Παρουσίαση του βιβλίου Η Ιστορία της Τέχνης στην Ελλάδα του Μιλτιάδη Μ. Παπανικολάου στην Εθνική Πινακοθήκη

Η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου και οι εκδόσεις Επίκεντρο παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του Μιλτιάδη Μ. Παπανικολάου. Η Ιστορία της Τέχνης στην Ελλάδα. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 23 Μαΐου στο Αμφιθέατρο Ίδρυμα Ωνάση του κεντρικού κτηρίου της Πινακοθήκης.

Μια σημαντική έκδοση για την ελληνική ιστορία της τέχνης

Το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή Μιλτιάδη Μ. Παπανικολάου αποτελεί μια εκτενή και τεκμηριωμένη μελέτη για την πορεία της τέχνης στον ελληνικό χώρο, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Η παρουσίασή του συγκεντρώνει κορυφαίους πανεπιστημιακούς και ειδικούς της ιστορίας της τέχνης, αναδεικνύοντας τη σημασία της έκδοσης για την ελληνική επιστημονική κοινότητα.

Οι ομιλητές της εκδήλωσης

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

• Γιάννης Κολοκοτρώνης, Καθηγητής Ιστορίας και Θεωρίας της Δυτικής Τέχνης, ΔΠΘ
• Αθανάσιος Μουτσόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, ΕΜΠ
• Συραγώ Τσιάρα, Δρ Ιστορίας της Τέχνης, Γενική Διευθύντρια Εθνικής Πινακοθήκης
• Μιλτιάδης Μ. Παπανικολάου, συγγραφέας και Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Δρ Βαλκανικών Σπουδών, εκδότης και συγγραφέας.

Πρακτικές πληροφορίες

Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο Ίδρυμα Ωνάση της Εθνικής Πινακοθήκης, με είσοδο από τον Κήπο (στάση Πινακοθήκη, λεωφορείο 550).

Ημερομηνία: Σάββατο 23 Μαΐου

Ώρα: 18.30

Τοποθεσία: Εθνική Πινακοθήκη – Κεντρικό Κτήριο, Βασ. Κωνσταντίνου 50, Αθήνα

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Οι εκδόσεις Επίκεντρο παρουσιάζουν ένα ενιαίο, επικαιροποιημένο έργο για τη νεοελληνική τέχνη από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα, που συνδυάζει και εμπλουτίζει προηγούμενες μελέτες με νέο υλικό για τη σύγχρονη δημιουργία.

Το βιβλίο εξετάζει την εξέλιξη της τέχνης στην Ελλάδα μέσα από ιστορικές, ιδεολογικές και αισθητικές παραμέτρους: από τις απαρχές στα Επτάνησα και τη διαμόρφωση εθνικής ταυτότητας, έως τη Σχολή του Μονάχου, τον μοντερνισμό, τις μεταπολεμικές αναζητήσεις και τις σύγχρονες τάσεις όπως η εννοιολογική και ψηφιακή τέχνη.

Αποτελεί μια συνολική και κριτική επισκόπηση της νεοελληνικής καλλιτεχνικής παραγωγής, πλούσια εικονογραφημένη με περίπου 950 έγχρωμες φωτογραφίες, που απευθύνεται τόσο σε ειδικούς όσο και σε ευρύτερο αναγνωστικό κοινό.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:

Ο Μιλτιάδης Μ. Παπανικολάου σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. Νεοελληνική Φιλολογία και Αρχαιολογία. Υπηρέτησε ως καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. για τέσσερις περίπου δεκαετίες. Υπήρξε υπότροφος του Ι.Κ.Υ. για σπουδές στην Ιστορία της Τέχνης στο πανεπιστήμιο του Μονάχου. Μελέτησε εκτεταμένα τις ελληνογερμανικές καλλιτεχνικές σχέσεις στον 19ο αιώνα ως υπότροφος του Ιδρύματος Alexander von Humboldt. Υπήρξε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής Θεσσαλονίκης και Υφηγητής στην αντίστοιχη σχολή του ΕΚΠΑ. Διετέλεσε πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Έγραψε συνολικά 12 βιβλία με αντικείμενο την Ιστορία της Τέχνης, αρκετές μονογραφίες για καλλιτέχνες και πάμπολλες μελέτες και άρθρα για την Τέχνη και τον Πολιτισμό. Το τελευταίο του βιβλίο Η Ελληνική Επανάσταση στην Τέχνη. Από τον Ντελακρουά στον Παρθένη βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 2024. Υπηρέτησε τον πολιτισμό από πολλές θέσεις ευθύνης. Πρωτοστάτησε για την ίδρυση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη και ως διευθυντής του υπέγραψε τα συμβόλαια αγοράς της Συλλογής Κωστάκη το 2000.

Παρουσίαση του νέου βιβλίου της Λίζας Μαμακούκα «Της γιαγιάς μου οι φιλενάδες»

Οι Εκδόσεις Επίκεντρο διοργανώνουν την παρουσίαση του νέου βιβλίου της Λίζας Μαμακούκα «Της γιαγιάς μου οι φιλενάδες», ένα σπονδυλωτό ιστορικό μυθιστόρημα που ζωντανεύει δώδεκα πορτραίτα γυναικών και τις ιστορίες τους μέσα στον χρόνο. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 17 Απριλίου 2026, στις 7:30 μ.μ., στο Zatopek book cafe στην Καλλιθέα.

