Alexander Calder: Η έκθεση–ορόσημο στο Fondation Louis Vuitton

 

Μια μεγάλη αναδρομική έκθεση στο Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι παρουσιάζει 300 έργα του Alexander Calder, του καλλιτέχνη που μεταμόρφωσε ριζικά τον ορισμό της γλυπτικής μέσα από τα εμβληματικά του κινητικά γλυπτά. Η έκθεση «Calder: Dreaming in Equilibrium» τιμά τα 100 χρόνια από την άφιξή του στη Γαλλία και τα 50 χρόνια από τον θάνατό του.

Τα πρώτα βήματα ενός πρωτοπόρου: από ένα παιδικό δώρο στο πρώτο κινητικό γλυπτό

Το 1909, σε ηλικία μόλις 11 ετών, ο Calder δημιούργησε δύο μικρά ορειχάλκινα ζωάκια ως χριστουγεννιάτικο δώρο για τους γονείς του: έναν σκύλο και μια πάπια.

Η πάπια, που λικνιζόταν όταν την άγγιζες, θεωρείται σήμερα το πρώτο του κινητικό έργο — μια ιδέα που τότε ήταν εντελώς πρωτοποριακή και αργότερα θα καθόριζε την καλλιτεχνική του πορεία. Τα δύο αυτά πρώιμα έργα εκτίθενται στην έκθεση, η οποία καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή του καλλιτέχνη, από τα πρώτα πειράματα έως τα μνημειακά δημόσια γλυπτά.

300 έργα σε 30.000 τ.π.: κινητικά γλυπτά, στατικά stabiles, σχέδια, πορτρέτα και κοσμήματα

Η έκθεση παρουσιάζει:

• mobiles – τα διάσημα κινητικά γλυπτά που κινούνται με τα ρεύματα αέρα
• stabiles – στατικά γλυπτά μεγάλης κλίμακας
• σχέδια, πίνακες, ξυλόγλυπτα
• πορτρέτα από σύρμα
• κοσμήματα και μικρογλυπτά

Στο εξωτερικό του μουσείου εκτίθενται δύο μνημειακά stabiles: Black Flag (1974) και Five Swords (1976).

Παράλληλα, παρουσιάζονται έργα φίλων και συνοδοιπόρων του Calder, όπως της Barbara Hepworth, του Pablo Picasso και του Paul Klee, καθώς και φωτογραφίες του από Man Ray, Agnès Varda και Gordon Parks.

Η ζωή και η καλλιτεχνική εξέλιξη του Calder

Γεννημένος το 1898 στη Φιλαδέλφεια, ο Calder μεγάλωσε σε οικογένεια καλλιτεχνών. Παρότι σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός, σύντομα στράφηκε στην τέχνη, αξιοποιώντας την τεχνική του δεξιοτεχνία στη δημιουργία γλυπτών.

Το 1926 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, που δημιούργησε το Cirque Calder, ένα μινιατούρικο τσίρκο από σύρμα και υφάσματα, το οποίο ζωντάνευε ο ίδιος σε παραστάσεις διάρκειας έως δύο ωρών. Το έργο εκτίθεται μαζί με αρχειακά βίντεο και αποτελεί ένα από τα κορυφαία σημεία της έκθεσης.

Το καθοριστικό σοκ στο ατελιέ του Mondrian

Το 1930, μια επίσκεψη στο ατελιέ του Piet Mondrian άλλαξε την πορεία του.

Ο Calder πρότεινε στον Mondrian να κάνει τα χρωματικά του τετράγωνα να κινούνται — μια ιδέα που ο Ολλανδός δεν υιοθέτησε, αλλά που έδωσε στον Calder την ώθηση να στραφεί στην αφηρημένη τέχνη.

Το 1931, ο Marcel Duchamp ονόμασε τα κινητικά του έργα mobiles, ενώ ο Jean Arp έδωσε τον όρο stabiles για τα στατικά.

