Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τόκιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τόκιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Το Μουσείο Yayoi Kusama εγκαινιάζει την πρώτη έκθεση μετά τον θάνατο της σπουδαίας καλλιτέχνιδας

 


Ένα αφιέρωμα στο φως και το εσωτερικό της σύμπαν της αγαπημένης  καλλιτέχνιδος Yayoi Kusama.  Ο κόσμος της τέχνης αποχαιρέτησε τη σπουδαία Ιαπωνίδα καλλιτέχνιδα Yayoi Kusama στις 14 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 97 ετών. Ωστόσο, η κληρονομιά της συνεχίζει να ζει μέσα από το εκτενές και πολυσχιδές έργο που δημιούργησε κατά τη διάρκεια της ζωής της. Σημαντικό ρόλο στη διατήρηση και ανάδειξη αυτού του έργου διαδραματίζει το Μουσείο Yayoi Kusama στο Τόκιο, το οποίο ίδρυσε η ίδια το 2017 μέσω του Ιδρύματος Yayoi Kusama.


Το μουσείο φιλοξενεί έργα και αρχειακό υλικό που αναδεικνύουν τη συμβολή της στη σύγχρονη τέχνη, ενώ διοργανώνει δύο μεγάλες εκθέσεις ετησίως, διαλέξεις και εκπαιδευτικές δράσεις. Πρόσφατα άνοιξε τις πύλες της η πρώτη έκθεση μετά τον θάνατό της, με τίτλο «The Light Spreads Out, and Glittering Things Start Appearing All Around Me» («Το Φως Απλώνεται και Λαμπερά Πράγματα Αρχίζουν να Εμφανίζονται Γύρω Μου»).


Το φως ως προσωπικό βίωμα και καλλιτεχνική γλώσσα


Η Kusama είχε μιλήσει ανοιχτά για τις ψυχικές δυσκολίες που αντιμετώπιζε από την παιδική της ηλικία, περιγράφοντας κρίσεις πανικού και έντονες οπτικές παραισθήσεις. Οι εμπειρίες αυτές, τις οποίες χαρακτήριζε ως «λάμψη», «σπινθηρισμούς» και «αύρες», αποτέλεσαν σημαντική πηγή έμπνευσης για το έργο της.


Σύμφωνα με το μουσείο, η ακτινοβολία που αναδυόταν από αυτά τα εσωτερικά οράματα υπερέβαινε τις συμβατικές αναπαραστάσεις του φωτός και ενσωματωνόταν οργανικά στα ίδια τα έργα της. Δεν αποτελεί, λοιπόν, έκπληξη ότι το φως λειτουργεί ως κεντρικός άξονας της νέας έκθεσης.


Έργα από όλες τις περιόδους της δημιουργίας της


Η έκθεση συγκεντρώνει έργα από διαφορετικές φάσεις της καλλιτεχνικής πορείας της Kusama, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η έννοια του φωτός εξελίχθηκε μέσα στον χρόνο. Σχέδια της δεκαετίας του 1950 και κολάζ της δεκαετίας του 1970 παρουσιάζουν το φως να αναδύεται μέσα από το σκοτάδι, ενώ οι πολύχρωμοι πίνακες που δημιούργησε από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα εξερευνούν περισσότερο τη συναισθηματική διάσταση της φωτεινότητας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα έργα των τελευταίων χρόνων της ζωής της, στα οποία μεταλλικές επιφάνειες και αντανακλάσεις προσδίδουν μια αίσθηση διαρκούς λάμψης και μεταμόρφωσης.


Οι εμβληματικοί «καθρέφτες του απείρου»


Πέρα από τη ζωγραφική, η έκθεση περιλαμβάνει και τις διάσημες εμβυθιστικές εγκαταστάσεις της Kusama, που την καθιέρωσαν διεθνώς. Τα περίφημα Infinity Mirror Rooms δημιουργούν την αίσθηση ενός ατελείωτου χώρου μέσα από τη χρήση καθρεφτών και φωτεινών στοιχείων, τοποθετώντας τον επισκέπτη στο κέντρο ενός λαμπερού σύμπαντος χωρίς αρχή και τέλος. Παράλληλα, παρουσιάζονται μεγάλης κλίμακας γλυπτά καλυμμένα με ψηφιδωτά πλακίδια και μεταλλικά φύλλα, τα οποία ενισχύουν τη συνολική εμπειρία φωτός και αντανάκλασης.


