«Οι Δωσίλογοι» στη σκηνή: Η ιστορική μελέτη του Μενέλαου Χαραλαμπίδη γίνεται θεατρική παράσταση

 Μια τολμηρή μεταφορά ενός σκοτεινού κεφαλαίου της νεότερης ελληνικής ιστορίας...Για πρώτη φορά, το εμβληματικό ιστορικό έργο Οι Δωσίλογοι του Μενέλαου Χαραλαμπίδη μεταφέρεται στη θεατρική σκηνή. Η ομάδα Elephas tiliensis (Δημήτρης Αγαρτζίδης – Δέσποινα Αναστάσογλου) παρουσιάζει μια παράσταση που αναμετριέται με την Κατοχή, τη συνεργασία, την προδοσία και την ατιμωρησία, ανοίγοντας ξανά μια δύσκολη συζήτηση για τη συλλογική μνήμη.

Από το βιβλίο στη σκηνή: μια ιστορική έρευνα που έγινε εκδοτικό φαινόμενο

Το βιβλίο Οι Δωσίλογοι – Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια) γνώρισε πρωτοφανή απήχηση, με αλλεπάλληλες επανεκδόσεις και χιλιάδες αντίτυπα. Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης, ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές της περιόδου, βασίστηκε σε πολυετή έρευνα, αρχειακό υλικό και μαρτυρίες, φωτίζοντας ένα από τα πιο αποσιωπημένα κεφάλαια της ελληνικής Ιστορίας.

Η ομάδα Elephas tiliensis, συνεχίζοντας την πορεία της πάνω στο πολιτικό θέατρο και το αρχειακό υλικό (μετά τα Μαγικά Βουνά και Τα γενέθλια), διασκευάζει το έργο ειδικά για τη σκηνή, επιστρέφοντας στις πρωτογενείς πηγές και στα ντοκουμέντα της εποχής.

Η παράσταση: συνεργασία, προδοσία, αντίσταση, δικαιοσύνη

Η θεατρική μεταφορά παρακολουθεί την πορεία από τη συνεργασία με τις δυνάμεις Κατοχής έως τα ειδικά δικαστήρια των δωσίλογων και τους μηχανισμούς εξουσίας που οδήγησαν στην ατιμωρησία.

Η παράσταση αναμετριέται με:

– τη σκληρή πραγματικότητα της Κατοχής,

– τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επέτρεψαν τη συνεργασία,

– την ηθική και ιστορική διάσταση της προδοσίας,

– τη δύσκολη μετάβαση στη μεταπολεμική δικαιοσύνη.

Πρόκειται για μια τολμηρή σκηνική προσέγγιση σε ένα θέμα-ταμπού, που για δεκαετίες παρέμενε στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης.

Η παράσταση περιέχει γυμνό και σκηνές βίας.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου

Βασισμένο στο βιβλίο: Οι Δωσίλογοι του Μενέλαου Χαραλαμπίδη (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια)

26 Οκτωβρίου – 25 Νοεμβρίου 2026 |

Δωσίλογοι, Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Elephas tiliensis, Κατοχή, Αντίσταση, πολιτικό θέατρο, σύγχρονη ελληνική ιστορία, θεατρική διασκευή

Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης μέσα από γράμματα και επιστολές

Θεατές της ιστορίας διαβάζοντας τα βιώματα τριών Εβραίων γυναικών που έζησαν στη Θεσσαλονίκη τα γεγονότα πριν και κατά το 1943 γίνονται οι αναγνώστες του βιβλιου "Μη με ξεχάσετε. Τρεις Εβραίες μητέρες γράφουν στους γιους τους από το γκέτο της Θεσσαλονίκης"... 
Μέσα από γράμματα και επιστολές προς τους γιούς τους, που κατάφεραν να διαφύγουν, εξελίσσεται η ζωή στην συμπρωτεύουσα με φόντο το επικειμενο Ολοκαύτωμα, χωρίς οι ηρωίδες να γνωρίζουν τι θα επακολουθήσει, δηλαδή η αναχώρησή τους για το Άουσβιτς. Οι τρεις γυναίκες Σάρα Σαλτιέλ, Νεάμα Καζές και  Ματίλντα Μπαρούχ,  διαφορεττικής ηλικίας και κοινωνικού επιπέδου περιγράφουν μεταξύ άλλων την ζωή στο γκέτο της Θεσσαλονίκης. Την έκδοση επιμελήθηκε ο Λεόν Σαλτιέλ, διδάκτορας σύγχρονης ελληνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Το εν λόγω βιβλίο των εκδόσεων Αλξάνδρεια θα παρουσιαστεί την Τρίτη 5 Ιουνίου,. στον Κήπο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Γιώργος Αντωνίου, επίκουρος καθηγητής, Έδρα Εβραϊκών Σπουδών, ΑΠΘ
Σταύρος Ζουμπουλάκης, Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος
Ευστάθιος Λιανός-Λιάντης, Ειδικός Γραμματέας Θρησκευτικής και Πολιτιστικής Διπλωματίας, Υπουργείο Εξωτερικών
Άννα Φραγκουδάκη, ομότιμη καθηγήτρια, ΕΚΠΑ
και ο συγγραφέας.
Η διευθύντρια του  Εβραϊκού Μουσείοθ Ελλάδος (ΕΜΕ), 
 Ζανέτ Μπαττίνου, θα απευθύνει χαιρετισμό κατά την εκδήλωση.Το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος συνεισέφερε στην έκδοση με την προσφορά πρωτότυπου αρχειακού υλικού.

Την εκδήλωση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Νίκος Βατόπουλος.

Ώρα έναρξης   στις 7:30 μ.μ
 Ερμού 134, Αθήνα