Picasso : Η έκθεση «The Code of Painting» επαναξιολογεί το αμφιλεγόμενο ύστερο έργο του

 

H  έκθεση «Pablo Picasso: The Code of Painting» εστιάζει στην τελευταία δεκαετία του θρυλικού καλλιτέχνη. Το αφιέρωμα συγκεντρώνει έργα που δημιουργήθηκαν στο Mougins της Γαλλίας μεταξύ 1961 και 1972, προσκαλώντας το κοινό να επανεξετάσει μια περίοδο που άλλοτε προκάλεσε αμηχανία και σήμερα εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για την τέχνη, τη μνήμη και την αναπαράσταση.

Η έκθεση «Pablo Picasso: The Code of Painting» θα μεταφερθεί στο Moderna Museet της Στοκχόλμης στις 22 Νοεμβρίου 2025 και στο Kunsten Museum of Modern Art στο Όλμποργκ στις 7 Μαΐου 2026. 

Το ύστερο έργο του Picasso ως καθρέφτης θνητότητας και δημιουργικής εμμονής

Η έκθεση περιλαμβάνει πάνω από πενήντα πίνακες. Παρότι ο αριθμός των έργων είναι περιορισμένος σε σχέση με τα περίπου 3000 που φιλοτέχνησε ο Picasso την τελευταία δεκαετία της ζωής του, η θεματική ποικιλία είναι εντυπωσιακή.

Μονομάχοι, αποδομημένα πορτρέτα, γυμνά σώματα, αυτοπροσωπογραφίες και σκηνές από το ατελιέ συνθέτουν έναν κόσμο γεμάτο χρώμα, ένταση και υπαρξιακή αγωνία. Κάθε πίνακας φέρει την υπογραφή ενός ανθρώπου που ζωγράφιζε με παιδική ελευθερία, αλλά και με την επίγνωση του επικείμενου τέλους.

Αμφιλεγόμενη απεικόνιση του γυναικείου σώματος 

Η έκθεση δεν αποφεύγει την αντιπαράθεση με την πιο σκοτεινή πλευρά του Picasso. Οι γυμνές μορφές, οι παραμορφωμένες φιγούρες και η σχέση ζωγράφου-μοντέλου αποκαλύπτουν μια οπτική που έχει χαρακτηριστεί μισογυνική. Το γυναικείο σώμα παρουσιάζεται συχνά ως αντικείμενο επιθυμίας, αποδομημένο και ωμό, προκαλώντας ερωτήματα για την αναπαράσταση και την ηθική της τέχνης. Το μουσείο επιχειρεί να ανοίξει διάλογο γύρω από αυτά τα ζητήματα, αν και η εμπορική δύναμη του ονόματος Picasso παραμένει κυρίαρχη.

Ασυνήθιστες επιμελητικές επιλογές και η πρόκληση της ερμηνείας

Παρά την ισχυρή σύλληψη της έκθεσης, ορισμένες επιμελητικές επιλογές προκαλούν προβληματισμό. Η παρουσίαση των κεραμικών πιάτων ως «Emojis: A Universal Language» αποδυναμώνει την καλλιτεχνική τους αξία, ενώ η αναφορά στην «παιγνιώδη» προσέγγιση του φύλου από τον Picasso φαίνεται υπερβολικά επιεικής. Η έκθεση αναγνωρίζει ότι ο καλλιτέχνης δεν είχε συνείδηση των σύγχρονων συζητήσεων για την ταυτότητα φύλου, ωστόσο η ερμηνεία των έργων του μέσα από αυτό το πρίσμα παραμένει αμφιλεγόμενη.

Το τέλος ως αρχή: Η τελευταία αίθουσα και η σιωπηλή αποχαιρετιστήρια χειρονομία

Η έκθεση ολοκληρώνεται με ένα μοναδικό, ημιτελές σχέδιο του 1972, που θυμίζει μάσκα θανάτου. Το έργο Tête, με το φάντασμα ενός προσώπου και το βλέμμα στραμμένο στο άγνωστο, φωτίζεται διακριτικά, σαν να κλείνει τα μάτια του. Είναι μια ποιητική έξοδος από την έκθεση, που αφήνει τον επισκέπτη με την αίσθηση ότι ο Picasso, ακόμη και στο τέλος, συνέχιζε να συνομιλεί με τη ζωή και τον θάνατο μέσα από τη ζωγραφική.

Έκθεση «Pablo Picasso: Εξορία και Νοσταλγία» στο MOMus

 Το MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Συλλογή Κωστάκη (Μονή Λαζαριστών, Θεσσαλονίκη) θα φιλοξενήσει την έκθεση «Pablo Picasso: Εξορία και Νοσταλγία»  από τις 12 Ιουλίου  έως τις 10 Νοεμβρίου 2024

Η έκθεση θα περιλαμβάνει σχέδια ταύρων, ταυρομάχων, πικαδόρων και σκηνές της αρένας,  στα οποία αντικατοπτρίζεται η αγάπη για τη Μεσόγειο, η αγάπη και η νοσταλγία για την πατρίδα, η αλληλεγγύη για τον συναγωνιστή και (συν)εξόριστο συμπατριώτη, σημαντικές πολιτικές παρεμβάσεις και καλλιτεχνικές χειρονομίες βασισμένες στον απόλυτο αυθορμητισμό.  

