Αποκατάσταση και επανάχρηση του Αρχοντικού Βουβάλη: Η Κάλυμνος διασώζει ένα εμβληματικό νεότερο μνημείο

Η Κάλυμνος προχωρά στη διάσωση και ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα νεότερα μνημεία της, του Αρχοντικού Βουβάλη, μέσα από ένα εκτεταμένο έργο αποκατάστασης και επανάχρησης. Το Υπουργείο Πολιτισμού θέτει ως στρατηγική προτεραιότητα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς των νησιών του Αιγαίου, αναδεικνύοντας τη μοναδική ιστορική και αρχιτεκτονική ταυτότητα της περιοχής.

Ένα μνημείο της νεοκλασικής νησιώτικης αρχιτεκτονικής

Το Αρχοντικό Βουβάλη, χαρακτηρισμένο ως έργο τέχνης από το 1972 και ενταγμένο στον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο της Πόθιας, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της νεοκλασικής αστικής αρχιτεκτονικής που άνθησε στην Κάλυμνο στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.

Το επιβλητικό διώροφο κτήριο, με νεοκλασικά και λαϊκά μορφολογικά στοιχεία, συνδέεται άμεσα με την οικονομική και κοινωνική άνθηση του νησιού, καθώς και με την ιστορία της οικογένειας Βουβάλη, η οποία συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη της Καλύμνου μέσω του εμπορίου σφουγγαριών.

Αποκατάσταση και επανέκθεση της αυθεντικής οικοσκευής

Με την ολοκλήρωση του έργου, το Αρχοντικό θα διασωθεί ως εμβληματικό μνημείο και θα αποκτήσει νέα χρήση προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.

Η επανέκθεση της αυθεντικής οικοσκευής — αντίκες, έπιπλα εποχής και αντικείμενα που αποτυπώνουν την αστική ζωή της περιόδου — θα αναδείξει την καθημερινότητα και το κοινωνικό κύρος της οικογένειας Βουβάλη, προσφέροντας ένα ζωντανό παράθυρο στην ιστορία του νησιού.

Ιστορική διαδρομή και αρχιτεκτονική αξία

Το οίκημα, χτισμένο λίγο μετά τα μέσα του 19ου αιώνα, αποτέλεσε προικώο της Αικατερίνης Πελεκάνου, συζύγου του Νικόλαου Βουβάλη, ο οποίος το ανακαίνισε το 1894. Το κτίσμα παρουσιάζει μοναδικά μορφολογικά και διακοσμητικά χαρακτηριστικά, πρωτόγνωρα για ιδιωτικό οίκημα της Καλύμνου:

• νεοκλασικά στοιχεία σε συνδυασμό με λαϊκές επιρροές,
• αντιπροσωπευτικούς χώρους στο ισόγειο,
• αυξημένους ιδιωτικούς χώρους στον όροφο,
• που υποδηλώνουν το κοινωνικό κύρος του ιδιοκτήτη.

Δίπλα στο Αρχοντικό βρίσκεται το πιστό αντίγραφο του αρχικού κτηρίου, επίσης ιδιοκτησίας της οικογένειας, με σημερινή χρήση βρεφονηπιακού σταθμού.

Χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης

Το έργο αποκατάστασης, με προϋπολογισμό 1.350.000 ευρώ, έχει ενταχθεί στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Νοτίου Αιγαίου 2021–2025 και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026.

Μετά τη διάσωση και ανάδειξή του, το μνημείο θα αποδοθεί για επανάχρηση στην τοπική κοινωνία, ενισχύοντας την πολιτιστική ταυτότητα και την ιστορική συνέχεια της Καλύμνου.

Αποκαλυμμένο αριστούργημα του Ρέμπραντ στο Sotheby’s: Η ιστορία, η αποκατάσταση και η πολιτική διάσταση ενός χαμένου θησαυρού

 

Ένα έργο που παρέμενε για δεκαετίες στη σκιά επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο της διεθνούς αγοράς τέχνης. Το Let The Little Children Come Unto Me, ένα πρώιμο και εξαιρετικά σπάνιο έργο του Ρέμπραντ, ζωγραφισμένο γύρω στο 1627 στο Λέιντεν, θα παρουσιαστεί πλήρως αποκατεστημένο στο Sotheby’s του Λονδίνου , πριν από τη δημοπρασία της 1ης Ιουλίου 2026. Με εκτίμηση £8–12 εκατ., το έργο αποκαλύπτει όχι μόνο την τεχνική ιδιοφυΐα του νεαρού Ρέμπραντ, αλλά και μια βαθιά πολιτική και προσωπική αφήγηση.

Η αποκατάσταση που άλλαξε τα πάντα

Το έργο ανακαλύφθηκε ξανά πριν από περίπου δέκα χρόνια και έκτοτε υποβλήθηκε σε πολυετή, σταδιακή συντήρηση. Η διαδικασία αποκάλυψε την αρχική σύλληψη του Ρέμπραντ, απομακρύνοντας μεταγενέστερες επεμβάσεις που αλλοίωναν το νόημα και την αισθητική του πίνακα.

Η πιο καθοριστική αποκάλυψη ήταν η επαναφορά ενός κεντρικού προσώπου που αρχικά φορούσε τουρμπάνι. Η μεταγενέστερη αντικατάσταση με ολλανδικό σκούφο είχε εξαφανίσει τη θρησκευτική και πολιτική διάσταση του έργου. Με την αποκατάσταση, το έργο αποκτά ξανά τον πολυθρησκευτικό του χαρακτήρα, προσθέτοντας μια ισχυρή αναφορά στην ανεκτικότητα.

Λέιντεν 1627: πόλη σε κρίση, τέχνη σε αναβρασμό

Το έργο δημιουργήθηκε σε μια περίοδο βαθιάς κοινωνικής αναταραχής. Ο Τριακονταετής Πόλεμος είχε οδηγήσει χιλιάδες πρόσφυγες στο Λέιντεν, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Ο Ρέμπραντ, μόλις 21 ετών, παρακολουθούσε τις εξελίξεις με οξυδέρκεια.

Ο ιστορικός τέχνης Andrew Graham-Dixon σημειώνει:

Η επιλογή του θέματος – ο Χριστός που καλωσορίζει τα παιδιά – αποκτά έτσι πολιτική διάσταση. Με την παρουσία τριών θρησκευτικών παραδόσεων στον πίνακα, ο Ρέμπραντ φαίνεται να διατυπώνει ένα πρώιμο μανιφέστο υπέρ της ανεκτικότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Κρυμμένα πορτρέτα: η οικογένεια του Ρέμπραντ στον καμβά

Πέρα από την πολιτική φόρτιση, το έργο κρύβει μια προσωπική ιστορία. Η σύνθεση περιλαμβάνει, όπως αποκαλύπτει η έρευνα, τα πιο πλήρη πορτρέτα της οικογένειας του Ρέμπραντ σε ένα μόνο έργο. Ο πατέρας του, η μητέρα του, οι νονοί του και μια θετή «αδελφή» εμφανίζονται στη σκηνή, ενώ ο ίδιος ο Ρέμπραντ απεικονίζεται στο πάνω δεξί μέρος, κοιτάζοντας προς τον θεατή.

