«Εκ κοιλίας Μητρός μου»: Η θεατρική εμπειρία με τη Δ. Μπεμπεδέλη για τις οικογενειακές εξαρτήσεις

 

Ευαίσθητο και γλυκόπικρο το έργο «Εκ κοιλίας Μητρός μου» σου μένει ανεξίτηλο στη μνήμη για τον πλούτο των συναισθημάτων που γεννά με τις καθηλωτικές ερμηνείες της Δέσπoινας Μπεμπεδέλη και του Βαρνάβα Κυριαζή. Η παράσταση, πραγματική σαϊτιά στην καρδιά  και στο μυαλό, σε κάνει να σκεφτείς γύρω από τις αρρωστημένες οικογενειακές σχέσεις, τον συγχωνευτικό τρόπο ανατροφής των παιδιών της ελληνικής οικογένειας, την συναισθηματική συνεξάρτηση των μελών της, την πλύση εγκεφάλου για την συνέχεια της οικογενειακής επιχείρησης και τον εξαναγκασμό σε μια καθηλωμένη ζωή.

της Μαρίας Αλιμπέρτη 

Η Δέσποινα Μπεμπεδέλη, ένας ζωντανός μύθος επί σκηνής

Την παράσταση «Εκ κοιλιάς  Μητρός μου», πιστεύω πως δύσκολα θα την ξεχάσω, όπως ανεξίτηλα έχει χαραχθεί στη μνήμη μου η παράσταση Φοίνισσες  που είχα δει με την Συνοδινού. Μερικές φορές έχεις την αίσθηση ότι βλέπεις μπροστά σου ζωντανούς θρύλους και ιερά τέρατα του θεάτρου, κάπως έτσι χθες προσπαθούσα να ρουφήξω κάθε στιγμή θεατρικής μυσταγωγίας, έχοντας επίγνωση ότι ζω σε μια ιστορική στιγμή.  Η κ. Μπεμπεδέλη ανέβηκε στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου στο πλαίσιο του αφιερώματος «Εβδομάδα Κυπριακού Θεάτρου» και πραγματικά ένιωσα ευλογημένη που την απόλαυσα το έργο του βραβευμένου Κύπριου συγγραφέα Κώστα Μαννούρη, σε σκηνοθεσία Βαρνάβα Κυριαζή.

Μια  παράσταση-καμπανάκι για την ελληνική κοινωνία

Με εύθραυστες ερμηνείες οι δυο καλλιτέχνες με έβαλαν μέσα στην ψυχοσύνθεση δυο ηλικιωμένων ανθρώπων- 80 ετών, δίδυμων αδερφών που δεν κατάφεραν να απαγκιστρωθούν από την οικογενειακή εστία και από το καθήκον, όπως τους το είχαν εμφυσήσει, να διατηρήσουν μια ξεπερασμένη για τα σημερινά δεδομένα οικογενειακή επιχείρηση.

Μια ζωή στην αναμονήματο του πατέρα τους, ο Σπήλιος και η  Χριστίνη, επέμεναν να ματαιοπονούν να κρατήσουν ζωντανό το φάντασμα- κατάστημα με είδη κεντητικής. Το άδειο από κόσμο μαγαζί γίνεται ιδανικός χώρος- μήτρα για να λεχθούν και να αποκαλυφθούν αλήθειες, κρυμμένα μυστικά και συναισθήματα που πληγώνουν. Μέσα στο μαγαζί-άσυλο- φανερώνονται τα νεανικά όνειρα που έμειναν ανεκπλήρωτα, οι πληγές της καρδιάς που δεν επουλώθηκαν, οι έρωτες που δεν τελεσφόρησαν. Όμως αναδύονται και υπαρξιακές αγωνίες, όπως η συνέχεια όταν δεν υπάρχουν απόγονοι, η ανάγκη  για ένα αξιοπρεπές τέλος, τι θα γίνει όταν θα φύγω από αυτή τη διάσταση…

Και ενώ λοιπόν η αφήγηση αρχίζει κωμικά και όντως οι θεατές γελούν, στην συνέχεια έρχονται τα χρόνια ανείπωτα που η Δέσποινα Μπεμπεδέλη και ο Βαρνάβας Κυριαζής, μοιράστηκαν με το κοινό λες και τα έβγαλαν κατευθείαν από την δική τους ψυχή. Ο σπαραγμός, ο θυμός, η αυθόρμητη επιθετικότητα ξεδιπλώθηκαν επί σκηνής και μας συμπαρέσυραν χθες, εάν κρίνω από το θερμό χειροκρότημα χθες του κοινού που όρθιο επευφημούσε για ώρα τους ηθοποιούς και τους συντελεστές της παράστασης. Οι ηθοποιοί μου προκάλεσαν μια απίστευτη συμπόνοια προς τους δυο ηλικιωμένους ήρωες λίγο πριν το μεγάλο βήμα για την έξοδο από την ζωή. Ακόμη η σκηνοθετική προσέγγιση σε ένα βαθύτερο επίπεδο με έκανε να αναλογιστώ πως δυο απόμαχοι της ζωής θα ζήσουν με αξιοπρέπεια σήμερα τις τελευταίες ημέρες τους και θα αποχαιρετήσουν χωρίς ίχνος ντροπής το μάταιο τούτο κόσμο.

