Από τις 20 Μαρτίου έως τις 28 Ιουνίου 2026, το Spazio Leonardo στη Sabauda Gallery των Βασιλικών Μουσείων του Τορίνο παρουσιάζει μια νέα έκδοση του προγράμματος «A tu per tu con Leonardo», φέρνοντας στο κοινό ένα από τα πιο συναρπαστικά αυτόγραφα σχέδια του Λεονάρντο ντα Βίντσι: το φύλλο με τις Τρεις όψεις ανδρικής κεφαλής με γενειάδα.
Ένα μοναδικό αυτόγραφο σχέδιο του Λεονάρντο στο επίκεντρο
Το έργο (περ. 1502, κόκκινη κιμωλία σε χαρτί) παρουσιάζεται σε ειδική θωρακισμένη και κλιματιζόμενη προθήκη, στο πλαίσιο της εναλλασσόμενης παρουσίασης των 13 αυτόγραφων φύλλων του Λεονάρντο που φυλάσσονται στη Βασιλική Βιβλιοθήκη του Τορίνο. Η επιμέλεια ανήκει στους Simone Facchinetti και Arturo Galansino, οι οποίοι παρουσιάζουν το έργο και σε συνοδευτικό βίντεο της Gallerie d’Italia – Intesa Sanpaolo.
Από τον Τσέζαρε Βοργία… στην αληθινή ταυτότητα του μοντέλου
Για πολλά χρόνια πιστευόταν ότι οι τρεις κεφαλές απεικόνιζαν τον Τσέζαρε Βοργία, τον ισχυρό προστάτη του Λεονάρντο το 1502. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες και συγκρίσεις με γνωστά πορτρέτα του Βοργία απέκλεισαν αυτή την ταύτιση.
Όπως περιγράφει ο Βαζάρι, ο Λεονάρντο συνήθιζε να παρατηρεί επίμονα πρόσωπα που τον εντυπωσίαζαν, ακολουθώντας τους ανθρώπους για ώρες ώστε να αποτυπώσει τις εκφράσεις τους.Το σχέδιο αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πρακτικής: η γενειάδα αποδίδεται με απαλές, κυματιστές γραμμές, ενώ οι τρεις όψεις λειτουργούν σαν «κινούμενο πορτρέτο», σχεδόν σαν κινηματογραφική ακολουθία.
Μέρος μιας ανεκτίμητης συλλογής
Το φύλλο ανήκει στη συλλογή των 1.500 σχεδίων που απέκτησε ο Κάρολος Αλβέρτος το 1839 από τον έμπορο τέχνης Giovanni Volpato.
Η συλλογή αποτελεί τον πυρήνα της Βασιλικής Βιβλιοθήκης και περιλαμβάνει έργα των:
• Μιχαήλ Αγγέλου
• Τζούλιο Ρομάνο
• Γκουίντο Ρένι
• Ρέμπραντ
• Αννίμπαλε Καράτσι
• Τιέπολο
• Κανόβα
και πολλών ακόμη Ευρωπαίων δασκάλων.
Ένας πολυμεσικός χώρος
Από το 2024, το Spazio Leonardo λειτουργεί ως ειδικός χώρος παρουσίασης των σχεδίων του Λεονάρντο, τα οποία δεν μπορούν να εκτίθενται μόνιμα για λόγους συντήρησης.