Μια έκθεση για τη δύναμη της διαρκούς ανανέωσης


Συνολικά, η έκθεση αναδεικνύει πώς ένα και μόνο θέμα μπορεί να συνοδεύει έναν καλλιτέχνη σε ολόκληρη τη δημιουργική του διαδρομή, μετασχηματιζόμενο διαρκώς μέσα από νέες μορφές και οπτικές προσεγγίσεις. Στην περίπτωση της Yayoi Kusama, το φως αποτελεί ένα παράθυρο προς τον εσωτερικό της κόσμο, έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις αλλά και βαθιά ομορφιά. Η έκθεση «The Light Spreads Out, and Glittering Things Start Appearing All Around Me» θα διαρκέσει έως τις 31 Ιανουαρίου 2027 στο Μουσείο Yayoi Kusama στο Τόκιο.







Κυριακή 3 Μαΐου 2026

«Οικογένεια προς Ενοικίαση»: Μια συγκινητική ταινία για τη μοναξιά και τις πολιτισμικές αποστάσεις




Στη ταινία "Οικογένεια προς Ενοικίαση" (Rental Family) ξετυλίγεται το κουβάρι  μιας ιστορίας που αρχίζει από μια φαινομενικά παράδοξη υπηρεσία και καταλήγει σε μια βαθιά ανθρώπινη διαδρομή. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας Αμερικανός που ζει στο Τόκιο, χαμένος ανάμεσα σε ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες και μια καθημερινότητα χωρίς νόημα. 

Όταν του προτείνεται να εργαστεί ως «ενοικιαζόμενο μέλος οικογένειας» για λογαριασμό μιας ιαπωνικής εταιρείας, δέχεται σχεδόν μηχανικά — χωρίς να φαντάζεται πως αυτή η παράξενη δουλειά θα τον φέρει αντιμέτωπο με τις πιο εύθραυστες πλευρές της ανθρώπινης ανάγκης για συντροφικότητα.


Καθώς μπαίνει στα σπίτια αγνώστων και υποδύεται γιους, συζύγους ή αδέλφια, αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι οι ρόλοι που παίζει δεν είναι απλώς επαγγελματικές υποχρεώσεις. Είναι καθρέφτες μιας κοινωνίας που παλεύει με τη μοναξιά, της αμηχανίας μπροστά στο συναίσθημα και της βαθιάς δυσκολίας να ειπωθούν όσα πραγματικά πληγώνουν. Η ταινία χρησιμοποιεί την υπαρκτή ιαπωνική πρακτική των «rental families» όχι ως εξωτικό εύρημα, αλλά ως αφορμή για να φωτίσει τις σιωπές, τις ανείπωτες ανάγκες και τις ανοιχτές πληγές που συχνά κρύβονται μέσα στις οικογένειες.



Η σύνοψη της ταινίας

Ο Φίλιπ, ένας αποτυχημένος Αμερικανός ηθοποιός που ζει στο Τόκιο, προσλαμβάνεται από μια εταιρεία που «νοικιάζει» ηθοποιούς για να υποδύονται συγγενείς, φίλους ή συντρόφους. Μέσα από τις συναντήσεις του με ανθρώπους που ζητούν μια ψευδαίσθηση οικογένειας, αρχίζει να ανακαλύπτει ξανά την αξία της ανθρώπινης επαφής και το αίσθημα του ανήκειν .


Ερμηνείες – Ένας ήρωας ανάμεσα σε δύο κόσμους

Ο Μπρένταν Φρέιζερ, στον ρόλο του Φίλιπ, παραδίδει μια ερμηνεία χαμηλών τόνων, γεμάτη ευγένεια και εσωτερικότητα. Ο χαρακτήρας του προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο πόλους: την ανάγκη για επαγγελματική επιβίωση και την επιθυμία να παραμείνει άνθρωπος.

Είναι ένας απλός, καθημερινός άνθρωπος, «χωματένιος», που δεν διεκδικεί ηρωισμό. Η παρουσία του λειτουργεί ως καθρέφτης της σύγχρονης μοναξιάς: ένας άνθρωπος που παίζει ρόλους για να ζήσει, ενώ στην πραγματικότητα αναζητά έναν ρόλο στη δική του ζωή.