Ένα έργο εξαιρετικής φιλοδοξίας

Παρά τις ημιτελείς περιοχές, ο πίνακας αποτελεί ένα από τα πρώτα μεγάλα «crowd scenes» του Ρέμπραντ. Η σύνθεση είναι πυκνή, γεμάτη εκφράσεις, χειρονομίες και λεπτομέρειες που προαναγγέλλουν το ύφος της ώριμης περιόδου του. Η αρχιτεκτονική δομή, οι καμπύλες, οι κολώνες και η αίσθηση βάθους αποδεικνύουν την τεχνική ωριμότητα ενός καλλιτέχνη μόλις στα πρώτα του βήματα.

πηγη https://www.salonprivemag.com/

Το Μπέη Χαμάμ ξαναζωντανεύει: Από οθωμανικό λουτρό σε σύγχρονο πολιτιστικό χώρο στη Θεσσαλονίκη

Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της οθωμανικής περιόδου στη Θεσσαλονίκη, το Μπέη Χαμάμ ή «Λουτρά Παράδεισος», ανοίγει ξανά σήμερα τις πύλες του μετά από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης. Το ιστορικό λουτρό της Εγνατίας, που για αιώνες υπήρξε σημείο αναφοράς της πόλης, επιστρέφει ως ζωντανός πολιτιστικός χώρος για κατοίκους και επισκέπτες.

Εγκαίνια και ολοκλήρωση της αποκατάστασης

Στις 19:30 η υπουργός Πολιτισμού  εγκαινιάζει το έργο «Αποκατάσταση του Λουτρού Μπέη Χαμάμ (Λουτρά Παράδεισος)», ολοκληρώνοντας μια πολυετή προσπάθεια συντήρησης και ανάδειξης.

Το έργο, που άρχισε στις αρχές του 2022, περιλάμβανε ενίσχυση των τοιχοποιιών, αποκατάσταση των θόλων, καθαίρεση νεότερων προσθηκών και ανάδειξη των αυθεντικών αρχιτεκτονικών στοιχείων του μνημείου.

Η ιστορική διαδρομή του Μπέη Χαμάμ

Το Μπέη Χαμάμ χτίστηκε το 1444 με εντολή του σουλτάνου Μουράτ Β΄, μόλις 14 χρόνια μετά την οθωμανική κατάκτηση της Θεσσαλονίκης. Αποτελεί το παλαιότερο οθωμανικό λουτρό της πόλης και ένα από τα σημαντικότερα λουτρικά συγκροτήματα των Βαλκανίων.

Πρόκειται για δίδυμο χαμάμ, με ανεξάρτητους χώρους για άνδρες και γυναίκες, που ακολουθεί την κλασική διάταξη των οθωμανικών λουτρών: ψυχρός χώρος (cameğan), χλιαρός χώρος (soğukluk) και θερμός χώρος (sıcaklık) με κεντρική μαρμάρινη πλάκα και περιμετρικά θερμά δωμάτια (halvet). Στην ανατολική πλευρά λειτουργούσε η δεξαμενή νερού και το εξελιγμένο σύστημα υπόκαυστης θέρμανσης.

Από δημόσιο λουτρό στα «Λουτρά Παράδεισος»

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, το χαμάμ συνέχισε να λειτουργεί ως δημόσιο λουτρό με την ονομασία «Λουτρά Παράδεισος», εξυπηρετώντας χιλιάδες κατοίκους μέχρι το 1968.  παύση λειτουργίας του συνέπεσε με την καθιέρωση σύγχρονων δικτύων ύδρευσης και την αλλαγή των καθημερινών συνηθειών. Ο σεισμός του 1978 προκάλεσε σοβαρές φθορές, οδηγώντας σε επείγουσες εργασίες στερέωσης τη δεκαετία του 1980. Έκτοτε, το ανδρικό τμήμα χρησιμοποιήθηκε περιστασιακά για εκθέσεις και πολιτιστικές δράσεις.

Η μεγάλη αποκατάσταση του 21ου αιώνα

Η νέα φάση αποκατάστασης (2022–2024) στόχευσε στην πλήρη ανάδειξη του μνημείου: Απομακρύνθηκαν αυθαίρετες κατασκευές του 20ού αιώνα. Ενισχύθηκαν οι τοιχοποιίες και οι θόλοι με παραδοσιακές τεχνικές. Στερεώθηκαν οι τρούλοι και επισκευάστηκαν οι κεραμοσκεπές. Αναδείχθηκαν τα γυναικεία διαμερίσματα, με τα αυθεντικά δάπεδα, έδρανα και την οκταγωνική μαρμάρινη δεξαμενή

Το μνημείο αποδίδεται πλέον στο κοινό ως σύγχρονος πολιτιστικός χώρος, έτοιμος να φιλοξενήσει εκδηλώσεις, εκθέσεις και δράσεις που αναδεικνύουν την πολυπολιτισμική ιστορία της Θεσσαλονίκης.

πηγη : typosthes.gr/

Αποκατάσταση για ένα αριστούργημα της Αναγέννησης: Η “Προσκύνηση στο Δάσος” του Φιλίππο Λίππι στη Gemäldegalerie

Ένα από τα σημαντικότερα έργα της ιταλικής Αναγέννησης στη συλλογή της Gemäldegalerie στο Βερολίνο εισέρχεται σε διετή φάση συντήρησης. Η «Προσκύνηση στο Δάσος» του Φιλίππο Λίππι, χρονολογημένη γύρω στο 1459, θα αποκατασταθεί με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ernst von Siemens και του Schoof’sche Stiftung, σε ένα έργο που αναμένεται να αποκαλύψει εκ νέου τη λαμπρότητα της αρχικής ζωγραφικής επιφάνειας.

Ένα αριστούργημα με βαθιές ρίζες στη Φλωρεντία των Μεδίκων

Ο πίνακας θεωρείται ένα από τα κορυφαία έργα της Αναγέννησης στη συλλογή των Κρατικών Μουσείων του Βερολίνου. Η λεπτή τεχνική της τέμπερας, η διακριτική χρήση χρυσού και η σύνθετη προοπτική δημιουργούν μια σκηνή βαθιάς πνευματικότητας: η Παναγία γονατίζει μπροστά στο Θείο Βρέφος μέσα σε ένα ήσυχο δάσος, σε μια ατμόσφαιρα που συνδυάζει μυστικισμό και οικειότητα.

Η ιστορία του έργου ενισχύει τη σημασία του. Ο Λίππι το δημιούργησε το 1459 για το παρεκκλήσι του Παλάτσο Μέντιτσι στη Φλωρεντία, την ίδια χρονιά που ο Μπενότσο Γκοτσόλι ολοκλήρωνε την περίφημη «Πομπή των Μάγων». Η «Προσκύνηση στο Δάσος» λειτουργούσε ως το πνευματικό και εικαστικό τέλος αυτής της πομπής. Το έργο έφτασε στο Βερολίνο το 1821, όταν ο βασιλιάς Φρειδερίκος Γουλιέλμος Δ΄ απέκτησε τη συλλογή του Άγγλου εμπόρου τέχνης Edward Solly.

Γιατί κρίθηκε αναγκαία η συντήρηση

Η ανάγκη συντήρησης έγινε εμφανής κατά την πρόσφατη επανατοποθέτηση του έργου. Οι συντηρητές εντόπισαν μικρές απώλειες στη ζωγραφική επιφάνεια και στο βερνίκι, οι οποίες συνδέονται με μια άχρωμη επίστρωση του 19ου αιώνα που έχει πλέον κιτρινίσει, ραγίσει και αρχίσει να αποκολλάται. Σε ορισμένα σημεία, μικροσκοπικά κομμάτια βερνικιού αποσπώνται παρασύροντας και τμήματα της αρχικής ζωγραφικής, γεγονός που καθιστά την επέμβαση επείγουσα.

Αποκαθιστώντας τα χρώματα και προστατεύοντας την ιστορία

Το έργο συντήρησης θα αρχίσει με λεπτομερείς αναλύσεις για την κατανόηση της φθοράς. Στη συνέχεια, οι συντηρητές θα καθορίσουν τις ασφαλέστερες μεθόδους αφαίρεσης του αλλοιωμένου βερνικιού και σταθεροποίησης των αυθεντικών υλικών. Η απομάκρυνση της κιτρινισμένης επίστρωσης αναμένεται να αποκαλύψει εκ νέου τη φωτεινότητα των χρωμάτων του Λίππι, επαναφέροντας την αρχική λαμπρότητα του έργου.

Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί στα εργαστήρια της Gemäldegalerie και θα περιλαμβάνει ακτινογραφίες, φωτογράφιση UV, υπέρυθρη φασματογραφία και μικροσκοπική εξέταση υψηλής μεγέθυνσης. Το Rathgen Research Laboratory θα συμβάλει με εξειδικευμένες επιστημονικές αναλύσεις.

Νέα έρευνα για την τεχνική του Λίππι

Πέρα από τη συντήρηση, το έργο αναμένεται να προσφέρει νέα στοιχεία για τις τεχνικές του Φιλίππο Λίππι και την πιθανή συμμετοχή του εργαστηρίου του. Ο Λίππι, από τους σημαντικότερους ζωγράφους της Φλωρεντίας και αγαπημένος των Μεδίκων, υπήρξε δάσκαλος του Σάντρο Μποτιτσέλι, ο οποίος ενδέχεται να είχε συμβάλει στη δημιουργία του πίνακα.

Νέα κορνίζα και μελλοντική έκθεση

Το έργο απέκτησε πρόσφατα νέα κορνίζα σε αναγεννησιακό ύφος, καθώς η αυθεντική του 19ου αιώνα χάθηκε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η νέα κορνίζα χρηματοδοτήθηκε από τον Kaiser Friedrich Museumsverein το 2023. Μετά την ολοκλήρωση της συντήρησης, η Gemäldegalerie θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα σε ειδική έκθεση, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να επανανακαλύψει ένα κορυφαίο έργο της Αναγέννησης.

πηγη : artdaily.cc

Αποκατάσταση των Θερμών Λεωνιδαίου στην Αρχαία Ολυμπία

Ένα από τα σημαντικότερα λουτρικά συγκροτήματα της ρωμαϊκής περιόδου στηνΑρχαία Ολυμπία αποκτά νέα ζωή. Το συγχρηματοδοτούμενο έργο «Αποκατάσταση, στερέωση και συντήρηση Θερμών Λεωνιδαίου» ολοκληρώθηκε με εντυπωσιακό ποσοστό απορρόφησης 99%, χάρη στις συστηματικές εργασίες της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟΑ. Η παρέμβαση, που υλοποιήθηκε την περίοδο 2022–2025, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ολυμπίας.

Οι Θέρμες Λεωνιδαίου: Ένα μνημείο υψηλής τεχνολογίας της ρωμαϊκής εποχής

Κατασκευασμένες στα τέλη του 2ου – αρχές 3ου αιώνα μ.Χ., οι Θέρμες Λεωνιδαίου αποτελούν ένα από τα καλύτερα διατηρημένα λουτρικά συγκροτήματα της Ολυμπίας. Το μνημείο διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την αρχιτεκτονική του μορφή, με εντυπωσιακές θολωτές οροφές και άρτιο σύστημα θέρμανσης, στοιχεία που αναδεικνύουν την τεχνολογική εξέλιξη της εποχής.

Στοχευμένες εργασίες συντήρησης και αντιμετώπιση φθορών

Πριν την επέμβαση, οι Θέρμες παρουσίαζαν σημαντικές φθορές στα επιχρίσματα και στα λίθινα μέλη, λόγω υγρασίας και βιολογικών επικαθίσεων.

Οι εργασίες συντήρησης περιλάμβαναν:

• καθαρισμό επιφανειών
• στερέωση και επανατοποθέτηση αποκολλημένων τμημάτων
• σφράγιση ρωγμών και αρμών
• αντιμετώπιση βιολογικών επικαθίσεων

Οι παρεμβάσεις αυτές εξασφάλισαν τη σταθερότητα του μνημείου και την προστασία του από μελλοντικές φθορές.

Νέα μελέτη για το ψηφιδωτό δάπεδο – Προοπτική ανάδειξης

Με αφορμή την ανακατασκευή του θόλου στον Χώρο Ι, εκπονήθηκε και εγκρίθηκε ειδική μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης για το ψηφιδωτό δάπεδο του χώρου.

Η παρέμβαση αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη μελλοντική αποκάλυψη και έκθεση του ψηφιδωτού στο κοινό, αναδεικνύοντας ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του λουτρικού συγκροτήματος.

Έργο με ευρύτερη σημασία για την πολιτιστική κληρονομιά

Οι επεμβάσεις στις Θέρμες Λεωνιδαίου αποτελούν μέρος μιας συνολικής προσπάθειας προστασίας και ανάδειξης της Ολυμπίας, ενισχύοντας την εμπειρία του επισκέπτη και διασφαλίζοντας τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Το έργο συμβάλλει ουσιαστικά στη μακροχρόνια βιωσιμότητα ενός από τα σημαντικότερα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου.

Συντελεστές του έργου

Προϊστάμενος τμήματος εκτέλεσης έργων συντήρησης: Παναγιώτης Κωσταλούπης

• Υπεύθυνες υποέργων συντήρησης:
• Κατερίνα Ευθυμίου, συντηρήτρια ΤΕ – Μουσειολόγος MSc
• Δέσποινα Παπαϊωάννου, συντηρήτρια ΤΕ
• ΤΕ Συντηρητών: Αδαμίδου Νίκη
• ΔΕ Συντηρητών: Σταθάτου Φανή, Μανθοπούλου Αλεξάνδρα, Μπροκολάκη Ελευθερία
• Με την υποστήριξη του Τμήματος Υποστήριξης Λειτουργίας της ΔΣΑΝΜ.

Προχωρά η αποκατάσταση του σκηνικού οικοδομήματος στο Αρχαίο Θέατρο Λάρισας

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το έργο αναστήλωσης του Αρχαίου Θεάτρου Α’ της Λάρισας, με το Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας να προχωρούν στην αποκατάσταση του σκηνικού οικοδομήματος. Οι παρεμβάσεις στοχεύουν στη βελτίωση της στατικής επάρκειας, της μορφής και της συνολικής λειτουργικότητας του μνημείου, ενισχύοντας παράλληλα τη δυνατότητα αξιοποίησής του για παραστάσεις αρχαίου δράματος.

