Μια εντυπωσιακή αίθουσα με μωσαϊκό δάπεδο ήρθε στο φως στο κέντρο της Σμύρνης, αποκαλύπτοντας το χαρακτηριστικό μοτίβο του «Κόμπου του Σολομώντα», σύμβολο που κατά την Ύστερη Αρχαιότητα θεωρούνταν ότι προστάτευε από τη ζήλια και το κακό μάτι. Η ανακάλυψη έγινε στη Βόρεια Οδό της Αγοράς της αρχαίας Σμύρνης.
Το πρώτο μωσαϊκό της Σμύρνης μετά από 70 χρόνια
Το μωσαϊκό, διαστάσεων περίπου 3 επί 4 μέτρων, αποτελείται από περίτεχνα γεωμετρικά σχήματα και φυτικά μοτίβα, με τον συμβολικό κόμπο να δεσπόζει στο κέντρο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής των ανασκαφών, καθηγητή Ακίν Ερσόι του Πανεπιστημίου İzmir Katip Çelebi, πρόκειται για το πρώτο μωσαϊκό δάπεδο που εντοπίζεται στην περιοχή εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες, γεγονός που το καθιστά εξαιρετικά σπάνιο και επιστημονικά πολύτιμο.
Η Σμύρνη ως πρότυπο ελληνιστικής πολεοδομίας
Η Σμύρνη, σχεδιασμένη εκ νέου μετά την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της ανατολικής Μεσογείου. Σήμερα η σύγχρονη Σμύρνη (İzmir) διατηρεί τα ίχνη της ελληνιστικής, ρωμαϊκής και βυζαντινής ακμής της. Η Αγορά, όπου επικεντρώνονται οι ανασκαφές, αποτελούσε το διοικητικό, εμπορικό και πολιτικό κέντρο της πόλης.
Τα τελευταία χρόνια οι έρευνες στην Αγορά και το αρχαίο θέατρο έχουν αποκαλύψει διαδοχικά στρώματα οικοδομικής δραστηριότητας, τεκμηριώνοντας τη συνεχή κατοίκηση της Σμύρνης επί αιώνες. Το νέο μωσαϊκό εντοπίστηκε σε έναν από τους βασικούς δρόμους της πόλης, ο οποίος φαίνεται πως παρέμεινε ενεργός έως και την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο.
Σύμβολα προστασίας και πολιτισμικές σημασίες
Αν και η χρήση του κτιρίου δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί, ο καθηγητής Ερσόι επισημαίνει ότι τα μοτίβα του μωσαϊκού προσφέρουν σημαντικές ενδείξεις. Στην Ύστερη Αρχαιότητα τα μωσαϊκά συχνά ενσωμάτωναν αποτρεπτικά σύμβολα, τα οποία θεωρούνταν ότι προστάτευαν τους κατοίκους από τη ζήλια, τη δυστυχία ή κακόβουλες προθέσεις.
Ο Κόμπος του Σολομώντα, που αποτελείται από δύο αλληλένδετους βρόχους, συναντάται σε ρωμαϊκές επαύλεις, συναγωγές, παλαιοχριστιανικούς ναούς και αργότερα σε βυζαντινή και ισλαμική τέχνη. Ερμηνεύεται ως σύμβολο αιωνιότητας, σοφίας και πνευματικής προστασίας, ενώ στη Μεσόγειο συνδέθηκε με την ιδέα της «δέσμευσης» των αρνητικών δυνάμεων, όπως ακριβώς τα φυλακτά κατά του κακού ματιού.
Ένας χώρος που επαναχρησιμοποιήθηκε 1.500 χρόνια αργότερα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το μωσαϊκό επαναχρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα, πιθανότατα από γειτονικά σπίτια ή από μη μουσουλμανικό νοσοκομείο της περιοχής. Ίχνη κονιάματος από μεταγενέστερους τοίχους βρέθηκαν απευθείας πάνω στο μωσαϊκό, δείχνοντας ότι το δάπεδο διατηρήθηκε και ενσωματώθηκε σε νεότερες κατασκευές.
Η πρακτική αυτή αναδεικνύει τη μακραίωνη συνέχεια της αστικής ζωής στη Σμύρνη, όπου οι κοινότητες προτιμούσαν να προσαρμόζουν και να επαναχρησιμοποιούν παλαιότερα κτίρια αντί να τα εγκαταλείπουν. Οι ανασκαφές που προγραμματίζονται για το 2026 ενδέχεται να αποκαλύψουν επιπλέον δωμάτια ή γειτονικές δομές.
Η πολιτιστική κληρονομιά κάτω από τη σύγχρονη Σμύρνη
Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει ότι η Σμύρνη αποτελεί ένα πολυεπίπεδο αρχαιολογικό τοπίο, που η ελληνιστική, ρωμαϊκή, βυζαντινή, οθωμανική και νεότερη ιστορία συνυπάρχουν κάτω από τους δρόμους της σύγχρονης πόλης. Με τη στήριξη τοπικών φορέων, οι ανασκαφές συνεχίζονται, προσθέτοντας κάθε φορά νέα κομμάτια στο παζλ μιας πόλης όπου τέχνη, πίστη και καθημερινότητα παραμένουν αδιάσπαστα συνδεδεμένες.
Πηγή : anatolianarcheology.net
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου