Ρεκόρ επισκεπτών καταρρίπτει ο εμβληματικός ναός της Αγίας Σοφίας

              

Νέο ρεκόρ επισκεπτών αναμένεται να σημειωθεί φέτος στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης, αφού οι άνθρωποι, που θα θαυμάσουν από κοντά την μεγαλοπρεπέστερη εκκλησία της Χριστιανοσύνης, πρόκειται να φθάσουν τα 3 εκατομμύρια!

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περίπου 1,8 εκατομμύρια άνθρωποι εισήλθαν στον ναό - και σημερινό μουσείο - κατά το πρώτο εξάμηνο του 2019, με τεράστιες ουρές τουριστών να είναι εμφανείς στα εκδοτήρια εισιτηρίων στη πλατεία Σουλταναχμέτ, κοντά στο μνημείο. Μέχρι το τέλος του έτους, ο συνολικός αριθμός επισκεπτών στην Αγία Σοφία αναμένεται να "αγγίξει" ξανά τον τεράστιο αριθμό των 3 εκατομμυρίων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την τελευταία δωδεκαετία, οι επισκέπτες της Αγίας Σοφίας έφθασαν σχεδόν τα 31 εκατομμύρια, με το ετήσιο ρεκόρ των 3.574.043 εισόδων στη μνημειώδη εκκλησία να καταγράφεται το 2014. Ωστόσο, το 2016, ο αριθμός επισκεπτών της Αγίας Σοφίας είχε μειωθεί στα 1.436.577 άτομα, εξαιτίας της αυξημένης ανησυχίας που είχαν προκαλέσει τότε τρομοκρατικές επιθέσεις στη Πόλη.

Πέρυσι, υπήρξε ανάκαμψη στο νούμερο επισκεπτών, καθώς περίπου 2,9 εκατομμύρια άνθρωποι θαύμασαν την Αγία Σοφία, η οποία αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου

Εξάλλου, η Κωνσταντινούπολη αναμένεται να δεχθεί συνολικά 15,5 εκατομμύρια τουρίστες μέχρι το τέλος του 2019, σύμφωνα με το Εμπορικό Επιμελητήριο της ιστορικής πόλης.

Υπενθυμίζεται ότι ο ορθόδοξος χριστιανικός ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας, σύμβολο της Ανατολικής Ρωμαϊκής (Βυζαντινής)  Αυτοκρατορίας, μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος όταν οι Οθωμανοί Τούρκοι και ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ Πορθητής κατέκτησαν την Κωνσταντινούπολη το 1453. 

Μετά από την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ως αποτέλεσμα της ήττας των Οθωμανών στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο ναός της Αγίας Σοφίας μετατράπηκε σε μουσείο από την "νεογέννητη" Τουρκική Δημοκρατία και τον ιδρυτή του νέου τουρκικού κράτους, Μουσταφά Κεμάλ. 

Εκτός από την αναμφίβολη σπουδαιότητα της ως θρησκευτικό μνημείο, η Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης είναι επίσης πολύ σημαντική για τον κόσμο των τεχνών, με την αρχιτεκτονική της, το μεγαλείο της, το μέγεθός της και τις πολυδιάστατες λειτουργίες της.

Η ιστορία του εμβληματικού για μας τους Έλληνες ναού ξεκινά όταν ο τότε ηγέτης των Ρωμιών, Αυτοκράτορας Ιουστινιανός, διέταξε την κατασκευή μιας νέας βασιλικής όταν η παλαιότερη κάηκε κατά την διάρκεια μιας εξέγερσης (Στάσης του Νίκα), το 532.

Το μνημείο που σώζεται ως τις μέρες μας κατασκευάστηκε την περίοδο 532 - 537 από τους Αρτέμιο και Ισίδωρο, διακεκριμένους αρχιτέκτονες της εποχής. 

Ο Ιουστινιανός έπρεπε να χρησιμοποιήσει έτοιμα υλικά, για να γίνει γρήγορα η κατασκευή, και γι' αυτό έφερε στη Πόλη υλικά από αρχαίους ναούς: μάρμαρο και πέτρες από την Έφεσο, τη Σμύρνη, την Άσπενδο στην Αττάλεια και το Μπααλμπέκ στον Λίβανο.

Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, οι Οθωμανοί μετέτρεψαν την Αγία Σοφία σε "külliπye" ή μουσουλμανικό θρησκευτικό συγκρότημα, στο οποίο, εκτός από το τζαμί, υπήρχαν θρησκευτική σχολή και δημοτικό σχολείο! 

Μια από τις πιο ξεχωριστές προσθήκες στην Αγία Σοφία κατά την εν λόγω περίοδο, ήταν το κιόσκι του Σουλτάνου που κτίστηκε τον 18ο αιώνα και επέτρεπε στους σουλτάνους να προσεύχονται στο τέμενος χωρίς να είναι ορατοί από τους άλλους προσκυνητές.

Εξάλλου, οι ιμάμηδες και οι μουεζίνηδες της Αγίας Σοφίας, καθώς και ο καθηγητής που εργαζόταν στην εκεί θρησκευτική σχολή, ήταν επικεφαλής στην οθωμανική επιστημονική ιεραρχία.

Πηγές

http://www.hurriyetdailynews.com

Demirören News Agency

Πού βρίσκεται η αρχαία Λαοδίκεια και ποια η σχέση της με την Αποκάλυψη του Ιωάννη;

Η Λαοδίκεια ήταν αρχαία πόλη της Μικράς Ασίας ευρισκόμενη στο νοτιοδυτικό άκρο της Φρυγίας, κτισμένη στο σημείο που ο ποταμός Λύκος ενώνεται με τον ποταμό Μαίανδρο. Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται κοντά στη πόλη Ντενιζλί της σημερινής Τουρκίας, ενώ το 2013 ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας

Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO. Επίσης, η Λαοδίκεια είναι από τις πρώτες μεγάλες χριστιανικές πόλεις και αποτελεί μία από τις Επτά Εκκλησίες της Ασίας που αναφέρονται στην Αποκάλυψη του Αγίου Ευαγγελιστή Ιωάννη.  

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Σύμφωνα με τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους, η πόλη κατοικήθηκε συνεχώς από την Εποχή του Χαλκού (5500 π.Χ.) μέχρι και τον 7ο αιώνα μ.Χ.! Αρχικώς ονομαζόταν Διόσπολις (πόλη του Διός) και Λαοδίκεια ονομάσθηκε την περίοδο 261 - 253 π.Χ. από τον Αντίοχο Β΄, ηγεμόνα του Ελληνιστικού Βασιλείου των Σελευκιδών, προς τιμή της συζύγου του, Λαοδίκης. Το 188 π.Χ. πέρασε στον έλεγχο του Βασιλείου της Περγάμου και μετά από το 133 π.Χ. κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους. 

Στην αρχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής περιόδου, η πόλη, εξαιτίας της στρατηγικής για το εμπόριο θέσης της, κατέστη ένα από τα πιο σημαντικά εμπορικά κέντρα της Μικράς Ασίας. Παράλληλα, η πόλη συνεισέφερε στην εξέλιξη των επιστημών, της φιλοσοφίας και της ιατρικής, καθώς στη Λαοδίκεια υπήρχε μεγάλη ιατρική σχολή. 

Καθ' όλη την διάρκεια της ιστορίας της, η Λαοδίκεια υπέστη μεγάλες ζημιές από σεισμούς και ανοικοδομήθηκε πολλές φορές. Χαρακτηριστικά, η πόλη καταστράφηκε από σεισμό το 66 π.Χ. και την ανοικοδόμησε ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος, ενώ άλλος σεισμός την ισοπέδωσε την περίοδο 602-610 μ.Χ. 

Η Λαοδίκεια, πολλοί κάτοικοι της οποίας ήταν Εβραίοι, έκοβε και τα δικά της νομίσματα, στις επιγραφές των οποίων φαίνεται ότι υπήρχε θρησκευτική λατρεία του Δία, του Απόλλωνα και των Ρωμαίων αυτοκρατόρων. Εξάλλου, η Λαοδίκεια έλαβε από τη Ρώμη τον τίτλο της ελεύθερης πόλης. 

Η Λαοδίκεια υπήρξε επίσης μία από τις πρώτες πόλεις που ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό. Προς τους Χριστιανούς κατοίκους της, έγραψε μία από τις περίφημες επιστολές του ο Απόστολος Παύλος. Εξάλλου, η πόλη ήταν μία από τις επτά πρώτες χριστιανικές κοινότητες στην Μικρά Ασία, στις οποίες στάλθηκε από τον Άγιο Ευαγγελιστή Ιωάννη η «Αποκάλυψη». Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, η πανάρχαια πόλη αποτέλεσε έδρα επισκόπου. 