Σκηνοθεσία – Διακριτική ματιά, βαθιά ευαισθησία

Η Ιαπωνέζα δημιουργός Hikari  επιλέγει έναν τόνο τρυφερό, χωρίς υπερβολές. Δεν κοιτά τους ήρωες με περιέργεια, αλλά με κατανόηση. Η σκηνοθέτις, σεναριογράφος και παραγωγός, είναι γνωστή για το ευαίσθητο βλέμμα της πάνω σε θέματα ανθρώπινης επαφής, μοναξιάς και πολιτισμικών αποστάσεων. Έχει υπογράψει επίσης το 37 Seconds και έχει σκηνοθετήσει επεισόδια της σειράς Beef Αντί να καταγγείλει, παρατηρεί. Αντί να κρίνει, αγκαλιάζει. 

Η σκηνοθεσία εστιάζει στις δυσκολίες επικοινωνίας, στις πολιτισμικές αποστάσεις, στις σιωπές που βαραίνουν περισσότερο από τις λέξεις. Ταυτόχρονα, η ταινία προσφέρει όμορφα πλάνα από το Τόκιο, χρώματα που «διαλύονται» απαλά (dissolve), τοπία που αποτυπώνουν την απομόνωση αλλά και την ομορφιά της πόλης .


Γιατί αξίζει να τη δεις

Γιατί μιλά για κάτι βαθιά ανθρώπινο: ότι ο άνθρωπος, όσο κι αν ζει μέσα σε πλήθη, παραμένει κοινωνικό ον που χρειάζεται σύνδεση.  Με διακριτική ματιά και χωρίς ίχνος ηθικολογίας, η Χικάρι παρακολουθεί τους ήρωές της με ευαισθησία, επιτρέποντας στον θεατή να δει πίσω από τις μάσκες — όχι με περιέργεια, αλλά με κατανόηση: Οι σχέσεις δεν χτίζονται στην επιφάνεια, αλλά στην αλήθεια.

Ότι οι ανοιχτές πληγές της οικογένειας – οι σιωπές, οι προσδοκίες, οι αποστάσεις – μπορούν να θεραπευτούν μόνο όταν κάποιος τολμήσει να δει τον άλλον πραγματικά.

Κυριακή 29 Ιουνίου 2025

Μέσα Μας και Ανάμεσά Μας: Το Μουσείο των Παρασίτων στο Τόκιο

 


Ένα μουσείο προκαλεί θαυμασμό,  εμπνέει δέος, μας προκαλεί να σκύψουμε — όχι από σεβασμό, αλλά από περιέργεια για τον μικρόκοσμο που μας κατακλύζει. Το Meguro Parasitological Museum στο Τόκιο δεν είναι μόνο μοναδικό στο είδος του. Είναι και ένας ανατρεπτικός καθρέφτης: μια υπενθύμιση ότι δεν είμαστε ποτέ απόλυτα μόνοι — ούτε εντός του ίδιου μας του σώματος.


 Η απαρχή: όταν η επιστήμη υπηρετεί την ανάγκη

Το μουσείο ιδρύθηκε το 1953 από τον γιατρό Dr. Satoru Kamegai, έναν ερευνητή που αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη των παρασίτων και των επιπτώσεών τους στον άνθρωπο. Πρόκειται για ένα ιδιωτικό, μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που συνδυάζει τη λειτουργία επιστημονικής βιβλιοθήκης, εκπαιδευτικού κέντρου και μικρού θησαυρού τρόμου.






Τι κρύβεται πίσω από τα γυάλινα βάζα;

Στους δύο ορόφους του μουσείου φιλοξενούνται πάνω από 300 παράσιτα, διατηρημένα σε φορμόλη ή τοποθετημένα με χειρουργική ακρίβεια σε βιτρίνες. Ανάμεσά τους:

- Ο διαβόητος ταινιοσκώληκας μήκους 8,8 μέτρων, αφαιρούμενος από ασθενή στην Ιαπωνία. Στέκεται τεντωμένος σαν ειρωνικό λάβαρο ανθρώπινης τρωτότητας.

