Διάλεξη για την Τηνιακή Μαρμαροτεχνία στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού – Από τις απαρχές έως τη σύγχρονη δημιουργία

Το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού συνεχίζει τον επιτυχημένο κύκλο διαλέξεων του θεσμού Νοοτρόφος Τήνος, παρουσιάζοντας μια ακόμη σημαντική ομιλία αφιερωμένη στην ιστορία και την εξέλιξη της τηνιακής μαρμαροτεχνίας.Απόψε Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026, ο δρ Αλέκος Φλωράκης θα αναπτύξει το θέμα «Η τηνιακή μαρμαροτεχνία. Από τις απαρχές στο σήμερα», φωτίζοντας μια τέχνη που έχει καθορίσει την ταυτότητα του νησιού και έχει αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στον ελληνικό πολιτισμό.

Η ιστορική διαδρομή της τέχνης του μαρμάρου

Η ομιλία θα ταξιδέψει το κοινό στις μεσοβυζαντινές καταβολές της τηνιακής μαρμαροτεχνίας, αναδεικνύοντας την ακμή του 18ου αιώνα και τη σταδιακή διαμόρφωση μιας σχολής που επηρέασε την αρχιτεκτονική και τη γλυπτική σε ολόκληρο τον ελληνικό χώρο. Οι Τηνιακοί μάστορες, γνωστοί για την τεχνική αρτιότητα και την αισθητική τους, διέδωσαν την τέχνη τους σε πόλεις και νησιά της Ελλάδας, αλλά και σε περιοχές του ευρύτερου Ελληνισμού, δημιουργώντας ένα δίκτυο πολιτιστικής επιρροής που παραμένει ζωντανό μέχρι σήμερα.

Μια ζωντανή παράδοση με διεθνή αναγνώριση

Η μαρμαροτεχνία της Τήνου δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό κεφάλαιο, αλλά μια ζωντανή παράδοση που συνεχίζεται αδιάλειπτα από γενιά σε γενιά. Το 2015, η τέχνη αυτή αναγνωρίστηκε διεθνώς με την εγγραφή της στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της για την πολιτιστική ταυτότητα της ανθρωπότητας. Η διάλεξη του δρ Φλωράκη θα αναδείξει τη σύγχρονη δυναμική της τέχνης, τις νέες προσεγγίσεις και τη συμβολή των σημερινών δημιουργών στη διατήρηση και εξέλιξή της.

Έκθεση Τήνιων Μαρμαρογλυπτών και η Τήνος γιορτάζει δέκα χρόνια από την εγγραφή της μαρμαροτεχνίας στην UNESCO

Στον Πύργο της Τήνου, την κοιτίδα της ελληνικής μαρμαροτεχνίας, ανοίγει τις πύλες της η Έκθεση Τήνιων Μαρμαρογλυπτών 2026, μια διοργάνωση αφιερωμένη στη ζωντανή συνέχεια μιας τέχνης που έχει καθορίσει την ταυτότητα του νησιού. Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την εγγραφή της Τηνιακής Μαρμαροτεχνίας στους Καταλόγους Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, ο Δήμος Τήνου και η Αδελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων συνδιοργανώνουν μια έκθεση που τιμά τους μεγάλους μαστόρους του παρελθόντος και αναδεικνύει τους σύγχρονους δημιουργούς που συνεχίζουν την παράδοση.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη 4 Αυγούστου 2026, στις 19:30, στην Αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Πανόρμου, που η ιστορία και η σύγχρονη τέχνη συναντιούνται σε έναν χώρο βαθιά συνδεδεμένο με την τηνιακή δημιουργία.

 Δέκα χρόνια UNESCO – Η Τήνος τιμά την άυλη κληρονομιά της

Η εγγραφή της Τηνιακής Μαρμαροτεχνίας στην UNESCO το 2016 αποτέλεσε διεθνή αναγνώριση μιας τέχνης που διαμορφώθηκε μέσα από αιώνες δεξιοτεχνίας, μαθητείας και συλλογικής μνήμης. Η φετινή έκθεση λειτουργεί ως επετειακός φόρος τιμής σε αυτή την παγκόσμια διάκριση, αναδεικνύοντας την αδιάλειπτη συνέχεια της τέχνης του μαρμάρου στο νησί. Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν έργα που αντλούν έμπνευση από την παραδοσιακή τεχνοτροπία, αλλά και δημιουργίες που εκφράζουν τη σύγχρονη εικαστική αναζήτηση των Τηνιακών μαρμαρογλυπτών.

 Είκοσι δημιουργοί παρουσιάζουν τη σύγχρονη Τήνο της μαρμαροτεχνίας

Στην έκθεση συμμετέχουν είκοσι μαρμαρογλύπτες, εκπροσωπώντας διαφορετικές γενιές και καλλιτεχνικές προσεγγίσεις. Τα έργα τους συνθέτουν ένα πολυφωνικό αφήγημα για την Τήνο του σήμερα: έναν τόπο όπου η παράδοση δεν αποτελεί στατικό κατάλοιπο, αλλά ζωντανή πηγή έμπνευσης. Η έκθεση αναδεικνύει τη δεξιοτεχνία, την τεχνική αρτιότητα και τη δημιουργική τόλμη των σύγχρονων μαστόρων, επιβεβαιώνοντας ότι η Τήνος παραμένει διεθνές σημείο αναφοράς για την τέχνη του μαρμάρου.

 Πύργος Τήνου – Η καρδιά της μαρμαροτεχνίας

Ο Πύργος, γενέτειρα μεγάλων δημιουργών όπως ο Γιαννούλης Χαλεπάς και ο Νικηφόρος Λύτρας, αποτελεί το φυσικό σκηνικό της έκθεσης. Εκεί, που η τέχνη του μαρμάρου διδάχθηκε, εξελίχθηκε και μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά, η φετινή διοργάνωση συνδέει το παρελθόν με το παρόν, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική σχέση του τόπου με την καλλιτεχνική δημιουργία.

Συμμετέχοντες (αλφαβητικά):

ΑΛΒΕΡΤΗΣ ΜΑΡΚΟΣ, ΑΛΒΕΡΤΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ, ΒΙΔΑΛΗΣ ΘΟΔΩΡΗΣ, ΒΙΔΑΛΗΣ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΣ, ΓΑΪΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΓΡΥΠΑΡΗΣ ΦΑΕΘΩΝ, ΔΕΣΥΠΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΔΕΣΥΠΡΗΣ ΟΝΟΥΦΡΙΟΣ, ΘΕΟΤΙΚΟΣ ΜΑΡΚΟΣ, ΚΑΓΙΩΡΓΗΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ, ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΛΙΟΣ, ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ ΧΑΡΙΛΑΟΣ, ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ ΠΕΤΡΟΣ, ΠΑΛΑΜΑΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΡΑΛΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΣΑΛΤΑΜΑΝΙΚΑΣ ΜΙΧΑΗΛ, ΤΡΙΓΩΝΗΣ ΜΑΚΗΣ, ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΙΑΚΩΒΟΣ, ΦΟΡΤΩΜΑΣ ΝΙΚΟΣ, ΧΟΝΔΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

 

«Λιτανεία»: Η γλυπτική του Ραλλιά συναντά την τηνιακή μαρμαροτεχνία στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας Πύργου

Μια νέα έκθεση στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας της Τήνου φωτίζει τη σχέση του μαρμάρου με την εργασία, τη μνήμη και την κοινότητα, μέσα από τη γλυπτική του Ραλλιά. Η «Λιτανεία», σε επιμέλεια Χριστόφορου Μαρίνου, συνδέει την παράδοση του Πύργου με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

Η έκθεση και ο συμβολισμός της λιτανείας

Η έκθεση «Λιτανεία» αναπτύσσεται σε έναν χώρο αφιερωμένο στην τηνιακή μαρμαροτεχνία, αναδεικνύοντας τη βαθιά σχέση του μαρμάρου με την εργασία, τη λατρεία, την κοινότητα και την καθημερινή ζωή. Στον Πύργο, έναν τόπο με ισχυρή και ζωντανή παράδοση στην τέχνη του μαρμάρου, η γλυπτική του Ραλλιά συνομιλεί με τη μακρά ιστορία των ντόπιων τεχνιτών, την τεχνογνωσία και τη δημιουργική πράξη.

Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει στη λιτανεία ως συλλογική κίνηση γύρω από κάτι που υπερβαίνει την κοινότητα. Στο έργο του Ραλλιά, αυτή η κοινότητα περιλαμβάνει ανθρώπους, ζώα, νεκρούς, συγγενείς, αντικείμενα και το ίδιο το τοπίο. Κάθε γλυπτό λειτουργεί σαν μια μικρή παράκληση, ένα αίτημα προστασίας, μια μνήμη που ζητά να διατηρηθεί.

Η έκθεση διοργανώνεται από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς.

Η γλυπτική ως φορέας μνήμης και εμπειρίας

Η «Λιτανεία» μιλά για την πίστη των απλών ανθρώπων, για τη βραδύτητα και τον ρυθμό της μνήμης. Τα έργα αντιπαραθέτουν στους εξοντωτικούς ρυθμούς της σύγχρονης ζωής έναν διαφορετικό χρόνο θέασης, καλώντας τον θεατή να πλησιάσει την ύλη, να αναγνωρίσει το βάρος των πραγμάτων και να εκτιμήσει όσα η ζωή προσφέρει και όσα αφήνει πίσω της.

Η γλυπτική του Ραλλιά αντλεί έμπνευση από την αγροτική και νησιωτική ζωή των Κυκλάδων, από προσωπικές μνήμες, οικογενειακές ιστορίες, τοπικές δοξασίες και πρακτικές χειρωνακτικής εργασίας. Οι μορφές του είναι ταυτόχρονα τραχιές και τρυφερές, βιωματικές και ειρωνικές, ευάλωτες αλλά και ανθεκτικές. Η ύλη γίνεται φορέας μνήμης, εμπειρίας και κοινωνικής συνείδησης.