Οι Βυζαντινοί συγγραφείς αναφέρουν συχνά την Λαοδίκεια, ιδίως κατά την εποχή των Κομνηνών. Το 1119, ο Αυτοκράτορας Ιωάννης Β΄ Κομνηνός κατέλαβε την πόλη, νικώντας τους Σελτζούκους Τούρκους, στη πρώτη μεγάλη στρατιωτική νίκη που πέτυχε κατά την διάρκεια της βασιλείας του. 

Η πόλη οχυρώθηκε αργότερα από τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνό, ενώ καταστράφηκε ολοσχερώς από τις εισβολές των Οθωμανών Τούρκων και των Μογγόλων. 

Ο σημερινός αρχαιολογικός χώρος της Λαοδίκειας καταδεικνύει το παλαιό μεγαλείο της. Τα ερείπια που σώζονται κοντά στη πόλη Ντενιζλί είναι πολύ καλά διατηρημένα και πολλά από αυτά έχουν αναστηλωθεί από το 2012 και μετά. 

Οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν: το μεγαλύτερο αρχαίο στάδιο της Μικράς Ασίας, δύο θέατρα, τέσσερα λουτρά, πέντε Αγορές, πέντε κρήνες (Νυμφαίο, Ανατολική Βυζαντινή κρήνη, κρήνη Καρακάλλα, κρήνη Σεπτίμου Σεβήρου και δυτική κρήνη). Επίσης δύο μνημειώδεις πύλες (Εφέσου και Συρίας), το κτίριο της Συγκλήτου, σπίτια με περιστύλια, αρχαίους ναούς και χριστιανικές εκκλησίες.  

Βόρεια της αρχαίας πόλης, κοντά στον ποταμό Λύκο, υπάρχουν πολλές σαρκοφάγοι, ενώ σώζονται επίσης μνημειώδεις οδοί με κίονες (οδοί Συρίας, Εφέσου και Σταδίου). Η πόλη περιβάλλεται ακόμη από νεκροταφεία (νεκροπόλεις) και στις τέσσερις πλευρές της. 

Επιπλέον, ιδιαίτερα ενδιαφέροντα είναι τα απομεινάρια αρδευτικού καναλιού, το οποίο ξεκινά αρκετά χιλιόμετρα μακρύτερα, στην πηγή Μπασπινάρ, στα προάστια του Ντενιζλί. 

Πηγές 

http://whc.unesco.org/en/tentativelists/

http://www.perseus.tufts.edu/

https://turkishtravelblog.com/laodicea-the-seven-churches-of-revelation/

Η αρχαία ινδική πόλη Τάξιλα και το άγνωστο ελληνικό παρελθόν της

Εν πολλοίς άγνωστο αρχαίο ελληνικό παρελθόν έχει η πόλη Τάξιλα ή Ταξάσιλα, που βρίσκεται στην πακιστανική επαρχία Παντζάμπ (Πενταποταμία), κοντά στη σύγχρονη πόλη Ραβαλπίντι και την διαφιλονικούμενη (ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν) περιοχή του Κασμίρ. 

Το 1980, τα αρχαία Τάξιλα ανακηρύχθηκαν από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, καθώς η ιστορία της πόλης αρχίζει από τους προιστορικούς χρόνους και φθάνει μέχρι τον 5ο αιώνα μ.Χ..     

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Από τη Νεολιθική Εποχή μέχρι και τα ερείπια του 2ου και 1ου αιώνα π.Χ., τα Τάξιλα περιλαμβάνουν τα διαφορετικά στάδια ανάπτυξης μιας πόλης, η οποία, ευρισκόμενη πάνω στον Ινδό ποταμό, επηρεάστηκε άμεσα από την Ασία, την Περσική Αυτοκρατορία και την Ελληνική Αυτοκρατορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου. 

Η περιοχή αποτέλεσε επίσης ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα μελέτης του Βουδισμού, καθώς εκεί ο Βούδας εκφράστηκε για πρώτη φορά με ανθρώπινη μορφή στη γλυπτική, αντί συμβολικά ως ίχνος πέλματος ή ως δένδρο.

