Ανάδειξη της ρωμαϊκής έπαυλης Αγίας Ευφημίας στην Κεφαλονιά

 

Ένα σημαντικό έργο προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς προχωρά στην Αγία Ευφημία Κεφαλονιάς, με επίκεντρο τη ρωμαϊκή έπαυλη του 2ου–4ου αιώνα μ.Χ. Η παρέμβαση ενισχύει την προσβασιμότητα, τη συντήρηση των μνημείων και την εμπειρία επίσκεψης, αποτελώντας κομβική επένδυση για την περιοχή.

Έργο προστασίας και ανάδειξης στην Αγία Ευφημία

Σε εξέλιξη βρίσκεται η προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη της ρωμαϊκής έπαυλης στην Αγία Ευφημία Κεφαλονιάς, ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της ρωμαϊκής περιόδου στο νησί. Το έργο χρηματοδοτείται με 330.000 ευρώ από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνιοι Νήσοι» – ΕΣΠΑ 2021‑2027 και στοχεύει στη δημιουργία σύγχρονων υποδομών που θα εξασφαλίσουν την ασφαλή και λειτουργική επισκεψιμότητα του χώρου.

Σύγχρονες παρεμβάσεις για προστασία και προσβασιμότητα

Η παρέμβαση περιλαμβάνει την κατασκευή στεγάστρου προστασίας, την εγκατάσταση εξέδρας θέασης με πρόβλεψη πρόσβασης για άτομα με αναπηρία, καθώς και τη συντήρηση και αποκατάσταση των ψηφιδωτών δαπέδων και των υφιστάμενων λιθοδομών. Με νέες υποδομές, ο αρχαιολογικός χώρος αποκτά ολοκληρωμένη προστασία και στατική θωράκιση, ενώ η εμπειρία των επισκεπτών αναβαθμίζεται ουσιαστικά.

Η ιστορική σημασία της ρωμαϊκής έπαυλης

Η έπαυλη βρίσκεται στο κέντρο του οικισμού της Αγίας Ευφημίας και χρονολογείται από τον 2ο έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Η κάτοψή της, σε σχήμα «Π», περιλαμβάνει οργανωμένους χώρους γύρω από κεντρικό αίθριο (atrium), δύο εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα με γεωμετρικά μοτίβα και σημαντικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, όπως τοιχοποιίες, δεξαμενή, πηγάδι, μολύβδινο αγωγό, κεραμικούς πίθους και τμήματα λουτρικής εγκατάστασης. Κατά την ύστερη ρωμαϊκή περίοδο ο χώρος φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε και χρησιμοποιήθηκε ως ταφικός, όπως δείχνουν οι κεραμοσκεπείς τάφοι που εντοπίστηκαν.

Ανασκαφές και προηγούμενες εργασίες

Η πρώτη ανασκαφική έρευνα πραγματοποιήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950 από τον Βασίλειο Καλλιπολίτη. Μετά από χρόνια εγκατάλειψης, οι εργασίες επανεκκίνησαν το 2000, ενώ την περίοδο 2008–2009 υλοποιήθηκαν σημαντικές δράσεις συντήρησης και αποκατάστασης στο πλαίσιο του προγράμματος INTERREG IIIA Ελλάδα–Ιταλία. Οι παρεμβάσεις αυτές διέσωσαν τα ψηφιδωτά δάπεδα, στερέωσαν τις τοιχοποιίες και ανέδειξαν τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, δημιουργώντας τη βάση για τη σημερινή ολοκληρωμένη προστασία του μνημείου.

Λουτράκι: Νέα προγραμματική σύμβαση για την ανάδειξη της Ρωμαϊκής Έπαυλης στην Κατουνίστρα

 

Υπογράφηκε στο Λουτράκι η προγραμματική σύμβαση πολιτισμικής ανάπτυξης που διασφαλίζει τη συνέχιση της ανασκαφικής έρευνας και την ανάδειξη της Ρωμαϊκής Έπαυλης στη θέση Κατουνίστρα. Το έργο, προϋπολογισμού 70.000 ευρώ και διάρκειας δύο ετών, υλοποιείται με τη συνεργασία Δήμου, Περιφέρειας και Υπουργείου Πολιτισμού.

Στρατηγικό έργο για τον πολιτισμό και τον τουρισμό της Κορινθίας

Την υπογραφή έβαλε ο δήμαρχος Λουτρακίου – Αγίων Θεοδώρων Γιώργος Γκιώνης, ενώ θα ακολουθήσουν οι υπογραφές του περιφερειάρχη Δημήτρη Πτωχού και της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου συνεισφέρει 60.000 ευρώ και ο Δήμος 10.000 ευρώ, ενώ την υλοποίηση αναλαμβάνει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορινθίας με υπεύθυνη την αρχαιολόγο Ζωή Ασλαματζίδου.

Οι στόχοι του προγράμματος περιλαμβάνουν την πλήρη αποκάλυψη του λουτρού, της αυλής και πιθανών άλλων κτισμάτων της έπαυλης, τη συντήρηση και προστασία των ευρημάτων, καθώς και την εκπόνηση μελέτης ανάδειξης. Τελικός σκοπός είναι η δημιουργία ενός οργανωμένου επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου που θα αναβαθμίσει την πολιτιστική ταυτότητα και τον τουρισμό της περιοχής.

Πηγή : https://www.ppel.gov.gr/

Ανακαλύφθηκε Βαπτιστήριο στην Αντάνδρο: Από Ρωμαϊκή Έπαυλη σε Χριστιανικά Τελετουργικά

Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη έγινε στην αρχαία πόλη της Αντάνδρου, που βρίσκεται στην επαρχία Μπαλικεσίρ της Τουρκίας, κοντά στις πλαγιές του όρους Ίδη (Kazdağları). Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ότι μια κατασκευή, η οποία αρχικά αποτελούσε μέρος ρωμαϊκής έπαυλης, μετατράπηκε αργότερα σε βαπτιστήριο μετά την αναγνώριση του Χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 380 μ.Χ. Η έρευνα επικεντρώνεται σε ένα συγκρότημα που βρίσκεται στην νοτιοανατολική πλαγιά της ρωμαϊκής έπαυλης.

 Δεξαμενή  βάπτισης με σκαλοπάτια και τοιχογραφίες

Σύμφωνα με τον Polat, μόνο ένα δωμάτιο της κατασκευής έχει αποκαλυφθεί πλήρως μέχρι στιγμής: «Το δωμάτιο έχει διαστάσεις 7,20 επί 5,90 μέτρα. Οι τοίχοι του φέρουν τοιχογραφίες και το δάπεδο είναι καλυμμένο με μαρμάρινες πλάκες. Αρχικά αποτελούσε μέρος της ρωμαϊκής έπαυλης. Όμως μετά την επίσημη αναγνώριση του Χριστιανισμού το 380 μ.Χ., μετατράπηκε σε βαπτιστήριο. Το ισχυρότερο στοιχείο είναι η βαπτιστική δεξαμενή με σκαλοπάτια στο κέντρο, διαμέτρου περίπου ενός μέτρου.»

 Διακοσμητικά στρώματα δύο Εποχών

Η ομάδα εντόπισε επίσης δύο διακριτά στρώματα διακόσμησης στους τοίχους: «Η πρώτη τοιχογραφία χρονολογείται γύρω στο 300 μ.Χ. Μετά την αλλαγή χρήσης—περίπου στα μέσα του 5ου αιώνα—οι τοίχοι διακοσμήθηκαν εκ νέου με φυτικά μοτίβα και σχεδιασμούς πάνελ, που ήταν δημοφιλείς εκείνη την εποχή. Αυτές οι διακοσμήσεις είναι σήμερα καλυμμένες από παχύ στρώμα ασβέστη, το οποίο η ομάδα μας αφαιρεί προσεκτικά για να αποκαλύψει τα αρχικά μοτίβα», εξήγησε ο Polat.

