Θερμικό συγκρότημα αναδύεται στη Μύρα μετά από 15 χρόνια καθυστέρησης

 

  Ένα μοναδικό θερμικό συγκρότημα, άγνωστο μέχρι σήμερα στην αρχιτεκτονική τυπολογία της Λυκίας, ήρθε στο φως στη Μύρα της νότιας Τουρκίας, έπειτα από δεκαπέντε χρόνια αναμονής κάτω από μια πυκνή βιομηχανική ζώνη. Η ανασκαφή, που ξεκίνησε το 2025 μετά την πλήρη απομάκρυνση των σύγχρονων κτισμάτων, αποκαλύπτει μια εξαιρετικά καλοδιατηρημένη εγκατάσταση του 2ου αιώνα μ.Χ., η οποία δεν αντιστοιχεί σε κανέναν γνωστό τύπο ρωμαϊκού λουτρού ή κρήνης.

Οι  εργασίες  ειχαν δρομολογηθεί από το 2009, αλλά το κτίριο ήταν γνωστό στη βιβλιογραφία ήδη από τη δεκαετία του 1960, αλλά η θέση του, εγκλωβισμένη μέσα σε μια παλαιά βιομηχανική περιοχή, καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε συστηματική έρευνα. 

Η ελληνική ιστορία της Μύρας

Η Μύρα, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Λυκίας, εντάχθηκε στον ελληνικό κόσμο ήδη από την κλασική και ελληνιστική περίοδο. Παρότι λυκιακής καταγωγής, η πόλη εξελληνίστηκε σταδιακά, υιοθετώντας την ελληνική γλώσσα, την πολεοδομία και τους θεσμούς. Από τον 3ο αιώνα π.Χ. αποτελεί ενεργό μέλος της Λυκιακής Συμπολιτείας, ενός ομοσπονδιακού συστήματος με ισχυρή ελληνική πολιτική και πολιτισμική ταυτότητα. Η ακρόπολη, τα δημόσια κτίρια και το μνημειακό θέατρο της Μύρας μαρτυρούν την έντονη ελληνική παρουσία και την οικονομική της ακμή.

Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, η πόλη διατηρεί τον ελληνικό χαρακτήρα της και εξελίσσεται σε σημαντικό αστικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Η ελληνική γλώσσα παραμένει η κυρίαρχη στην καθημερινή ζωή και στη διοίκηση, ενώ η Μύρα αποκτά ιδιαίτερη σημασία κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, ως έδρα του Αγίου Νικολάου. Η συνύπαρξη ελληνικής παράδοσης, λυκιακής κληρονομιάς και ρωμαϊκής διοίκησης δημιουργεί ένα μοναδικό πολιτισμικό μωσαϊκό, το οποίο αντανακλάται και στα νέα αρχαιολογικά ευρήματα.

Ένα κτίριο χωρίς παράλληλα

Η μέχρι τώρα ανασκαφή αποκάλυψε δύο μαρμαροστρωμένες δεξαμενές διαφορετικού μεγέθους, με σημαντικά τμήματα της επένδυσης να σώζονται στη θέση τους. Το κτίριο φαίνεται να λειτουργούσε απευθείας από φυσική θερμή πηγή, γεγονός που απαιτεί εξειδικευμένη διαχείριση νερού. Η συνεχής ροή της πηγής δημιουργεί μεταβαλλόμενα επίπεδα στάθμης, αναγκάζοντας τους αρχαιολόγους να συνεργάζονται στενά με μηχανικούς και συντηρητές για την ανάπτυξη βιώσιμων λύσεων αποστράγγισης και προστασίας.

Αναδιαμορφώνοντας το ρωμαϊκό τοπίο της Μύρας

Η Μύρα είναι γνωστή για τους λαξευτούς λυκιακούς τάφους και το εντυπωσιακό ρωμαϊκό θέατρό της. Η αποκάλυψη ενός μοναδικού θερμικού συγκροτήματος της αυτοκρατορικής περιόδου προσθέτει μια νέα διάσταση στην κατανόηση της πόλης, υποδηλώνοντας άγνωστες μέχρι σήμερα μορφές υγείας, τελετουργίας ή αναψυχής. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το εύρημα θα συμβάλει ουσιαστικά στη μελέτη της ρωμαϊκής θερμικής αρχιτεκτονικής και των τοπικών προσαρμογών της αυτοκρατορικής τεχνογνωσίας.