Σύμφωνα με ινδικό θρύλο, η πόλη ιδρύθηκε τον 7ο ή 6ο αιώνα π.Χ. από τον βασιλιά Ράμα και πήρε το όνομά της από το γιο του τελευταίου, Τάκσα. Αποτελούσε σημαντικό πολιτισμικό κέντρο, καθώς λέγεται ότι εκεί αναγνώσθηκε για πρώτη φορά το περίφημο ινδικό έπος Μαχαμπαράτα. Η περιοχή στην οποία σώζονται ερείπια από αυτή την περίοδο ονομάζεται Τύμβος Μπιρ.

Τα Τάξιλα αποτελούσαν άκρως στρατηγικό σημείο για τους εμπορικούς δρόμους της Ασίας, καθώς συνδέονταν με το Δρόμο του Μεταξιού, μεταξύ Μεσοποταμίας και Άπω Ανατολής. Η πόλη προσαρτήθηκε στην Περσική Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών υπό τον Δαρείο τον Μέγα, και η περσική κατοχή κράτησε εκεί για περισσότερο από έναν αιώνα.  

Στη συνέχεια, τα Τάξιλα συνδέονται με την αρχαία Ελλάδα όταν ο Μέγας Αλέξανδρος περνά από εκεί κατά την διάρκεια της εκστρατείας του στην Ασία.  

Όπως γράφει ο σπουδαίος ιστοριογράφος Αρριανός στο έργο του Αλεξάνδρου Ανάβασις, την άνοιξη του 326 π.Χ., ο μεγάλος Έλληνας βασιλιάς και ο στρατός του ξεκίνησαν για τα Τάξιλα. Εκεί συνάντησε τον Αλέξανδρο ο γιος του βασιλιά Ταξίλη, Ώμφις, ο οποίος, σύμφωνα με τον ιστορικό Διόδωρο Σικελιώτη, υποδέχθηκε τον μεγάλο στρατηλάτη επισήμως, δίνοντας δώρα, ενώ οι διοικητές της περιοχής δήλωσαν την υποταγή τους.

Ο Μέγας Αλέξανδρος ανταπέδωσε τα δώρα και επιπλέον έδωσε στον βασιλιά Ταξίλη 1.000 τάλαντα, κάτι που εξόργισε τους Εταίρους, ανώτατους αξιωματικούς του αλεξανδρινού στρατού, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος.

Στα Τάξιλα, ο βασιλιάς της Μακεδονίας δέχθηκε ακόμη πρεσβεία του Αβισσάρη, βασιλιά των ορεσίβιων Ινδών, ενώ φαίνεται να συνάντησε για πρώτη φορά Βραχμάνους, όπως τους Ινδούς φιλόσοφους Δάνδαμη και Κάλανο, ή Κάρανο, σύμφωνα με τον Διόδωρο.

Μετά το πέρασμά του από τα Τάξιλα, ο Αλέξανδρος προχώρησε προς τον Υδάσπη ποταμό, όπου νίκησε τον Ινδό ηγεμόνα Πώρο. Ωστόσο, ο Αλέξανδρος και ο Πώρος έγιναν μετά σύμμαχοι και ο Έλληνας στρατηλάτης ώθησε και τον Ταξίλη να συμφιλιωθεί με τον Πώρο.

Στην περιοχή των Ταξίλων, ο Αλέξανδρος διόρισε σατράπη τον Φίλιππο, που δολοφονήθηκε το 325 π.Χ. και τη θέση του πήρε ο Εύδημος από την Θράκη, ενώ το 316 π.Χ., ο Ινδός βασιλιάς Ανδρόκοπος κατέλαβε την κοιλάδα του Ινδού και έτσι τα Τάξιλα έχασαν την ανεξαρτησία τους. 

Αυτό όμως δεν έμελλε να είναι το τέλος της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή.Το 184 π.Χ., οι Έλληνες της Βακτρίας εισέβαλαν στη Πενταποταμία και έτσι τα Τάξιλα απέκτησαν Έλληνα βασιλιά. Η πόλη ξαναχτίστηκε στην απέναντι όχθη του ποταμού Ινδού και αποτέλεσε μια πολυπολιτισμική κοινωνία με θρησκευτική ανεκτικότητα. Στα Τάξιλα κυριαρχούσε η αρχαία ελληνική θρησκεία, τοπικές περσικές λατρείες, ο Ινδουισμός και ο Βουδισμός. Ερείπια αυτής της περιόδου σώζονται στη περιοχή Σιρκάπ.

