Η Έκθεση Τηνίων Μαρμαρογλυπτών στον Πύργο: 10 Χρόνια Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO

Ο ιστορικός θεσμός επανέρχεται στον φυσικό του χώρο σε μια επετειακή χρονιά για την Τήνο!Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πραγματοποιήθηκαν στον Πύργο της Τήνου τα εγκαίνια της Έκθεσης Τηνίων Μαρμαρογλυπτών, σηματοδοτώντας την επιστροφή ενός ιστορικού θεσμού στον τόπο όπου γεννήθηκε και εξελίχθηκε. Η φετινή διοργάνωση συμπίπτει με τη συμπλήρωση δέκα ετών από την εγγραφή της Τηνιακής Μαρμαροτεχνίας στους Καταλόγους Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, προσδίδοντας στην έκθεση έναν ιδιαίτερο επετειακό χαρακτήρα.

Ένας θεσμός που ταξίδεψε και επέστρεψε στον τόπο του

Η Έκθεση Τηνίων Μαρμαρογλυπτών υπήρξε για χρόνια ένας από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Τήνου. Μέσα από τις διοργανώσεις της αναδείχθηκαν έργα νεότερων δημιουργών, ενώ η παρουσία της δεν περιορίστηκε στο νησί. Η έκθεση ταξίδεψε σε πόλεις της Ελλάδας, μεταφέροντας παντού το δημιουργικό αποτύπωμα της τηνιακής μαρμαρογλυπτικής και ενισχύοντας την αναγνωρισιμότητα της τέχνης του μαρμάρου.

Η επιστροφή της στον Πύργο, μετά από μια σύντομη περίοδο παύσης, επαναφέρει τον θεσμό στον φυσικό του χώρο. Εκεί που ο ήχος της σμίλης και του μαντρακά συνοδεύει επί γενεές την καθημερινότητα των κατοίκων, η μαρμαρογλυπτική παραμένει ζωντανό στοιχείο της ταυτότητας της Έξω Μεριάς.

Η σύγχρονη δημιουργία συνομιλεί με την παράδοση

Τα έργα των σύγχρονων Τηνίων μαρμαρογλυπτών αποτελούν συνέχεια μιας μακραίωνης παράδοσης που δεν έπαψε ποτέ να εξελίσσεται. Η φετινή έκθεση αναδεικνύει τη δημιουργική σχέση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν: οι καλλιτέχνες αντλούν έμπνευση από την παραδοσιακή τεχνογνωσία, ενώ ταυτόχρονα εκφράζουν τη σύγχρονη καλλιτεχνική αναζήτηση.

Η μαρμαρογλυπτική της Τήνου δεν αποτελεί απλώς μια πολύτιμη παρακαταθήκη του παρελθόντος. Είναι μια ζωντανή τέχνη που εξελίσσεται αδιάκοπα, μεταφέροντας τη γνώση από γενιά σε γενιά και διατηρώντας έναν δημιουργικό διάλογο που δεν σίγησε ποτέ.

Τιμάται η ιστορία και ενισχύεται η συνέχεια

Η έκθεση λειτουργεί ως φόρος τιμής στους παλαιούς μαστόρους που θεμελίωσαν τη φήμη της Τήνου ως διεθνώς αναγνωρισμένου τόπου για την τέχνη του μαρμάρου. Παράλληλα, αναδεικνύει το έργο των σημερινών δημιουργών, οι οποίοι συνεχίζουν να κρατούν ζωντανή τη σμίλη, το μεράκι και την ψυχή της τηνιακής μαρμαρογλυπτικής."Μέσα από τα έργα τους αναδεικνύεται η διαχρονική σχέση του τόπου με την τέχνη και η ιδιαίτερη φυσιογνωμία της Έξω Μεριάς, που εξακολουθεί να αποτελεί την καρδιά της μαρμαρογλυπτικής παράδοσης της Τήνου. Μιας παράδοσης που παραμένει ζωντανή, εξελίσσεται αδιάκοπα και μαρτυρεί τη βαθιά σχέση του τόπου με το μάρμαρο, εκεί όπου το μάρμαρο συνεχίζει να συνομιλεί με τον πολιτισμό"επεσήμανε στον χαιρετισμό του ο δήμαρχος της Τήνου Παναγιώτης Κροντηράς κατά τη τελετή των εγκαινίων. 

Κάθε έργο που παρουσιάζεται αποτελεί μια νέα ψηφίδα στη διαχρονική πορεία της τέχνης του μαρμάρου στο νησί. Η παράδοση δεν διατηρείται μόνο μέσα από τη μνήμη, αλλά κυρίως μέσα από τη συνεχή δημιουργία, την ανανέωση και την εξέλιξη.

Μια έκθεση με προοπτική και πολιτιστικό βάθος

Η φετινή διοργάνωση πραγματοποιείται με τη συνδιοργάνωση της Αδελφότητας των Εν Αθήναις Τηνίων και τη συμμετοχή δημιουργών που με το ταλέντο και την αφοσίωσή τους ενισχύουν την προβολή της μαρμαρογλυπτικής παράδοσης. Η έκθεση φιλοδοξεί να αποτελέσει αφορμή για έμπνευση, δημιουργικό διάλογο και ακόμη μεγαλύτερη ανάδειξη της μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς της Τήνου.

«Υφαίνοντας όνειρα»: Κιλίμια από το Γεράκι Λακωνίας στην Πινακοθήκη Γκίκα του Μουσείου Μπενάκη

Μια μεγάλη έκθεση για τη μοναδική υφαντική παράδοση του Γερακίου, από τον 17ο έως τον 20ό αιώνα, παρουσιάζεται στην Πινακοθήκη Γκίκα. 

Ένα ταξίδι στην υφαντική τέχνη του Γερακίου υπόσχεται  Πινακοθήκη Γκίκα του Μουσείου Μπενάκη  που παρουσιάζει την έκθεση «Υφαίνοντας όνειρα. Κιλίμια απ’ το Γεράκι Λακωνίας», φωτίζοντας μια από τις σημαντικότερες υφαντικές παραδόσεις της Ελλάδας. Το Γεράκι, χτισμένο στις πλαγιές του Πάρνωνα, είναι γνωστό για την τέχνη του όρθιου αργαλειού, μια δεξιότητα που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά και αποτελεί ζωντανό κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Από τον 17ο έως τον 20ό αιώνα: μια ζωντανή ιστορία

Η έκθεση παρουσιάζει υφαντά από τον 17ο αιώνα έως τις αρχές του 20ού, με έμφαση σε έργα που απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές και συμβολικά μοτίβα, εμπνευσμένα από την αφθονία της λακωνικής γης. Τα κιλίμια, λεπτοδουλεμένα και δαπανηρά, αποτελούσαν ένδειξη κοινωνικής θέσης και συχνά περνούσαν ως πολύτιμα οικογενειακά κειμήλια.

Οι Γερακίτισσες υφάντρες υπήρξαν φορείς μιας εξαιρετικής τεχνικής, αναγνωρισμένης διεθνώς: βραβεύτηκαν στην Παγκόσμια Έκθεση της Βιέννης το 1873, στην 8η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το 1933 και σε άλλες διοργανώσεις. Το 2019, η υφαντική τέχνη του Γερακίου εντάχθηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της.

Η σχέση του Γερακίου με τους καλλιτέχνες του Μεσοπολέμου

Τη δεκαετία του 1930, καλλιτέχνες, λόγιοι και λαογράφοι επισκέφθηκαν το Γεράκι, θαυμάζοντας τις βυζαντινές εκκλησίες, τα πέτρινα σπίτια και την ακμαία υφαντική παράδοση. Η έκθεση τιμά αυτή τη δημιουργική σχέση, παρουσιάζοντας έργα καλλιτεχνών και διανοουμένων της εποχής που συνδέθηκαν με τον τόπο και το πολιτιστικό του αποτύπωμα.

 Η έκθεση θα διαρκέσει από  σημερα 23 Απριλίου έως 26 Ιουλίου 2026 στην Πινακοθήκη Γκίκα του Μουσείου Μπενάκη. Κριεζώτου 3 Αθήνα. 

Ο αθέατος ρόλος της γυναίκας μέσα στον χρόνο: Έκθεση φωτογραφίας για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά

Ο Δήμος Θέρμης και το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζουν την έκθεση φωτογραφίας Ο Αθέατος Ρόλος της Γυναίκας Μέσα στον Χρόνο, στο πλαίσιο του προγράμματος Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά του Δήμου Θέρμης. Η έκθεση εγκαινιάζεται την Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2025 φιλοξενώντας παράλληλες δράσεις που αναδεικνύουν τη γυναικεία εμπειρία μέσα στον χρόνο.

Έκθεση φωτογραφίας για τη γυναικεία πολιτιστική κληρονομιά στον Δήμο Θέρμης

Η έκθεση αποτελεί μια συλλογή οπτικών αφηγήσεων που φωτίζουν τη ζωή των γυναικών στις 14 κοινότητες του Δήμου Θέρμης. Μέσα από εργαστήρια δια βίου μάθησης και συλλογικές δράσεις, αποτυπώθηκαν φωτογραφικά ήθη, έθιμα, μουσικές, χοροί και στιγμιότυπα της καθημερινότητας, στοιχεία που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά αλλά συχνά παραμένουν αθέατα. 

Οι αφηγήσεις των γυναικών ανέδειξαν πτυχές της ζωής τους, από τις καθημερινές δραστηριότητες έως τη συμμετοχή τους σε τοπικά έθιμα και κοινωνικές δομές. Το φωτογραφικό υλικό αποδίδει το συναίσθημα και την ατμόσφαιρα μιας διαχρονικής πραγματικότητας, μέσα από τον φακό της Αθηνάς Ακώνη, του Παναγιώτη Μπατατόλη και του Θανάση Ράπτη.

Παράλληλες δράσεις για τον ρόλο της γυναίκας στην ιστορία και την τέχνη

Η έκθεση συνοδεύεται από σειρά εκδηλώσεων στο Παράρτημα του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη, με στόχο την ανάδειξη του διαχρονικού ρόλου της γυναίκας στην κοινωνία. Το πρόγραμμα ανοίγει την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου με τη θεατρική παράσταση Mama Loba. Νύχτες με μύθους της Πολυξένης Σπυροπούλου από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Ακολουθούν τέσσερα βιωματικά εργαστήρια με τίτλο Η γυναικεία ποίηση σε ένα χωροχρονικό συνεχές, τα οποία θα διεξαχθούν τις Δευτέρες 22 και 29 Σεπτεμβρίου, καθώς και 6 και 13 Οκτωβρίου. Μέσα από τις δράσεις αυτές, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τη γυναικεία φωνή όπως εκφράστηκε σε διαφορετικές εποχές και πολιτισμικά πλαίσια, και να συνδεθεί με τις αξίες και τα νοήματα που αναδύονται από την άυλη πολιτιστική κληρονομιά.

Έως τις 24 Οκτωβρίου.

 

Η είσοδος στην έκθεση είναι ελεύθερη για το κοινό.

 

Συντελεστές έκθεσης:

Φωτογράφοι

Αθηνά Ακώνη, Παναγιώτης Μπατατόλης, Θανάσης Ράπτης

Καλλιτεχνική επιμέλεια έκθεσης και ανάρτηση έργων

Στέφανος Κεσίδης

Ιδέα και επιμέλεια project

Χρυσή Κληματσούδα

Διοικητική υποστήριξη

Βασίλης Χρηματόπουλος

Γραφιστική επιμέλεια

ADVERTARY, Χριστίνα Μαντά

Sound Design

Κική Κουζούνια

Βιωματικά Εργαστήρια

Σοφία Κυπριανίδου, Εύη Λάππα, Ροδή Στεφανίδου, Νάγια Τσελεπή

Ξεναγήσεις

Κάκια Καμπάνταη