Αντιπαράθεση αρχαιολόγων για τον Άγιο Γεώργιο Χορτιάτη

Σε μετωπική σύγκρουση οδηγούνται η Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ), με φόντο τις εργασίες αποκατάστασης στον μεταβυζαντινό ναό του Αγίου Γεωργίου στον Χορτιάτη. Η Εφορεία κατηγορεί τον ΣΕΑ για «σύγχυση και άγνοια» σχετικά με την αποκατάσταση των μνημείων και τον καλεί να ανακαλέσει τα «δυσφημιστικά δημοσιεύματα», επιφυλασσόμενη για νομικές ενέργειες.

 Η φωτογραφία που πυροδότησε την αντιπαράθεση

Η Εφορεία υποστηρίζει ότι ο ΣΕΑ δημοσίευσε φωτογραφία από άλλο έργο αποκατάστασης, παρουσιάζοντάς την ως τεκμήριο για την κατάσταση του ναού του Αγίου Γεωργίου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η εικόνα απεικονίζει ενδιάμεση φάση εργασιών στη δυτική πλευρά του ναού, πριν την ολοκλήρωση του αρμολογήματος. Η Υπηρεσία κάνει λόγο για παραπληροφόρηση ή σκοπιμότητα δυσφήμισης.

 Τεχνικές διευκρινίσεις για τις επεμβάσεις

Η αποκατάσταση της ανατολικής όψης του ναού της Αγίας Κυράννας στην Όσσα, έργο του 2024 που επικαλείται ο ΣΕΑ, έγινε βάσει εγκεκριμένης μελέτης. Αφαιρέθηκε αυθαίρετος τσιμεντένιος μανδύας και αποκαταστάθηκαν τα αρχικά ανοίγματα και παραστάδες με χρήση πλίνθων, σύμφωνα με την κεραμοπλαστική παράδοση.

 Στασίδια και στέγη: Τι απαντά η Υπηρεσία

Η Εφορεία διευκρινίζει ότι τα στασίδια του ναού ήταν σύγχρονης κατασκευής, χωρίς ιστορική ή καλλιτεχνική αξία, και απομακρύνθηκαν με πρωτοβουλία της εκκλησιαστικής επιτροπής. Όσον αφορά τη στέγη, η επέμβαση στοχεύει στην αποκατάσταση της γεωμετρικής και στατικής αρτιότητας, με διατήρηση μεγάλου μέρους της αρχικής ξυλείας και αντικατάσταση μόνο των φθαρμένων τμημάτων.

 Η «παραπλανητική» δημοσίευση στη Ναυτεμπορική

Η Εφορεία καταγγέλλει ότι η φωτογραφία που συνόδευε άρθρο της εφημερίδας «Ναυτεμπορική» δεν απεικονίζει τον ναό του Αγίου Γεωργίου, αλλά το πλήρως αποκατεστημένο μνημείο της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα στον Χορτιάτη. Η Υπηρεσία χαρακτηρίζει ως «θλιβερή» ενέργεια που αποδεικνύει την άγνοια του ΣΕΑ για την αποκατάσταση των μνημείων.

πηγή :voria.gr

Καππαδοκία: Η αποκατάσταση της ιστορικής εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο Γκιουζελόζ

 

Η αποκατάσταση της ιστορικής εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο Γκιουζελόζ, στην περιοχή Γεσιλχισάρ του Καϊσερί, αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στον τουρισμό της Καππαδοκίας. Το έργο, που υλοποιείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, τοποθετεί το μνημείο στον χάρτη των κορυφαίων προορισμών της περιοχής, με στόχο να προσελκύσει επισκέπτες από όλο τον κόσμο.

Η σημασία του Γκιουζελόζ για τους διεθνείς επισκέπτες

Το Γκιουζελόζ, γνωστό ως γενέτειρα του Αγίου Γεωργίου—κεντρικής μορφής για τις Καθολικές, Ορθόδοξες και Αγγλικανικές κοινότητες—βρίσκεται στα σύνορα της Καππαδοκίας με το Καϊσερί. Η περιοχή ξεχωρίζει για τους εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς της, τις λαξευμένες σπηλιές και τις πολυάριθμες εκκλησίες, αποτελώντας φυσικό σταθμό για ταξιδιώτες με πολιτιστικό ενδιαφέρον. Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, χτισμένη στις βραχώδεις πλαγιές, αποτελεί σημείο πνευματικής αναφοράς για πολλούς επισκέπτες, όπως μαρτυρούν οι συγκινητικές αντιδράσεις τουριστών από τη Βραζιλία που επισκέφθηκαν τον χώρο.

