά σε έργο με θέμα τη «Σαμαρείτισσα στο Πηγάδι» χρονολογείται το φθινόπωρο του 1637, όταν η Τζεντιλέσκι πρότεινε το έργο στους καρδινάλιους Barberini μέσω του προστάτη της Cassiano del Pozzo. Αν και η πώληση δεν ολοκληρώθηκε, η σκηνή εμφανίζεται τριάντα χρόνια αργότερα σε πίνακα του Michele Ragolia, που απεικονίζει εσωτερικό πατρικίου σπιτιού στη Νάπολη, πιθανώς της οικογένειας Ruffo di Sicilia. Το έργο πέρασε στη συλλογή του Giovanni Stefano Oneto και τελικά αποκτήθηκε από το Palazzo Blu το 2022.

Η Σαμαρείτισσα ως προσωπικό σύμβολο

Η μορφή της Σαμαρείτισσας αποκτά συμβολική διάσταση, αντανακλώντας την προσωπική πορεία της Τζεντιλέσκι: αναζήτηση της αλήθειας, αποκατάσταση της αξιοπρέπειας και δυνατότητα λύτρωσης. Η νέα εκδοχή του έργου ενισχύει την κατανόηση της ζωγράφου ως καλλιτέχνιδας, τεχνίτριας και επιχειρηματία, και αναδεικνύει τη βαθιά ψυχολογική και αφηγηματική δύναμη της τέχνης της.

ΠΗΓΗ: Finestresullarte.info