- Ψείρες, σκώληκες, νηματώδη και πλατυέλμινθες, μεγεθυμένοι και γοητευτικά αηδιαστικοί.

- Παράσιτα που μεταδίδονται μέσω ψαριών, νερού, εντόμων, μα και μέσω των δικών μας καθημερινών συνηθειών.

- Ενότητες για παρασιτικές ασθένειες όπως είναι η φιλαρίαση, η σχιστοσωμίαση, η ελονοσία και η τρυπανοσωμίαση.

Αλλά δεν πρόκειται απλώς για εκθέματα. Είναι ιστορίες ζωής — ή, πιο σωστά, ιστορίες ζωής μέσα στη ζωή.


 Ένας ανατριχιαστικός καθρέφτης

Το μουσείο προκαλεί τον επισκέπτη να ξανασκεφτεί:

- Τι σημαίνει «καθαρότητα»;

- Πώς ορίζουμε την υγιεινή όταν το ανθρώπινο σώμα δεν είναι ποτέ αποστειρωμένο;

- Πόσα γνωρίζουμε για το οικοσύστημα που κουβαλάμε μέσα μας;

Αν και ο χώρος είναι μικρός, βγαίνεις από αυτόν με κάτι πολύ μεγαλύτερο: τη συνειδητοποίηση ότι η ζωή — η δική μας και των άλλων μορφών — είναι βαθύτερα αλληλένδετη απ' όσο νομίζουμε.


 Το παράξενο με χαμόγελο

Και για τους τολμηρούς, υπάρχει και κατάστημα αναμνηστικών.

Φαντάσου μπρελόκ που περιέχουν παράσιτα σε ακρυλικό. Κάρτ-ποστάλ με ταινιοσκώληκες. Ή και μπλουζάκια με… “παρασιτικό χιούμορ”.

Μια ειρωνική, σχεδόν μετα-ιαπωνική προσέγγιση της pop επιστήμης.


 Αν πας ποτέ στο Τόκιο...

- Διεύθυνση: 4-1-1 Shimomeguro, Meguro-ku, Tokyo 153-0064

- Ώρες: Τετάρτη έως Κυριακή, 10:00 – 17:00

- Είσοδος: Δωρεάν, αλλά με προτεινόμενη δωρεά

- Ιστότοπος: www.kiseichu.org


 Τελικά… γιατί να πάει κανείς;

Γιατί κάποια μουσεία σε κάνουν να σηκώσεις το βλέμμα ψηλά.

Το Meguro Parasitological Museum σου ζητά να κοιτάξεις… μέσα σου.

Και να αναρωτηθείς:

Κυριακή 31 Μαρτίου 2019

Η σχέση των Ιαπώνων με την παράδοσή τους μέσα από μια έκθεση 68 έργων για την αστική ζωή στο Τόκιο


Με αφορμή τον εορτασμό των 120 χρόνων διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας-Ιαπωνίας μια συλλογή 68 Ιαπωνικών έργων του Μουσείου Ασιατικής Τέχνης Κερκυρας ταξιδεύει στην Αθήνα. Τα περισσότερα απ'αυτά τα έργα είναι έγχρωμες ξυλογραφίες μεγάλων καλλιτεχνών της σχολής ukiyo-e. Ξυλογραφίες που απεικονίζουν την αστική ζωή στην εποχή ακμής του Edo, που είναι σήμερα γνωστότερο ως Tokyo.

Επισκεπτόμενος λοιπόν στην έκθεση «Η Ιαπωνία και το Βιβλίο» και παρατηρώντας τις εντυπώσεις των ανθρώπων γύρω μου αμέσως ήρθε στο μυαλό μου το ερώτημα: πώς μπορεί μια Ελληνίδα ή ένας Έλληνας, να έρθει σε επαφή με έναν αρκετά μακρινό πολιτισμό μέσω σκόρπιων κομματιών του απλωμένων μέσα σε έναν χώρο;  Το κύριο εμπόδιο θα έλεγα πως είναι ο τρόπος που συχνά αντιμετωπίζουμε την παράδοση στην Ελλάδα, λες και πρόκειται για κάτι σχεδόν ξένο όχι κάτι οικείο. Περισσότερο ένα κατάλοιπο απ' το απολίτιστο, βλάχικο παρελθόν μας που αναμένουμε ότι σύντομα θα αποβάλλουμε απ' την συλλογική μας μνήμη. Ένα φολκλόρ παγωμένο στον χρόνο που ελάχιστα ακουμπάει το μοντέρνο μας παρόν και την καθημερινότητα μας και όχι μια συνέχεια ή ένα κοινό μας κτήμα πάνω στο οποίο χτίζουμε κάτι όλοι μαζί και μοιραζόμαστε.