Αποκατάσταση με σεβασμό και προοπτική

Ο Ομέρ Τοσούν, πρόεδρος της Ένωσης Επενδυτών Τουρισμού Καππαδοκίας και επίτιμος πρόξενος της Βραζιλίας, τόνισε ότι η εκκλησία θα αποτελέσει «τόπο σεβασμού, ακόμη κι αν δεν είναι προσκυνηματικός προορισμός». Η αποκατάσταση του μνημείου ενδέχεται να αυξήσει τις διανυκτερεύσεις στην περιοχή, ενώ ήδη έχει προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον. Παράλληλα, στην ευρύτερη περιοχή του Γεσιλχισάρ, το χωριό Μπασκόι φιλοδοξεί να ενταχθεί στον τουριστικό χάρτη με τα ερειπωμένα αλλά ιστορικά ελληνικά αρχοντικά και το πέτρινο δημοτικό σχολείο του 1913, που επίσης προγραμματίζεται να αποκατασταθεί.

Η δημιουργία ενός νέου πολιτιστικού προορισμού στην Καππαδοκία ενισχύει την τουριστική ταυτότητα της περιοχής, προάγοντας τον σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά και ενισχύοντας την προβολή της Τουρκίας στο εξωτερικό.

Η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Ντιγιαρμπακίρ, Το αρχιτεκτονικό θαύμα προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες

 

Μετά από δύο χρόνια εντατικής αποκατάστασης, η ιστορική Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Ντιγιαρμπακίρ της Νοτιοανατολικής Ανατολίας άνοιξε ξανά τις πύλες της στις 10 Αυγούστου 2025, αποκαλύπτοντας ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό που έχει προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον. Ο εσωτερικός θόλος του ναού, κατασκευασμένος από τούβλα, φέρει ένα σπειροειδές μοτίβο που θυμίζει ανθρώπινο δακτυλικό αποτύπωμα, το οποίο πολλοί πιστεύουν ότι αποτελεί την προσωπική υπογραφή του αρχιτέκτονα.

Αποκατάσταση μετά τον σεισμό και αρχιτεκτονική αποκάλυψη

Η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, ηλικίας 1.800 ετών, υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τον καταστροφικό σεισμό του Φεβρουαρίου 2023 στην Καχραμανμαράς. Η αποκατάσταση πραγματοποιήθηκε υπό την εποπτεία του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, με στόχο την ενίσχυση της δομικής σταθερότητας και την ανάδειξη των αρχιτεκτονικών λεπτομερειών. Το έργο περιλάμβανε την ενίσχυση του εσωτερικού θόλου και την προσθήκη γυάλινου στέγαστρου στον εξωτερικό θόλο, επιτρέποντας την ορατότητα του εντυπωσιακού μοτίβου.

Από την ημέρα των εγκαινίων, περισσότεροι από 35.000 επισκέπτες έχουν περάσει το κατώφλι του ναού, χαρακτηρίζοντας το μνημείο ως ένα από τα πιο εντυπωσιακά δείγματα πρώιμης χριστιανικής αρχιτεκτονικής στην Ανατολία.

Η ιστορία του ναού και η πολιτιστική του πορεία

Η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου ανεγέρθηκε τον 4ο αιώνα μ.Χ. προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου, ενός από τους πιο τιμώμενους αγίους της χριστιανικής παράδοσης. Στην πορεία των αιώνων, το κτίριο απέκτησε πολλαπλές χρήσεις: λειτούργησε ως παλάτι των Σασσανιδών και αργότερα, τον 12ο αιώνα, ως μεντρεσές. Σήμερα, αποτελεί μέρος του μουσειακού συγκροτήματος İçkale και φιλοξενεί εκθέσεις τέχνης, συνδυάζοντας την πνευματικότητα του παρελθόντος με τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Πολιτιστικής Διαδρομής του Ντιγιαρμπακίρ, ο χώρος πρόκειται να φιλοξενήσει έκθεση με έργα του Πάμπλο Πικάσο.

