Οι πρόσφατες ανασκαφές στην αρχαία πόλη Ασπένδο της Αττάλειας αποκάλυψαν ότι η περιοχή κατοικείται εδώ και 6.000 χρόνια, μετατοπίζοντας σημαντικά προς τα πίσω τη γνωστή ιστορική της χρονολόγηση. Η Ασπένδος δεν ήταν μόνο ένα ρωμαϊκό κέντρο, αλλά μια πολυεπίπεδη αρχαιολογική τοποθεσία με βαθιές προϊστορικές ρίζες.
Αρχαιοελληνικο παραλθόν
Η Ασπένδος (Ἄσπενδος), μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Παμφυλίας, συνδέεται στενά με τον ελληνικό κόσμο ήδη από την πρώιμη αρχαιότητα. Σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, η πόλη ιδρύθηκε από Αργείους αποίκους μετά τον Τρωικό Πόλεμο, υπό τον μάντη Μόψο, έναν από τους μυθικούς ήρωες που συνδέονται με την ελληνική επέκταση στη Μικρά Ασία.
Η αφήγηση αυτή, που καταγράφεται σε ελληνικές πηγές και επιβεβαιώνεται από τηδιεθνή βιβλιογραφία, λειτουργούσε ως διπλωματικό εργαλείο: η Ασπένδος διεκδικούσε ελληνική καταγωγή για να ενισχύσει τους δεσμούς της με τις πόλεις του ελληνικού κόσμου και να κατοχυρώσει τη θέση της στο πολιτισμικό δίκτυο της Μεσογείου. Η πόλη αναπτύχθηκε σε στρατηγική θέση δίπλα στον ποταμό Ευρυμέδοντα, ο οποίος ήταν πλωτός μέχρι την Ασπένδο, επιτρέποντας την εμπορική της ακμή σε προϊόντα όπως το λάδι, το κρασί, το αλάτι και κυρίως τα περίφημα άλογά της, γνωστά σε όλο τον ελληνικό κόσμο.
Κατά την κλασική περίοδο, η Ασπένδος διατήρησε έντονη ελληνική ταυτότητα,ακόμη και όταν βρέθηκε υπό περσική κυριαρχία. Η πόλη συνέχισε να κόβει δικά της νομίσματα με ελληνικές επιγραφές, ένδειξη αυτονομίας και πολιτισμικής συνέχειας. Η περιοχή έγινε σημείο-κλειδί στην ιστορία των ελληνοπερσικών συγκρούσεων: το 466 π.Χ. ο Αθηναίος στρατηγός Κίμων νίκησε τον περσικό στόλο στη Μάχη του Ευρυμέδοντα, γεγονός που κατέστησε την Ασπένδο γνωστή σε όλο τον ελληνικό κόσμο. Αργότερα, το 333 π.Χ., η πόλη βρέθηκε στο επίκεντρο της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο οποίος απαίτησε φόρους και τα περίφημα άλογα της πόλης ως φόρο υποτέλειας. Η Ασπένδος εντάχθηκε στη μακεδονική επικράτεια, διατηρώντας όμως την ελληνική της γλώσσα, τα ελληνικά της θεσμικά πρότυπα και την ελληνική αστική οργάνωση. Η ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδος άφησαν πίσω τους το εντυπωσιακό θέατρο και τα μνημειακά υδραγωγεία, αλλά η ελληνική πολιτισμική βάση της πόλης παρέμεινε εμφανής σε επιγραφές, νομίσματα και τοπικές λατρείες.
Μια πόλη γνωστή για το ρωμαϊκό της θέατρο – και τώρα για κάτι πολύ παλαιότερο
Η Ασπένδος, στην περιοχή Σερίκ της Αττάλειας, είναι διάσημη για το εξαιρετικά καλά διατηρημένο ρωμαϊκό θέατρό της, ηλικίας σχεδόν 2.000 ετών. Το θέατρο, μαζί με τα υδραγωγεία, την αγορά, το ναό, το στάδιο και τη μνημειακή κρήνη, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σύνολα της αρχαίας Παμφυλίας. Σύμφωνα με τον επικεφαλής των ανασκαφών, Μουσταφά Μπιλγκίν, το θέατρο αποτελεί «σπάνιο παράδειγμα» στην αρχαιολογία της Ανατολίας και της Μεσογείου, καθώς έχει διατηρήσει σχεδόν όλα τα αρχιτεκτονικά του στοιχεία.
Η μεγάλη ανατροπή: κατοίκηση από το 3500–4000 π.Χ.
Οι νέες ανασκαφές αποκάλυψαν ευρήματα κάτω από τα δάπεδα διώροφων καταστημάτων στην ακρόπολη, τα οποία χρονολογούνται στη Ύστερη Χαλκολιθική περίοδο. Βρέθηκαν πιάτα,κύπελλα και εργαλεία καθημερινής χρήσης. Τα αντικείμενα αυτά δείχνουν ότι η ακρόπολη της Ασπένδου κατοικείται από το 3500–4000 π.Χ., πολύ πριν από την Εποχή του Σιδήρου.
Νέα ευρήματα: ο ποτάμιος θεός Ευρυμέδων
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης μια απεικόνιση του ποτάμιου θεού Ευρυμέδοντα, χρονολογημένη στον 3ο αιώνα μ.Χ., ενισχύοντας τη σημασία της πόλης ως κέντρου μυθολογίας και λατρείας.
Ασπένδος: ένας πολυεπίπεδος αρχαιολογικός χώρος
Η πόλη χαρακτηρίζεται πλέον ως πολυεπίπεδος αρχαιολογικός χώρος, που τα περισσότερα κτίρια έχουν διατηρηθεί σε ύψος σχεδόν μέχρι τη στέγη. Η ακρόπολη εξακολουθεί να φέρει μνημειακές δομές που αποτυπώνουν το τοπίο της αρχαιότητας. Η δε εισαγωγή νυχτερινών επισκέψεων από το Υπουργείο Πολιτισμού έχει αυξήσει σημαντικά την επισκεψιμότητα.
πηγη: https://www.aa.com.tr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου