«Ερευνώντας στο αρχαίο Δίον ΙΙΙ» – Η Πανεπιστημιακή Ανασκαφή παρουσιάζει νέα ευρήματα και πορεία έρευνας

Το αρχαίο Δίον βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της επιστημονικής κοινότητας, καθώς η Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Δίου διοργανώνει την τρίτη επιστημονική ημερίδα «Ερευνώντας στο αρχαίο Δίον ΙΙΙ». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026, στις 10:00, στο Κέντρο Μεσογειακών Ψηφιδωτών στο Δίον Πιερίας, παρουσιάζοντας τα νεότερα δεδομένα της συστηματικής αρχαιολογικής έρευνας.

Πενήντα χρόνια συστηματικής έρευνας

Η Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Δίου αποτελεί το ερευνητικό πλαίσιο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για τη μελέτη του αρχαιολογικού χώρου του Δίου. Άρχισε το 1970 υπό τον καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή, θέτοντας τις βάσεις για την αποκάλυψη και ανάδειξη των μνημείων της αρχαίας πόλης στους πρόποδες του Ολύμπου.

Σήμερα, η ανασκαφή λειτουργεί ως οργανωμένος φορέας έρευνας, σε συνεργασία με τον Δήμο Δίου‑Ολύμπου, την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας και τον Οργανισμό Φεστιβάλ Ολύμπου.

Διοίκηση και επιστημονική ομάδα

Διευθύντρια της Πανεπιστημιακής Ανασκαφής Δίου είναι η Ελένη Παπαγιάννη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. Η ερευνητική ομάδα πλαισιώνεται από εξειδικευμένο προσωπικό Κορίνα Βαστέλη και Μαρία Ιατρού (ΕΔΙΠ),Κυριάκος Φραγκούλης, Δρ. Βυζαντινής Αρχαιολογίας, υπεύθυνος κεραμικής,Ιωάννα Βασιλειάδου, Δρ. Αρχαιολογίας, ειδική στη μελέτη φυσικού περιβάλλοντος και διατροφικών συνηθειών.

Εκπαιδευτικός ρόλος και συμμετοχή φοιτητών

Η ανασκαφή λειτουργεί ως πεδίο πρακτικής άσκησης για προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. Κάθε καλοκαίρι, περισσότεροι από 20 φοιτητές συμμετέχουν στην έρευνα πεδίου, αποκτώντας εμπειρία στην ανασκαφική διαδικασία, την ταξινόμηση υλικού και την καταγραφή κεραμικής στα αρχαιολογικά εργαστήρια.

Διάχυση γνώσης και επιστημονικές δράσεις

Η Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Δίου διοργανώνει επιμορφωτικές ημερίδες που παρουσιάζουν αδημοσίευτα ευρήματα, νέες μελέτες και θεματικές ενότητες όπως:

• η ανασκαφή και το αρχαιολογικό υλικό,
• η τύχη των αρχαιοτήτων στη βυζαντινή και νεότερη εποχή,
• το φυσικό περιβάλλον, η αγροτική δραστηριότητα και οι διατροφικές συνήθειες,
• το εμπόριο και η καθημερινή ζωή στα υστερορωμαϊκά και πρωτοβυζαντινά χρόνια.

Οι ημερίδες «Ερευνώντας στο αρχαίο Δίον» ενισχύουν τη σύνδεση της ακαδημαϊκής έρευνας με την τοπική κοινωνία.

Υποδομές και αρχαιολογικά εργαστήρια

Η ανασκαφή διαθέτει οργανωμένα εργαστήρια εντός του αρχαιολογικού χώρου, όπου πραγματοποιείται η επεξεργασία των ευρημάτων. Η προσεκτική καταγραφή, ταξινόμηση και τεκμηρίωση αποτελούν βασικό μέρος της επιστημονικής διαδικασίας, διασφαλίζοντας τη συνέχεια ενός έργου που μετρά ήδη πέντε δεκαετίες.

Η σημασία του έργου

Η συστηματική έρευνα στο Δίον συνεχίζει να αποκαλύπτει νέα στοιχεία για την οργάνωση, την οικονομία και την καθημερινότητα της αρχαίας πόλης. Η παρακαταθήκη του Δημήτρη Παντερμαλή παραμένει ζωντανή, καθοδηγώντας τις επόμενες γενιές ερευνητών και ενισχύοντας τη θέση του Δίου ως ενός από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Μακεδονίας.