Όλα ιδωμένα μέσα από την πολύχρονη αλληλογραφία δύο πολύ καλών φίλων, του Pablo Picasso και του Eugenio Arias αποτελούν τους βασικούς άξονες της νέας, διεθνούς έκθεσης του MOMus-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη με τίτλο «Pablo Picasso: Εξορία και Νοσταλγία».

Αξιοσημείωτο είναι πως τα  έργα εκτίθενται για πρώτη φορά εκτός Ισπανίας, αποτελεί συνδιοργάνωση με το Museo Picasso Málaga, και έχει ως επίκεντρο την πολύχρονη και πολυδιάστατη φιλία του Pablo Picasso με τον κουρέα και φίλο του Eugenio Arias, εξόριστο αντιστασιακό. Μέσα από την αλληλογραφία των δύο ανδρών φωτίζεται με έναν εξαιρετικά ιδιαίτερο τρόπο η ταραχώδης περίοδος του εμφύλιου πολέμου στην Ισπανία και της μετέπειτα εποχής (1936-1952), όπως είναι οι δεσμοί με τη Γαλλική Αντίσταση και το παράνομο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ισπανίας. 

Επιμέλεια: Carlos Ferrer Barrera

Συντονισμός: Μαρία Τσαντσάνογλου

Ο Alexander Calder και ο Pablo Picasso δίνουν ξανά ραντεβού στο Παρίσι! Μια έκθεση με 120 έργα!

Ήταν στο Παρίσι, το 1931, στη Γκαλερί Percier, όταν ο Alexander Calder παρουσίαζε έργα του...  Ο Picasso έφτασε πριν από το vernissage (ιδιωτική προβολή) για να παρουσιαστεί στο Calder... Ο Calder και ο Πικάσο ζούσαν ταυτόχρονα στο Παρίσι και είχαν έναν κοινό φίλο στον Jean Jeanne Miró, αλλά δεν ήταν φίλοι.

Η πιο διάσημη διασταύρωση τους ήταν το 1937, όταν το Παρίσι φιλοξένησε την Παγκόσμια Έκθεση και στο ισπανικό Pavillon, ο Πικάσο παρουσίασε τη Γκέρνικα ενώ ο Calder παρουσίασε το σιντριβάνι Mercury, που αντλούσε υγρό μέταλλο από τα ορυχεία του Almadén. Μέσα από τις δεκαετίες, οι καλλιτέχνες είχαν συχνά κομμάτια στις ίδιες παραστάσεις. Οι κριτικοί τις συνέκριναν...Οι δυο καλλιτέχνες καταγράφηκαν στην Ιστορία της Τέχνης για την πρωτοπορία τους.

της Μαρίας Αλιμπέρτη

Ο Alexander Calder και ο Pablo Picasso  αποτέλεσαν δύο από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης του εικοστού αιώνα καθώς έφεραν εντελώς νέους τρόπους να αντίληψης των μεγάλων θεμάτων «συμβιώνουν» σε μια μοναδική έκθεση στο Μουσείο Πικάσο στο Παρίσι.

Η έκθεση θα περιλαμβάνει περίπου 120 έργα που θα διερευνήσουν πώς αυτοί οι δύο καλλιτέχνες, καθένας με τους πολύ διαφορετικούς τρόπους, ασχολούνται με το κενό και όλα όσα υπονοεί για έναν κόσμο όπου η μάζα δεν είναι συγκλονισμένη από την απουσία μάζας και όπου, στο κέντρο οτιδήποτε και όλα, αυτό που ανακαλύπτουμε είναι ένα κενό.

 Η Τέχνη τους ενέχει άπειρες δυνατότητες ερμηνείας, μια βασική όμως σύνδεση μπορεί να βρεθεί ειδικά στην εξερεύνηση του κενού ή στην απουσία χώρου, την οποία και οι δύο καλλιτέχνες ορίζουν από την εικόνα μέχρι την αφαίρεση.

 Ο Calder και ο Πικάσο αποσκοπούσαν στο να παρουσιάσουν ή να εκπροσωπήσουν το μη-διάστημα, είτε δίνοντας ορισμό σε μια αφαίρεση της μάζας, όπως στα γλυπτά του Calder, είτε εκφράζοντας περιστροφές χρόνου, όπως στα πορτραίτα του Πικάσο. 

Ο Calder εξωτερίκευσε το κενό μέσω της περιέργειας και της πνευματικής επέκτασης, εμπλέκοντας τις αόρατες δυνάμεις με τρόπους που προκάλεσαν τους περιορισμούς των διαστάσεων ή ό, τι ονόμασε - γκράντερ - τεράστιο -. Ο Πικάσο προσωποποίησε την εξερεύνηση, εστιάζοντας στον συναισθηματικό εσωτερικό εαυτό. Έφερε τον εαυτό του μέσα σε κάθε χαρακτήρα και κατέρρευσε τον διαπροσωπικό χώρο μεταξύ συγγραφέα και υποκειμένου.

Έως τις 25 Αυγούστου

πηγές : mutualart.com, museepicassoparis.fr,  architecturaldigest.com