Η επανάσταση της γλυπτικής: από τη μάζα στο κενό και την κίνηση

Ένα από τα έργα που εκτίθενται είναι το Small Sphere and Heavy Sphere (1932–33), όπου δύο μπάλες αιωρούνται και κινούνται πάνω από αντικείμενα στο έδαφος, δημιουργώντας μια αίσθηση αναμονής και τυχαίας δράσης.

Όπως σημειώνει η καλλιτεχνική διευθύντρια του μουσείου, Suzanne Paget:

«Ο Calder επανάστασε τη γλυπτική. Από τη μάζα και το βάρος, πέρασε στο κενό και την ελαφρότητα».

Στην έκθεση παρουσιάζεται και ένα ιδιαίτερο έργο: ένα αφηρημένο «κέικ γενεθλίων» που ο Calder χάρισε στη μητέρα του για τα 93α γενέθλιά της — σχεδόν μισό αιώνα μετά την παιδική πάπια που προανήγγειλε την καριέρα του.

Πληροφορίες έκθεσης

Η έκθεση «Calder: Dreaming in Equilibrium» φιλοξενείται στο Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι έως 16 Αυγούστου 2026.

https://www.smithsonianmag.com/

Alexander Calder: 100 χρόνια από τη δημιουργία του εμβληματικού Calder’s Circus στο Μουσείο Whitney

Το Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Whitney στη Νέα Υόρκη παρουσιάζει   την έκθεση «High Wire: Calder’s Circus at 100», τιμώντας την εκατονταετηρίδα από τη δημιουργία ενός από τα πιο αγαπημένα έργα της συλλογής του, το Calder’s Circus (1926–1931). Η έκθεση αποτελεί την πρώτη αφιερωμένη αποκλειστικά στο έργο αυτό από τη μεταφορά του μουσείου στη νέα του έδρα στην Gansevoort Street.

Ένα ζωντανό έργο τέχνης με παγκόσμια απήχηση

Το Calder’s Circus δημιουργήθηκε από τον Alexander Calder όταν ζούσε στο Παρίσι το 1926, χρησιμοποιώντας καθημερινά υλικά όπως σύρμα, ύφασμα, φελλό, ξύλο και αντικείμενα που έβρισκε στους δρόμους. Δημιούργησε μια ολόκληρη θίασο από ακροβάτες, ζώα, κλόουν και παρουσιαστές, τους οποίους έθετε σε κίνηση μέσα από παραστάσεις που παρουσίαζε σε φίλους και καλλιτέχνες, όπως οι Duchamp, Miró, Mondrian και Noguchi. Οι παραστάσεις αυτές, που διαρκούσαν έως και δύο ώρες, συνδύαζαν μουσική, φωτισμό και αφήγηση, αποτελώντας μια πρόδρομη μορφή της σύγχρονης περφόρμανς.

Η έκθεση High Wire και η καλλιτεχνική εξέλιξη του Calder

Η έκθεση συγκεντρώνει πάνω από 100 αντικείμενα από το Calder’s Circus, καθώς και περισσότερα από 20 συναφή έργα, όπως γλυπτά από σύρμα, σχέδια, πίνακες, πρώιμες αφαιρέσεις, αρχειακό υλικό και κινηματογραφικά ντοκουμέντα. Ανάμεσά τους, προβάλλεται και η ταινία του 1961 που κατέγραψε την τελευταία πλήρη παρουσίαση του έργου από τον ίδιο τον καλλιτέχνη στο ατελιέ του στη Γαλλία. Παράλληλα, παρουσιάζονται τα πρώτα κινητικά γλυπτά του Calder, τα περίφημα mobiles και stabiles, που σηματοδοτούν τη μετάβασή του στην αφηρημένη γλυπτική.

Η διαχρονική σχέση του Whitney με τον Calder

Το Calder’s Circus εντάχθηκε στη συλλογή του Whitney το 1983, έπειτα από μια πανεθνική εκστρατεία συγκέντρωσης πόρων. Από τότε αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά εκθέματα του μουσείου, το οποίο διατηρεί τη μεγαλύτερη δημόσια συλλογή έργων του Calder. Η έκθεση «High Wire» προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία στο κοινό να γνωρίσει σε βάθος το έργο που καθόρισε την καλλιτεχνική πορεία του Calder και επηρέασε καθοριστικά την τέχνη του 20ού αιώνα.