Παρουσίαση της νέας αρχαιολογικής έρευνας στον Σκιαθά Αγιοκάμπου

 Η παρουσίαση της νέας ανασκαφικής περιόδου στον Σκιαθά Αγιοκάμπου αναδεικνύει την εξέλιξη ενός από τα σημαντικότερα ερευνητικά προγράμματα της Θεσσαλίας, που επαναφέρει στο προσκήνιο την αρχαία Μελίβοια, την ιστορική πόλη των παραλίων του Κισσάβου.Τη Δευτέρα 24 Αυγούστου, στις 9.00 μ.μ., στο Δημοτικό Θέατρο στα Πλατάνια Βελίκας, θα παρουσιαστεί στο κοινό η νέα φάση της αρχαιολογικής έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη στον Σκιαθά Αγιοκάμπου. Η εκδήλωση απευθύνεται στους κατοίκους και στους επισκέπτες της περιοχής, προσφέροντας μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα.

Το πενταετές πρόγραμμα συνεργασίας

Η έρευνα εντάσσεται στο πενταετές πρόγραμμα συνεργασίας μεταξύ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας, το οποίο ξεκίνησε το 2025 και συνεχίζεται έως τα μέσα Σεπτεμβρίου.

Συμμετέχει πολυμελής ομάδα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, υπό την επιστημονική ευθύνη των:

• Παναγιώτη Τσέλεκα, Αναπληρωτή Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ
• Σταυρούλας Σδρόλια, επίτιμης Εφόρου Αρχαιοτήτων
• Ιωάννας Βασιλειάδου, ΕΔΙΠ Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ
• Νεκταρίας Αλεξίου, αρχαιολόγου της ΕΦΑ Λάρισας

Η αρχαία πόλη στον Σκιαθά – τα νεότερα ευρήματα

Ο κ. Τσέλεκας θα παρουσιάσει τους βασικούς στόχους του προγράμματος, που αφορούν τη συστηματική διερεύνηση της αρχαίας πόλης η οποία εντοπίστηκε πριν από 35 χρόνια από τον αείμνηστο Έφορο Αρχαιοτήτων Αθανάσιο Τζιαφάλια.

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, η θέση ταυτίζεται με την αρχαία Μελίβοια, τη σημαντικότερη πόλη των παραλίων του Κισσάβου.

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν νέα οικοδομικά κατάλοιπα, κινητές αρχαιότητες και στοιχεία που εμπλουτίζουν το ήδη πλούσιο υλικό των Μουσείων Λάρισας και Βόλου.

Υποστήριξη και συνεργασίες

Η αρχαιολογική αποστολή φιλοξενείται από τον Δήμο Αγιάς και υποστηρίζεται από τη ΔΕΥΑ Αγιάς και χορηγούς Τεχνικό Γραφείο Γ. Περδίκη & Κ. Καφανέλη, Trekking Hellas Ανατολική Θεσσαλία (Ν. Ντάγκας), καφέ‑μπαρ Όστρια και Stella by the Sea, Οικονομική ενίσχυση παρέχεται από τον ΕΛΚΕ του ΑΠΘ.

Η φετινή παρουσίαση συνδιοργανώνεται από τους φορείς Δήμο Αγιάς, ΕΦΑ Λάρισας, Πολιτιστικό Σύλλογο Μελιβοίας «Ο Όμηρος», Πολιτιστικό Σύλλογο Βελίκας «Ο Φιλοκτήτης» καθώς και Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Σκήτης.

Έκθεση Ο μύθος της Γαλάτειας στον βυζαντινό Πύργο Γαλάτιστας από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής

 

 Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους παρουσιάζει στον βυζαντινό Πύργο της Γαλάτιστας την έκθεση Ο μύθος της Γαλάτειας, με έργα φοιτητών και καθηγητών του 5ου Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ. Η έκθεση εγκαινιάζεται την Παρασκευή 15 Μαΐου στις 19:00 και θα διαρκέσει έως τις 15 Ιουνίου 2026, αναδεικνύοντας τον τοπικό θρύλο μέσα από σύγχρονες εικαστικές προσεγγίσεις.

