Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης το πρώτο Αισθητηριακό Δωμάτιο σε εθνικό μουσείο

Τα μουσεία και στην Ελλάδα αρχίζουν να ανοίγουν τον χώρο τους σε όλους! Σε μια εποχή που η προσβασιμότητα δεν αποτελεί απλώς στόχο αλλά αναγκαιότητα, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης κάνει ένα τολμηρό και ουσιαστικό βήμα: δημιουργεί το πρώτο Αισθητηριακό Δωμάτιο σε εθνικό μουσείο, αποδεικνύοντας ότι ο Πολιτισμός μπορεί –και πρέπει– να είναι χώρος ασφάλειας, ηρεμίας και αποδοχής για όλους.

Ένας νέος χώρος χαλάρωσης και αυτορύθμισης

Το Αισθητηριακό Δωμάτιο λειτουργεί πλέον στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, προσφέροντας υποστήριξη σε άτομα με:

• αυτισμό

• ΔΕΠΥ

• νευροαναπτυξιακές διαταραχές

• άνοια

• μετατραυματικό στρες

Ο χώρος, που παλαιότερα φιλοξενούσε περιοδικές εκθέσεις, έχει μετατραπεί σε περιβάλλον χαμηλών ερεθισμάτων, κατάλληλο για χαλάρωση και αισθητηριακή αποφόρτιση. Η παρουσίασή του έγινε στο συνέδριο «Συμπερίληψη στο Μουσείο και στην Τέχνη» στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Γιατί δημιουργήθηκε ;

Ο προϊστάμενος του Τμήματος Επικοινωνίας, Εκπαίδευσης, Ανάπτυξης και Χορηγιών, Χαράλαμπος Τσούγγαρης, εξήγησε ότι η ανάγκη για τον χώρο προέκυψε από περιστατικά αισθητηριακής υπερφόρτωσης κατά τη διάρκεια επισκέψεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Έρευνες δείχνουν ότι τέτοιοι χώροι μειώνουν το άγχος, βοηθούν στην αυτορύθμιση και ενισχύουν την αίσθηση ασφάλειας! Παρόμοιες δομές υπάρχουν σε μουσεία και δημόσιους χώρους του εξωτερικού, όμως για την Ελλάδα αποτελεί πρωτοποριακή πρωτοβουλία.

Προγράμματα συμπερίληψης και συνεργασίες

Το μουσείο έχει αναπτύξει σειρά δράσεων για άτομα με αναπηρία:

Για άτομα στο φάσμα του αυτισμού

• ειδικός οδηγός σε συνεργασία με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο

• δύο σκάμματα προσωμείωσης ανασκαφής στην αυλή

• ανασκαφές για παιδιά με αναπηρία όρασης σε συνεργασία με το ΚΕΑΤ Θεσσαλονίκης

Συνεργασίες με το MOMus

Η διευθύντρια του MOMus, Φανή Τσατσάια, παρουσίασε το πρόγραμμα Hop(e) Art, που υλοποιήθηκε στη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος». Ασθενείς και φροντιστές ήρθαν σε επαφή με την τέχνη, δημιουργώντας έργα που λειτούργησαν ως προσωπικά ενθύμια και πηγή ψυχολογικής ανακούφισης.

Δράσεις για άτομα 65+ και άτομα με απώλεια όρασης

Μέσα από σεμινάρια και εργαστήρια, οι συμμετέχοντες δημιούργησαν εικαστική έκθεση βασισμένη στις συλλογές του MOMus.

Προσβασιμότητα στα μουσεία – Ένα ευρύτερο όραμα

Η Σταυρούλα Μαυρογένη, διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης, παρουσίασε δράσεις του ΙΜΜΑ:

• «Μια πολύγλωσση ιστορία στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα» για κωφά και ακούοντα παιδιά,

• συμμετοχή στο πρότζεκτ «Σημεία Συνάντησης» της Off Stream,

• βιωματική ξενάγηση με την ομάδα Ταυτισμός, αποτελούμενη κυρίως από άτομα στο φάσμα του αυτισμού.