Έως τον Μάρτιο του 2026

πηγή:https://artdaily.cc/

Ο Alexander Calder και ο Pablo Picasso δίνουν ξανά ραντεβού στο Παρίσι! Μια έκθεση με 120 έργα!

Ήταν στο Παρίσι, το 1931, στη Γκαλερί Percier, όταν ο Alexander Calder παρουσίαζε έργα του...  Ο Picasso έφτασε πριν από το vernissage (ιδιωτική προβολή) για να παρουσιαστεί στο Calder... Ο Calder και ο Πικάσο ζούσαν ταυτόχρονα στο Παρίσι και είχαν έναν κοινό φίλο στον Jean Jeanne Miró, αλλά δεν ήταν φίλοι.

Η πιο διάσημη διασταύρωση τους ήταν το 1937, όταν το Παρίσι φιλοξένησε την Παγκόσμια Έκθεση και στο ισπανικό Pavillon, ο Πικάσο παρουσίασε τη Γκέρνικα ενώ ο Calder παρουσίασε το σιντριβάνι Mercury, που αντλούσε υγρό μέταλλο από τα ορυχεία του Almadén. Μέσα από τις δεκαετίες, οι καλλιτέχνες είχαν συχνά κομμάτια στις ίδιες παραστάσεις. Οι κριτικοί τις συνέκριναν...Οι δυο καλλιτέχνες καταγράφηκαν στην Ιστορία της Τέχνης για την πρωτοπορία τους.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Ο Alexander Calder και ο Pablo Picasso  αποτέλεσαν δύο από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης του εικοστού αιώνα καθώς έφεραν εντελώς νέους τρόπους να αντίληψης των μεγάλων θεμάτων «συμβιώνουν» σε μια μοναδική έκθεση στο Μουσείο Πικάσο στο Παρίσι.

Η έκθεση θα περιλαμβάνει περίπου 120 έργα που θα διερευνήσουν πώς αυτοί οι δύο καλλιτέχνες, καθένας με τους πολύ διαφορετικούς τρόπους, ασχολούνται με το κενό και όλα όσα υπονοεί για έναν κόσμο όπου η μάζα δεν είναι συγκλονισμένη από την απουσία μάζας και όπου, στο κέντρο οτιδήποτε και όλα, αυτό που ανακαλύπτουμε είναι ένα κενό.

 Η Τέχνη τους ενέχει άπειρες δυνατότητες ερμηνείας, μια βασική όμως σύνδεση μπορεί να βρεθεί ειδικά στην εξερεύνηση του κενού ή στην απουσία χώρου, την οποία και οι δύο καλλιτέχνες ορίζουν από την εικόνα μέχρι την αφαίρεση.

 Ο Calder και ο Πικάσο αποσκοπούσαν στο να παρουσιάσουν ή να εκπροσωπήσουν το μη-διάστημα, είτε δίνοντας ορισμό σε μια αφαίρεση της μάζας, όπως στα γλυπτά του Calder, είτε εκφράζοντας περιστροφές χρόνου, όπως στα πορτραίτα του Πικάσο. 

Ο Calder εξωτερίκευσε το κενό μέσω της περιέργειας και της πνευματικής επέκτασης, εμπλέκοντας τις αόρατες δυνάμεις με τρόπους που προκάλεσαν τους περιορισμούς των διαστάσεων ή ό, τι ονόμασε - γκράντερ - τεράστιο -. Ο Πικάσο προσωποποίησε την εξερεύνηση, εστιάζοντας στον συναισθηματικό εσωτερικό εαυτό. Έφερε τον εαυτό του μέσα σε κάθε χαρακτήρα και κατέρρευσε τον διαπροσωπικό χώρο μεταξύ συγγραφέα και υποκειμένου.

Έως τις 25 Αυγούστου

πηγές : mutualart.com, museepicassoparis.fr,  architecturaldigest.com