Σεμινάριο «The Museum as Research» στην Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών

Η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, σε συνεργασία με τη Scuola Normale Superiore, διοργανώνει από τις 26 έως τις 31 Μαΐου το προχωρημένο σεμινάριο επιμόρφωσης «The Museum as Research». Το πρόγραμμα απευθύνεται σε διεθνείς συμμετέχοντες και εξετάζει τον ρόλο του μουσείου ως πεδίου έρευνας, μέσα από διαλέξεις και επισκέψεις σε μουσειακούς και αρχαιολογικούς χώρους.

Ένα κριτικό ταξίδι στην ελληνική μουσειογραφία

Το σεμινάριο εστιάζει στη σύγχρονη μουσειογραφία και στη διασύνδεσή της με την αρχαιολογία, την ιστορία της τέχνης, την αρχιτεκτονική και την επικοινωνία. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να εξετάσουν πώς τα μουσεία λειτουργούν ως χώροι έρευνας, ερμηνείας και δημόσιου διαλόγου.

Διαλέξεις και επιτόπιες επισκέψεις

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διαλέξεις από Έλληνες και Ιταλούς ειδικούς, καθώς και επισκέψεις πεδίου σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας.

Δεκαπέντε διεθνείς συμμετέχοντες θα παρακολουθήσουν ένα εντατικό πρόγραμμα που συνδυάζει θεωρητική κατάρτιση και πρακτική εμπειρία.

Συνεργασία δύο κορυφαίων ιδρυμάτων

Η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών και η Scuola Normale Superiore ενώνουν τις δυνάμεις τους για τη διοργάνωση ενός σεμιναρίου που προωθεί την έρευνα, την ανταλλαγή γνώσης και τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της πολιτιστικής διαχείρισης.

Πληροφορίες συμμετοχής

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν περισσότερες πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα της Scuola Normale Superiore.

Το σεμινάριο πραγματοποιείται στην Αθήνα και απευθύνεται σε νέους ερευνητές, φοιτητές μεταπτυχιακού επιπέδου και επαγγελματίες του πολιτισμού.

Η ελληνική κληρονομιά που κατέκτησε τη Ρώμη

Η έκθεση «Η Ελλάδα στη Ρώμη» στα Μουσεία του Καπιτωλίου αφηγείται την πορεία μέσα από την οποία ο Ελληνικός Πολιτισμός – από τα λάφυρα των κατακτήσεων έως την ενσωμάτωσή τους σε ρωμαϊκές επαύλεις και ναούς – διαμόρφωσε την τέχνη, την αισθητική και τελικά την ταυτότητα της Αιώνιας Πόλης. 

«Infesta mihi credite signa ab Syracusis illata sunt hunc urbi», γράφει ο Λίβιος, παραθέτοντας τα λόγια του Κάτωνα το 195 π.Χ., ο οποίος κατακεραύνωνε την εισροή ελληνικών έργων τέχνης από τις Συρακούσες. Ωστόσο, η ελληνική επιρροή είχε ήδη διεισδύσει βαθιά στη ζωή της πόλης.

Μια αφήγηση που αρχίζει από τον μύθο της πόλης

Η αντίφαση ανάμεσα στην επιφυλακτικότητα και την αναγνώριση της ελληνικής ανωτερότητας συνόδευε τη ρωμαϊκή κοινωνία από νωρίς. Η ίδια η μυθολογική αφήγηση της Ρώμης ως «ελληνικής πόλης» μαρτυρά την παλαιότητα αυτής της συνείδησης. Ακόμη και στην αρχιτεκτονική και τη γλυπτική, ελληνικές μορφές υιοθετούνταν ήδη από πολύ πρώιμες εποχές.

Η έκθεση «Η Ελλάδα στη Ρώμη»: 150 πρωτότυπα έργα σε μια υποδειγματική παρουσίαση

Η μεγάλη αυτή αφήγηση της ελληνικής διείσδυσης στην Urbs παρουσιάζεται στην έκθεση «Greece in Rome», σε επιμέλεια των Ευγένιου Λα Ρόκα και Κλαούντιο Παρίζι Πρεσίτσε, έως τις 12 Απριλίου στη Villa Caffarelli. Η έκθεση παρουσιάζει 150 ελληνικά πρωτότυπα έργα, ορισμένα εκ των οποίων εκτίθενται για πρώτη φορά, ενώ άλλα επιστρέφουν στη Ρώμη μετά από αιώνες.

Μουσειογραφία που ξεχωρίζει: τεχνολογία και αρχαιολογία σε ισορροπία

 Iδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μουσειογραφία, θεωρώντας ότι η επιτυχία της έκθεσης ξεκινά από εκεί. Η Villa Caffarelli παρουσιάζει μια από τις πιο καλοδουλεμένες αρχαιολογικές σκηνοθεσίες των τελευταίων ετών. Η αφήγηση επιτυγχάνεται μέσα από ισορροπημένη σύζευξη πραγματικού αντικειμένου και ψηφιακής αναπαράστασης. Η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο εμβύθισης, χωρίς να επισκιάζει τα εκθέματα.

