Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αίγυπτος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αίγυπτος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026

Αίγυπτος: Ανακαλύφθηκε ρωμαϊκή πυραμιδοειδής ταφή με ελληνικά ταφικά κείμενα στη






Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη έρχεται από τη νεκρόπολη Bir el‑Shaghala στη Δαχλέα της Αιγύπτου, που εντοπίστηκε πυραμιδοειδής τάφος της Ρωμαϊκής περιόδου, διακοσμημένος με σπάνιες παραστάσεις από το Βιβλίο του Άμντουατ και μια εκτενή ελληνική ταφική επιγραφή. Το εύρημα φωτίζει τον πολιτισμικό πλούτο και τις ταφικές πρακτικές της όασης κατά την ύστερη αρχαιότητα.


Πυραμιδοειδής ταφή για ένα ζευγάρι της Ρωμαϊκής εποχής

Η ανακοίνωση έγινε από το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου. Η αποστολή του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων εντόπισε έναν τάφο από ωμοπλίνθους, με πυραμιδοειδή υπερκατασκευή, που προοριζόταν για την ταφή ενός άνδρα και της συζύγου του.


Η είσοδος του τάφου, κατασκευασμένη από ψαμμίτη και προσβάσιμη μέσω δεκατεσσάρων σκαλοπατιών, φέρει ιερογλυφικές επιγραφές με ταφικές φόρμουλες και προστατευτικές επικλήσεις. Στο ανώτερο τμήμα διακρίνεται φτερωτός ηλιακός δίσκος με κόμπρα, καθώς και διακοσμητικό στοιχείο σε μορφή δεσμίδας καλαμιών.


Σπάνια παράσταση από το Βιβλίο του Άμντουατ

Στο υπέρθυρο της εισόδου αποκαλύφθηκε μια μοναδική παράσταση: η «έβδομη ώρα» από το Βιβλίο του Άμντουατ, ένα από τα σημαντικότερα αιγυπτιακά κείμενα για το ταξίδι του νεκρού στον Κάτω Κόσμο. Η σκηνή πλαισιώνεται από επιγραφές και απεικονίσεις που σχετίζονται με τους ιδιοκτήτες του τάφου. Η είσοδος ήταν σφραγισμένη με λίθινη πλάκα που έφερε μορφή του Όσιρι, περιβαλλόμενη από προστατευτικές φόρμουλες.


Διάταξη του τάφου και ευρήματα

Ο διάδρομος οδηγεί σε εγκάρσιο θάλαμο από ωμοπλίνθους με θολωτή οροφή, από τον οποίο ανοίγουν δύο ταφικοί θάλαμοι στη δεξιά πλευρά. Πάνω από το σύνολο υψώνεται η πυραμιδοειδής κατασκευή.


Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης:


  • τραπέζι προσφορών από ψαμμίτη,
  • λεκάνη καθαρμών από το ίδιο υλικό,
  • κεραμικά αγγεία,
  • χάλκινο νόμισμα με την προτομή του Κωνσταντίνου.


Ξεχωρίζει μια ορθογώνια ταφική στήλη ενσωματωμένη στον νότιο τοίχο της πυραμίδας. Στο αέτωμα δεσπόζει ανάγλυφος ηλιακός δίσκος, ενώ το κείμενο –γραμμένο με κόκκινη μελάνη– αποτελεί ελληνική ταφική ελεγεία 19 στίχων για έναν άνδρα ονόματι «Πεσίκτης», πιθανότατα δικαστή. Η επιγραφή χρονολογείται μεταξύ τέλους 3ου και αρχών 4ου αιώνα μ.Χ., προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για τη λογοτεχνική και κοινωνική ζωή της όασης στη Ρωμαϊκή περίοδο.


Ενδείξεις μεταγενέστερης χρήσης και ιστορικό πλαίσιο

Σύμφωνα με το Ανώτατο Συμβούλιο Αρχαιοτήτων, η αρχιτεκτονική του τάφου και τα κείμενα αποκαλύπτουν στοιχεία για τις ταφικές πρακτικές και τις θρησκευτικές αντιλήψεις της Δαχλέας στη Ρωμαϊκή εποχή. Στο άνω τμήμα εντοπίστηκε μεταγενέστερο παρεκκλήσι από ωμοπλίνθους, καθώς και ταφικό ιερό με τέσσερις τετράγωνους κίονες.


Η Bir el‑Shaghala αποτελεί σημαντικό αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας πόλης Μόθις (σημερινή Mut), πρωτεύουσας της όασης κατά την Πτολεμαϊκή και Ρωμαϊκή περίοδο. Οι ανασκαφές που ξεκίνησαν το 2002 έχουν αποκαλύψει ποικιλία τάφων με διαφορετικές αρχιτεκτονικές μορφές.







Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026

Ανακαλύφθηκε σπάνιο χειρόγραφο της Οδύσσειας του 3ου–4ου αιώνα στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ουτρέχτης

 




Ένα πολύτιμο εύρημα που φωτίζει την ιστορία της ομηρικής παράδοσης,  ένα κρυμμένο θησαυρό στη συλλογή της Ουτρέχτης...Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο περγαμηνό απόσπασμα της Οδύσσειας, χρονολογούμενο στον 3ο ή 4ο αιώνα μ.Χ., εντοπίστηκε στις ειδικές συλλογές του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης στην Ολλανδία. Το εύρημα, που φέρει τον κωδικό Utrecht Gr. Ms. B6.39a, αποτελεί ένα από τα περίπου 30 γνωστά παγκοσμίως τόσο πρώιμα χειρόγραφα της ομηρικής επικής ποίησης. Η ανακάλυψη έγινε από τον ερευνητή Mark de Kreij του Πανεπιστημίου Radboud, στο πλαίσιο προγράμματος μελέτης και δημοσίευσης αρχαίων χειρογράφων της συλλογής.