 Θα ήθελα να κλείσω αυτό το κείμενο την ευχή η παράσταση να ξανανέβει για να αφυπνίσει το αθηναϊκό κοινό και την ελληνική κοινωνία εν γένει για το πώς αφήνει περιθώρια ανάπτυξης της ατομικής ελευθερίας μέσα στην οικογένεια στους νεότερους  και πως θα πρέπει να φροντίζει καλυτέρα τους μεγαλύτερους.

 

 Πηγή φωτογραφιών:  https://www.facebook.com/EthnikoTheatro

Το κοινό υποκλίθηκε στην Φιλιώ Χαϊδεμένου της Δ.Μπεμπεδέλη

Γλυκόπικρες μνήμες, κόκοι πικρής αλήθειας κι εφιαλτικές σκιές από μια ονειρική κατάδυση στο παρελθόν συνθέτουν το παζλ της ζωής της Φιλιώς Χαϊδεμένου που ξαναζωντανεύει χάρη στο απαράμιλλο ταλέντο της Δέσποινας Μπεμπεδέλη. Με σεβασμό και ευγένεια η καταξιωμένη ηθοποιός αποδίδει την πυγμή και το μεγαλείο της προσωπικότητα της ατρόμητης Μικρασιάτισας που μας άφησε μια κιβωτό λαογραφικού πλούτου από τις χαμένες πατρίδες.


της Μαρίας Αλιμπέρτη

Η παράσταση, που περιοδέυει από το ίδρυμα Πολιτισμού "Ιωνία", δεν παγιδεύεται στην νοσταλγία, αλλά με δόσεις χιούμορ, παρά την εναγώνια επιστροφή στο ψυχοφθόρο παρελθόν, αφήνει τον θεατή να λικνίζεται  στην ελπίδα. Συγκεκριμένα,  όταν η ηλικιωμένη Φιλιώ με την εικόνα των πολλών Μαΐων, ταξιδεύει σε σκηνές των παιδικών της χρόνων και συμπεριφέρεται σαν παιδούλα επί σκηνης. Τα ευρηματικά flash back συνοδεύονται από υπέροχες μελωδίες. 
Ρίγη συγκίνησης προκαλείται στο κοινό για μια γυναίκα που γεννήθηκε το 1899 από Ναξιώτη πατέρα και Μικρασιάτισα μάνα, έζησε  μμεγάλες καταστροφές όπως τη Σμύρνη και δυο Παγκόσμιους Πολέμους και έδυσε  το αστέρι της στον αιώνα μας.

Άλλωστε, η παράσταση είναι είναι βασισμένη στο διήγημα "Τρεις αιώνες μια ζωή" καλύπτοντας αυτό τον βίαιο ξεριζωμό από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας στην Ελλάδα αλλά και τις μετακινήσεις στον αγώνα της επιβίωσης στα χρόνια της Κατοχής.
Άξια θαυμασμού είναι και η σωματική αντοχή της κας Μπεμπεδέλη, αφού σε κάθε ταλαιπωρία που είναι απαραίτητη για την σκηνική οικονομία, δεν διστάζει να καταπονηθεί, να γονατίσει, να λυγίσει προκειμένου να εξασφαλίσει το τέλειο αποτέλεσμα!

Η πλοκή παρά τα δυσάρεστα που πραγματεύεται παραμένει  ευχάριστη, καθώς την μεταφορά στο θεατρικό σανίδι έχει φροντίσει η Άνδρη Θεοδότου  για μια ανάλαφρη αφήγηση αρχικά με τις ζαχαρένιες αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας, ενώ ακολουθούν οι επίπονες μνήμες της καταστροφής. Η παράλληλη στήριξη της αφήγησης που επέλεξε ο Βασίλης Εφταξόπουλος από σκηνές που εξελίσσονταν σε δεύτερο πλάνο με ταλαντούχους ηθοποιούς βοήθησε την δραματοποίηση της βιογραφικής αφήγησης της ηρωίδας, ξεπερνώντας τις σκηνοθετικές δυσκολίες.

 Ο πόνος να αναδύεται, οι σκηνές φρίκης που είναι ανεξίτηλες. Με μέτρο, βέβαια, καθώς δεν προκαλείται κατάθλιψη στο κοινό, απλά οι καταπληκτικές ερμηνείες όλου του θιάσου το συμπαρασύρουν τον σπαραγμό. Μπορεί όσοι διαβάσαμε το βιβλίο να συγκρίνουμε με κάποιες αφαιρέσεις, αλλά στο σύνολο της η παράσταση είναι καθηλωτική.

Με επίγνωση και εκτίμηση στο πρόσωπο της κας Μπεμπεδέλη, ο Ζαχαρίας Καρώνης με την αισθαντική φωνή και την δωρική αλλά ουσιαστική ερμηνεία του
Γι' αυτό και στο κατάμεστο  δημοτικό θέατρο Ηλιούπολης Δ.Κιντής, δεν έπεφτε καρφίτσα, το κοινό χειροκρότησε από καρδιάς τους ηθοποιούς και σηκώθηκε όρθιο: η κα Μπεμπεδέλη υποκλίθηκε στο κοινό, αλλά το κοινό είχε υποκλιθεί προ πολλού στο ταλέντο της!