Η εκδήλωση και ο χώρος

Η παρουσίαση θα φιλοξενηθεί στο Zatopek book cafe, έναν χώρο αφιερωμένο στο βιβλίο και τον πολιτισμό, στην οδό Παναγή Τσαλδάρη 209. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά το έργο και τη δημιουργό του, μέσα από μια βραδιά αφιερωμένη στη γυναικεία μνήμη και αφήγηση.

Οι ομιλήτριες της παρουσίασης

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν δύο ειδικοί της λογοτεχνίας: Ιωάννα Παπασπυρίδου, επίκουρη καθηγήτρια Γαλλικής Λογοτεχνίας του ΕΚΠΑ και Χρύσα Καυκιά, φιλόλογος.Οι εισηγήσεις τους θα φωτίσουν τις θεματικές, τη δομή και τη λογοτεχνική αξία του έργου.

Ανάγνωση αποσπασμάτων

Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσουν: ο ηθοποιός Παντελής Κοντογιάννης, η συγγραφέας Λίζα Μαμακούκα. Η ζωντανή ανάγνωση θα προσφέρει στο κοινό μια πρώτη γεύση από την ατμόσφαιρα και το ύφος του μυθιστορήματος.

Πληροφορίες εκδήλωσης

Παρασκευή 17 Απριλίου 2026, 7:30 μ.μ.  

Zatopek book cafe, Παναγή Τσαλδάρη 209, Καλλιθέα

Νέος τόμος της Παπανικολάου Μ. Παναγιώτας: 11 μελέτες για την Τέχνη, την Πολιτισμική Θεωρία και τους Θεσμούς

Ένας νέος τόμος με τίτλο "Πολιτισμικά, Μελέτες και Άρθρα για την Τέχνη και τον Πολιτισμό" που φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ελληνική βιβλιογραφία της Τέχνης και του Πολιτισμού κυκλοφορεί από την Παπανικολάου Μ. Παναγιώτα και τις εκδόσεις Επίκεντρο, συγκεντρώνοντας έντεκα μελέτες που καλύπτουν ένα εντυπωσιακά ευρύ φάσμα θεμάτων. Η συγγραφέας εξετάζει ζητήματα ιστορίας και θεωρίας της τέχνης, θεσμικής ιστορίας, πολιτιστικής διαχείρισης, αλλά και όψεις της μουσειολογικής και μουσειοπαιδαγωγικής πρακτικής, συνδέοντας την καλλιτεχνική δημιουργία με τις κοινωνικές της προεκτάσεις.

Ένα βιβλίο με εύρος και θεωρητικό βάθος

Όπως σημειώνει η ίδια, ο τόμος περιλαμβάνει μελέτες που αγγίζουν κρίσιμα ζητήματα της ιστορίας και θεωρίας της τέχνης, αλλά και της διαχείρισης του πολιτιστικού κεφαλαίου της χώρας. Παράλληλα, εξετάζονται πτυχές της λειτουργίας των πολιτιστικών θεσμών, καθώς και οι τρόποι με τους οποίους η τέχνη αντανακλά και επηρεάζει την κοινωνία.

Το πρώτο και θεμελιώδες θέμα που αναλύεται είναι η έννοια της «ελληνικότητας», ένα θεωρητικό ζήτημα με διεθνείς ρίζες, το οποίο διαμόρφωσε ποικίλες σημασιολογικές εκδοχές στη νεοελληνική τέχνη από τα τέλη του 19ου έως τα τέλη του 20ού αιώνα. Η συγγραφέας εξετάζει πώς η ελληνικότητα μετασχηματίστηκε μέσα από ιστορικές, αισθητικές και κοινωνικές μεταβολές, φωτίζοντας τις διαφορετικές εκφάνσεις της.

Δέκα ακόμη μελέτες που ανοίγουν τον διάλογο

Στη συνέχεια, ο τόμος παρουσιάζει δέκα ακόμη μελέτες, οι οποίες αποτελούν ελληνικές αποδόσεις εργασιών της συγγραφέως που είχαν δημοσιευθεί σε ξενόγλωσσα επιστημονικά περιοδικά την περίοδο 2012–2020. Στη νέα τους μορφή, εμπλουτισμένες με την αντίστοιχη εικονογραφία, προσφέρουν στον αναγνώστη τη δυνατότητα να εξετάσει:σημαντικούς πολιτιστικούς θεσμούς και τον ρόλο τους, όψεις της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής,θεωρητικές προσεγγίσεις που συνδέουν την τέχνη με την κοινωνική πραγματικότητα, ζητήματα πολιτιστικής πολιτικής και διαχείρισης.

Ένα εργαλείο για ερευνητές, φοιτητές και ανθρώπους του πολιτισμού

Ο τόμος απευθύνεται σε όσους επιθυμούν μια βαθύτερη κατανόηση της τέχνης ως κοινωνικού και πολιτισμικού φαινομένου: ερευνητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες των μουσείων και του πολιτισμού, αλλά και αναγνώστες που αναζητούν μια τεκμηριωμένη και σύγχρονη ματιά.

Με σαφήνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και πολυεπίπεδη προσέγγιση, η Παπανικολάου προσφέρει ένα έργο που συνδυάζει θεωρητική ανάλυση και πρακτική γνώση, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον διάλογο γύρω από την τέχνη και τον πολιτισμό στη σύγχρονη Ελλάδα.