Η ιστορία του χειρογράφου – Από την Αίγυπτο στη σύγχρονη έρευνα

Το απόσπασμα εισήλθε στη συλλογή της Ουτρέχτης στα μέσα του 20ού αιώνα, όταν το πανεπιστήμιο απέκτησε χειρόγραφα από τους κληρονόμους του Γερμανού μελετητή Carl Schmidt. Αρχικά θεωρήθηκε ότι πρόκειται για ανώνυμο έγγραφο του 7ου αιώνα, λόγω της φθοράς, του αποχρωματισμού και της εξαιρετικά μικρής, τακτικής γραφής. Η προσεκτική εξέταση αποκάλυψε λέξεις που παραπέμπουν στα ομηρικά έπη, οδηγώντας στη σωστή ταυτοποίηση.


Το χειρόγραφο είναι γραμμένο και στις δύο πλευρές, γεγονός που υποδεικνύει ότι ανήκε σε φορητό αλλά πλήρες κώδικα της Οδύσσειας — περίπου στο μέγεθος ενός σύγχρονου e‑reader. Σύμφωνα με το πανεπιστήμιο, πιθανότατα ανήκε σε αναγνώστη της ομηρικής ποίησης που ζούσε στην Όαση του Φαγιούμ στην Αίγυπτο γύρω στο 300 μ.Χ.


Το περιεχόμενο – Η οργή του Ήλιου και η καταστροφή του πληρώματος

Το απόσπασμα περιλαμβάνει στίχους από το Βιβλίο 12 της Οδύσσειας, που ο θεός Ήλιος ανακαλύπτει ότι οι σύντροφοι του Οδυσσέα έφαγαν τα ιερά του βόδια, παρά την απαγόρευση του ήρωα. Το επεισόδιο οδηγεί στην έκκληση του Ήλιου προς τον Δία για εκδίκηση και στην καταστροφική καταιγίδα που βυθίζει το πλοίο του Οδυσσέα, αφήνοντάς τον μοναδικό επιζώντα. Το σημείο αυτό αποτελεί κομβική στιγμή της αφήγησης, στο τέλος της μεγάλης διήγησης του Οδυσσέα στους Φαίακες (Βιβλία 9–12), λίγο πριν από την επιστροφή του στην Ιθάκη.


Σημασία της ανακάλυψης – Ένα σπάνιο τεκμήριο της ομηρικής παράδοσης

Το εύρημα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για:

– την πρώιμη μετάδοση της ομηρικής ποίησης,

– την εξέλιξη της γραφής και της βιβλιοπαραγωγής στην ύστερη αρχαιότητα,

– την αναγνωστική κουλτούρα της ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου.


Το χειρόγραφο θα δημοσιευθεί σύντομα στον τόμο Hieratic, Demotic, Greek, and Coptic Texts in the Utrecht University Collection (P.Utr.), εμπλουτίζοντας τη διεθνή βιβλιογραφία για τα αρχαία ελληνικά κείμενα.


ΠΗΓΗ: https://www.finestresullarte.info/

Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

Αίγυπτος: Τρεις νέοι τάφοι και δεκάδες ευρήματα αποκαλύπτονται στη Όαση Μπαχαρίγια

   







Μια νέα ανασκαφική περίοδος στην Όαση Μπαχαρίγια της Αιγύπτου έφερε στο φως τρεις τάφους διαφορετικών εποχών και μια εντυπωσιακή συλλογή αρχαιολογικών ευρημάτων. Η ανακάλυψη, που πραγματοποιήθηκε στο σημείο Sheikh Subi, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση της ιστορίας της περιοχής και των ταφικών πρακτικών που αναπτύχθηκαν εκεί κατά την Ύστερη Περίοδο και τη Ρωμαϊκή εποχή.


Σημαντικές ανακαλύψεις στο Sheikh Subi 


Η ανασκαφή διεξάγεται υπό τον Sabri Farag, Γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων της Όασης Μπαχαρίγια, και έχει ήδη λάβει θερμή υποδοχή από τον Υπουργό Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Sherif Fathy, ο οποίος τόνισε τη συμβολή των αιγυπτιακών και διεθνών αποστολών στην αποκάλυψη νέων στοιχείων για την περιοχή.Ο Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, Hisham El‑Leithy, ανακοίνωσε ότι εντοπίστηκαν τρεις τάφοι, με διαφορετική αρχιτεκτονική και χρονολόγηση:


Ο πρώτος τάφος – Οικογενειακός, λαξευμένος σε ψαμμίτη

Ο Mohamed Abdel‑Badi, επικεφαλής του Τομέα Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων, περιέγραψε λεπτομερώς τη δομή του:


Τετράγωνος κάθετος άξονας βάθους περίπου 3 μέτρων.


Δύο ταφικοί θάλαμοι στη βάση.


Στον δυτικό θάλαμο βρέθηκε ασβεστολιθική σαρκοφάγος με μούμια τυλιγμένη σε λινές ταινίες, τοποθετημένη σε ειδική κόγχη στο δάπεδο.


Στον βόρειο θάλαμο εντοπίστηκαν τέσσερις σαρκοφάγοι, επίσης με μούμιες.


Η συνολική παρουσία πέντε ταφών ενισχύει την άποψη ότι πρόκειται για οικογενειακό τάφο της Ύστερης Περιόδου.


 Ο δεύτερος τάφος – Ρωμαϊκός, αχρησιμοποίητος

Αποτελείται από: Μικρό κάθετο άξονα, σκάλα τριών σκαλοπατιών, ταφικό θάλαμο χωρίς διακόσμηση.Τα αρχιτεκτονικά στοιχεία και η απουσία ταφών δείχνουν ότι ο τάφος δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ.