Έργο 7 εκατ. ευρώ για την πλήρη αποκατάσταση

Η αποκατάσταση του προσκηνίου αποτελεί τμήμα του συνολικού έργου, προϋπολογισμού περίπου 7 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Θεσσαλία – ΕΣΠΑ 2014‑2020 και 2021‑2027. Το έργο περιλαμβάνει τοποθέτηση νέων μαρμάρινων λίθων, ενίσχυση δοκών και κιόνων, καθώς και συντήρηση αρχαίων θραυσμάτων με σύγχρονες τεχνικές. Στόχος είναι η διασφάλιση της στατικότητας και η ανάδειξη της αρχιτεκτονικής αξίας του μνημείου.

Το Αρχαίο Θέατρο Α’, χωρητικότητας 11.000 θεατών, κατασκευάστηκε στην ελληνιστική περίοδο στον λόφο του Φρουρίου και λειτούργησε έως τις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. Μετά την ολοκλήρωση των πρώτων εργασιών αποκατάστασης, πριν από τρία χρόνια, το κοίλο του μνημείου φιλοξένησε θεατρικές παραστάσεις για πρώτη φορά έπειτα από δύο χιλιετίες, επανασυνδέοντας το θέατρο με την πολιτιστική ζωή της πόλης.

Η αρχιτεκτονική ταυτότητα του μνημείου

Το θέατρο, ένα από τα μεγαλύτερα ελληνιστικά μνημεία της χώρας, είναι κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από μάρμαρο και διακρίνεται για την υψηλή ποιότητα του σκηνικού οικοδομήματος, με δωρικούς ημικίονες και περίτεχνα μαρμάρινα στοιχεία. Στη ρωμαϊκή περίοδο μετατράπηκε σε αρένα, με την αφαίρεση των τριών πρώτων σειρών των εδωλίων και την κατασκευή ποδίου γύρω από την ορχήστρα.

Το σκηνικό οικοδόμημα διαθέτει ορθογωνική κάτοψη, προσκήνιο, τέσσερα δωμάτια και τρεις διαδρόμους. Η πρόσοψη φέρει δωρικούς ημικίονες, ενώ στο προσκήνιο τοποθετήθηκαν τον 1ο αιώνα μ.Χ. πέντε αγάλματα της αυτοκρατορικής οικογένειας. Η κατάσταση διατήρησης του μνημείου χαρακτηρίζεται γενικά καλή, χάρη και στις εργασίες συντήρησης των ετών 2002‑2003.

Εκτεταμένα μέτρα πυροπροστασίας

Σημαντικό μέρος του έργου αφορά την εγκατάσταση συστήματος πυροπροστασίας, καθώς το θέατρο προορίζεται να φιλοξενεί κοινό τόσο ως επισκέψιμο μνημείο όσο και για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Το σχέδιο περιλαμβάνει υδροδοτικό δίκτυο με πυροσβεστικά ερμάρια, φωτιστικά ασφαλείας, φορητούς πυροσβεστήρες, χειροκίνητο σύστημα αναγγελίας πυρκαγιάς και κεντρικό πίνακα πυρανίχνευσης. Αντίστοιχα μέτρα εφαρμόζονται και στο Β’ Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας, που χρονολογείται στον 1ο αιώνα π.Χ.

Ένα μνημείο ενταγμένο στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή

Η επανάχρηση του θεάτρου αποτελεί κομβικό βήμα στη στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού για την ανάδειξη του μνημειακού αποθέματος της Λάρισας. Σε συνδυασμό με την αποκατάσταση των παλαιών Στρατιωτικών Αρτοποιείων, που θα στεγάσουν υποστηρικτικές λειτουργίες και εκθεσιακούς χώρους, το μνημείο θα ενταχθεί σε ένα σύγχρονο και βιώσιμο πολιτιστικό σύνολο, ανοιχτό στο κοινό και στις ανάγκες της πόλης.

Σημείο τομής η αποκατάσταση και ανάδειξη του περίκεντρου ναού της Μαξιμιανούπολης

Σημαντική πρόοδος καταγράφεται στις εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης του περίκεντρου ναού της Μαξιμιανούπολης, ενός από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Θράκης. Παρουσιάστηκε η πρόοδος του έργου στην 38η Επιστημονική Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο σε Μακεδονία και Θράκη.

 Το έργο, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, παρουσιάστηκε στις 5 Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 38ης Επιστημονικής Συνάντησης για το Αρχαιολογικό Έργο σε Μακεδονία και Θράκη. Η ανακοίνωση των Χρύσας Καραδήμα, Ι. Πουλαράκη, Χ. Αραμπατζή και Δ. Μαρινέλλη ανέδειξε τόσο την ιστορική σημασία του μνημείου όσο και το εύρος των παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η Προϊστάμενη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης, Χρύσα Καραδήμα, παρουσίασε την ιστορία της πόλης, η οποία υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της βυζαντινής Θράκης. Η Μαξιμιανούπολη, περιτειχισμένη με ισχυρό οχυρωματικό περίβολο και έκταση άνω των 320 στρεμμάτων, γνώρισε ακμή από τα ρωμαϊκά χρόνια έως και τον 13ο αιώνα. Στο εσωτερικό της οχύρωσης, ο περίκεντρος ναός –το μοναδικό ανεσκαμμένο μνημείο της πόλης– αποκαλύφθηκε μέσα από συστηματικές ανασκαφές μεταξύ 1999 και 2008.

Ο αρχιτεκτονικός τύπος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του μνημείου

Ο ναός, διαστάσεων 31,60 × 25 μέτρων, ανήκει στον σπάνιο τύπο των περικέντρων ναών με εξαγωνική κάτοψη. Ορίζεται από έξι σύνθετους πεσσούς και περιμετρικούς διαδρόμους, ενώ στα ανατολικά διαμορφώνεται τριμερές ιερό με κεντρική αψίδα και λειτουργικά στοιχεία επισκοπικού ναού. Το μαρμάρινο τέμπλο, ο διώροφος νάρθηκας, το βαπτιστήριο με σταυροειδή κολυμβήθρα, ο επιβλητικός άμβωνας και τα μαρμάρινα δάπεδα με ψηφιδωτά συνθέτουν την εικόνα ενός μνημείου υψηλής καλλιτεχνικής αξίας.

Ταφές, ευρήματα και νέα δεδομένα για τη βυζαντινή Θράκη

Κατά τις πρόσφατες εργασίες αποκατάστασης αποκαλύφθηκαν πολυάριθμες ταφές δυτικά του ναού. Το σκελετικό υλικό 117 ατόμων αναλύθηκε στο Εργαστήριο Ανθρωπολογίας του ΔΠΘ, προσφέροντας νέα στοιχεία για τη ζωή στη βυζαντινή Θράκη μεταξύ 1030 και 1388 μ.Χ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο εντοπισμός θησαυρού 56 χάλκινων νομισμάτων της εποχής του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού.

Αναστήλωση, συντήρηση και βελτίωση της προσβασιμότητας

Στο πλαίσιο του έργου ολοκληρώθηκαν εκτεταμένες εργασίες στερέωσης, καθαρισμού, δομικής ενίσχυσης και αποκατάστασης του ναού. Αναστηλώθηκε το μαρμάρινο τέμπλο και τρία τόξα με μάρμαρο Προκοννήσου, ενώ συντηρήθηκαν δάπεδα, τοιχογραφίες, γλυπτά και κινητά ευρήματα. Παράλληλα, διαμορφώθηκε ο περιβάλλων χώρος με ράμπες πρόσβασης, υποδομές εξυπηρέτησης κοινού και συστήματα ασφαλείας, καθιστώντας το μνημείο πιο προσβάσιμο και επισκέψιμο.