Εκπαιδευτικές δράσεις για ευάλωτες ομάδες

Η Εύα Φουρλίγκα από το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού παρουσίασε προγράμματα για:

• μαθητές Ρομά και παιδιά μεταναστών,

• άστεγους σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης,

• άτομα τρίτης ηλικίας μέσω εργαστηρίων βιβλιοδεσίας,

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε υπό την επιστημονική καθοδήγηση της Χριστίνας Συριοπούλου‑Δελλή.

Πηγή: https://www.businessdaily.gr/

Model Collapse: Η Μαρία Μαυροπούλου εξερευνά τη φθορά της μνήμης και την τεχνητή νοημοσύνη

  

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας θα φιλοξενεί αύριο και μεθαύριο στις 26 και 27 Αυγούστου 2025 την εικαστική έκθεση και περφόρμανς Model Collapse: Love you, bye της Μαρίας Μαυροπούλου. Μέσα από έργα, προσωπικές αφηγήσεις και εκπαιδευτικά εργαστήρια, η καλλιτέχνις διερευνά τις αντιστοιχίες μεταξύ ανθρώπινου εγκεφάλου και τεχνητής νοημοσύνης, εστιάζοντας στη διαδικασία της φθοράς και της απώλειας της μνήμης.

 Τέχνη, Άνοια και AI: Μια εικαστική προσέγγιση στη συλλογική και ατομική μνήμη

Η έκθεση Model Collapse, σε επιμέλεια της Εύας Βασλαματζή και παραγωγή της ΑΜΚΕ ΑΝΑΚΟΛΟΥΘΑ, θέτει στο επίκεντρο τη σταδιακή απώλεια των αναμνήσεων όπως εμφανίζεται σε περιπτώσεις άνοιας ή Αλτσχάιμερ, και την παραλληλίζει με το φαινόμενο model collapse στην τεχνητή νοημοσύνη — όταν τα μοντέλα ανατροφοδοτούνται με τα δικά τους δεδομένα, οδηγώντας σε σφάλματα και παραμορφώσεις.

Έπειτα από έρευνα με ασθενείς σε πρώιμα στάδια άνοιας, η Μαυροπούλου καταγράφει προσωπικές ιστορίες και αντικείμενα που συνδέονται με τη μνήμη τους, ενώ συνομιλεί με εφαρμογές AI για να σχολιάσει την απόσταση ανάμεσα στην ανθρώπινη υποκειμενικότητα και την τεχνολογική «αντικειμενικότητα» των δεδομένων.

Η έκθεση εμπλουτίζεται από τη διαλεκτική σχέση των έργων με τα αρχαιολογικά ευρήματα του μουσείου — έναν χώρο που λειτουργεί ως αποθετήριο της συλλογικής μνήμης — προσκαλώντας το κοινό να αναλογιστεί την αξία της ανθρώπινης εμπειρίας και τον ρόλο της τεχνολογίας στη διαμόρφωση της ταυτότητάς μας.

 

Εγκαίνια και εργαστήρια: Συμμετοχική εμπειρία στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν στις 26 Αυγούστου στις 19:00, ενώ τα εκπαιδευτικά εργαστήρια με τις Μαρία Μαυροπούλου και Εύα Βασλαματζή θα διεξαχθούν 26 και 27 Αυγούστου (11:00–13:00). Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Αυγούστου 2025, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία τέχνης, τεχνολογίας και στοχασμού.

Here Today : Το Χρώμα της μνήμης που σβήνει

 

Κάποιες αρρώστιες που φωνάζουν, που φαίνονται, που αφήνουν σημάδια πάνω στο δέρμα ή μέσα στο αίμα. Κι υπάρχουν κι εκείνες οι άλλες – οι αθόρυβες, οι υποχθόνιες, που τρυπώνουν στη σκέψη, στις λέξεις, στα πρόσωπα που κάποτε αναγνωρίζαμε. Η άνοια δεν ξεσπά· αποσύρεται. Δεν χτυπά· σβήνει. Παίρνει λίγα-λίγα τα τοπία της μνήμης, τα αγαπημένα ονόματα, τα πρόσωπα, τον χρόνο. Κι όμως, μέσα σ’ αυτή τη σκιά υπάρχει ακόμη φως — η στοργή, η παρουσία, μια ιστορία που επιμένει να γράφεται ακόμη και όταν ξεχνιέται.