Ο τρίτος τάφος – Σύνθετη ρωμαϊκή κατασκευή

Περιλαμβάνει: Ορθογώνιο άξονα, μικρό ανοιχτό θάλαμο για τελετουργική προετοιμασία της μούμιας,σύο πλευρικούς θαλάμους:


  • Στον νότιο βρέθηκαν θραύσματα πήλινης σαρκοφάγου.
  • Στον ανατολικό εντοπίστηκε ασβεστολιθική σαρκοφάγος με ελλείποντα τμήματα.


Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τέσσερις μικρές είσοδοι γύρω από τον άξονα. Στην ανατολική είσοδο βρέθηκε πλευρική ταφή με κυλινδρική πήλινη σαρκοφάγο, της οποίας το καπάκι φέρει ανάγλυφο ανθρώπινο πρόσωπο — ένα σπάνιο εύρημα που φωτίζει τις ταφικές παραδόσεις της εποχής.


Πλούσια συλλογή ευρημάτων

Ο Qutb Fawzi, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης Αρχαιοτήτων Καΐρου και Γκίζας, ανακοίνωσε την ανεύρεση:


  • Κεραμικών αγγείων, φιαλών και πιάτων
  • Λιθίνων και ψαμμιτικών αναθηματικών πλακιδίων
  • Πήλινων ειδωλίων, μεταξύ των οποίων μητρικές μορφές και ζωόμορφα ειδώλια


Τα ευρήματα προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τις τελετουργικές και ταφικές πρακτικές της περιοχής.


Ιστορικό πλαίσιο

Το Sheikh Subi περιλαμβάνει τη νεκρόπολη των ηγεμόνων και ιερέων της Όασης Μπαχαρίγια κατά την Ύστερη Περίοδο. Στην περιοχή βρίσκεται και ο Ναός του Bawiti, που χτίστηκε στη 26η Δυναστεία από τον τοπικό κυβερνήτη Djed Khonsu‑Iuf‑Ankh προς τιμήν του βασιλιά Άμασι Β΄.


Οι νέες ανακαλύψεις ενισχύουν την κατανόηση της ιστορίας της όασης και των κοινοτήτων που την κατοίκησαν, προσφέροντας νέα στοιχεία για την εξέλιξη των ταφικών πρακτικών και της κοινωνικής δομής της περιοχής.




Τρίτη 24 Μαρτίου 2026

Πως ήταν να είσαι καταραμένος στην Αρχαία Ελλάδα και στην Μεσοποταμία; Έκθεση στο Μουσείο Τέχνης του Τολέδο

 

Μικροσκοπικό φέρετρο με μορφή κατάρας.
 Αρχαία Ελλάδα, 4ος αιώνας π.Χ. Μόλυβδος, 11,5 × 5,5 × 3,5 εκ.
 Μουσεία Καλών Τεχνών και Ιστορίας Βρυξελλών, A.2958.
Φωτογραφία: Image Studio, Royal Museums of Art and History, Brussels.


Για χιλιετίες, οι άνθρωποι στη Μεσοποταμία, την Αίγυπτο, την Ελλάδα και τη Ρώμη στρέφονταν στη μαγεία για προστασία, για θεραπεία, για να καταραστούν τους εχθρούς τους ή για να ζητήσουν εύνοια από δυνάμεις πέρα από τον ανθρώπινο κόσμο. Η αρχαία μαγεία ήταν υφασμένη στην καθημερινή ζωή και στις τελετουργικές πρακτικές — άλλοτε αποδεκτή και άλλοτε φοβιστική. Η έκθεση Cursed! προσκαλεί τους επισκέπτες να μπουν σε έναν συναρπαστικό κόσμο ξορκιών, φυλαχτών και προστατευτικών μορφών που χρονολογούνται από το 2000 π.Χ. έως το 300 μ.Χ.

Φυλαχτό με τον δαίμονα Παζούζου.
Νεοασσυριακή περίοδος, 681–627 π.Χ. Χαλκηδόνιος λίθος.
(Φωτογραφία: Ιδιωτική συλλογή, Ηνωμένο Βασίλειο.)


Ξεχωριστά εκθέματα

Η έκθεση φέρνει στο Τολέδο εξαιρετικά έργα από ποικίλα υλικά, όπως περίτεχνα σκαλισμένες ελεφαντοστέινες ράβδους, λαμπερά πολύτιμα πετράδια, σπάνια μαγικά πάπυρα και μολύβδινες κατάδεσμους από το Λούβρο, το Βρετανικό Μουσείο, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης και άλλους θεσμούς. Αυτά τα αντικείμενα αποκαλύπτουν μια κοινή ανθρώπινη επιθυμία: να επηρεάσουν τις αόρατες δυνάμεις που διαμορφώνουν τη ζωή και τον θάνατο.

Μάσκα του Χουμπάμπα.
Παλαιοβαβυλωνιακή περίοδος, 2000–1700 π.Χ.
 Ψημένος πηλός, 8 × 7 × 2,8 εκ. Βρετανικό Μουσείο, 1931,1010.458.
 Φωτογραφία © The Trustees of the British Museum.


Στις παιδικές χαρές, όταν συμβαίνει κάτι «μαγικό», πολλά παιδιά λένε το ίδιο πράγμα: «Αμπρακατάμπρα!». Αλλού, κάποιος μπορεί να κρατά ένα κρύσταλλο ή να τρίβει ένα γούρι, όπως το πόδι κουνελιού. Και στις τρεις περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται πρακτικές που ανάγονται στην αρχαιότητα.

Κρεμαστό φυλαχτό κατά του κακού ματιού. Ρωμαϊκό, 2ος αιώνας μ.Χ.
Χρυσός, μαργαριτάρια και αμέθυστος. (Φωτογραφία: Αρχαιολογικό Μουσείο Johns Hopkins.)