 Ψηφιδωτά και πολιτισμικός πλούτος

Οι ανασκαφές στην αρχαία πόλη της Αντάνδρου αποκάλυψαν επίσης ένα εξαιρετικά διατηρημένο ψηφιδωτό δάπεδο, προσφέροντας μια ματιά στην καλλιτεχνική και πολιτισμική ακμή της ρωμαϊκής περιόδου. Οι εργασίες αναμένεται να συνεχιστούν έως τα τέλη Δεκεμβρίου, με ομάδα 25 ειδικών, συμπεριλαμβανομένων εννέα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Saarland της Γερμανίας.

 Η Άντανδρος: Στρατηγικός κόμβος της Τρωάδας

Η Αντάνδρος βρίσκεται στο νότιο τμήμα της αρχαίας περιοχής της Τρωάδας, με θέα στον Κόλπο του Εδερεμίτ. Ιδρύθηκε τον 8ο αιώνα π.Χ. και γνώρισε άνθηση κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, με πολυτελείς επαύλεις, ψηφιδωτά και μνημειακούς τάφους. Η στρατηγική της θέση την καθιστούσε σημαντικό οικισμό για Πέρσες και Ρωμαίους. Αρχαίες λογοτεχνικές πηγές αναφέρουν την Αντάνδρο ως ένα από τα λιμάνια που επισκέφθηκε ο Αινείας, ο Τρώας ήρωας, κατά το θρυλικό του ταξίδι προς την Ιταλία.

 Από την επιφάνεια στην Ιστορία

Οι αρχαιολογικές εργασίες ξεκίνησαν με επιφανειακές έρευνες το 2000 και ακολούθησαν συστηματικές ανασκαφές από το 2007. Προηγούμενα ευρήματα περιλαμβάνουν μια πολυτελή ρωμαϊκή έπαυλη με περίτεχνα ψηφιδωτά, μια νεκρόπολη και εγκαταστάσεις παραγωγής ελαιολάδου.

πηγή: https://www.anatolianarchaeology.net/

Σε ποια περιοχή της Κορινθίας υπάρχει πολυτελής ρωμαϊκή έπαυλη;

Την σπουδαιότητα της περιοχής του Ισθμού της Κορίνθου κατά την αρχαιότητα αποδεικνύουν η πολυτελής ρωμαϊκή έπαυλη και το μεγάλο λουτρικό συγκρότημα, που βρίσκεται στη τοποθεσία Κατουνίστρα, κοντά στο Λουτράκι. Οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτά τα εντυπωσιακά ευρήματα φανερώνουν το πόσο ανεπτυγμένη ήταν η αξιοποίηση των θερμών λουτρών της περιοχής στα αρχαία χρόνια. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι στη θέση του σημερινού Λουτρακίου υπήρχε αρχαίος οικισμός που ονομαζόταν Θέρμαι.   

Του Ανδρέα Π. Αναγνωστόπουλου

Αρχαιολογικός χώρος

Σε μια απόσταση 6 χιλιομέτρων από το κέντρο του Λουτρακίου, η αρχαιολογική σκαπάνη έχει φέρει στο φως μια πολυτελή ρωμαϊκή έπαυλη, σε συνδυασμό με ένα λουτρικό συγκρότημα μεγάλων διαστάσεων. Η τοποθεσία Κατουνίστρα, την οποία Έλληνες αρχαιολόγοι ανασκάπτουν από το 1996, είναι ακόμα υπό ανασκαφή και τα ευρήματα δείχνουν ότι η έπαυλη ανήκε σε έναν πολύ εξέχοντα Ρωμαίο.