Η κ. Καραδήμα υπογράμμισε ότι απαιτούνται ακόμη εργασίες συντήρησης και μελέτης του υλικού, ωστόσο το έργο αποτελεί ήδη σημείο τομής για την προστασία και ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της Θράκης.

ΠΗΓΗ : 
https://www.paratiritis-news.gr/

Συνεχίζονται με ταχείς ρυθμούς οι εργασίες αποκατάστασης στην Ι.Μ. Παναγίας Οδηγήτριας Απολπαίνης Λευκάδας

Με σταθερή πρόοδο εξελίσσεται το έργο «Αποκατάσταση του καθολικού της Ι.Μ. Παναγίας Οδηγήτριας στην Απόλπαινα Λευκάδας», το οποίο έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά 2021‑2027». Η Εφορεία Αρχαιοτήτων συνεχίζει τις παρεμβάσεις με στόχο την ολοκλήρωση του συνόλου των εργασιών μέσα στο καλοκαίρι.

Στο καθολικό της μονής οι εργασίες έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη συντήρηση του ξυλόγλυπτου τέμπλου του 18ου αιώνα, το οποίο, μετά την αποκατάσταση, αναδεικνύει την αυθεντική χρωματική ισορροπία της εποχής κατασκευής του.

Παράλληλα, αποκαταστάθηκαν τμήματα του λιθόκτιστου περιβόλου, επαναφέροντας σε μεγάλο βαθμό τον φρουριακό χαρακτήρα που διέθετε ιστορικά η μονή. Σημαντική πρόοδος σημειώνεται και στην ανακατασκευή του μονώροφου κτηρίου των κελιών: η τοιχοποιία έχει συμπληρωθεί, θύρες και παράθυρα έχουν αποκατασταθεί, οι εσωτερικές διαρρυθμίσεις και οι υποδομές έχουν ολοκληρωθεί, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή της νέας ξύλινης στέγης.

Ιδιαίτερη μέριμνα δόθηκε και στην ανάδειξη της τροφοπαρασκευαστικής υποδομής της μονής. Αποκαταστάθηκε η στεφάνη του πιεστηρίου στο παραδοσιακό ελαιοτριβείο, ενώ πραγματοποιήθηκε πλήρης και μερική αποκατάσταση του συγκροτήματος των ληνών, αναδεικνύοντας την ιστορική λειτουργία του χώρου.

Με την ολοκλήρωση του έργου, η εικόνα της μονής αναμένεται να είναι εντυπωσιακή. Το μνημείο θα ανακτήσει την ιστορική, εκπαιδευτική και αισθητική του αξία, αποτελώντας εκ νέου κομβικό τοπόσημο για την πολιτισμική ιστορία της Λευκάδας και της ευρύτερης περιοχής.

O θόλος του Βαπτιστηρίου του Αγίου Ιωάννη: Η μεγαλύτερη σε εξέλιξη συντήρηση μνημείου στη Φλωρεντία

Σε εξέλιξη βρίσκεται το πιο εντυπωσιακό έργο συντήρησης στη Φλωρεντία, η αποκατάσταση των μωσαϊκών του θόλου του Βαπτιστηρίου του San Giovanni, ενός από τα αρχαιότερα και πιο εμβληματικά μνημεία της πόλης. Το έργο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη εδώ και τρία χρόνια και αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη συντήρηση του θόλου εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, μετά την τελευταία μεγάλη καμπάνια (1898–1907).

Πρόκειται για μια γιγαντιαία επιχείρηση: πάνω από 10 εκατομμύρια ψηφίδες καλύπτουν τα 1.000 τ.μ. του θόλου, με χρυσά και πολύχρωμα γυάλινα κομμάτια που χρονολογούνται στον 13ο αιώνα. Η συντήρηση στοχεύει στην αποκατάσταση της στατικότητας, στην ενίσχυση της πρόσφυσης των ψηφίδων και στην ανάκτηση της αρχικής λάμψης του χρυσού φόντου και των χρωμάτων. Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, το κοινό μπορεί να δει τα μωσαϊκά από κοντινή απόσταση, χάρη σε ειδικές επισκέψεις που ξεκίνησαν το 2023 και συνεχίζονται.

Ένα μνημείο με τεράστια ιστορική και καλλιτεχνική σημασία

Το Βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη είναι ένα από τα παλαιότερα κτίρια της Φλωρεντίας, με ρίζες που φτάνουν έως τον 11ο αιώνα. Η οκταγωνική του μορφή και η ρωμανική αρχιτεκτονική του το καθιστούν μοναδικό. Ο θόλος του, διακοσμημένος με πολυχρωμα μωσαϊκά σε χρυσό φόντο, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα βυζαντινής επιρροής στην ιταλική τέχνη.

Τα μωσαϊκά αποδίδονται σε εργαστήρια που συνεργάστηκαν με κορυφαίους καλλιτέχνες της εποχής, όπως ο Τσιμαμπούε και ο Coppo di Marcovaldo, ενώ κυριαρχεί η μνημειακή παράσταση της Δευτέρας Παρουσίας, με τον Χριστό-Κριτή στο κέντρο. Γύρω της αναπτύσσονται αφηγηματικές ζώνες με σκηνές από τη Γένεση, τη ζωή του Ιωσήφ, τη ζωή του Χριστού και του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή.

Ένα έργο-ορόσημο για το μέλλον της πολιτιστικής κληρονομιάς

Η συντήρηση χρηματοδοτείται από την Opera di Santa Maria del Fiore, σε συνεργασία με την Αρχιεπισκοπή Φλωρεντίας και την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων. Το συνολικό κόστος φτάνει τα 10 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το έργο θεωρείται πρότυπο για μελλοντικές επεμβάσεις σε μεγάλα μνημεία.

Παράλληλα, η Φλωρεντία προετοιμάζεται και για άλλες σημαντικές συντηρήσεις μέσα στο 2026, στο πλαίσιο του βραβείου Friends of Florence, που φέτος επικεντρώνεται σε έργα τέχνης που έχουν υποστεί ζημιές από φυσικές καταστροφές ή ανθρώπινες ενέργειες

https://www.theflorentine.net/2022/07/30/florence-baptistery-restoration-continues/

https://apnews.com/

Η TEFAF χρηματοδοτεί την αποκατάσταση του αριστουργήματος «The Boar Hunt» του Ρούμπενς στη Δρέσδη

 

Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποκτά νέα δυναμική με την ανακοίνωση ότι η Gemäldegalerie Alte Meister της Δρέσδης είναι ο φετινός αποδέκτης του TEFAF Museum Restoration Fund. Ο θεσμός, που ιδρύθηκε το 2012, στηρίζει κάθε χρόνο μουσεία σε όλο τον κόσμο στην έρευνα και συντήρηση σημαντικών έργων τέχνης, ενισχύοντας τη διεθνή δέσμευση για τη διατήρηση της παγκόσμιας καλλιτεχνικής μνήμης.