Η έκθεση “Cursed! The Power of Magic in the Ancient World”, στο Μουσείο Τέχνης του Τολέδο άνοιξε από 21 Μαρτίου και θα διαρκέσει έως 5 Ιουλίου, συνδέει τους επισκέπτες με τον τρόπο που οι άνθρωποι της αρχαιότητας προσπαθούσαν να κατανοήσουν τη δύναμη, τον κίνδυνο και την αβεβαιότητα — ανησυχίες που παραμένουν οικείες και σήμερα.

Φυλαχτό με τον δαίμονα Λαμάσhtu. Νεοασσυριακή περίοδος, 700–600 π.Χ. Πράσινη πέτρα. (Φωτογραφία: Ιδιωτική συλλογή, Ηνωμένο Βασίλειο.)


Η έκθεση περιλαμβάνει περίπου 75 αντικείμενα, ανάμεσά τους γλυπτά, διακοσμημένη κεραμική, φυλαχτά από πολύτιμα υλικά και αρχαίους παπύρους. Πολλά έργα προέρχονται από δανεισμό μουσείων σε όλο τον κόσμο, ενώ άλλα ανήκουν στη συλλογή του ίδιου του TMA. Επιμελητής της έκθεσης είναι ο Dr. Jeffrey Spier, πρώην ανώτερος επιμελητής αρχαιοτήτων στο Μουσείο J. Paul Getty. Θα κυκλοφορήσει επίσης πλήρως εικονογραφημένος κατάλογος.

Φυλαχτό ίβιδα. Αιγυπτιακό, 25η–31η Δυναστεία, 747–332 π.Χ. Φαγιάνς.
 (Φωτογραφία: Μουσείο Τέχνης του Τολέδο.)


Κοικό υπόβαθρο

«Υπάρχουν αξιοσημείωτες ομοιότητες ανάμεσα στις μαγικές πρακτικές της αρχαιότητας και στις αντιλήψεις για τη μαγεία σήμερα. Μάγοι, μάγισσες και φαντάσματα — όπως αυτά στα παραμύθια και τις ταινίες μας — έχουν τις ρίζες τους στον αρχαίο κόσμο. Τα ερωτικά φίλτρα και οι κατάρες μπορεί να μην είναι πλέον συνηθισμένα, αλλά κατανοούμε εύκολα τα συναισθήματα πίσω από αυτά. Παραδείγματα όλων αυτών υπάρχουν στην έκθεση», δήλωσε ο Spier.

Μορφή κατάρας. Αιγυπτιακή, Μέσο Βασίλειο, 12η Δυναστεία, 1991–1802 π.Χ.
Πηλός με κόκκινη χρωστική, 34,8 × 14,5 × 9,3 εκ.
 Μουσεία Καλών Τεχνών και Ιστορίας (Musées royaux d’art et d’histoire / Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis), E.07442.
Φωτογραφία: Image Studio, Royal Museums of Art and History, Brussels.


Στην αρχαιότητα, οι άνθρωποι πίστευαν ότι υπερφυσικές δυνάμεις τούς περιέβαλλαν — θεοί, πνεύματα, δαίμονες και οι νεκροί. Μάγοι, ιερείς και θεραπευτές χρησιμοποιούσαν τελετουργίες και προφορικά ξόρκια για να επικαλεστούν αυτές τις δυνάμεις. Η μαγεία χρησιμοποιούνταν για πολλούς σκοπούς: προστασία οικογενειών, θεραπεία ασθενειών, προσέλκυση έρωτα, βλάβη εχθρών ή απόκτηση πλεονεκτήματος σε δικαστικές υποθέσεις ή αθλητικούς αγώνες.

Φτερωτό φυλαχτό σκαραβαίου. Αιγυπτιακό, 25η–31η Δυναστεία, 747–332 π.Χ. Φαγιάνς. (Φωτογραφία: Μουσείο Τέχνης του Τολέδο.)


Η έκθεση αναδεικνύει βασικά θέματα:

• Προστατευτική μαγεία, όπως ράβδοι και φυλαχτά για την προστασία νεογνών ή την απομάκρυνση του κακού.

• Επικοινωνία με θεούς και νεκρούς, μέσω γραπτών επικλήσεων και προσευχών για βοήθεια ή καθοδήγηση.

• Μαγεία στην καθημερινή ζωή, μέσα από τελετουργικά αντικείμενα και γραπτές οδηγίες για ξόρκια.

• Πολιτισμικές διαφορές, που δείχνουν πώς οι αντιλήψεις για τη μαγεία άλλαζαν ανάλογα με τον τόπο και τον χρόνο.

Στην Ελλάδα και τη Ρώμη

Η μαγεία συχνά θεωρούνταν επικίνδυνη ή παράνομη, παρότι πολλοί την ασκούσαν. Ξόρκια και μαγικές οδηγίες διαδίδονταν μέσω περιπλανώμενων μάγων και γραπτών κειμένων, όπως οι διάσημοι μαγικοί πάπυροι που βρέθηκαν στην Αίγυπτο.

Πορτρέτο μούμιας νεαρού που φορά φυλαχτό. Αιγυπτιακό, 150–200 μ.Χ.
Εγκαυστική ζωγραφική σε ξύλο φλαμουριάς, 20,3 × 13 εκ. Μουσείο J. Paul Getty, Συλλογή της Villa, 78.AP.262. Ψηφιακή εικόνα με την ευγενική παραχώρηση του προγράμματος Open Content του Getty.


Στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία

 Η μαγεία αποτελούσε συχνά μέρος της επίσημης θρησκείας, ασκούμενη από εκπαιδευμένους ιερείς που χρησιμοποιούσαν ξόρκια και ιερά αντικείμενα για θεραπεία και προστασία των κοινοτήτων. Μετά την κατάκτηση της Αιγύπτου και τμημάτων της Εγγύς Ανατολής από τον Μέγα Αλέξανδρο γύρω στο 330 π.Χ., οι παραδόσεις των διαφορετικών πολιτισμών αναμείχθηκαν. Αυτό οδήγησε σε νέες μορφές μαγικής πρακτικής και στη δημιουργία επιγραφικών φυλαχτών και βιβλίων ξορκιών που εξαπλώθηκαν σε όλο τον αρχαίο κόσμο.

Ένα από τα τέσσερα φυλαχτά σε σετ που απεικονίζουν τους γιους του Ώρου.
Αιγυπτιακό, 23η–25η Δυναστεία, 818–664 π.Χ. Φαγιάνς.
Φωτογραφία: Μουσείο Τέχνης του Τολέδο.


Μοναδική ευκαιρία για τον επισκέπτη στο Τολέδο

Η έκθεση Cursed! The Power of Magic in the Ancient World είναι μια σπάνια ευκαιρία για τον επισκέπτη  να δει από κοντά σχεδόν 75 εξαιρετικά αντικείμενα που σπάνια εγκαταλείπουν τις συλλογές μεγάλων μουσείων,  σύμφωνα με τον  Adam M. Levine, διευθυντής και πρόεδρος του TMA. «Έχουμε επιλέξει προσεκτικά τον τρόπο παρουσίασης ώστε οι επισκέπτες να δουν όχι μόνο το θαύμα του αρχαίου κόσμου, αλλά και να εξερευνήσουν τα δικά τους ερωτήματα για τη δύναμη, την ευαλωτότητα και την αβεβαιότητα που αντικατοπτρίζονται στην έκθεση» επισημαίνει .

Φυλαχτό με τον δαίμονα Λαμάσhtu απεικονισμένο στην εμπρόσθια όψη.
Νεοασσυριακό. Οψιδιανός.
(Φωτογραφία: Μουσείο του Λούβρου.)


ΠΗΓΕΣ: https://bgindependentmedia.org/

Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026

Βυζαντινό μοναστικό συγκρότημα αποκαλύπτεται στην Άνω Αίγυπτο











Ανασκαφές φέρνουν στο φως χαμένο χριστιανικό οικισμό της βυζαντινής περιόδου στο Sohag. Τα νέα ευρήματα φωτίζουν τη ζωή μετά τους Φαραώ.

Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη στην Άνω Αίγυπτο αποκαλύπτει μια λιγότερο γνωστή, αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πτυχή της αιγυπτιακής ιστορίας. Αρχαιολόγοι της Ανώτατης Αρχής Αρχαιοτήτων εντόπισαν τα κατάλοιπα ενός πλήρους χριστιανικού μοναστικού οικισμού της βυζαντινής περιόδου στην περιοχή Al-Qarya bi-Al-Duweir, στο κυβερνείο Sohag — περίπου 320 μίλια νότια από τις Πυραμίδες της Γκίζας.

Οι ανασκαφές αποκάλυψαν θεμέλια πλινθόκτιστων κτηρίων, διατεταγμένων από δυτικά προς ανατολικά, που σχημάτιζαν ένα ολοκληρωμένο μοναστικό συγκρότημα. Μεγάλες αίθουσες με κόγχες χρησιμοποιούνταν για προσευχή και λατρευτικές συναθροίσεις, ενώ μικρότεροι θολωτοί χώροι λειτουργούσαν ως κελιά μοναχών. Στο κέντρο του οικισμού εντοπίστηκε μια μεγάλη εκκλησία με ναό, χορό και ιερό, επιβεβαιώνοντας την οργανωμένη κοινοτική ζωή.

Οι τοίχοι του κτιρίου διατηρούσαν τα υπολείμματα στρωμάτων πλακιδίων, με δοκάρια και τοίχους, ενώ τα δάπεδα ήταν στρώμα πλακιδίων. Κάποια κτίρια χαρακτηρίστηκαν επίσης από ένα τεχνούργημα της νότιας πλευράς που περιλαμβάνει εισόδους, παράλληλα με τα υπολείμματα μικρών κυκλικών κτιρίων, πιθανότατα χρησιμοποιήθηκαν ως τραπεζαρίες για μοναχούς.

Τι αποκαλύπτει ο οικισμός για τη βυζαντινή Αίγυπτο

Η διάταξη του οικισμού δείχνει ότι η μοναστική ζωή στην περιοχή δεν ήταν απομονωμένη, αλλά οργανωμένη και συλλογική. Η ύπαρξη δεξαμενών νερού, αποθηκευτικών αμφορέων και εργαστηριακών χώρων υποδηλώνει ότι η κοινότητα ήταν αυτάρκης, διαχειριζόμενη μόνη της τις καθημερινές ανάγκες.

Εντοπίστηκε μια σειρά τεχνουργημάτων, μεταξύ των οποίων και αμφορείς που χρησιμοποιήθηκαν για αποθήκευση, κάποια από αυτά μετέφεραν γραπτά που θα μπορούσαν ενδεχομένως να είναι γράμματα, αριθμοί ή ονόματας, μαζί με μια ομάδα οστράκων που μεταφέρουν γραπτά στην κοπτική γλώσσα, και μια σειρά από εργαλεία για τη ζωή. Εκτιμάται ότι τμήματα πέτρας αναπαρισούσαν τμήματα αρχιτεκτονικών στοιχείων, καθώς και τμήματα ασβεστολιθικών πάνελ που είναι χαραγμένα στην κοπτική καλλιγραφία.