Η έκθεση και το ιστορικό μνημείο

Η έκθεση αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα του επιβλητικού βυζαντινού Πύργου της Γαλάτιστας, ενός μνημείου που συνδέεται άμεσα με τον τοπικό θρύλο της Γαλάτειας. Στους χώρους του παρουσιάζονται ζωγραφικά έργα σε καμβά και χαρτί, γλυπτά, φωτογραφίες, βίντεο προβολές, κατασκευές και περφόρμανς, δημιουργημένα ειδικά για την έκθεση. Τα έργα αξιοποιούν διαφορετικές τεχνοτροπίες και σύγχρονες εικαστικές γλώσσες, προβάλλοντας κοινωνικά ζητήματα που συνομιλούν με το παρελθόν και τη σημερινή πραγματικότητα.

Ο θρύλος της Γαλάτειας ως αφετηρία

Σύμφωνα με τον τοπικό μύθο, στη θέση της σημερινής Γαλάτιστας υπήρχε πυκνό δάσος και μέσα σε αυτό ο Πύργος όπου ζούσε η Γαλάτεια, απομονωμένη και εγκλωβισμένη σε μια πολυτελή φυλακή. Η μοίρα της σφραγίστηκε όταν το κουβάρι της κύλησε ως τα Βασιλικά, οδηγώντας πειρατές στον Πύργο, οι οποίοι τη δολοφόνησαν. Ο θρύλος αυτός γίνεται αφορμή για μια σύγχρονη καλλιτεχνική ανάγνωση που συνδέει το παρελθόν με τις ιστορίες πολλών γυναικών σήμερα.

Σύγχρονες εικαστικές προσεγγίσεις

Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες αξιοποιούν ετερόκλητα υλικά και τεχνικές, δημιουργώντας πολυμορφικές συνθέσεις που αντανακλούν τις αντιθέσεις και τη δυναμική της εποχής μας. Τα έργα λειτουργούν ως σύμβολα αναζήτησης και περιπλάνησης, μετατρέποντας την ύλη σε πεδίο σκέψης όπου ο θρύλος επαναπροσδιορίζεται και αποκτά νέα μνήμη. Η έκθεση αναδεικνύει τη διαχρονικότητα των μύθων και τη δυνατότητά τους να φωτίζουν σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες.

Συμμετέχοντες

Διδάσκοντες Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ  

Λάμπρος Ψυρράκης

Στέλιος Ντεξής

Αλίκη Μαρτζοπούλου

Μαρία Βοζαλή

Σταύρος Παναγιωτάκης

Ράνια Εμμανουηλίδου

Φοιτήτριες και φοιτητές  

(όλα τα ονόματα όπως παρατίθενται στο κείμενο)

Πληροφορίες λειτουργίας

Η έκθεση λειτουργεί καθημερινά 08:30–15:30, εκτός Τρίτης.

Πληροφορίες: efachagor@culture.gr, τηλ. 2310-285163.

Κύκλος διαλέξεων της Φιλοσοφικής Ακαδημίας στο Τελλόγλειο Ίδρυμα

 

Το Κέντρο Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας σε συνεργασία με το εργαστήριο της Φιλοσοφικής Έρευνας πάνω στο Φαντασιακό του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Ερευνητικό Κέντρο Βιοπολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου εγκαινιάζουν το 2023 τον νέο κύκλο διαλέξεων της Φιλοσοφικής Ακαδημίας, στο Τελλόγλειο Ίδρυμα.

 

Σημαντικοί πνευματικοί άνθρωποι-φιλόσοφοι, επιστήμονες, καλλιτέχνες- ανοίγουν τη σκέψη τους στο κοινό της Θεσσαλονίκης και συζητούν μαζί του τα προβλήματα της ύπαρξης , της κοινωνίας και της δημιουργίας στο πλαίσιο ενός τεχνολογημένου κόσμου όπου η ειρήνη συνεχίζει να είναι το πρώτο ζητούμενο. Τη στιγμή που η ελευθερία του ανθρώπου δοκιμάζεται από την κυριαρχία των λίγων και την αδράνεια των πολλών, η ακαδημαϊκή κοινότητα προσκαλεί σε έναν ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα στον βαθύτερο εαυτό μας και την εξωτερική μας πράξη. Συντονίζει ο Παναγιώτης Δόικος, Αναπληρωτής καθηγητής της Φιλοσοφίας του Α.Π.Θ.                                                                 