του Ασημάκη Ασημακόπουλου

Οι Ιάπωνες έχουν μια διαφορετική σχέση με την παράδοση τους.  Στην Ιαπωνία, αντιθέτως με τον Δυτικό ή Δυτικοποιημένο κόσμο, η θρησκεία υπάρχει παντού και αυτό σπάνια είναι κάτι που ενοχλεί. Οι θρησκείες άλλωστε -  πέρα απ' τα διάφορα «στραβά» παραλειπόμενα που συχνά συνδέονται με αυτές π.χ. στην περίπτωση της Ιαπωνίας η επίθεση με αέριο Σάριν σε σταθμό του Tokyo - είναι και φορείς παραδόσεων και πολιτισμών.  
Κάπως έτσι ο μαγικός κόσμος της θρησκείας και μυθολογίας των Ιαπώνων καταλήγει να βρίσκεται σχεδόν παντού στην ποπ τέχνη που παράγουν σήμερα,  μια τέχνη που πολλοί στον κόσμο έχουν γνωρίσει μέσω των manga (κόμικς) και anime (κινουμένων σχεδίων) τους.

Αυτή την ιδιότυπη σχέση των Ιαπώνων με την μυθολογία και την θρησκευτικότητα έχουν προσπαθήσει να ερμηνεύσουν πολλοί συγγραφείς,  ιδιαιτέρως εστιάζοντας στον τρόπο που εκφράζεται αυτή στα Ιαπωνικά animation (anime) και στον γνωστότερο εκφραστή τους τον Hayao Miyazaki.  

Χαρακτηριστικά γράφει ο Yamanaka Hiroshi αναφερόμενος στο έργο του Miyazaki: "Προσφέρει ένα κοσμικό όραμα της παραδοσιακής ιαπωνικής θρησκείας του Σιντοϊσμού, το οποίο μεταφέρει ένα βαθιά πνευματικό μήνυμα αυτοανανέωσης". 
Επίσης με παρόμοιο τρόπο γράφουν οι James W. Boyd και Tetsuya Nishimura πως:  "Είναι η ερμηνεία μας ότι ο Miyazaki επαναβεβαιώνει τις πτυχές της ιαπωνικής παράδοσης οι οποίες διατηρούνται στη σκέψη και την πρακτική του Σιντοϊσμού,  που μπορούν να χρησιμεύσουν ως μετασχηματιστικές πηγές εμπιστοσύνης και ανανέωσης τόσο για τους νέους όσο και για τους ηλικιωμένους».  

Οπότε πέρα απ'τις εικόνες (e) της αστικής ζωής την εποχή edo (ukiyo), όπως εικόνες θέασης ανθισμένων λουλουδιών (χαναμι), από τις γιορτές πυροτεχνημάτων (χαναμπι), το Ιαπωνικό θέατρο Καμπούκι κλπ,  έχουμε και αρκετά πράγματα περισσότερο μαγικά στην έκθεση αυτή:  Ukiyo-e με δαίμονες και φαντάσματα (γιοκαϊ), και παλιές εκδόσεις των σχετικών Ιστοριών που είχε περισυλλέξει ο κατά το ήμισυ Ελληνικής καταγωγής Λευκάδιος Χέρν.



Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
 Έως 3 Μαΐου.
Χώρος: Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, κτίριο Μεταξουργείου   
(Λεωνίδου & Μυλλέρου, Πλ. Αυδή, στάση μετρό: Μεταξουργείο, τηλ.: 210 5202420)

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη: 10:00 – 21:00, Τετάρτη – Σάββατο 10:00 - 19:00, Κυριακή 10:00 – 16:00

Πηγές:

(α) Jolyon Thomas "Drawing on tradition".