Αποκατάσταση ενός ιστορικού έργου του Ρούμπενς

Με τη χρηματοδότηση της TEFAF, η Πινακοθήκη Παλαιών Δασκάλων θα προχωρήσει στην αποκατάσταση του μνημειώδους πίνακα The Boar Hunt (1616–1618) του Πίτερ Πολ Ρούμπενς. Το έργο αποκτήθηκε πιθανότατα απευθείας από τον καλλιτέχνη το 1627 από τον Τζορτζ Βίλιερς, 1ο Δούκα του Μπάκιγχαμ, πριν ενταχθεί στην αυτοκρατορική συλλογή της Πράγας. Το 1749 πέρασε στη συλλογή του Φρειδερίκου Αυγούστου Β΄ της Σαξονίας και έκτοτε παραμένει στη Δρέσδη, έχοντας επιβιώσει από μεταφορά στη Σοβιετική Ένωση το 1945, δεκαετή παραμονή σε αποθήκες της Μόσχας και τελική επιστροφή στη Γερμανία τη δεκαετία του 1950.

Σήμερα, ο πίνακας είναι καλυμμένος από παχύ, σκουρόχρωμο βερνίκι του 19ου αιώνα, που αλλοιώνει την αρχική παλέτα του Ρούμπενς. Τεχνικές απεικονίσεις αποκάλυψαν επίσης μια άνω πρόσθετη επιφάνεια, στην οποία δεν συνεχίζεται το αρχικό προσχέδιο, δημιουργώντας ερωτήματα για το πότε και από ποιον έγινε η επέκταση. Πρώιμες ενδείξεις δείχνουν ότι ίσως προστέθηκε υπό την επίβλεψη του ίδιου του Ρούμπενς, ενώ η έρευνα εξετάζει πιθανή συμβολή καλλιτεχνών του κύκλου του, όπως οι Jan Wildens, Lucas van Uden ή Anthony van Dyck.

Τετραετές πρόγραμμα έρευνας και έκθεσης

Η αποκατάσταση εντάσσεται σε τετραετές πρόγραμμα αφιερωμένο στο σύνολο των περίπου 40 έργων του Ρούμπενς στη Δρέσδη, γνωστό ως «Rubens Group». Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με την Ακαδημία Καλών Τεχνών της Δρέσδης, το Βασιλικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Αμβέρσας και το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας.

Ο Δρ. Bernd Ebert, Γενικός Διευθυντής των Κρατικών Συλλογών Τέχνης της Δρέσδης, τόνισε ότι η σημασία του έργου αποδεικνύεται από την ιστορία των ιδιοκτητών του, υπογραμμίζοντας στα λεγόμενά του την ανάγκη αποκατάστασης ώστε να αναδειχθεί ξανά η υψηλή ποιότητά του.

Ένα αριστούργημα που θα επιστρέψει στο κοινό

Ο Διευθυντής της Gemäldegalerie Alte Meister, Prof. Dr. Holger Jacob-Friesen, σημείωσε ότι μετά την αποκατάσταση το έργο θα αποτελέσει κεντρικό έκθεμα της μόνιμης συλλογής και θα παρουσιαστεί στην έκθεση Rubens in Dresden (25 Ιουνίου 2027 – 10 Ιανουαρίου 2028), με αφορμή τα 450 χρόνια από τη γέννηση του ζωγράφου.

Η Rachel Kaminsky, μέλος της επιτροπής του TEFAF Museum Restoration Fund, ανέφερε ότι η αποκατάσταση θα αποκαλύψει τα ζωντανά χρώματα και τη δυναμική τεχνική του Ρούμπενς, καθιστώντας το έργο πιο προσιτό στο διεθνές κοινό.

Πηγη :artdaily.cc

Η αποκατάσταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Δυρραχίου ολοκληρώνεται

Το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο της Αλβανίας, αυτό του Δυρράχιου, μπαίνει στην τελική ευθεία, αλλά παραμένει κλειστό λόγω καθυστερήσεων. Το έργο είναι  σε εξέλιξη μετά τον σεισμό του 2019. Η αποκατάσταση του Αρχαιολογικού Μουσείου του Δυρραχίου στην Αλβανία πλησιάζει προς την ολοκλήρωσή της, στο πλαίσιο του προγράμματος EU4Culture που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το μουσείο υπέστη σοβαρές ζημιές από τον σεισμό του 2019 και από το 2022 βρίσκεται σε πλήρη ανακατασκευή, με στόχο να αποκτήσει σύγχρονες υποδομές και ανανεωμένη μουσειολογική προσέγγιση.

Παρά την πρόοδο των εργασιών, δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη επίσημη ημερομηνία επαναλειτουργίας. Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, το έργο έχει καθυστερήσει περισσότερο από 18 μήνες σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό, ενώ η επαναλειτουργία που είχε αρχικά προβλεφθεί για το 2023 δεν πραγματοποιήθηκε. Το 2025 το μουσείο παρέμενε κλειστό και δεν υπήρχε σαφές χρονοδιάγραμμα για το άνοιγμα του, καθώς εκκρεμούσαν ζητήματα εσωτερικής διαμόρφωσης και επανέκθεσης των συλλογών. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η επαναλειτουργία αναμένεται εντός του 2026, αλλά χωρίς επίσημη επιβεβαίωση.

Νέοι εκθεσιακοί χώροι και σύγχρονη μουσειολογική προσέγγιση

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, περισσότεροι από 2.400 αρχαιολογικοί θησαυροί θα εκτεθούν σε πλήρως ανανεωμένα περίπτερα, με σύγχρονο φωτισμό, νέες προθήκες και αναβαθμισμένες συνθήκες συντήρησης. Η αυλή του μουσείου έχει επίσης επανασχεδιαστεί, ώστε να λειτουργεί ως ανοιχτός χώρος πολιτισμού για εκδηλώσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις που θα ενισχύσουν την εξωστρέφεια του ιδρύματος.

Το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο της Αλβανίας

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Δυρραχίου, που ιδρύθηκε το 1951, διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή αρχαιοτήτων στην Αλβανία. Φιλοξενεί περισσότερα από 3.000 αντικείμενα από την αρχαία πόλη Dyrrachium, με ευρήματα που καλύπτουν την ελληνική, ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ταφικές στήλες, ρωμαϊκοί σαρκοφάγοι, γλυπτά και μια εντυπωσιακή συλλογή μικρογραφιών της Αφροδίτης, που μαρτυρούν τη σημασία της λατρείας της στην περιοχή. Το μουσείο βρίσκεται δίπλα στα βυζαντινά τείχη του 6ου αιώνα, τα οποία ανεγέρθηκαν μετά την εισβολή των Βησιγότθων το 481 μ.Χ..

Η ιστορία της περιοχής και η σημασία του Δυρραχίου

Το Δυρράχιο, μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Αδριατικής, ιδρύθηκε από Έλληνες αποίκους ως Επίδαμνος τον 7ο αιώνα π.Χ. και εξελίχθηκε σε σημαντικό εμπορικό και στρατηγικό κέντρο. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, ως Dyrrachium, αποτέλεσε αφετηρία της Εγνατίας Οδού, ενώ στη βυζαντινή εποχή διατήρησε τον ρόλο της ως οχυρωμένη πόλη-κλειδί της αυτοκρατορίας. Η μακραίωνη αυτή ιστορία αντικατοπτρίζεται στα εκθέματα του μουσείου, τα οποία αποτυπώνουν τη διαδοχή πολιτισμών που διαμόρφωσαν την ταυτότητα της περιοχής.

