Νέα ευρήματα στη Σμύρνη: Τι ανακαλύφθηκε στην αγορά και το θέατρο

Αρχαιολόγοι στη Σμύρνη αποκάλυψαν τρεις νέες αίθουσες της ύστερης αρχαιότητας, δύο με μωσαϊκά και μία με μαρμάρινο δάπεδο, επεκτείνοντας σημαντικά το σύνολο των διακοσμημένων χώρων που είχαν εντοπιστεί πέρυσι. Παράλληλα, τοιχογραφίες που εντοπίστηκαν γύρω από την αγορά και το αρχαίο θέατρο αποτελούν την πρώτη τέτοια ανακάλυψη στις συγκεκριμένες περιοχές.

Τρεις νέοι χώροι πίσω από το μωσαϊκό δωμάτιο

Οι νέες αίθουσες αποκαλύφθηκαν καθώς η ανασκαφή συνεχίστηκε πέρα από το μωσαϊκό δάπεδο που είχε εντοπιστεί την προηγούμενη περίοδο. Δύο από τους χώρους διατηρούν μωσαϊκά, ενώ ο τρίτος είναι στρωμένος με μαρμάρινες πλάκες, γεγονός που αλλάζει το πλαίσιο της αρχικής ανακάλυψης: το μωσαϊκό δωμάτιο φαίνεται πλέον να αποτελεί μέρος ενός μεγαλύτερου, επιμελώς διακοσμημένου συγκροτήματος.Οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμη δημοσιεύσει πλήρη κάτοψη ή λειτουργία των χώρων, ωστόσο η διαφοροποίηση μεταξύ μωσαϊκού και μαρμάρου ενδέχεται να αποκαλύψει μελλοντικά τον τρόπο χρήσης τους.

Οι ανασκαφές στο ιστορικό κέντρο της Σμύρνης

Οι εργασίες πραγματοποιούνται στο ιστορικό κέντρο της σύγχρονης Σμύρνης, υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Ακίν Ερσόι του Πανεπιστημίου İzmir Katip Çelebi. Οι θολωτές στοές κάτω από τη ρωμαϊκή αγορά, ένα από τα σημαντικότερα δημόσια κτίρια της αρχαίας πόλης, συνεχίζουν να αποκαλύπτουν νέα στοιχεία για την πολεοδομική εξέλιξη της Σμύρνης.

Πρώτη φορά τοιχογραφίες στην αγορά και στο θέατρο

Παράλληλα με τις αίθουσες, καταγράφηκαν τοιχογραφίες γύρω από την αγορά και το αρχαίο θέατρο. Ο  καθηγητής Ερσόι επισημαίνει ότι είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται ζωγραφικές επιφάνειες σε αυτές τις περιοχές, γεγονός που καθιστά την ανακάλυψη ιδιαίτερα σημαντική. Δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί λεπτομέρειες για τα χρώματα, τα μοτίβα ή τις μορφές των τοιχογραφιών. Μέχρι να υπάρξει τεκμηρίωση, η σημασία τους αφορά κυρίως το σημείο εύρεσης και όχι την ερμηνεία του εικονογραφικού περιεχομένου.

Προσεκτική σύγκριση με τις Οικίες της Εφέσου

Ο Ερσόι ανέφερε ότι οι νέοι χώροι παρουσιάζουν ορισμένες ομοιότητες με τις περίφημες Οικίες της Εφέσου, οι οποίες ήταν πλούσια διακοσμημένες με μωσαϊκά, μάρμαρο και ζωγραφικό διάκοσμο.Ωστόσο, η σύγκριση αφορά διακοσμητικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία, όχι τη λειτουργία: οι Οικίες της Εφέσου ήταν κατοικίες, ενώ ο χαρακτήρας του συγκροτήματος στη Σμύρνη παραμένει αδιευκρίνιστος.

Η θέση του δίπλα στην αγορά καθιστά το ερώτημα ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς η περιοχή είχε ποικίλες χρήσεις κατά την αρχαιότητα.

