Retrospective Columns : Μια συναρπαστική έκδοση για την αρχιτεκτονική της αρχαιότητας

Το Humanities Council προτείνει για το φετινό καλοκαίρι την έκδοση  το Retrospective Columns του καθηγητή Samuel Holzman: 

«Βρισκόμουν στο φουαγιέ του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, κοιτάζοντας τα κατάλοιπενός μεγάλου ελληνικού ναού γύρω στο 500 π.Χ., μεγάλο μέρος του οποίου παραμένει θαμμένο κάτω από τον κυκλικό κόμβο στην πλατεία Αντιγονιδών. Ο ναός διαθέτει μεγάλα ιωνικά κιονόκρανα, σμιλεμένα σε δύο διαφορετικά γλυπτικά ύφη στις αντίθετες πλευρές τους. Από τη μία, οι έλικες είναι κυρτές και «μαλακές»· από την άλλη, κοίλες και πλούσιες σε σκιά. Αν ένας αρχαιολόγος έβρισκε μόνο το μισό από ένα τέτοιο κιονόκρανο, θα μπορούσε να προτείνει διαφορετική χρονολόγηση. Αυτό με έκανε να σκεφτώ πώς οι αρχαίοι οικοδόμοι ήταν συνειδητοί απέναντι στα παλαιότερα κτίρια γύρω τους και τι σήμαινε γι’ αυτούς αυτή η ιστορία.»

Το βιβλίο του Holzman εξετάζει πώς η αρχιτεκτονική της αρχαιότητας ενσωματώνει μνήμες, τεχνικές και αισθητικές επιλογές που αντανακλούν έναν διάλογο με το παρελθόν. Μέσα από παραδείγματα όπως αυτό της Θεσσαλονίκης, ο συγγραφέας φωτίζει τη δημιουργική σχέση ανάμεσα στην κατασκευή και την ιστορική συνείδηση.

Η Sofia Coppola παρουσιάζει το νέο φωτογραφικό βιβλίο του Joseph Szabo: «American Teen»

Η Sofia Coppola, μέσα από το εκδοτικό της imprint Important Flowers, επανέρχεται με ένα νέο φωτογραφικό βιβλίο που εξερευνά την εφηβεία στην Αμερική των δεκαετιών 1970–1980. Το «American Teen» συγκεντρώνει εμβληματικές και αδημοσίευτες φωτογραφίες του Joseph Szabo, συνοδευόμενες από κείμενα της Coppola και της Kim Gordon, δημιουργώντας ένα πορτρέτο μιας γενιάς που διαμόρφωσε την κουλτούρα της εποχής.

Το βιβλίο «American Teen»: Μια αποκλειστική πρώτη ματιά

Το βιβλίο, 240 σελίδων, κυκλοφορεί από την Important Flowers σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο MACK. Περιλαμβάνει ασπρόμαυρες φωτογραφίες που ο Szabo τράβηξε στους μαθητές του στο Long Island, καταγράφοντας στιγμές καθημερινότητας, αυτοσχεδιασμού, αμφισβήτησης και προσωπικής αναζήτησης. Η Coppola σημειώνει στον πρόλογο ότι οι έφηβοι στις φωτογραφίες «δεν ποζάρουν – απλώς είναι ο εαυτός τους», επιτρέποντας στον θεατή να εισέλθει στον κόσμο τους.

Η εφηβεία ως πεδίο ταυτότητας και αφήγησης

Οι εικόνες του Szabo κινούνται στο ίδιο συναισθηματικό πεδίο που χαρακτηρίζει το έργο της Coppola: την ένταση ανάμεσα στην αυτοεικόνα και την εσωτερική ζωή των νέων. Οι έφηβοι καπνίζουν, χαλαρώνουν στα θρανία, ξαπλώνουν στις παραλίες, συγκεντρώνονται σε συναυλίες των Rolling Stones. Το βιβλίο συγκεντρώνει υλικό από προηγούμενες εκδόσεις, δημιουργώντας μια συνολική αφήγηση της αμερικανικής εφηβείας.