Το πρόγραμμα EU4Culture και η επένδυση στην πολιτιστική κληρονομιά

Το πρόγραμμα EU4Culture, με συνολικό προϋπολογισμό 40 εκατομμυρίων ευρώ, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πολιτιστική κληρονομιά της Αλβανίας.

 Εκτός από την αποκατάσταση του μουσείου, το έργο στοχεύει στην ενίσχυση του τουριστικού δυναμικού της χώρας, στην προώθηση της τοπικής επιχειρηματικότητας και στη δημιουργία νέων πολιτιστικών προϊόντων μέσω ψηφιακών τεχνολογιών, εικονικής πραγματικότητας και πολυμεσικών εφαρμογών.

Πηγές:https://europeannewsroom.com/, https://euneighbourseast.eu/

https://www.spottinghistory.com/view/9292/durres-archaeological-museum/

https://albaniatouristguide.com/durres-archaeological-museum/

Η περιπέτεια αποκατάστασης του αρχοντικού Χασάν Μπέη στη Ρόδο

 

Στη σκιά των τειχών της Μεσαιωνικής Πόλης, το οθωμανικό αρχοντικό Χασάν Μπέη στέκει σαν πληγωμένη μνήμη. Ένα κτήριο που δεν γερνά απλώς, αλλά κουβαλά τις αλλεπάλληλες στρώσεις του χρόνου, τις επεμβάσεις, τις παραλείψεις και τις προσδοκίες μιας πόλης που παλεύει να διασώσει τον χαρακτήρα της. Από την πλατεία Αργυροκάστρου, μπροστά στο τουριστικό λιμάνι, το μνημείο γίνεται καθρέφτης μιας μεγαλύτερης ιστορίας: της τεχνικής αντοχής, της δημόσιας διαχείρισης και της διαφάνειας που απαιτεί η σύγχρονη πολιτιστική πολιτική.

Από την παραχώρηση του 2022 στο χρηματοδοτικό πλαίσιο των 1,8 εκατ. ευρώ

Η πορεία του έργου αρχίζει τον Ιούλιο του 2022, όταν η ΕΤΑΔ παραχωρεί το διατηρητέο αρχοντικό στο Υπουργείο Πολιτισμού, όπως περιγράφεται σε ρεπορτάζ στο τοπικό ενημερωτικό πόρταλ dimokratiki.gr Η συμφωνία συνοδεύεται από έναν σαφή στόχο: πλήρη αποκατάσταση, ανάδειξη της ιστορικής αξίας και επανάχρηση του μνημείου ως Κέντρο Προβολής της Διαχρονικής Ιστορίας της Ρόδου. Με προϋπολογισμό 1.800.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2025, το έργο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική παρεμβάσεων στη Μεσαιωνική Πόλη, η οποία ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς απαιτεί συνεχή φροντίδα και στοχευμένες δράσεις.

Το μνημείο ως τεχνική πρόκληση και ως σύμβολο

Πίσω από τις εξαγγελίες, το κτήριο αποδεικνύεται μια δύσκολη υπόθεση. Η λιθόκτιστη δομή του 19ου αιώνα, οι μεταγενέστερες ιταλικές επεμβάσεις και οι σημερινές καταρρεύσεις δημιουργούν ένα πεδίο αβεβαιότητας. Η ανάγκη αντιστήριξης, η φθορά των ξύλινων στοιχείων και η απώλεια της αρχικής μορφής καθιστούν την αποκατάσταση μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, εξειδίκευση και διαρκείς αναθεωρήσεις.

Ο διαγωνισμός του 2024 και η σύμβαση του 2025

Το 2024 προκηρύσσεται ο διαγωνισμός για το Υποέργο 8, ύψους 1.380.000 ευρώ, με εργασίες σε τέσσερις φάσεις: αντιστήριξη, αποκατάσταση τοιχοποιιών, ανακατασκευή στέγης και μεσοπατωμάτων, και ολοκλήρωση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Το 2025, με την ανάθεση στην «ΤΑΚΟΥΔΗΣ Α.Ε.», το έργο περνά στο στάδιο των πραγματικών τεχνικών και διοικητικών δοκιμασιών, που οι αναθεωρήσεις και οι συμπληρωματικές συμβάσεις αποτυπώνουν το βάθος της δυσκολίας.

Ένα στοίχημα για τη Ρόδο του σήμερα

Αν το έργο ολοκληρωθεί με συνέπεια, το αρχοντικό Χασάν Μπέη δεν θα αποτελεί πλέον μια πληγή στην είσοδο της Μεσαιωνικής Πόλης, αλλά έναν ζωντανό χώρο αφήγησης. Ένα σημείο που η Ρόδος θα εξηγεί την ιστορία της και θα δείχνει πώς επιλέγει να στέκεται απέναντι στο παρελθόν της.

φωτογραφίες από το https://takoudis.gr/

Η επιστροφή ενός βυζαντινού θησαυρού: Ο Άγιος Νικόλαος της Αχαΐας ξαναβρίσκει τη φωνή του

Στην άκρη του φαραγγιού, εκεί που ο Σελινούντας κυλά σαν ασημένια γραμμή μέσα στο χειμωνιάτικο τοπίο, ένας ναός που έμαθε να αντέχει τους αιώνες ανοίγει ξανά τις πύλες του. Οι πέτρες του, σημαδεμένες από σεισμούς και ιστορίες, μοιάζουν να ανασαίνουν ανακουφισμένες. Ο Άγιος Νικόλαος της Μονής Παμμεγίστων Ταξιαρχών δεν είναι απλώς ένα μνημείο. Είναι μια μνήμη που επέστρεψε. Ένα κομμάτι της βυζαντινής Αχαΐας που ξαναβρήκε τη θέση του μέσα στη λατρεία, την κοινότητα και τον χρόνο.

Αποκατάσταση ενός μνημείου-ορόσημου

Ολοκληρώθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας οι εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης του βυζαντινού ναού του Αγίου Νικολάου στη Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών. Το μνημείο, που είχε υποστεί σοβαρές φθορές από σεισμούς, παραδόθηκε εκ νέου στη λατρεία και στην Ιερά Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας στις 26 Δεκεμβρίου.

Ο ναός βρίσκεται σε ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα φυσικά τοπία της Αχαΐας, στη δεξιά όχθη του Σελινούντα ποταμού, κάτω από τις πλαγιές του όρους Κλοκός — το ίδιο τοπίο που φιλοξενεί τη μεγάλη και ιστορική Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών, ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα της Πελοποννήσου από τον 15ο αιώνα και εξής.

Ένα αρχιτεκτονικό παλίμψηστο του Βυζαντίου

Ο Άγιος Νικόλαος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Αχαΐας. Χρονολογείται στον 10ο αιώνα ως τρίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική, ενώ κατά την υστεροβυζαντινή περίοδο μετασκευάστηκε σε σταυρεπίστεγο ναό με τρουλοκαμάρα. Η μορφή του αποτυπώνει διαδοχικά στάδια της βυζαντινής αρχιτεκτονικής, καθιστώντας τον πολύτιμο δείκτη της εξέλιξης της ναοδομίας στην περιοχή.

