Νέο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων από την πλαστογράφηση

  

Η Βουλή ενέκρινε το νέο νομοθετικό πλαίσιο του Υπουργείου Πολιτισμού που στοχεύει στην ενίσχυση της προστασίας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων από την πλαστογράφηση και την απάτη. Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη θεσμική παρέμβαση στην ελληνική έννομη τάξη που ρυθμίζει συνολικά το ζήτημα, εισάγοντας αυστηρότερες ποινές, νέους μηχανισμούς ελέγχου και εξειδικευμένα εργαλεία πρόληψης.

Στο επίκεντρο του νέου νόμου βρίσκεται το ίδιο το έργο τέχνης ή το συλλεκτικό αντικείμενο, το οποίο αντιμετωπίζεται ως πολιτιστικό αγαθό που απαιτεί ειδική προστασία. Η νομοθεσία αναγνωρίζει ότι η πλαστογράφηση και η παραποίηση δεν αποτελούν μόνο οικονομικά εγκλήματα, αλλά πλήττουν την ακεραιότητα της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αξιοπιστία της αγοράς τέχνης.

Με το νέο πλαίσιο θεσπίζονται ποινικές διατάξεις για την κατασκευή, παραποίηση, έκθεση, διακίνηση, διάθεση και κατοχή κατασκευασμένων ή παραποιημένων έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Παράλληλα, διευρύνεται το αδίκημα της απάτης ώστε να καλύπτει κρίσιμα στοιχεία όπως η προέλευση, η χρονολογία και η κατάσταση ενός έργου, ενισχύοντας την προστασία συλλεκτών, μουσείων και φορέων της αγοράς.

Φθορά πολιτιστικών αγαθών

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στη φθορά έργων τέχνης σε δημόσιους, δημοτικούς χώρους και μουσεία, η οποία πλέον αποτρέπεται και τιμωρείται με αυστηρότερες κυρώσεις. Οι προβλεπόμενες ποινές αυξάνονται και κλιμακώνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα και τη φύση της παράβασης, με στόχο την αποτελεσματικότερη αποτροπή παραβατικών συμπεριφορών.

Ίδρυση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων,

Κεντρικός άξονας του νέου συστήματος είναι η ίδρυση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων, στο οποίο θα εντάσσονται εξειδικευμένοι επιστήμονες αρμόδιοι για τη διαπίστωση της γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Το Μητρώο αναμένεται να λειτουργήσει ως θεσμικό εργαλείο που θα ενισχύσει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία των διαδικασιών πιστοποίησης.

Παράλληλα, συστήνεται Αυτοτελές Τμήμα Έργων Τέχνης στο Υπουργείο Πολιτισμού, με αρμοδιότητα την ενίσχυση της προστασίας των έργων τέχνης και τον συντονισμό των σχετικών δράσεων. Το νέο τμήμα θα λειτουργεί ως κεντρικός φορέας παρακολούθησης, εποπτείας και εφαρμογής της νομοθεσίας.

Δημιουργία Μητρώου Ιστορικών Κινηματογράφων

Στο πλαίσιο του ίδιου νόμου προβλέπεται και η δημιουργία Μητρώου Ιστορικών Κινηματογράφων, με στόχο τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους μέσω οικονομικών κινήτρων και ειδικής μέριμνας για την προστασία των εγκατεστημένων μισθωτών. Η ρύθμιση αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του Υπουργείου για τη διατήρηση και ανάδειξη της κινηματογραφικής κληρονομιάς.

Τέλος, θεσπίζεται ειδική διαδικασία για την επιλογή των οργάνων διοίκησης των νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου που εποπτεύονται από το Υπουργείο Πολιτισμού. Η διαδικασία θα γίνεται μέσω δημόσιας πρόσκλησης και αξιολόγησης από ειδική επιτροπή, με στόχο τη διαφάνεια, την αξιοκρατία και την ενίσχυση της θεσμικής λειτουργίας των εποπτευόμενων φορέων.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο σηματοδοτεί μια σημαντική τομή στην προστασία της τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς, ανταποκρινόμενο στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς και στις διεθνείς πρακτικές.