Παράλληλα, η έκθεση αναφέρεται στο κυκλαδικό τοπίο που μεταβάλλεται με ταχύτητα, αλλοιώνοντας το μέτρο και την κλίμακά του. Η Κύθνος της παιδικής ηλικίας του καλλιτέχνη, η Τήνος των φοιτητικών του χρόνων και οι οικογενειακές αφηγήσεις τροφοδοτούν μια γλυπτική που καταγράφει την αγωνία για έναν κόσμο που χάνει την ισορροπία του.

Ο Ραλλιάς και η σχέση του με την Τήνο

Ο Ραλλιάς γνωρίζει βαθιά τον Πύργο και την Τήνο. Αποφοίτησε με άριστα από τη Σχολή Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου το 2014 και συμμετείχε σε ομαδική έκθεση στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας. Στη συνέχεια σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (2014–2019).

Το 2026 συνεργάστηκε με το ΠΙΟΠ στο εργαστήριο «Από τη Ρουμανία στον Πύργο της Τήνου», αφιερωμένο στον Ευρυβιάδη Λαμπαδίτη. Η νέα του παρουσία στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας υπογραμμίζει τη μακρόχρονη σχέση του με το μάρμαρο και τη γλυπτική πράξη.

Πληροφορίες Έκθεσης

Τοποθεσία: Μουσείο Μαρμαροτεχνίας, Πύργος Τήνου

Έως 30 Νοεμβρίου 2026

Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά (εκτός Τρίτης) 10:00–18:00, από 16/10 10:00–17:00

Κλειστά: 15 Αυγούστου

Είσοδος: Με το εισιτήριο του Μουσείου

Συμβίωση στο Μουσείο Βορρέ: Εργαστηρίο μαρμαρογλυπτικής ενηλίκων

Το Μουσείο Βορρέ παρουσιάζει το εργαστήριο Συμβίωση, μια νέα εκπαιδευτική δράση για ενήλικες που εξερευνά τη σχέση του ανθρώπου με το μάρμαρο μέσα από μια σύγχρονη, βιωματική και καλλιτεχνική προσέγγιση. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη φιλοσοφία του μουσείου, όπου η παράδοση, η φύση και η σύγχρονη δημιουργία συνυπάρχουν σε έναν ενιαίο πολιτιστικό διάλογο.

Ένα εργαστήριο που συνδέει υλικότητα και ανθρώπινη εμπειρία

Το εργαστήριο Συμβίωση αντλεί έμπνευση από την πολυεπίπεδη ταυτότητα του Μουσείου Βορρέ, που η λαογραφική συλλογή, το φυσικό τοπίο και η σύγχρονη τέχνη συνθέτουν ένα περιβάλλον αλληλεπίδρασης. Οι συμμετέχοντες καλούνται να προσεγγίσουν το μάρμαρο όχι μόνο ως υλικό, αλλά ως φορέα ιστορίας, αισθητικής και ανθρώπινης σχέσης.

Η μαρμαρογλυπτική μέσα από μια σύγχρονη βιωματική ματιά

Στόχος του εργαστηρίου είναι η εξερεύνηση της παραδοσιακής τέχνης της μαρμαρογλυπτικής με εργαλεία και μεθόδους που ενθαρρύνουν τη σωματική επίγνωση και τη δημιουργική σύνδεση. Οι συμμετέχοντες θα δουλέψουν με διαφορετικά κομμάτια μαρμάρου, επιχειρώντας να τα ενώσουν συμβολικά και πρακτικά, εφαρμόζοντας τεχνικές λάξευσης και γυαλίσματος. Η θεωρητική ενότητα φωτίζει τις φυσικές και ιστορικές διαστάσεις του υλικού, ενώ οι πρακτικές ασκήσεις, εμπνευσμένες από αρχές πολεμικών τεχνών, αναδεικνύουν τη σημασία της ισορροπίας, της σωστής στάσης και της ελεγχόμενης δύναμης στη διαδικασία της γλυπτικής.

Ο δημιουργός πίσω από το εργαστήριο

Το πρόγραμμα υλοποιείται από τον εικαστικό Φίλιππο Βασιλείου, ο οποίος συνδυάζει την τεχνική γνώση με μια σύγχρονη καλλιτεχνική προσέγγιση, προσφέροντας στους συμμετέχοντες μια ολοκληρωμένη εμπειρία μάθησης και δημιουργίας.

Πρακτικές πληροφορίες για τη συμμετοχή

Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί τις Κυριακές 7 και 14 Δεκεμβρίου 2025, από τις 11:30 έως τις 14:30. Το κόστος συμμετοχής για τις δύο συναντήσεις είναι τριάντα ευρώ και απαιτείται η παρουσία και στις δύο ημερομηνίες. Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στην ιστοσελίδα του μουσείου. Τον σχεδιασμό και την επιμέλεια των εκπαιδευτικών δράσεων υπογράφει η Μυρτώ Λάβδα, με την υποστήριξη και την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και της ΔΙΝΕΠΟΚ.