Η αρχή της φωτογραφικής διαδρομής του Szabo

Ο Szabo άριχσε να διδάσκει στο Malverne High School το 1972, σε μια εποχή που η αισιοδοξία των hippies υποχωρούσε και η «Me Generation» αναδυόταν. Η απόσταση ανάμεσα σε δάσκαλο και μαθητές τον προβλημάτισε, μέχρι που αποφάσισε να φέρει την κάμερα στην τάξη. Η φωτογραφία έγινε γέφυρα επικοινωνίας: «Πλήρωνα προσοχή στους μαθητές ως άτομα, όχι μόνο ως παιδιά πίσω από ένα θρανίο», θυμάται.

Η φωτογραφία ως εργαλείο συμμετοχής και έκφρασης

Ο Szabo δημιούργησε φωτογραφική λέσχη και σκοτεινό θάλαμο, διδάσκοντας στους μαθητές τεχνικές λήψης και εμφάνισης. Η προσέγγισή του έδωσε φωνή σε μαθητές που δεν ένιωθαν ότι ανήκουν στο σχολικό περιβάλλον. «Δεν μας αντιμετωπίζετε σαν παιδιά, αλλά σαν ενήλικες», του είπε μια μαθήτρια.

Παράλληλα, ο Szabo άρχισε να φωτογραφίζει για το σχολικό λεύκωμα, επηρεασμένος από Cartier‑Bresson και Helen Levitt, συλλαμβάνοντας «αποφασιστικές στιγμές» της εφηβείας με ρομαντική και rock αισθητική.

Η δημιουργία ενός μοναδικού αρχείου

Από το 1972 έως το 1999, ο Szabo δημιούργησε ένα από τα σημαντικότερα φωτογραφικά αρχεία της αμερικανικής νεολαίας. Εμπνευσμένος από τον Brassaï, εισχώρησε στον «μυστικό κόσμο» των εφήβων, φωτογραφίζοντας πάρτι και στιγμές μακριά από την παρουσία ενηλίκων. Το 1978 κυκλοφόρησε το «Almost Grown», συνδυάζοντας φωτογραφίες με ποιήματα εφήβων.

Μετά τη συνταξιοδότηση, εξέδωσε βιβλία όπως Teenage, Jones Beach, Lifeguard, Hometown και Rolling Stones Fans, ενώ επανασυνδέθηκε με πρώην μαθητές μέσω Facebook, οι οποίοι αναγνώρισαν τον εαυτό τους στις εικόνες και μοιράστηκαν αναμνήσεις.

Οι ιστορίες πίσω από τις φωτογραφίες

Πολλές εικόνες έχουν δικές τους αφηγήσεις. Στη φωτογραφία Deli Corner (1977), ο Szabo θυμάται τον Chris, έναν μαθητή που οργάνωσε μαζί με φίλο του τη συναυλία των Rolling Stones το 1978. Ο Szabo τους συνόδευσε στη Φιλαδέλφεια και φωτογράφισε τους fans όλη μέρα – «μάννα εξ ουρανού», όπως λέει.

Κυκλοφορία του βιβλίου

Το American Teen θα κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο του 2026 από την Important Flowers και τον εκδοτικό οίκο MACK.

Το Μουσείο Πράδο εγκαινιάζει νέα εκδοτική σειρά για τις γυναίκες που διαμόρφωσαν τη συλλογή του – Πρώτος τόμος αφιερωμένος στη Χριστίνα της Σουηδίας

Το Museo Nacional del Prado ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην έρευνά του για τον ρόλο των γυναικών στην ιστορία της τέχνης, παρουσιάζοντας τη νέα εκδοτική σειρά Women Creators of the Prado. Η σειρά αναδεικνύει γυναίκες που, ως συλλέκτριες, προστάτιδες ή δημιουργοί, συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση των συλλογών του μουσείου.

Μια νέα εκδοτική πρωτοβουλία

Η σειρά εντάσσεται στο μακροχρόνιο πρόγραμμα του μουσείου «Το Prado στο Θηλυκό» και αρχίζει με έναν τόμο αφιερωμένο στη Χριστίνα της Σουηδίας, μία από τις πιο συναρπαστικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής μπαρόκ εποχής. Η έκδοση συμπίπτει με τα 400 χρόνια από τη γέννησή της και φωτίζει τον καθοριστικό ρόλο της στη δημιουργία της συλλογής αρχαίας γλυπτικής του Prado. Τη σειρά διευθύνουν η ιστορικός τέχνης Noelia García Pérez και ο επιμελητής του μουσείου Carlos G. Navarro, ενώ συνολικά θα περιλαμβάνει 15 τόμους, καθένας αφιερωμένος σε μια γυναίκα που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του Prado.

Γυναίκες που άσκησαν επιρροή

Το πρόγραμμα εξετάζει τις γυναίκες από δύο συμπληρωματικές οπτικές: Γυναίκες εξουσίας – βασίλισσες, πολιτικές προσωπικότητες, συλλέκτριες και προστάτιδες που χρησιμοποίησαν την τέχνη ως γλώσσα ισχύος, ταυτότητας και πολιτιστικής επιρροής. Αλλα και γυναίκες καλλιτέχνιδες – ζωγράφοι και γλύπτριες των οποίων τα έργα βρίσκονται σήμερα στη συλλογή του Prado, αλλά συχνά δεν είχαν λάβει την προβολή που τους άξιζε.

Χριστίνα της Σουηδίας: Η «Μινέρβα του Βορρά» και η γλυπτική του Prado

Ο πρώτος τόμος, γραμμένος από τον Manuel Arias, επικεφαλής της συλλογής γλυπτικής του Prado έως το 1700, παρουσιάζει τη Χριστίνα της Σουηδίας ως μια γυναίκα που αντιλαμβανόταν την τέχνη ως εργαλείο σκέψης, ταυτότητας και εξουσίας. Μετά την παραίτησή της από τον θρόνο και τη μεταστροφή της στον καθολικισμό, εγκαταστάθηκε στη Ρώμη, που μετέτρεψε το Palazzo Riario σε κέντρο πνευματικής και καλλιτεχνικής ζωής.Εκεί δημιούργησε μια εντυπωσιακή συλλογή αρχαίων γλυπτών, πολλά από τα οποία ενσωματώθηκαν αργότερα στη συλλογή του Prado. Ανάμεσά τους οι οκτώ Μούσες της Oval Room, η Ομάδα του Αγίου Ιλδεφόνσου, ο Σάτυρος με το παιδί.

Η έκδοση παρουσιάζει τη Χριστίνα όχι μόνο ως συλλέκτρια, αλλά ως γυναίκα που παρενέβαινε ενεργά στο νόημα των έργων της — χαρακτηριστικό παράδειγμα η Μούσα Θάλεια, στην οποία ενσωμάτωσε το δικό της πορτρέτο.

Οι επόμενοι τόμοι: από βασίλισσες έως πρωτοπόρες καλλιτέχνιδες

Η σειρά θα συνεχιστεί μέσα στο έτος με τόμους αφιερωμένους στις:

• Ελισάβετ Φαρνέζε,
• Μαριάνα της Αυστρίας.

Μελλοντικές εκδόσεις θα εξετάσουν προσωπικότητες όπως:

Mary of Hungary, Sofonisba Anguissola, Isabella Clara Eugenia, Clara Peeters, Artemisia Gentileschi, Rosario Weiss, Rosa Bonheur, Antonia de Bañuelos, María Blanchard και άλλες.

Ένα έργο που αναδεικνύει αθέατες ιστορίες του Prado

Με τη σειρά Women Creators of the Prado, το μουσείο ενισχύει τη δέσμευσή του για νέες αφηγήσεις και μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση της ιστορίας των συλλογών του. Πρόκειται για γυναίκες που υπήρξαν παρούσες στην ιστορία του Prado, αλλά δεν είχαν πάντα την ορατότητα που τους αναλογούσε.

Ο πρώτος τόμος, Christina of Sweden, κυκλοφορεί στα ισπανικά, έχει 96 σελίδες και τιμάται 19,50 €.

Διατίθεται στο Tienda Prado, στο ηλεκτρονικό κατάστημα του μουσείου και σε βιβλιοπωλεία σε όλη την Ισπανία.

Νέα έκδοση της UNESCO για τις τοιχογραφίες του τάφου του Αμενχοτέπ Γ΄

Η UNESCO παρουσιάζει μια νέα, εκτενή έκδοση που αποτυπώνει 20 χρόνια έρευνας, συντήρησης και διεθνούς συνεργασίας για τη διάσωση των μοναδικών τοιχογραφιών στον βασιλικό τάφο του Αμενχοτέπ Γ΄ (KV22), στη Δυτική Κοιλάδα των Βασιλέων στο Λούξορ. Η δημοσίευση αποτελεί σημαντικό τεκμήριο για την προστασία ενός από τα σπουδαιότερα καλλιτεχνικά μνημεία της αρχαίας Θήβας.

Είκοσι χρόνια επιστημονικής έρευνας και τεκμηρίωσης

Ο Αμενχοτέπ Γ΄, από τους πιο επιδραστικούς φαραώ της 18ης Δυναστείας, άφησε πίσω του έναν από τους πιο εντυπωσιακά διακοσμημένους τάφους της Θηβαϊκής Νεκρόπολης. Οι τοιχογραφίες του, εμπνευσμένες από την αιγυπτιακή κοσμολογία και τις ταφικές δοξασίες, είχαν υποστεί σοβαρές φθορές λόγω περιβαλλοντικών παραγόντων και ανθρώπινης δραστηριότητας. Η ανάγκη συντήρησης ήταν επιτακτική, όχι μόνο για την επιστημονική κοινότητα αλλά και για τη διαφύλαξη της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η νέα έκδοση της UNESCO παρουσιάζει αναλυτικά το έργο δύο δεκαετιών επιστημονικής τεκμηρίωσης, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης των εικονογραφικών κύκλων του «Βιβλίου του Αμντουάτ» και άλλων συμβολικών παραστάσεων που κοσμούν τον τάφο.

Διεθνής συνεργασία υψηλού επιπέδου

Το έργο συντήρησης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα διεθνούς συνεργασίας. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν η UNESCO, οι αιγυπτιακές αρχές, Ιάπωνες και Ιταλοί ειδικοί, καθώς και τοπικοί συντηρητές. Η διεπιστημονική αυτή σύμπραξη επέτρεψε την εφαρμογή προηγμένων τεχνικών και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διάσωση των τοιχογραφιών.

Προηγμένες τεχνικές συντήρησης και αποκατάστασης

Η έκδοση παρουσιάζει τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν για τη σταθεροποίηση των εύθραυστων χρωστικών και του επιχρίσματος, καθώς και τα αποτελέσματα των επιστημονικών αναλύσεων και της περιβαλλοντικής παρακολούθησης. Χάρη σε αυτές τις παρεμβάσεις, αποκαλύφθηκαν χρώματα και τεχνικές που είχαν χαθεί με το πέρασμα των αιώνων, προσφέροντας νέα δεδομένα για την καλλιτεχνική δεξιοτεχνία της εποχής.

