Διεθνές συνέδριο για την Αρχαιολογία και την Κατοχή: Η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών παρουσιάζει τριήμερη έρευνα για την περίοδο 1941–1944

 

Η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών διοργανώνει, σε συνεργασία με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο και το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, ένα διεθνές συνέδριο αφιερωμένο στην αρχαιολογία και στους αρχαιολογικούς θεσμούς στην Ελλάδα κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής. Το τριήμερο πρόγραμμα συγκεντρώνει κορυφαίους ερευνητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, φωτίζοντας αρχειακές πηγές, ιστορικές μαρτυρίες και την εξέλιξη της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ένα συνέδριο αφιερωμένο στην αρχαιολογία της Κατοχής

Το συνέδριο Archaeology and Occupation. Greece 1941–1944 θα πραγματοποιηθεί στις 15–17 Οκτωβρίου 2026, με συνεδρίες σε τρεις διαφορετικούς χώρους: την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ και το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εισηγήσεις που εξετάζουν την αρχαιολογική δραστηριότητα, τις θεσμικές αντιδράσεις, τις πολιτικές προστασίας αρχαιοτήτων και τις διεθνείς σχέσεις των αρχαιολογικών σχολών κατά την περίοδο της Κατοχής.

Διεθνείς ομιλητές και ιστορικές προσεγγίσεις

Στην πρώτη ημέρα, η συνεδρία για το ιστορικό πλαίσιο περιλαμβάνει εισηγήσεις της Isabella Insolvibile για την ιταλική κατοχή, του Tchavdar Marinov για τη δράση Βούλγαρων ακαδημαϊκών στη Βόρεια Ελλάδα και του Valentin Schneider για τις αντιλήψεις και την πραγματικότητα της γερμανικής κατοχής. Ακολουθούν παρουσιάσεις για τους αρχαιολογικούς θεσμούς, με ομιλητές όπως είναι  ο Γεώργιος Καββαδίας για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η Λιάνα Μπούζα για το Πανεπιστήμιο Αθηνών στη δεκαετία του 1940 και η ομάδα της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής για τη δράση της EFA στην Κατοχή.

Η δεύτερη ημέρα επικεντρώνεται στα δίκτυα και τους διαμεσολαβητές της εποχής, με εισηγήσεις της Natalia Vogeikoff για τις σχέσεις Γερμανών και Αμερικανών αρχαιολόγων, του Petros Koris για τα κομματικά δίκτυα και της Alexandra Kankeleit για τη γερμανική προπαγάνδα. Στη συνεδρία για τις αρχαιότητες στον πόλεμο, παρουσιάζονται οι πολιτικές διάσωσης και ανασυγκρότησης, οι διεκδικήσεις επαναπατρισμού αρχαιοτήτων και οι περιπτώσεις προστασίας μνημείων σε Ελευσίνα, Θεσσαλονίκη και άλλες περιοχές.

Η τρίτη ημέρα και η κληρονομιά της Κατοχής

Η τελευταία ημέρα εξετάζει τη μακροχρόνια επίδραση της Κατοχής στην αρχαιολογία. Ο Roderick Bailey παρουσιάζει τη δράση των Monuments Men στην Ελλάδα, ενώ ο Jan Driessen αναλύει τα κατάλοιπα της γερμανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Κρήτη. Ακολουθούν εισηγήσεις για τα παράκτια αρχαιολογικά τοπία, τις υπόγειες οχυρώσεις και την περίπτωση του Λέοντα των Κυθήρων, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αρπαγής και επαναπατρισμού.

Πρόσβαση και παρακολούθηση του συνεδρίου

Το συνέδριο θα μεταδίδεται ζωντανά μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας, ενώ η συμμετοχή απαιτεί εγγραφή. Το πλήρες πρόγραμμα είναι διαθέσιμο διαδικτυακά και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να παρακολουθήσουν όλες τις συνεδρίες είτε με φυσική παρουσία είτε μέσω streaming.

Ιστορικοί Περίπατοι στην Αθήνα από το ΕΙΕ και το Ιστορικό Αρχείο Δήμου Αθηναίων

 Η πόλη ως ζωντανό αρχείο και πεδίο έρευνας...Το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και το Ιστορικό Αρχείο του Δήμου Αθηναίων εγκαινιάζουν μια σειρά θεματικών ιστορικών περιπάτων στην Αθήνα, από το φθινόπωρο του 2026 έως την άνοιξη του 2027.

Οι δράσεις προσκαλούν το κοινό να γνωρίσει την πόλη μέσα από την αρχειακή τεκμηρίωση, τις πρωτογενείς πηγές και τη ματιά των ερευνητών που αναδεικνύουν τόπους, διαδρομές και όψεις της αθηναϊκής ζωής.

Ο πρώτος περίπατος: «Περπατώντας στην ιστορία του Εθνικού Κήπου»

Ο πρώτος περίπατος θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026  στον Εθνικό Κήπος – Εκκίνηση από το ηλιακό ρολόι (είσοδος Λεωφ. Αμαλίας)Ώρα: 17:00 . Με τις ερευνήτριες Ουρανία Πολυκανδριώτη (ΙΙΕ/ΕΙΕ) και Βασιλική Σφήκα (ΙΑΔΑ).

Η περιήγηση, βασισμένη σε ανέκδοτα τεκμήρια και αρχειακές πηγές, φωτίζει τη μετάβαση του Κήπου από ανακτορικό κτήμα σε δημόσιο αστικό τοπίο, αναδεικνύοντας κρίσιμες τομές του 20ού αιώνα:

– τη χωρική οικειοποίηση στον Μεσοπόλεμο,

– τη νέα κοινωνική γεωγραφία της αναψυχής,

– τη μάχη για επιβίωση στην Κατοχή,

– την ανασυγκρότηση της μεταπολεμικής Αθήνας.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα γλυπτά και τις προτομές του Κήπου, τη σημασία τους και τον ιστορικό χρόνο της τοποθέτησής τους.

Συμμετοχή – Δήλωση ενδιαφέροντος

 Για συμμετοχή απαιτείται συμπλήρωση της φόρμας:

https://docs.google.com/.../1FAIpQLSchG6.../viewform  

 Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας – η φόρμα κλείνει στις 40 συμμετοχές.

Επανεκκίνηση του «Επιγραφικού Εργαστηρίου» στο Επιγραφικό Μουσείο

Το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ/ΙΙΕ) και η Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA) ανακοινώνουν με χαρά την επανεκκίνηση του «Επιγραφικού Εργαστηρίου», του μηνιαίου σεμιναρίου επιγραφικής που πραγματοποιείται στο Επιγραφικό Μουσείο, ύστερα από σχεδόν πενταετή διακοπή.

Σκοπός του Εργαστηρίου είναι η παρουσίαση νέου, αδημοσίευτου επιγραφικού υλικού από μελετητές και μελετήτριες σε προχωρημένο στάδιο μελέτης, με στόχο την επιστημονική ανατροφοδότηση και συνεργασία μεταξύ των συμμετεχόντων.

Η πρώτη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 29 Οκτωβρίου 2025, στις 15:00, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Επιγραφικού Μουσείου.

Ομιλητής θα είναι ο επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών του Ιονίου Πανεπιστημίου, κ. Ιωάννης Καλλιοντζής, ο οποίος θα παρουσιάσει το θέμα:«Νέο επίγραμμα από την Αιδηψό».