Ο Έλληνας ηγεμόνας Αγαθοκλής της Βακτρίας (167 π.Χ. - 165 π.Χ.) μετέφερε στα Τάξιλα την έδρα του από την Αραχωσία και έγινε έτσι ο ιδρυτής του Ελληνοϊνδικού κράτους. Για άλλα διακόσια χρόνια παρέμεινε η ελληνιστική επίδραση στον τοπικό πολιτισμό (γλώσσα, κοσμήματα, τέχνη, νομίσματα), μέχρι που σταδιακά ο πολιτισμός αυτός μετατράπηκε σε ελληνοϊνδικός. 

 Τον πρώτο αιώνα μ.Χ., στην περιοχή άρχισαν να κυριαρχούν οι Σκύθες και οι Πάρθοι. Σύμφωνα με πρωτοχριστιανικές πηγές, την εποχή εκείνη έφτασε στη πόλη ο Άγιος Απόστολος Θωμάς, καθώς και ο φιλόσοφος Απολλώνιος ο Τυανεύς. 

Στο βιογραφικό έργο του Φιλόστρατου για τον φιλόσοφο Απολλώνιο, περιγράφεται η πόλη των Ταξίλων οχυρωμένη σαν τις ελληνικές πόλεις και μεγάλη σε μέγεθος σαν τη βιβλική Νινευί.

Κατά τον 4ο αιώνα, η πόλη κατακτήθηκε από τον Πέρση βασιλιά Σαπούρ Β', της δυναστείας των Σασσανιδών, όπως δείχνουν νομίσματα που βρέθηκαν στην περιοχή. Τα Τάξιλα καταστράφηκαν από μια επιδρομή των Ούννων, τον 5ο αιώνα, και δεν ανέκαμψαν έκτοτε.

Οι αρχαιολογικές έρευνες στα Τάξιλα σηματοδοτούνται από τον Σερ Αλεξάντερ Κάνιγχαμ, τον Βρετανό "πατέρα" της ινδικής αρχαιολογίας, ο οποίος κατά τα έτη 1863-64 και 1872-73 προχώρησε σε ανασκαφές στην περιοχή και ταύτισε τα μνημεία με τα αρχαία Τάξιλα.

Τα ερείπια που βρέθηκαν χωρίζονται σε τρεις διαφορετικούς οικισμούς, που ανήκουν στην ινδική, την ελληνιστική και την ελληνοινδική περίοδο αντίστοιχα. 

Πηγές 

http://whc.unesco.org/en/list/139

http://www.livius.org/articles/place/taxila

https://www.britannica.com/place/Taxila

Μονή Δαφνίου, το παλίμψηστο μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO

Αρχαίοι κίονες, βυζαντινά ψηφιδωτά  και πεταλόσχημα φράγκικα τόξα… Εκεί, στη Μονή Δαφνίου συναντιούνται διάφοροι περίοδοι της ιστορίας καθώς πρόκειται για ένα μνημείο παλίμψηστο!  Χαζεύοντας την όψη του νομίζω ότι βρίσκομαι κάπου στη Τοσκάνη, ενώ  όταν κοιτώ από την πλαϊνή πλευρά νομίζω ότι έχω ταξιδέψει μέχρι τον βυζαντινό Μύστρα!

Μαγεμένος στέκομαι στο ιστορικό μοναστήρι παγκοσμίου φήμης, το οποίο συνδυάζει τρεις διαφορετικές εποχές (κλασσική αρχαιότητα, Βυζάντιο και Φραγκοκρατία) και νιώθω την τόση θετική ενέργεια του τόπου και πραγματικά δεν θέλω να φύγω!

Αυτή την μοναδική εμπειρία έζησα πρόσφατα επισκεπτόμενος την περίφημη Μονή Δαφνίου, Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO από το 1990. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχει γίνει σπουδαία δουλειά από αρχαιολόγους και συντηρητές για την αναστήλωση και ανάδειξη του χώρου.

Η Μονή βρίσκεται στο Χαϊδάρι, στις παρυφές του Ποικίλου Όρους επί της Λεωφόρου Αθηνών, στο ρεύμα προς Αθήνα, 11 χιλιόμετρα από το κέντρο της πρωτεύουσας και λίγα λεπτά από τον σταθμό Μετρό της Αγίας Μαρίνας, με το αυτοκίνητο. Το πανέμορφο αυτό μνημείο ιδρύθηκε πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού του Δαφναίου Απόλλωνα που είχε καταστραφεί από τους Γότθους το 395. Μερικοί αρχαίοι κίονες ιωνικού ρυθμού χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση της μονής και σήμερα έχει διασωθεί μόνο ένας, ενώ οι υπόλοιποι εκλάπησαν από τον Λόρδο Έλγιν και βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. 

Του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου 

Καθώς περιδιαβαίνω τον χώρο διαβάζω στον οδηγό την ιστορία του: Η ίδρυση της Μονής Δαφνίου, γύρω στο 1080, έγινε με χορηγία άγνωστου δωρητή. Ωστόσο, η επίδραση της Κωνσταντινούπολης στην αρχιτεκτονική και την ψηφιδωτή διακόσμηση του καθολικού της μονής, έχει οδηγήσει τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι ο δωρητής ήταν κάποιος υψηλά ιστάμενος αξιωματούχος ή κάποιος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, που πιθανώς κάλεσε τεχνίτες, κτίστες, γλύπτες και ψηφοθέτες από την Πόλη.

Στέκομαι κάτω από αυτά τα ιδιαίτερα τόξα και σκέφτομαι τις αιματηρές σκηνές που πρέπει να εξελίχθησαν στον χώρο αυτό κατά  τη λεηλασία της μονής από τους Σταυροφόρους το 1204. Στη συνέχεια, ο Όθων ντε λα Ρος (Otto de la Roche), Δούκας των Αθηνών, την παραχώρησε στους Κιστερκιανούς μοναχούς. Οι Γάλλοι καθολικοί μοναχοί εκδιώχθηκαν από τους Τούρκους, το 1458, οπότε το μοναστήρι δόθηκε πάλι στους ορθόδοξους μοναχούς. Από την εποχή της Φραγκοκρατίας, εντυπωσιάζουν οι γοτθικές καμάρες και οι κρίνοι, το έμβλημα του Βασιλείου της Γαλλίας που βρίσκεται σε μαρμάρινη λάρνακα, αλλά και σε εξωτερικό τοίχο του καθολικού.

Με το πέρασμα των αιώνων η μονή ερημώθηκε. Ο τελευταίος ηγούμενος ήταν ο Αγαθάγγελος, από το 1815 έως το 1830. Κατά την περίοδο 1838-1839 εγκαταστάθηκαν στη μονή Βαυαροί στρατιώτες που μετέτρεψαν τα κελιά των μοναχών, στα νότια του καθολικού, σε στάβλους. 

Κατά το χρονικό διάστημα 1883-1885, η μονή Δαφνίου μετατράπηκε σε ψυχιατρείο, ενώ στην αυλή ανοικοδομήθηκαν βοηθητικά κτίσματα που επιβάρυναν σημαντικά το μνημείο. Η υποβάθμιση της μονής έφτασε στο κατακόρυφο το 1887, όταν χρησιμοποιήθηκε ως ποιμνιοστάσιο, γεγονός που προκάλεσε γενική κατακραυγή. Αυτό, σε συνδυασμό με τις φθορές από σεισμούς, ώθησαν τους αρμόδιους στην ανάληψη δράσης για τη διάσωση, τη συντήρηση και την ανάδειξη του μνημείου.

Ο ισχυρότατος σεισμός του 1999 δημιούργησε μεγάλες ρωγμές στους τοίχους της μονής. Ο αρχαιολογικός χώρος έκλεισε για το κοινό, καθώς εκτελούνταν συστηματικές εργασίες, ενώ η υποστύλωση του καθολικού υπήρξε το πρωταρχικό μέλημα. Ο χώρος κατέστη ξανά επισκέψιμος το 2007, κάθε Τρίτη και Παρασκευή 8.00 με 15.00.

Ψηφιδωτά 

Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το καθολικό της μονής που ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του οκταγωνικού σταυροειδούς ναού. Ωστόσο, εκεί που πραγματικά αισθάνεσαι δέος είναι όταν βλέπεις από κοντά τα λαμπρά ψηφιδωτά που κοσμούν τους τοίχους του καθολικού. 