Ένα πρότυπο για την προστασία μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς

Η δημοσίευση αναδεικνύει τη σημασία του έργου ως μοντέλου για τη διαχείριση και προστασία άλλων μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Αίγυπτο και διεθνώς. Η επιτυχία του προγράμματος υπογραμμίζει τον ρόλο της διεθνούς συνεργασίας στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και εξασφαλίζει ότι οι τοιχογραφίες του Αμενχοτέπ Γ΄ θα παραμείνουν προσβάσιμες σε μελλοντικούς ερευνητές, επαγγελματίες συντήρησης και το ευρύ κοινό.

Βρετανικό Μουσείο: Νέα έκθεση αποδομεί τον μύθο των σαμουράι και φωτίζει την πραγματική τους ιστορία

Μια νέα έκδοση και η  έκθεση του Βρετανικού Μουσείου επιχειρούν να ανατρέψουν στερεότυπα αιώνων γύρω από τους Ιάπωνες σαμουράι, παρουσιάζοντάς τους μέσα από ιστορική, κοινωνική και καλλιτεχνική οπτική. Η έκθεση «Samurai», που ανοίγει την άνοιξη του 2026, εξετάζει την πορεία των σαμουράι από πολεμιστές σε πολιτική και πολιτιστική ελίτ, αλλά και την παγκόσμια εικόνα που απέκτησαν μετά την κατάργηση της τάξης τους τον 19ο αιώνα.

Από πολεμιστές σε παγκόσμιο σύμβολο

Η νέα έκδοση των Dr. Rosina Buckland και Prof. Oleg Benesch παρουσιάζει την εξέλιξη των σαμουράι, αποκαλύπτοντας ότι η εικόνα του γενναίου, έντιμου και αφοσιωμένου πολεμιστή απέχει από την ιστορική πραγματικότητα. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι στην Ιαπωνία ο όρος bushi είναι ο ακριβής προσδιορισμός των πολεμιστών, ενώ η διεθνής εικόνα των σαμουράι έχει διαμορφωθεί κυρίως από λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις.

Στα πρώτα κεφάλαια, η μελέτη δείχνει ότι οι σαμουράι της περιόδου των εμφυλίων πολέμων συχνά καθοδηγούνταν από προσωπικό συμφέρον και όχι από ιδεώδη τιμής. Παράλληλα, καταρρίπτεται ο μύθος του σαμουράι‑ξιφομάχου, καθώς οι περισσότεροι πολεμούσαν ως έφιπποι τοξότες.

Η πολιτιστική κληρονομιά των σαμουράι

Η έκθεση αναδεικνύει τον ρόλο των σαμουράι ως προστάτες των τεχνών. Κατά την ειρηνική περίοδο Έντο (1603–1868), οι σαμουράι ήταν  διοικητικοί υπάλλξλοι, ενώ παράλληλα στήριξαν την καλλιγραφία, τη ζωγραφική με μελάνι, το θέατρο Νō και την τελετή τσαγιού. Ο στρατιωτικός εξοπλισμός τους, αν και εντυπωσιακός, χρησιμοποιούνταν πλέον κυρίως ως σύμβολο κοινωνικού κύρους.

Η έκθεση περιλαμβάνει εκατοντάδες αντικείμενα: πανοπλίες, τόξα, εξαρτήματα ιππασίας, ξίφη, αλλά και ζωγραφικά έργα και εικονογραφημένες πολεμικές σκηνές. Μέσα από αυτά, ο επισκέπτης αποκτά μια ολοκληρωμένη εικόνα της υλικής κουλτούρας των σαμουράι.

Η επιρροή της κινεζικής σκέψης και η τέχνη της περιόδου Έντο

Το βιβλίο και η έκθεση δείχνουν ότι η κοινωνία της περιόδου Έντο ήταν βαθιά επηρεασμένη από τον νεοκομφουκιανισμό. Πολλά αντικείμενα, όπως πορσελάνες και λάκκες, αντανακλούν αυτή την επιρροή και συχνά ανταλλάσσονταν ως δώρα μεταξύ σαμουράι. Πολλοί σαμουράι της εποχής ήταν οι ίδιοι καλλιτέχνες και ποιητές, χρησιμοποιώντας ιστορικούς υπαινιγμούς για να εκφράσουν πολιτική κριτική.