Στην Τέχνη, πολλές φορές η σιωπή λέγεται πιο καθαρά. Και μέσα από κινηματογραφικά κάδρα, λόγια ψιθυριστά και βλέμματα που αργούν να θυμηθούν, βρίσκουμε τρόπους να κατανοήσουμε, να συμπονέσουμε, να θυμηθούμε εμείς για εκείνους που δεν μπορούν πια. Γιατί κάθε απώλεια μνήμης είναι μια πρόσκληση να θυμόμαστε περισσότερο – με αγάπη, με τρυφερότητα, με ανθρωπιά.

 της Μαρίας Αλιμπέρτη

Η ταινία Here Today (2021), σε σκηνοθεσία και πρωταγωνιστικό ρόλο του Billy Crystal, είναι μια τρυφερή δραμεντί που ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και τη συγκίνηση, με φόντο τη Νέα Υόρκη και την απρόσμενη φιλία δύο ανθρώπων που δεν θα περίμενε κανείς να συναντηθούν.

Ο Τσάρλι Μπερνζ, ένας ηλικιωμένος σεναριογράφος κωμωδιών, παλεύει σιωπηλά με τα πρώτα σημάδια άνοιας. Η ζωή του αλλάζει όταν γνωρίζει την Έμμα Πέιτζ, μια νεαρή τραγουδίστρια του δρόμου με έντονη προσωπικότητα και απρόβλεπτο χιούμορ. Η σχέση τους ξεκινά από μια παρεξήγηση — ένα γεύμα που κερδήθηκε σε φιλανθρωπική δημοπρασία — και εξελίσσεται σε μια βαθιά, ανθρώπινη σύνδεση που γεφυρώνει γενιές, πληγές και σιωπές.

Η ταινία μιλά για τη μνήμη, την απώλεια της, τη συγχώρεση και τη δύναμη της συντροφικότητας. Παρά τις αδυναμίες της σεναριακής δομής, η χημεία ανάμεσα στον Billy Crystal και την Tiffany Haddish είναι αφοπλιστική και γεμάτη ζεστασιά.

Θέματα που δε μένουν στην οθόνη 

Τα θέματα που θίγει η ταινία ξυπνούν φόβους, ευαισθησίες, αναμνήσεις. Η άνοια, με το σταδιακό ξεθώριασμα της μνήμης, δεν αγγίζει μόνο τον πάσχοντα, αλλά και τους ανθρώπους γύρω του. Είναι σαν να βλέπεις κάποιον να απομακρύνεται αργά, ενώ στέκεται ακριβώς μπροστά σου. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη σκιά, υπάρχουν και στιγμές φωτεινότητας, τρυφερότητας, κατανόησης.

Η ταινία Here Today το αποδίδει αυτό με έναν περίεργο συνδυασμό ελαφρότητας και βάρους — σαν γέλιο που κρατά τα δάκρυα λίγο πιο πίσω. Και μέσα από την απροσδόκητη φιλία των δύο πρωταγωνιστών, αναδεικνύει το πόσο πολύτιμο είναι να είσαι παρών, ουσιαστικά, όταν ο άλλος αρχίζει να χάνεται.

Η άνοια δεν είναι πια μια σπάνια ή μακρινή λέξη — είναι η σιωπηλή επιδημία του 21ου αιώνα. Δεν κάνει θόρυβο, δεν προκαλεί πανικό, αλλά σβήνει αργά και ανελέητα τα ίχνη της ταυτότηΗ άνοια δεν είναι πια μια σπάνια ή μακρινή λέξη — είναι η σιωπηλή επιδημία του 21ου αιώνα. Δεν κάνει θόρυβο, δεν προκαλεί πανικό, αλλά σβήνει αργά και ανελέητα τα ίχνη της ταυτότητας. τας.