 

Το πρόγραμμα των διαλέξεων αναλυτικά έχει ως εξής :

 

1η Διάλεξη: Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου 2023, στις 19:00

Ομιλητής: Παναγιώτης Δόικος, Αναπληρωτής Καθηγητής της Φιλοσοφίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Θέμα ομιλίας: «Ο Henry Corbin και η οραματική φαντασία»

 

2η Διάλεξη: Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου 2023, στις 19:00

Ομιλητής: Δημήτρης Λαμπρέλλης, Καθηγητής της Φιλοσοφίας (Πάντειο Πανεπιστήμιο) Διευθυντής του «Ερευνητικού Κέντρου Βιοπολιτικής» του Παντείου Πανεπιστημίου

Θέμα ομιλίας : «Ανα-θεωρώντας τη σχέση ανθρώπου-Φύσης /Κόσμου. Από τον Εμπεδοκλή στον Παπαδιαμάντη»

 

3η Διάλεξη: 8 Μαρτίου 2023, στις 19:00

Ομιλητής: Γιώργος Κοντογιώργης Ομότιμος Καθηγητής των Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου

Θέμα ομιλίας: «Το ζήτημα της κοινωνικής βιολογίας και ο κοσμοσυστημικός χρόνος»

 

4η Διάλεξη: Τετάρτη 22 Μαρτίου 2023, στις 19:00

Ομιλητής: Δημήτρης Μπρούχος, Ποιητής

Θέμα ομιλίας: «Διαχείριση εαυτού και αναθρώσκουσες λέξεις - Η περιπέτεια της γραφής...»

 

5η Διάλεξη: Τετάρτη 5 Απριλίου 2023, στις 19:00

Ομιλητής: π. Νικόλαος Λουδοβίκος, Καθηγητής Δογματικής και Φιλοσοφίας στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία

Θέμα ομιλίας: «Θάνατος και Ανάσταση της Στοχαστικής Φαντασίας στον Γρηγόριο Παλαμά»

 

6η Διάλεξη: Τετάρτη 26 Απριλίου 2023, στις 19:00

Ομιλητής: Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου Ομότιμος Καθηγητής τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου

Θέμα ομιλίας: «Όροι , έννοιες και πανουργία του λόγου»

 

7η Διάλεξη: Τετάρτη 3 Μαΐου 2023, στις 19:00

Ομιλητής: Θεοδόσης Πελεγρίνης, Ομότιμος Καθηγητής της Φιλοσοφίας (ΕΚΠΑ)

Θέμα ομιλίας : «Πλάτων» (μια Δραματοποιημένη Διάλεξη)

Ο Ερωτόκριτος επίκαιρος και το 2015! Διεθνές Συνέδριο από το ΑΠΘ

 

 

Όταν  ύμνος  στον έρωτα συναντά το παίνεμα στην παληκαριά  η ποίηση αγγίζει την  ψυχή.  Ο Βιτσέντζος Κορνάρος  εμπνεύστηκε από τη λαϊκή, τη δημοτική ποίηση, αναδεικνύοντας όλο το ανθρωπιστικό κλίμα της Αναγέννησης. Η ηρωική αντίληψη για την ζωή συγκινεί μέχρι και σήμερα.

Ο Ερωτόκριτος και η Αρετούσα ανήχθησαν σε σύμβολα στην σφαίρα της λαϊκής φαντασίας και του μύθου (παροιμίες, λιανοτράγουδα, παραδόσεις) συνδέθηκαν με την μεγάλη αγάπη και ενέπνευσαν κάθε είδους Τέχνη. Μέσα από την αφήγηση του  ο λαός εκφράζει την θλίψη και καημός του έρωτα, καημός των ταπεινών ανθρώπων ή ο καημός της σκλαβιάς και της Ρωμιοσύνης
Όταν ο Ερωτόκριτος τολμά να ζητήσει σε γάμο την κόρη του βασιλιά  ο ποιητής μιλά για την διεκδίκηση  της  ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνη, της τιμής, για μια κοινωνική επανάσταση χωρίς πολεμικά όπλα, αλλά με την αγάπη.