Η αρχιτεκτονική σημασία του “δακτυλικού αποτυπώματος”

Σύμφωνα με ειδικούς, η σπειροειδής τοιχοποιία του θόλου συνδυάζει τεχνικές της βυζαντινής αρχιτεκτονικής με προϊσλαμικές μεσοποταμιακές μεθόδους, προσφέροντας τόσο ακουστική ισορροπία όσο και δομική ανθεκτικότητα. Το αποτέλεσμα είναι ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα όπου η τεχνική αρτιότητα συναντά τον συμβολισμό.

Ο προσωρινός διευθυντής του Μουσείου Ντιγιαρμπακίρ, Müjdat Gizligöl, δήλωσε ότι το μοτίβο του θόλου θεωρείται η προσωπική σφραγίδα του αρχιτέκτονα και έχει εξελιχθεί στο πιο αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό του ναού, προσελκύοντας αμείωτο ενδιαφέρον από το κοινό.

Η εμπειρία των επισκεπτών και η ζωντανή μνήμη του χώρου

Φωτογράφος από τη Μαρντίν ανέφερε ότι το μοτίβο του θόλου είναι μοναδικό και δίνει την αίσθηση ότι ο δημιουργός άφησε σκόπιμα το αποτύπωμά του. Επισκέπτρια από την Κωνσταντινούπολη περιέγραψε την εμπειρία ως συγκλονιστική, σημειώνοντας ότι η θέα του θόλου αποτελεί μια αξέχαστη στιγμή.

Η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Ντιγιαρμπακίρ, με το “δακτυλικό αποτύπωμα” στον θόλο της, δεν είναι απλώς ένα μνημείο. Είναι μια ζωντανή μαρτυρία της ιστορίας, της τέχνης και της ανθρώπινης δημιουργικότητας, που συνεχίζει να εμπνέει και να συγκινεί.

Ιχνογραφία Βυζαντινής Μονής Χορταΐτου στον Χορτιάτη

 

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την ενορία Αγίου Γεωργίου Χορτιάτη και τη Μητρόπολη Νεαπόλεως Σταυρουπόλεως διοργανώνει διήμερο εκδηλώσεων με επίκεντρο τη βυζαντινή μονή Χορταΐτου και τον σωζόμενο ναό Σωτήρος Χορτιάτη. Στόχος είναι η ανάδειξη του ιστορικού και αρχαιολογικού τοπίου μέσα στον σύγχρονο οικισμό.

Διήμερο αφιερωμένο στη βυζαντινή μονή Χορταΐτου και την τοπική παράδοση

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2025 θα πραγματοποιηθεί αρχαιολογική αφήγηση για τη βυζαντινή μονή Χορταΐτου και τον ναό Σωτήρος Χορτιάτη. Η δράση εστιάζει στην ανασύνθεση του ιστορικού τοπίου της χαμένης μονής, στην κατανόηση του σωζόμενου μνημείου και στη βιωματική εμπειρία του αρχαιολογικού χώρου που πρόσφατα διαμορφώθηκε στον οικισμό. 

Οι παρουσιάσεις θα γίνουν σε τρεις ζώνες: 10.00-12.00, 12.00-14.00 και 14.00-16.00, με δήλωση συμμετοχής στο entafou@culture.gr
.

Στις 28 Σεπτεμβρίου 2025 ακολουθεί συμμετοχική δραστηριότητα αφιερωμένη στηνπροφορική λαϊκή παράδοση του Χορτιάτη. Η δράση θα αναδείξει τοπικές αφηγήσεις που σχετίζονται με το βυζαντινό μνημείο, ενώ θα δοθεί έμφαση και στη σύγχρονη πρόσληψη του νέου αρχαιολογικού τοπίου. Η συζήτηση είναι ανοικτή στο κοινό και θα αρχίσει στις 10.30 στον ναό Σωτήρος Χορτιάτη.

Διεύθυνση: Μεταμορφώσεως 13, 57010 Χορτιάτης.