Η εύρεση οστράκων και σημειωμένων δοχείων επιβεβαιώνει ότι η γραφή, η ανάγνωση και η τήρηση αρχείων αποτελούσαν μέρος της καθημερινότητας, πέρα από τα θρησκευτικά καθήκοντα. Το εύρημα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την κοινωνική και οικονομική οργάνωση της Αιγύπτου κατά τη βυζαντινή περίοδο, μια εποχή που συχνά επισκιάζεται από τη φημισμένη φαραωνική ιστορία.

Η ελληνική διάσταση της ανακάλυψης

Η βυζαντινή περίοδος στην Αίγυπτο χαρακτηρίζεται από έντονη ελληνική πολιτισμική παρουσία, καθώς η ελληνική γλώσσα και διοίκηση είχαν εδραιωθεί ήδη από την εποχή των Πτολεμαίων. Τα μοναστικά κέντρα της Άνω Αιγύπτου, όπως αυτό στο Sohag, αποτελούσαν κόμβους ελληνόγλωσσης χριστιανικής παιδείας, όπου η γραφή, η αντιγραφή κειμένων και η θεολογική μελέτη άνθιζαν.

Η οργάνωση του οικισμού θυμίζει τα πρώιμα μοναστικά πρότυπα που αναπτύχθηκαν από Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας, όπως ήταν ο Μέγας Αντώνιος και ο Παχώμιος, οι οποίοι καθόρισαν τη μορφή του κοινοβιακού μοναχισμού. Η ανακάλυψη στο Sohag εντάσσεται σε αυτή τη μακρά παράδοση, αποδεικνύοντας τη διάδοση των ελληνικών χριστιανικών ιδεών στην κοιλάδα του Νείλου.

Η θέση της ανακάλυψης στη σύγχρονη αιγυπτιολογία

Η ανακάλυψη συμπίπτει με την άνοδο του τουρισμού στην Αίγυπτο, ενισχυμένη από το άνοιγμα του Μεγάλου Αιγυπτιακού Μουσείου, το οποίο φιλοξενεί περισσότερα από 100.000 αντικείμενα από 30 δυναστείες. Οι αρχές ελπίζουν ότι η αυξημένη επισκεψιμότητα θα στρέψει το ενδιαφέρον και σε λιγότερο γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως ο μοναστικός οικισμός στο Sohag, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της αιγυπτιακής ιστορίας.

ΠΗΓΗ:www.thetravel.com, https://www.facebook.com/tourismandantiq

Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2025

Η Αίγυπτος παρέλαβε 36 αρχαιότητες από τις ΗΠΑ – Πιθανή έκθεση στο νέο Μουσείο της Γκίζας



Την προηγούμενη εβδομάδα, οι αιγυπτιακές αρχές παρέλαβαν 36 αρχαιότητες που είχαν εξαχθεί παράνομα και επαναπατρίστηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο της εντατικής προσπάθειας της χώρας να ανακτήσει την πολιτιστική της κληρονομιά.

 Τρεις φάσεις επαναπατρισμού

 Οι αρχαιότητες εστάλησαν στην Αίγυπτο σε τρεις διαδοχικές φάσεις:

• Η πρώτη παρτίδα, με 11 αντικείμενα, παραδόθηκε τον Μάιο από το Γραφείο του Εισαγγελέα της Νέας Υόρκης, υπό την εποπτεία της Μονάδας Καταπολέμησης Παράνομης Διακίνησης Αρχαιοτήτων (ATU) του Alvin Bragg.

• Η δεύτερη παρτίδα περιλάμβανε 24 σπάνια χειρόγραφα σε κοπτική και συριακή γραφή, τα οποία παραδόθηκαν από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης.

• Η τρίτη παρτίδα περιλάμβανε επιπλέον αντικείμενα, χωρίς να έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για τον αριθμό ή τη φύση τους.

 Ενδεικτικά αντικείμενα Μεταξύ των επαναπατρισμένων αρχαιοτήτων περιλαμβάνονται: Ρωμαϊκή κεφαλή αγάλματος (1ος – 4ος αιώνας μ.Χ.), Χάλκινο ειδώλιο καθιστού άνδρα,Τουρκουάζ μπολ με απεικόνιση λέοντα, Αιγυπτιακό άγαλμα γονατιστού προσώπου.

Προορισμός των αρχαιοτήτων

 Οι αρχές ανέφεραν ότι τα αντικείμενα θα εκτεθούν στο Αιγυπτιακό Μουσείο, χωρίς να διευκρινιστεί αν πρόκειται για το ιστορικό μουσείο στο Κάιρο ή το νέο Μεγάλο Αιγυπτιακό Μουσείο στη Γκίζα, το οποίο εγκαινιάστηκε πρόσφατα.

Η σύμβουλος επικοινωνίας του Υπουργείου Τουρισμού και Αρχαιοτήτων, Νεβίν Ελ-Αρέφ, τόνισε τη σημασία της επιστροφής κάθε αιγυπτιακού αντικειμένου:


Η επιστροφή των αρχαιοτήτων αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Αιγύπτου για την ανάκτηση χιλιάδων αντικειμένων που έχουν εξαχθεί παράνομα τις τελευταίες δεκαετίες.

πηγη: artinsider.com

Τετάρτη 29 Οκτωβρίου 2025

Grand Egyptian Museum: Το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο στον κόσμο ανοίγει τις πύλες του





Η επίσημη έναρξη του GEM σηματοδοτεί μια νέα εποχή για την αιγυπτιακή πολιτιστική πολιτική και τον παγκόσμιο μουσειακό χάρτη.

Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες καθυστερήσεων, τεχνικών προκλήσεων και πολιτικών ανατροπών, το Grand Egyptian Museum στην Γκίζα ετοιμάζεται να εγκαινιαστεί επίσημα την 1η Νοεμβρίου 2025, ενώ η προσέλευση του κοινού αρχίζει στις 4 Νοεμβρίου. Το μουσείο, που έχει χαρακτηριστεί ως το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο αφιερωμένο σε έναν πολιτισμό, αποτελεί ορόσημο για την αιγυπτιακή πολιτιστική στρατηγική και την τουριστική ανάκαμψη της χώρας.

Η συλλογή

Δίπλα στην Πλαγιά των Πυραμίδων της Γκίζας ενισχύουν τον συμβολισμό του, το GEM φιλοξενεί περισσότερα από 100.000 αντικείμενα, από τα οποία περίπου 20.000 εκτίθενται για πρώτη φορά. Η μουσειολογική αφήγηση ακολουθεί χρονολογική και θεματική δομή, με αίθουσες αφιερωμένες στη βασιλεία, τη θρησκεία, την κοινωνία και την καθημερινή ζωή, προσφέροντας μια πλήρη εικόνα της εξέλιξης του αιγυπτιακού πολιτισμού.

Κεντρικό στοιχείο της συλλογής είναι η πλήρης παρουσίαση των αντικειμένων από τον τάφο του Τουταγχαμών. Για πρώτη φορά, η συλλογή των περίπου 5.000 αντικειμένων που συνόδευαν τον νεαρό Φαραώ στην ταφή του εκτίθεται συγκεντρωμένη, σε αίθουσες ειδικά σχεδιασμένες για να διασφαλίζουν συνθήκες συντήρησης και να προσφέρουν διαδραστικές εμπειρίες στους επισκέπτες.

Η αρχιτεκτονική του GEM 

Συνδυάζει σύγχρονες μουσειακές πρακτικές με στοιχεία πολιτιστικής μνήμης. Μεγάλες υαλοσκεπείς προσόψεις ανοίγουν προς τις Πυραμίδες, ενώ ο Αίθριος Χώρος φιλοξενεί το άγαλμα του Ραμσής Β΄. Η μεγάλη σκάλα-γκαλερί οδηγεί στις 12 κύριες αίθουσες, διαμορφώνοντας μια εμπειρία περιήγησης που συνδέει τον επισκέπτη με την ιστορία και την αισθητική του τόπου.

Πέρα από την αίθουσα Τουταγχαμών, το μουσείο περιλαμβάνει ναυτικά ευρήματα όπως τα ηλιακά πλοία του Χέοπα, τη συλλογή της βασίλισσας Χετεφερές, αντικείμενα από τον τάφο του Yuya και της Thuya, καθώς και μαρμάρινα και γρανιτένια έργα που αναδεικνύουν την τεχνοτροπική ποικιλία των αιγυπτιακών εποχών.

Το GEM διαθέτει επίσης σύγχρονα εργαστήρια συντήρησης, εκπαιδευτικές ζώνες, παιδικό μουσείο, αίθουσες προσωρινών εκθέσεων και τεχνολογικές εγκαταστάσεις για ψηφιακή παρουσίαση. Η χρήση μεγάλων οθονών και διαδραστικών εφαρμογών προσφέρει immersive εμπειρίες, συνδυάζοντας την αυθεντικότητα των αρχαίων αντικειμένων με τις απαιτήσεις του σύγχρονου κοινού.



Τρίτη 4 Ιουλίου 2023

Επιστροφή κλεμμένου πολιτιστικού αγαθού στην Αίγυπτο

 


Η Ελβετία επέστρεψε στην Αίγυπτο ένα θραύσμα ενός αγάλματος του φαραώ Ραμσή Β΄, ηλικίας άνω των 3.400 ετών, το οποίο είχε κλαπεί πριν από αρκετές δεκαετίες από έναν ναό στην Άβυδο! Πρόκειται για  3.400 ετών πέτρινο γλυπτό του Φαραώ και αποτελεί μέρος ενός ομαδικού αγάλματος στο οποίο ο βασιλιάς κάθεται δίπλα σε διάφορες αιγυπτιακές θεότητες. Η ΕΕ έχει προσπαθήσει να βάλει φρένο στηην παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών το πρόσφατο του περασμένου Δεκεμμβρίου σχέδιο δράσης αλλά και η σύμμβαση της UNESCO διεθνώς απαγορεύει την παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών.

 

Η είδηση ττης επιστροφής αναπτερώνει και το δικό μας ηθικό με το θέμα των γλυπτών του Παρθενώνα, αλλά το επίμαχο θέμας είναι πιο περίπλοκο.  Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε περισσότερες επιστροφές αλλά και ακούμε δυνατότρες φωνές υπερ της επανάκτησης των πολιτιστικών αγαθών που κλάπηκαν και διακινήθηκαν παράνομα. Και εννώ οι διεθνείς κανόνες και ευρωπαϊκές οδηγίες είναι σαφείς περί σύνδεσης των πολιτιστικών αγαθών με τους λαούς και τους τόπους που παράχθησαν και την πολιτιστική  ταυτόητα των κοινοτήτων, αρκετοί κωφεύουν ένεκα του κέρδους και στην δική μας περίπτωση και του γοήτρου.

Στην περίπτωση της Αιγύπτου η υπόθεση είχε ευτυχές τέλος:

 Η διευθύντρια του Ομοσπονδιακού Γραφείου Πολιτισμού (FOC), Carine Bachmann, παρέδωσε αυτό το «σημαντικό αρχαιολογικό αγαθό» στην αιγυπτιακή πρεσβεία στην Ελβετία στη Βέρνη χθες Δευτέρα. Το πέτρινο γλυπτό του Φαραώ Ραμσή Β' είναι μέρος ενός ομαδικού αγάλματος στο οποίο ο βασιλιάς κάθεται δίπλα σε διάφορες αιγυπτιακές θεότητες, σύμφωνα με το FOC. O συγκεκριμένος Φαραώ ανέβηκε στο θρόνο σε ηλικία 25 ετών, διαδεχόμενος τον πατέρα του Σέτι Α. Ο Ραμσής Β' κυβέρνησε την Αίγυπτο για περίπου 66 χρόνια, τη μεγαλύτερη βασιλεία στην αιγυπτιακή ιστορία. Μια έκθεση αφιερωμένη σε αυτόν παρουσιάζεται σήμερα στο Παρίσι έως τις 6 Σεπτεμβρίου.

 

Το θραύσμα που επιστράφηκε είχε κλαπεί μεταξύ των τελών της δεκαετίας του 1980 και των αρχών της δεκαετίας του 1990 από το ναό του Ραμσή Β' στην Άβυδο της Αιγύπτου, όπως σε δελτίο τύπου. Είχε ταξιδέψει μέσω πολλών χωρών πριν φτάσει στην Ελβετία, όπου τελικά κατασχέθηκε από τις αρχές του καντονιού της Γενεύης μετά από ποινική διαδικασία. «Η επιστροφή αυτή υπογραμμίζει την κοινή δέσμευση της Ελβετίας και της Αιγύπτου για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πολιτιστικών αγαθών, η οποία ενισχύθηκε το 2011 με την έναρξη ισχύος διμερούς συμφωνίας για την εισαγωγή και την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών», ανέφερε το Ομοσπονδιακό Γραφείο Πολιτισμού.

Τόσο η Ελβετία όσο και η Αίγυπτος είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης της UNESCO του 1970 για την απαγόρευση και την πρόληψη της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης της κυριότητας πολιτιστικών αγαθών.


Με πληροφορίες απόν το LeFigaro.fr

Πέμπτη 19 Ιουλίου 2018

Θα ακολουθήσεις την Αγία Οικογένεια στην Αίγυπτο; Αρχαιολογικοί χώροι της διαδρομής στη λίστα της UNESCO


Θρησκευτικά ή οικονομικά τα κίνητρα, το γεγονός είναι ένα : Τη «Φυγήν εις Αίγυπτον» της Αγίας Οικογένειας, που έγινε με τη γέννηση του Θείου Βρέφους και την απειλή από τον Ηρώδη -αναγκάζοντας τον Ιωσήφ, την Παρθένο Μαρία και τον μικρό Ιησού- να περάσουν τρία χρόνια στη Χώρα του Νείλου, θέλει να εντάξει στους επίσημους καταλόγους της UNESCO, το υπουργείο Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου.
Η πρόθεση υπήρχε μετά τη τελευταία επίσκεψη του πάπα στην Αίγυπτο τον Απρίλιο του 2017, όταν ήδη πολλά μνημεία άρχισαν να συντηρούνται και να αναδεικνύονται. Βέβαια, το εγχείρημα προχώρησε από τις αρχές της Αιγύπτου παρά την μουλσουμανική πλειονότητα των πολιτών της,  σε συνεργασία με την Εκκλησία των Κοπτών,  φυσικά με το σκεπτικό των οικονομικών πλεονεκτημάτων για το τόπο μετά την ανάδειξή του σε νέο προσκυνηματικό προορισμό των Χριστιανών.

του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Σε περίπτωση που γίνει δεκτό το αίτημα της Αιγύπτου, τότε θα ενταχθούν 25 σημεία, αρχαιολογικοί χώροι και εκκλησίες στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς του ΟΗΕ για τον Εκπαιδευτικό, Επιστημονικό και Πολιτιστικό Οργανισμό της UNESCO.
Μεταξύ αυτών θα είναι η εκκλησία στι Grotto στο παλιό Κάιρο , η εκκλησία της Παναγίας στο Maadi, τρία μοναστήρια στι Wadi ElNatrun, το μοναστήρι  Minya και δυο ακόμη που βρίσκονται στη μεσαιωνική Αίγυπτο, άλλες κόπτικες εκκλησίες, μοναστήρια, βουνά και λόφους κ.ά..
Σύμφωνα με τον υπουργό Αρχαιοτήτων, Χάλιντ Ελ Ανάνι, μιλώντας σε συνεδρίαση της Επιτροπής Τουρισμού και Πολιτικής Αεροπορίας του Αιγυπτιακού Κοινοβουλίου, ήδη δημιουργήθηκε μια επιτροπή για να προσθέσει 25 αρχαιολογικούς χώρους και εκκλησίες, που είναι μέρος του ταξιδιού της Αγίας Οικογένειας, στη λίστα της UNESCO.
Με στόχο την αναβάθμιση και αναζωογόνηση του τουρισμού της Χώρας του Νείλου και την ανάδειξή του σε παγκόσμιο θρησκευτικό πόλο, σύμφωνα με τις αρχές της Αιγύπτου, ήδη έχουν ληφθεί μέτρα για την ασφάλεια του κοινού που θα επισκεφθεί τους εν λόγω χώρους. Όλος ο σχεδιασμός προχώρησε κατόπιν συνεννόησης με τον πάπα καθώς αναμένεται ότι πλήθος καθολικών πιστών θα συρρεύσει στην Αίγυπτο. Μάλιστα προτείνεται από αρχαιολόγους και ιστορικούς στους επισκέπτες να κάνουν στάσεις εκεί που η Αγία Οικογένεια στάθηκε για να ξεκουραστεί από την μεγάλη δραπέτευση της Αγλιας Οικογένειας.
Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια των τριών ετών όπου η Αγία Οικογένεια έζησε στη Χώρα του Νείλου, πέρασε και από τον χώρο όπου τώρα είναι κτισμένο το επιβλητικό ελληνορθόδοξο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στο Κάιρο, μονή που θεωρείται ως η Ροτόντα της Ανατολής.