Τα καλύτερα διατηρημένα ψηφιδωτά της πρώτης περιόδου του μοναστηριού (Δυναστεία Κομνηνών, 1100 περίπου) αντιπροσωπεύονται από την αυστηρή και ιερατική απεικόνιση του Παντοκράτορα Χριστού, στο εσωτερικό του τρούλου. Η μορφή του Παντοκράτορα Χριστού πλαισιώνεται από διάφορους προφήτες, ενώ στα υψηλότερα μέρη του ναού έχουμε ευαγγελικές σκηνές, δηλαδή επεισόδια από τη ζωή του Χριστού.

Οι εικονογραφίες συμβολίζουν τις νέες δογματικές αντιλήψεις που προέκυψαν από τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας και την οριστική αποκατάσταση των εικόνων το 843, με το τέλος της Εικονομαχίας. 

Ο ναός αντιμετωπίζεται έτσι σαν μικρογραφία του Σύμπαντος. Ο τρούλος και η αψίδα συμβολίζουν την ουράνια σφαίρα, ενώ οι κατώτερες ζώνες τη γήινη. Η παράσταση του Παντοκράτορα Χριστού αποτελεί έκφραση του δόγματος του ομοούσιου. 

Στην αψίδα του ιερού τοποθετείται η Παναγία Πλατυτέρα. Η Θεοτόκος, ο φορέας της θεϊκής ενσάρκωσης, δέεται για τη σωτηρία των ανθρώπων και μεσολαβεί ως σύνδεσμος μεταξύ του Θεού και των ανθρώπων. 

Στο βόρειο τμήμα του εσωνάρθηκα έχουμε σκηνές από τα Πάθη του Χριστού: Νιπτήρας, Μυστικός Δείπνος και Προδοσία του Ιούδα. Επιπλέον, η κλασικιστική λιτότητα και η ήρεμη, συγκρατημένη θλίψη της Σταύρωσης προκαλούν συγκίνηση στον θεατή ακόμη και σήμερα. 

Στο ψηφιδωτό της Ανάστασης ο θριαμβευτής Χριστός, ολόφωτος, με λευκόχρυσο ιμάτιο και χιτώνα, κινείται δυναμικά προς τα αριστερά κρατώντας τον Σταυρό. Μέσα από μια λάρνακα στα αριστερά ξεπροβάλλουν ο Αδάμ και η Εύα, ενώ πίσω τους διακρίνονται οι δίκαιοι Δαυίδ και Σολομών με πολυτελή ενδύματα και χρυσά στέμματα. Στα δεξιά έχουμε τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και ομάδα δικαίων, ενώ στα πόδια του νικητή Χριστού σφαδάζει ηττημένος ο Άδης. 

Περίβολος 

Η μονή προστατευόταν από ισχυρό περίβολο τετράγωνου σχήματος με πλευρά περίπου 97 μέτρα. Ο περίβολος είχε οχυρωματικό χαρακτήρα και μορφολογία, η οποία είναι ευδιάκριτη στη βόρεια πλευρά, όπου το τείχος σώζεται σε πολύ καλή κατάσταση. 

Το τείχος διακοπτόταν κατά τακτά διαστήματα από πύργους τετράγωνης κάτοψης. Τρεις από αυτούς έχουν σωθεί και μπορούμε να τους δούμε στη βόρεια πλευρά του περιβόλου.

Κελιά 

Τα κελιά όπου ξεκουράζονταν οι μοναχοί κατασκευάζονταν συνήθως προσκολλημένα στην εσωτερική πλευρά του περιβόλου, για να εξοικονομηθεί χώρος και να ενισχυθεί ο αμυντικός χαρακτήρας του περιβόλου. Συνήθως αποτελούνταν από δύο ορόφους, αλλά αρκετές φορές είχαν ακόμη και τέσσερις. Στα νότια του καθολικού υπάρχει ομάδα κελιών με στοές, τα οποία είναι χτισμένα γύρω από μικρή τετράγωνη αυλή. Αυτά τα κατασκεύασαν οι Κιστερκιανοί μοναχοί και τα αναδιαμόρφωσαν οι ορθόδοξοι κατά τον 16ο αιώνα. 

Πηγές :http://www.haidari.gr/, www.wikipedia.org