Πορτρέτο του Itō Mancio από τον Domenico Tintoretto, 1585.
Ο Mancio ηγήθηκε ιαπωνικής αποστολής
στην Ευρώπη το 1582,
σε ηλικία 13 ετών.
Πηγή: Ιδιοκτησία Fondazione Trivulzio, Μιλάνο

Δυτική φαντασία και ο μύθος του σαμουράι

Ένα σημαντικό τμήμα της έκθεσης εξετάζει τη σχέση της Δύσης με τους σαμουράι. Από τον 16ο αιώνα, οι Ιάπωνες άρχοντες προσέφεραν πανοπλίες ως διπλωματικά δώρα, ενώ τον 19ο αιώνα η άρση της απομόνωσης της Ιαπωνίας αναζωπύρωσε το δυτικό ενδιαφέρον. Φωτογραφίες, πίνακες και συλλεκτικά αντικείμενα αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη και οι ΗΠΑ υιοθέτησαν και αναδιαμόρφωσαν την εικόνα του σαμουράι.

Στον 20ό αιώνα, ο μύθος των σαμουράι συνδέθηκε τόσο με τον ιαπωνικό μιλιταρισμό όσο και με αξίες όπως η πίστη και η τιμή. Μεταπολεμικά, ο Ακίρα Κουροσάβα επαναπροσδιόρισε τον σαμουράι ως ανθρώπινη, εύθραυστη φιγούρα, ενώ σήμερα η εικόνα τους ζει μέσα από manga, anime, videogames και ποπ κουλτούρα.

Μια νέα ματιά σε ένα παγκόσμιο σύμβολο

Με βάση εκτενή έρευνα και σπάνια εκθέματα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά, το Βρετανικό Μουσείο προσφέρει μια φρέσκια, ιστορικά τεκμηριωμένη προσέγγιση στον μύθο των σαμουράι. Η έκθεση «Samurai» θα φιλοξενηθεί στη Sainsbury Exhibitions Gallery από 3 Φεβρουαρίου έως 4 Μαΐου 2026.

πηγη https://www.thecollector.com/

Η Γαλλική Σχολή Αθηνών αναδεικνύει τις διαδρομές αρχαιολόγων του Μεσοπολέμου μέσα από σπάνιο φωτογραφικό αρχείο

 

Μια νέα έκδοση της σειράς «Patrimoine photographique» της Γαλλικής Σχολής Αθηνών φέρνει στο προσκήνιο τις διασταυρούμενες πορείες αρχαιολόγων κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, μέσα από σπάνιο φωτογραφικό υλικό που φωτίζει την εξωστρεφή δράση τους στην Ανατολία, την Εγγύς Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Ο τόμος «En-quête d’Orient» αποτελεί καρπό πολύχρονης έρευνας και επιμέλειας, αποκαθιστώντας την οπτική των επιστημόνων που, εφοδιασμένοι με την ελληνική τους εμπειρία, αναζήτησαν νέες εκφράσεις του ελληνισμού πέρα από τα σύνορα της Ελλάδας.

Αρχαιολόγοι σε αναζήτηση του ελληνισμού στην Ανατολή

Οι φωτογραφίες που παρουσιάζονται δεν ανήκουν στα επίσημα αρχεία της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, ωστόσο αποτελούν πολύτιμες μαρτυρίες για την ιστορία της. Μέλη της Σχολής, όπως οι Paul Perdrizet, Henri Seyrig, Daniel Schlumberger και Albert Gabriel, αφού πρώτα εκπαιδεύτηκαν στην αρχαιολογία στην Ελλάδα, επιχείρησαν να επεκτείνουν τις έρευνές τους σε περιοχές της Ανατολής, αναζητώντας τις συνυφάνσεις και τις μεταλλάξεις του ελληνιστικού πολιτισμού. Η δράση τους εντάσσεται στο πλαίσιο της Γαλλικής Εντολής και συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία γαλλικών αρχαιολογικών ινστιτούτων στην ευρύτερη περιοχή.