Τα πήλινα ειδώλια της Μύρας επιστρέφουν στον τόπο τους μετά από 2.100 χρόνια

Μια μοναδική αρχαιολογική έκθεση φέρνει στο φως τα πήλινα ειδώλια της αρχαίας Μύρας, τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά στο κοινό, στον ίδιο χώρο που δημιουργήθηκαν — το αρχαίο θέατρο της πόλης. Η έκθεση εντάσσεται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Πολιτιστικής Διαδρομής της Τουρκίας, με τελικό σταθμό την Αττάλεια.

H Μύρα ήταν αρχαία ελληνική πόλη της Λυκίας, στη νότια ακτή της Μικράς Ασίας — στη σημερινή περιοχή της Τουρκίας, κοντά στο σύγχρονο χωριό Demre στην επαρχία Αττάλειας. Ήταν σημαντικό αστικό και θρησκευτικό κέντρο κατά την ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Η Μύρα είναι γνωστή για:tο επιβλητικό αρχαίο θέατρο της, Τους λαξευτούς τάφους στους βράχους, τη σύνδεσή της με τον Άγιο Νικόλαο, επίσκοπο της πόλης τον 4ο αιώνα, τη συμμετοχή της στην ελληνιστική πολιτισμική παράδοση της Λυκίας. Η πόλη διατηρούσε ελληνική ταυτότητα και γλώσσα, ενώ ενσωματώθηκε σταδιακά στη ρωμαϊκή και βυζαντινή αυτοκρατορία, παραμένοντας ενεργό πνευματικό και εμπορικό κέντρο για αιώνες.

Ανασκαφές και ανακάλυψη

Τα ειδώλια ανακαλύφθηκαν κατά τις ανασκαφές του 2020–2021, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Νεβζάτ Τσεβίκ από το Πανεπιστήμιο Akdeniz. Προέρχονται από τα ελληνιστικά στρώματα του θεάτρου της Μύρας, πριν από τη ρωμαϊκή περίοδο, και σύμφωνα με τον Τσεβίκ, αποτελούν μία από τις πλουσιότερες συλλογές πήλινων ειδωλίων που έχουν βρεθεί ποτέ στη Λυκία.

Μια ζωντανή ματιά στην ελληνιστική Λυκία

Τα ειδώλια, που χρονολογούνται μεταξύ 3ου και 1ου αιώνα π.Χ., απεικονίζουν θεότητες όπως η Άρτεμις, ο Ηρακλής, η Αφροδίτη και η Λητώ με τα παιδιά της, καθώς και σκηνές από την καθημερινή ζωή: χορεύτριες με εντυπωσιακές ενδυμασίες, μητέρες με παιδιά, ιππείς και παιδιά που παίζουν με κατοικίδια. Παρά το μικρό τους μέγεθος, η πολιτισμική τους αξία είναι τεράστια, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για τη θρησκεία, την αισθητική και την καθημερινότητα της εποχής.

Από τα θραύσματα στην έκθεση

Πολλά από τα 56 ειδώλια που εκτίθενται σήμερα στη ρωμαϊκή στοά του θεάτρου της Μύρας ανασυντέθηκαν από χιλιάδες θραύσματα, αποκαλύπτοντας ίχνη χρωμάτων και λεπτομέρειες που σπάνια συναντώνται σε λυκιακά ευρήματα. Η έκθεση δημιουργεί έναν διάλογο μεταξύ του ιερού και του αστικού χώρου, συνδέοντας την αρχαιολογική ανακάλυψη με την αφήγηση του τόπου.

Μόνιμη παρουσία και επιστημονική τεκμηρίωση

Η συλλογή αναμένεται να αποτελέσει μέρος της μόνιμης έκθεσης στο Μουσείο Πολιτισμών της Λυκίας από το 2026, ενώ θα αποτελέσει και το αντικείμενο διδακτορικής διατριβής της αρχαιολόγου Σέμα Ταλού, αναπληρώτριας διευθύντριας των ανασκαφών.

Επιστροφή στον τόπο δημιουργίας

Μετά από δύο χιλιετίες κάτω από τη γη, τα ειδώλια της Μύρας επιστρέφουν στον τόπο τους — όχι σε κάποιο μακρινό μουσείο, αλλά στο ίδιο έδαφος που τα γέννησε. Όπως σημείωσε ο καθηγητής Τσεβίκ, «είναι σαν οι αρχαίοι κάτοικοι να περίμεναν υπομονετικά κάτω από τη γη να τους ανακαλύψουμε και να αφηγηθούμε την ιστορία τους».

πηγη:anatolianarcheology.net