Ο Τομέας Μεσαιωνικών και Νέων Ελληνικών Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας του

Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διοργανώνει Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «O Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου: ερευνητικές προτάσεις και προοπτικές», αφιερωμένο στην Κομνηνή Δ. Πηδώνια.

 

Το συνέδριο θα διεξαχθεί στις 28 και 29 Μαίου, στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ.

 

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

 Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής για την χορήγηση Βεβαιώσεων Συμμετοχής

Η εκδήλωση θα μεταδίδεται ζωντανά μέσω live streaming στο σύνδεσμο: https://www.auth.gr/video/18809

 

Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

 

Πέμπτη 28 Μαΐου 2015 Πρώτη συνεδρία Προεδρεύει: Λίζυ Τσιριμώκου

18:00-18:30 Χαιρετισμοί – Έναρξη, Σωτηρία Σταυρακοπούλου, «Τιμή στην Κομνηνή Δ. Πηδώνια»  

18:30-18:50 Γιώργος Κεχαγιόγλου, «Νεότερες φιλολογικές εκδόσεις του Ερωτόκριτου: αποτιμήσεις και προτάσεις»

18:50-19:10 Wim F. Bakker – Ντία Φιλιππίδου, «Νέες εξελίξεις στην υφολογική ανάλυση του Ερωτόκριτου»

19:10-19:30 Alfred Vincent, «Η Κρήτη και ο Κρητικός στον Ερωτόκριτο»

19:30-19:45 Συζήτηση

20:00-21:00 «Σγουραφιστή σ' όλο το νουν έχω τη στόρησή σου»: Θεατρικός μονόλογος από την Άσπα Κυρίμη. Μουσική επένδυση: Αθηνά Καψετάκη 

Παρασκευή 29 Μαΐου 2015 

Δεύτερη συνεδρία Προεδρεύει: Ντία Φιλιππίδου

09:30-09:50 Κομνηνή Δ. Πηδώνια, «Παρατηρήσεις στο κείμενο του Ερωτόκριτου»  

09:50-10:10  Παναγιώτης Κουρνιάκος, «Το ρητορικό υπόβαθρο του Ερωτόκριτου»

10:10-10:30 David W. Holton, «Το επίθετο στον Ερωτόκριτο»

10:30-10:50 Σωτηρία Σταυρακοπούλου, «Κλητικές προσφωνήσεις στον Ερωτόκριτο»

10:50-11:10 Συζήτηση 

11:10-11:45 Διάλειμμα - καφές
Τρίτη συνεδρία Προεδρεύει: David W. Holton

11:45-12:05 Γιώργος Ποιμενίδης, «Εγώ δε θέλω και δειλιώ να σασε πω με γράμμα: ανίχνευση της αφηγηματικής εξοικονόμησης στον Ερωτόκριτο»

12:05-12:25 Μαρία Αποστολίδου, «Τα χρώματα στον Ερωτόκριτο»

12:25-12:45 Τάσος Α. Καπλάνης, «Ο εικαστικός Ερωτόκριτος: από το Θεόφιλο στα κόμικς»

12:45-13:00 Συζήτηση

13:15-14:00 Ξενάγηση στην εικαστική έκθεση «Μόνον εσέ, Ρωτόκριτε» που θα φιλοξενείται στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. από 29/04 έως 15/06/2015

 

14:00-18:00 Γεύμα - Μεσημεριανή ανάπαυση
Τέταρτη συνεδρία Προεδρεύει: Μαίρη Μικέ

18:00-18:20 Κώστας Γιαβής, «Ερωτόκριτος και Arethousa»

18:20-18:40 Τίνα Λεντάρη, «Ερωτόκριτος και Θησηίδα. Προς μία επανεξέταση»

18:40-19:00 Μιχαήλ Πασχάλης, «Μυθοπλασία και ιστορία στον Ερωτόκριτο»

19:00-19:20 Γιώργος Καλλίνης, «Η εικόνα μιας χαμένης αυτοκρατορίας ή το Βυζάντιο στον Ερωτόκριτο»

19:20-19:40 Συζήτηση

19:40-20:00 Καταληκτικά σχόλια - Κλείσιμο συνεδρίου