Η θέση του δίπλα στη Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών ενισχύει τη σημασία του. Η μονή, ιδρυμένη το 1450 από τον Όσιο Λεόντιο, υπήρξε για αιώνες πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο της Αιγιάλειας, με σημαντικά κειμήλια και ιστορική δράση. Ο ναός του Αγίου Νικολάου λειτουργούσε ως εξάρτημα του μοναστηριακού συγκροτήματος, ενταγμένος στο ευρύτερο θρησκευτικό τοπίο της περιοχής.

Στερέωση και διάσωση μετά τις σεισμικές φθορές

Οι εργασίες αποκατάστασης επικεντρώθηκαν στη στατική ενίσχυση και συνολική στερέωση του μνημείου, το οποίο είχε πληγεί από σεισμική δραστηριότητα. Το έργο υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας, εξασφαλίζοντας επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό στον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του ναού.

Η χρηματοδότηση προήλθε εξ ολοκλήρου από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Πολιτισμού, στο πλαίσιο της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς σε περιοχές με πλούσιο μνημειακό απόθεμα.

Ένα μνημείο που επιστρέφει στη ζωή

Με την ολοκλήρωση των εργασιών, ο Άγιος Νικόλαος αποδίδεται εκ νέου στη λατρεία, αλλά και στη συλλογική μνήμη της Αχαΐας. Η επαναλειτουργία του ενισχύει τη σύνδεση της τοπικής κοινωνίας με την ιστορική της ταυτότητα και αναδεικνύει τον ρόλο των βυζαντινών μνημείων ως ζωντανών φορέων πολιτισμού.

πηγή: pelop.gr

Άρχισαν οι διαδικασίες αποκατάστασης του αρχαίου θεάτρου της Καλυδώνας

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει το έργο αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης ενός από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μνημεία της Δυτικής Ελλάδας, του αρχαίου θεάτρου της Καλυδώνας . Προκειται για το θέατρο κοντά στο Μεσολόγγι, μετά την ένταξή του στο πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα 2021–2027».

Σύμφωνα με το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, το έργο θα συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, με συνολικό προϋπολογισμό 700.000 ευρώ.

Στόχοι

Οι εγκεκριμένες παρεμβάσεις στοχεύουν στη θωράκιση του μνημείου και στη βελτίωση της κατανόησης της γεωμετρίας και της ιδιαίτερης μορφής του θεάτρου από τους επισκέπτες. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται εργασίες συντήρησης και σταθεροποίησης ευάλωτων δομικών στοιχείων, επανατοποθέτηση σωζόμενων εδωλίων στις αρχικές τους θέσεις, ανακατασκευή των θεμελίων των καθισμάτων στο κεντρικό τμήμα της κοίλης και συμπλήρωση φυσικής λιθοδομής όπου απαιτείται.

Παράλληλα, θα αναβαθμιστεί η υφιστάμενη είσοδος, θα βελτιωθεί η προσβασιμότητα και θα διασυνδεθούν οι διαδρομές των επισκεπτών ανάμεσα στα τρία κύρια μνημεία του αρχαιολογικού χώρου: το αρχαίο θέατρο, το Ηρώο του Λέοντος και το Ιερό της Λαφρίας Αρτέμιδος.

Στο πλαίσιο του έργου θα τοποθετηθεί νέα ενημερωτική σήμανση, συμπεριλαμβανομένων πινακίδων Braille, καθώς και κατευθυντήριες πινακίδες και όλα τα απαραίτητα μέτρα που προβλέπονται από τη μελέτη πυροπροστασίας και το σχέδιο εκκένωσης.

Όπως αναφέρεται στην απόφαση ένταξης, οι παρεμβάσεις θα αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τη φθορά του μνημείου, θα ενισχύσουν τη σημασία και την αξία του και θα διασφαλίσουν τη μακροχρόνια διατήρησή του. Με την ολοκλήρωση των εργασιών, το αρχαίο θέατρο θα αποδοθεί στο κοινό ως πλήρως προσβάσιμο και λειτουργικό μνημείο.

Για την ιστορία

Το θέατρο αποκαλύφθηκε το 1967 κατά τις εργασίες για την εθνική οδό Αντιρρίου–Ιωαννίνων και ανασκάφηκε πλήρως έως το 2014. Ανήκει στην αρχαία πόλη της Καλυδώνας, γνωστή από τη μυθολογία για τον Καλυδώνιο Κάπρο.

Το μνημείο βρίσκεται στις υπώρειες λόφου όπου δεσπόζει το Ιερό της Λαφρίας Αρτέμιδος και παρουσιάζει μοναδική αρχιτεκτονική: τετράπλευρη κάτοψη, κοίλη σε σχήμα Π και απουσία διαζώματος, χαρακτηριστικά που το καθιστούν σπάνιο, ίσως και μοναδικό, ανάμεσα στα γνωστά αρχαία θέατρα. Έχουν αποκαλυφθεί 32 σειρές εδωλίων, κυρίως στα κατώτερα τμήματα, κατασκευασμένες από επιμήκεις ψαμμιτικούς λίθους πάνω σε φυσικό βράχο ή λιθορριπή. Η σκηνή, με πλευρικές ράμπες πρόσβασης, ανήκει σε μεταγενέστερη φάση και αποτελεί τυπικό δείγμα της ελληνιστικής περιόδου. Το θέατρο χρησιμοποιήθηκε από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως και τα ρωμαϊκά χρόνια.

Σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας, η Καλυδώνα υπήρξε από τους αρχαιότερους οικισμούς στη δεξιά όχθη του Εύηνου και το σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο της παραλιακής Αιτωλίας, στενά συνδεδεμένο με πλούσιες μυθολογικές παραδόσεις και ομηρικά έπη.

Ο ευρύτερος αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει οχυρωμένες ζώνες με ακρόπολη και σημαντικά μνημεία εντός και εκτός των τειχών. Σήμερα, το προσβάσιμο τμήμα περιλαμβάνει το Ιερό της Λαφρίας, το θέατρο και το ταφικό Ηρώο του Λέοντος, στο νοτιοδυτικό άκρο του χώρου.

Το Ιερό της Λαφρίας, το δεύτερο μεγαλύτερο της Αιτωλίας μετά το Θέρμο, ήταν αφιερωμένο στην Άρτεμη και τον Απόλλωνα και φιλοξενούσε χρυσελεφάντινο λατρευτικό άγαλμα της θεάς, έργο Ναυπακτίων καλλιτεχνών, το οποίο μεταφέρθηκε αργότερα στην Πάτρα κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Το Ηρώο του Λέοντος, περίπου 250 μέτρα ανατολικά του ιερού, αποτελεί σύνθετο ταφικό μνημείο χτισμένο γύρω από υπόγειο καμαροσκέπαστο μακεδονικού τύπου τάφο με μαρμάρινες σαρκοφάγους. Σύμφωνα με επιγραφές, ήταν αφιερωμένο στον Λέοντα, τον «Νέο Ηρακλή», πιθανό πρόγονο εξέχουσας καλυδώνιας οικογένειας, και χρονολογείται στην ύστερη ελληνιστική περίοδο με μεταγενέστερες ρωμαϊκές προσθήκες.