Οπτική ανασύσταση μιας κοινής περιπέτειας

Οι εικόνες των αρχαιολόγων συνδιαλέγονται με αρχεία της Γαλλικής Σχολής Αθηνών και άλλων επιστημονικών φορέων, προσφέροντας μια οπτική ανασύσταση της περιόδου. Η έκδοση επιχειρεί να καταγράψει όχι μόνο την αρχαιολογική αναζήτηση, αλλά και την ανθρώπινη περιέργεια για τους λαούς που συνόδευσαν την εξερεύνηση. Μέσα από την ταύτιση και επιμέλεια άγνωστων φωτογραφιών, η έρευνα αναδεικνύει τις εξαιρετικές πορείες των επιστημόνων που θέλησαν να καταστήσουν ορατή την κληρονομιά ενός κόσμου σε μετάλλαξη.

Συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου

Η έκδοση «En-quête d’Orient» πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου και της οργανωτικής ομάδας των συγγραφέων, στους οποίους εκφράζεται ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη. Η συνέργεια αυτή επέτρεψε την ανάδειξη ενός πολύτιμου φωτογραφικού υλικού, που εμπλουτίζει την κατανόηση της αρχαιολογικής δράσης του Μεσοπολέμου και ενισχύει τη διαχρονική σημασία της Γαλλικής Σχολής Αθηνών ως φορέα πολιτισμικής και επιστημονικής εξωστρέφειας.

Έκδοση για τον ενδυματολογικό πλούτο του Αιγαίου

 

Σε μια έκδοση που θα αποτελέσει κιβωτό του λαογραφικού πλούτου και συγκεκριμένα των τοπικών ενδυμασιών της Χίου, προχώρησε το Πολιτιστικό Ίδρυμα  του Ομίλου Πειραιώς (Π.Ι.Ο.Π.). Η έκδοση με τίτλο «Φουστάνια» αναγεννησιακού τύπου στη Χίο (16ος αιώνας-αρχές 20ού), της επίκουρης καθηγήτριας Λαογραφίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Νάντιας Μαχά – Μπιζούμη ερχεται να βάλει ένα λιθαράκι στην προσπάθεια διάσωσης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Δεν είναι τυχαίο το ενδιαφέρον του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς καθώς στο νησί της Χίου,  διατηρεί ένα από τα 9 μουσεία του Δικτύου. Το Μουσείο Μαστίχας, που κοσμεί με την παρουσία του τα πανέμορφα Μαστιχοχώρια στη Νότια Χίο.

 

Το έργο

Ξεφυλλίζοντας την έκδοση μαθαίνουμε για το ενδυματολογικό σύστημα  στο οποίο δεσπόζει το πτυχωτό φουστάνι , του οποίου τα τεχνικά χαρακτηριστικά παραπέμπει  σε ενδυματολογικά πρότυπα αιώνων πριν, με επιρροές από την ιταλική Αναγέννηση.

 

Πρόκειται για συστηματική έρευνα της συγγραφέως σε μουσειακές συλλογές, σε βιβλιογραφικές πηγές, σε χιώτικες οικίες και ιδιωτικές συλλογές, αλλά και βασισμένο σε προφορικές μαρτυρίες και συνεντεύξεις, επικεντρώνεται στα κοντά, λευκά πτυχωτά «φουστάνια» των Μαστιχοχωρίων, άμεσα επηρεασμένα από την αναγεννησιακή γυναικεία ενδυμασία, κυρίως αυτή της Γένοβας.

Η έρευνα

Αξίζει να σημειωθεί ότι η έκδοση αποτελεί απότοκος της διδακτορικής διατριβής της κας Μάχας με τίτλο τα πτυχωτά «φουστάνια» της Χίου (16^ος- αρχές 20^ου αιώνα) η οποία ολοκληρώθηκε το 2011.