Η πολυτελής έπαυλη, μεγέθους περίπου 1.700 τ.μ., με ιδιαίτερη διακόσμηση, βοηθητικές εγκαταστάσεις και αποθηκευτικούς χώρους, έχει θέα προς τον Κορινθιακό Κόλπο. Παραπλεύρως, βρίσκεται το λουτρικό συγκρότημα, επιφανείας περίπου 500 τ.μ., το οποίο ανακαλύφθηκε το 2016.

Η έπαυλη πιθανότατα υπέστη σοβαρές ζημιές και εν συνεχεία εγκαταλείφθηκε εξαιτίας σεισμού, ο οποίος είχε πλήξει την περιοχή του Ισθμού το 551. 

Η ρωμαϊκή έπαυλη μαζί με παλαιότερα ευρήματα -όπως λείψανα ναού κλασικής εποχής- ίσως του Ασκληπιού, που αποκαλύφθηκε περίπου το 1920, καθώς και άλλα αρχιτεκτονικά μέλη που βρέθηκαν κοντά στο κέντρο του Λουτρακίου, προσφέρουν σοβαρές ενδείξεις για την ύπαρξη του Λουτρακίου ως αυτοτελούς οικισμού και στους κλασικούς χρόνους. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι γνωστή η αναφορά της πόλεως στους ρωμαϊκούς χρόνους, ως «Θέρμαι».

Μαρμάρινο σύμπλεγμα Έρωτα και Δελφινιού

Το 2018, η Προϊσταμένη στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορινθίας κ. Γιώτα Κασίμη παρουσίασε στο κοινό, για πρώτη

φορά, ένα πολύ σημαντικό μαρμάρινο διακοσμητικό κρήνης του 2ου αιώνα μ.Χ., το οποίο έφεραν στο φως οι ανασκαφές στη ρωμαϊκή έπαυλη Λουτρακίου.

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ισθμίων, το κοινό μπόρεσε να θαυμάσει συντηρημένο ένα υπέροχο σύμπλεγμα Έρωτα και Δελφινιού. Το γλυπτό αυτό εκτέθηκε στο μουσείο για κάποιους μήνες και πλέον φυλάσσεται μαζί με τα υπόλοιπα σημαντικά ευρήματα της Ρωμαϊκής Έπαυλης, μέχρι να ολοκληρωθούν οι ανασκαφές και να βρεθεί ο κατάλληλος χώρος για την μόνιμη έκθεση τους.

Ιστορία

Στην αρχαιότητα η περιοχή ήταν γνωστή σαν Περαία γη και στη θέση του Λουτρακίου βρισκόταν η αρχαία κώμη Θέρμες ή Θέρμαι, γνωστή για τις ιαματικές πηγές της. Οι Θέρμαι θεωρούνταν μάλιστα αγαπημένη πόλη των θεών και προστάτιδα της ήταν η Θερμία Άρτεμις.

Όπως επισημαίνουν αρχαιολόγοι και ιστορικοί της ρωμαικής περιόδου, οι Θέρμαι, λόγω της θέσης τους κοντά στον Ισθμό, αποτελούσαν σπουδαίο εμπορικό και αστικό κέντρο κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, αφού οι ανασκαφές μας έχουν δείξει ότι η έπαυλη της Κατουνίστρας χρησιμοποιούνταν και κατά τον 6ο μ.Χ. αιώνα.

Το λουτρικό συγκρότημα θεωρείται πως ήταν προς χρήση ευρύτερα και όχι μόνο για τις ανάγκες της έπαυλης, λόγω της επιφάνειας του. Έτσι, τα αρχαιολογικά ευρήματα αποδεικνύουν την ανάπτυξη του θερμαλισμού στην ευρύτερη περιοχή του Ισθμού ήδη από την αρχαιότητα.

Πηγές

https://enjoycorinthia.gr

http://perahoragr.blogspot.com/

https://www.drt915.gr

https://www.pna.gr