Απλές αλλά ευρηματικές λύσεις που ενισχύουν την κατανόηση

Παράλληλα, η έκθεση αξιοποιεί και απλές, ευρηματικές λύσεις: μια σιλουέτα στο πίσω μέρος μιας προθήκης βοηθά τον επισκέπτη να «διαβάσει» τα αποσπασματικά κατάλοιπα μιας πήλινης Αμαζόνας. Η έκθεση αναδεικνύει τη μεταμόρφωση των αντικειμένων: από αναθήματα ή ταφικά σύμβολα σε πολιτικά εμβλήματα και δείκτες κύρους στις αριστοκρατικές οικίες.

Αντικείμενα με πολλαπλές ζωές και πολλαπλά νοήματα

Κάθε έργο παρουσιάζεται ως φορέας πολλαπλών ζωών και νοημάτων. Η έκθεση επιτυγχάνει αυτό που ο Στίβεν Γκρίνμπλατ ονομάζει «resonance» και «wonder»: μια αίσθηση ζωντανής παρουσίας, που η παρακμή των μύθων υποχωρεί μπροστά στην ψευδαίσθηση της επιβίωσης.

Η είσοδος ως τελετουργικό πέρασμα

Η είσοδος στην κεντρική αίθουσα οργανώνεται γύρω από την ιδέα του ορίου και του περάσματος – μια μουσειογραφική «μύηση» στον επόμενο σταθμό. Μικρές κεφαλές από λατρευτικά ή αναθηματικά αγάλματα πλαισιώνουν τον χώρο, οδηγώντας το βλέμμα προς τη μεγάλη αίθουσα με την προβολή.

Αρχιτεκτονικές αναφορές και φωτιστικές λεπτομέρειες

Η λύση παραπέμπει σε αρχιτεκτονικά πρότυπα αρχαίων ναών, όπως ο «ναός των Αθηναίων» στη Δήλο. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στη φωτοσκίαση, στη γωνιακή θέαση των γλυπτών και στην τοποθέτηση έργων όπως η μαρμάρινη λήκυθος στην «αίθουσα του κήπου».

Πηγή : https://www.finestresullarte.info/

Παρουσίαση του ανακαινισμένου Βυζαντινού Μουσείου Λευκωσίας στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Διάλεξη θα πραγματοποιηθεί με θέμα την αρχιτεκτονική, το περιεχόμενο και τις συνεργασίες ενός εμβληματικού πολιτιστικού θεσμού της Κύπρου.

Στο πλαίσιο του κύκλου διαλέξεων «Γύρω από το Βυζάντιο», το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο φιλοξενεί την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου 2025 και ώρα 19:00 μια ιδιαίτερη ομιλία αφιερωμένη στην παρουσίαση του ανακαινισμένου Βυζαντινού Μουσείου του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στη Λευκωσία. Ομιλητές θα είναι ο δρ Ιωάννης Ηλιάδης, Διευθυντής του Μουσείου και της Πινακοθήκης του Ιδρύματος, και ο Σπύρος Νάσαινας, Αρχιτέκτονας Μουσειογράφος, οι οποίοι θα αναπτύξουν το περιεχόμενο, τις μουσειολογικές επιλογές και τις συνεργασίες που διαμόρφωσαν τη νέα ταυτότητα του Μουσείου.

Η διάλεξη εστιάζει στον επανασχεδιασμό ενός από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Κύπρου, αναδεικνύοντας τη σημασία της μουσειολογικής προσέγγισης, της αρχιτεκτονικής αφήγησης και της διαχρονικής αξίας της βυζαντινής τέχνης. Ο δρ Ιωάννης Ηλιάδης, με σπουδές στην Ιστορία της Τέχνης στην Πίζα και διδακτορική διατριβή στην Κυπροαναγεννησιακή ζωγραφική, έχει αφιερώσει το έργο του στην ανάδειξη της κυπριακής πολιτιστικής κληρονομιάς. Από τη θέση του ως Διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου και της Πινακοθήκης του Ιδρύματος Μακαρίου Γ΄, έχει επιμεληθεί εκθέσεις, συνέδρια και εκπαιδευτικά προγράμματα με διεθνή απήχηση.

Ο Σπύρος Νάσαινας, με σπουδές Αρχιτεκτονικής στο ΕΜΠ και εξειδίκευση στη μουσειογραφία, έχει εργαστεί σε κορυφαίους πολιτιστικούς οργανισμούς της Ελλάδας και της Κύπρου, όπως το Μουσείο Μπενάκη και το Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού. Η εμπειρία του στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από τον χώρο και τη μουσειολογική αφήγηση προσδίδει ιδιαίτερο βάθος στην παρουσίαση.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (Βασ. Σοφίας 22, Αθήνα) και η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.