Αντλώντας στοιχεία από την λαογραφία της ενδυμασίας ο αναγνώστης διαπιστώνει τις αντανακλάσεις των ιστορικών, οικονομικών και κοινωνικών γεγονότων στο νησί στο οποίο συναντήθηκε η Δύση και η Ανατολή.

Η ερευνήτρια καταγράφει τους διαφορετικούς εδνυματολογικούς τύπους –παραλλαγές, ένα ελκυστικό φαινόμενο, από τις λίγες περιπτώσεις στον ελληνικό χώρο και συμβάλλει στην ανασύνθεση της ενδυματολογικής παράδοσης-πτυχωτών φουστανιών και στις υπόλοιπες Κυκλάδες όπως τα γνωρίζουμε από τους περιηγητές. Η εφαρμογή της τυπολογικής κατάταξης αφορά πρωτίστως τα ενδυματολογικά σύνολα των Μαστιχοχωρίων, και ειδικότερα του Πυργιού, της Καλαμωτής και των υπόλοιπων χωριών που εξετάζονται με βάση τη γεωγραφική τους θέση, και κατ’ επέκταση τα ενδυματολογικά σύνολα των Βορειόχωρων (Βολισσός, Καρδάμυλα, Αμάδες).

Παράλληλα με την έρευνα αναδεικνύεται η οικοτεχνική παραγωγή και η επεξεργασία του υφάσματος, σε σύνδεση με την τοπική οικονομία, τις καταναλωτικές συνήθειες και τον ρόλο της γυναικείας εργασίας.

Η έκδοση περιλαμβάνει φωτογραφικό υλικό που τεκμηριώνει εικονογραφικά τη μελέτη και προβάλλει τις ενδυματολογικές ιδιαιτερότητες της Χίου, στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς και του υλικού πολιτισμού του νησιού κατά τα νεότερα χρόνια.

Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα: Εκδήλωση και έκδοση για τον Παύλο Μελά

 

Εκδήλωση πραγματοποιούν σήμερα με αφορμή την συμπλήρωση 150 χρόνων φέτος από τη γέννηση του Παύλου Μελά (29 Μαρτίου 1870, στη Μασσαλία) ο Δήμος Παύλου Μελά - Τμήμα Πολιτισμού και το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα.

Η εκδήλωση αποτελεί ένα αφιέρωμα στη ζωή και τη δράση του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά, στις 13 Οκτωβρίου, ημέρα ορόσημο του Μακεδονικού Αγώνα.

 

Στην εκδήλωση θα βραβευτεί για το επιστημονικό έργο του και τις μελέτες σχετικά με το Μακεδονικό Ζήτημα ο Αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, Καθηγητής Ιστορίας Νεοτέρων Χρόνων κ. Βασίλειος Κ. Γούναρης, η Διευθύντρια του Κ.Ε.Μ.Ι.Τ. Αναπλ. Καθηγητήτρια, κ. Σταυρούλα Μαυρογένη και η Διευθύντρια του Ιδρύματος, Ιστορικός Τέχνης, κ. Φανή Τσατσάια.

Άξιο λόγου είναι ότι το μουσείο εξέδωσε 100 επιστολές "Έθνους Αφύπνιση: Παύλος Μελάς",  τις οποίες έλαβαν οι οικογένειες Μελά και Δραγούμη, όταν έγινε γνωστή η είδηση του αδόκητου θανάτου του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά. 

Το αρχειακό υλικό παραχωρήθηκε στο Μουσείο από την εγγονή του, κ. Ναταλία Ιωαννίδη για την επιστημονική ανάδειξη και αξιοποίησή του. Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ενώ όλο το κόστος της έκδοσης ανέλαβε η Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία Δράμας ΚΥΚΛΩΨ.