Σμύρνη στην Ύστερη Αρχαιότητα

Η χρονολόγηση των χώρων στον 5ο–6ο αιώνα μ.Χ. τοποθετεί την κατασκευή τους στην Ύστερη Αρχαιότητα, όταν η πόλη ανήκε στο ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κατά την περίοδο αυτή, παλαιότερα δημόσια κτίρια συχνά επισκευάζονταν, αναδιαμορφώνονταν ή αποκτούσαν νέες χρήσεις.Τα νέα δάπεδα δείχνουν ότι η περιοχή γύρω από την αγορά συνέχισε να δέχεται επενδύσεις, χωρίς όμως να είναι ακόμη σαφές ποιος χρηματοδότησε το έργο ή ποιος χρησιμοποίησε τους χώρους.

Η αναζήτηση της αρχαίας υδροδότησηςΣε άλλο σημείο της ανασκαφής, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν περίπου 150 μέτρα υδραγωγείου που εξακολουθεί να μεταφέρει νερό. Η πηγή του δεν έχει ακόμη εντοπιστεί.Η ομάδα εξετάζει εάν το νερό προέρχεται από φυσικές πηγές νότια της αγοράς, κοντά στα λουτρά Namazgah και το τζαμί Kurşunlu. Ο εντοπισμός της πηγής θα βοηθήσει στην κατανόηση της αρχικής διαδρομής του υδραγωγείου και των μεταβολών που υπέστη καθώς η σύγχρονη Σμύρνη αναπτυσσόταν πάνω από την αρχαία πόλη.

ΠΗΓΗ Anatolioanarcheology.net

photo  Credit: Anadolu Agency

Ψηφιδωτό στη Μαρντίν -Νέα μαρτυρία της ύστερης αρχαιότητας σε ιστορική ελληνιστική περιοχή της Μεσοποταμίας

Στη Μαρντίν της νοτιοανατολικής Τουρκίας, μια περιοχή με βαθιές ελληνιστικές και ρωμαϊκές ρίζες που αποτέλεσε για αιώνες γέφυρα ανάμεσα στη νοτιοανατολική Ανατολία και τη βόρεια Μεσοποταμία, εντοπίστηκε ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό δαπέδου ηλικίας περίπου 1.500 ετών. Το εύρημα, που χρονολογείται στην Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο, αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια επιχείρησης της χωροφυλακής για την αντιμετώπιση λαθρανασκαφών και παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.

Η περιοχή της Μαρντίν, ιστορικά ενταγμένη στη σφαίρα επ

ιρροής της ελληνιστικής κουλτούρας μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου και αργότερα στη ρωμαϊκή και βυζαντινή διοίκηση, συνεχίζει να προσφέρει σημαντικά τεκμήρια της αρχαίας τέχνης και της πολιτισμικής αλληλεπίδρασης που χαρακτήρισε την ύστερη αρχαιότητα.

 Ρωμαϊκό ψηφιδωτό με παραστατικές μορφές

Το ψηφιδωτό χαρακτηρίζεται ως «παραστατικό», γεγονός που υποδηλώνει ότι περιλαμβάνει ανθρώπινες ή ζωικές μορφές και όχι αποκλειστικά γεωμετρικά μοτίβα. Παρότι οι αρχές δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει λεπτομέρειες για τις διαστάσεις, την κατάσταση διατήρησης ή την εικονογραφία, η εύρεση ενός τέτοιου έργου σε κατοικημένη περιοχή της Μαρντίν ενισχύει την εικόνα μιας ακμάζουσας ρωμαϊκής και βυζαντινής παρουσίας.

Μαζί με το ψηφιδωτό κατασχέθηκαν νομίσματα, δακτυλίδια, αντικείμενα μικροτεχνίας και πολύτιμοι λίθοι, καθώς και ένα βιβλίο αναφοράς για ρωμαϊκά νομίσματα, στοιχείο που υποδηλώνει οργανωμένη προσπάθεια παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.

Η Μαρντίν ως ελληνιστική και ρωμαϊκή πολιτισμική ζώνη

Η Μαρντίν βρίσκεται σε μια ιστορική περιοχή που γνώρισε έντονη ελληνιστική επιρροή μετά τον 4ο αιώνα π.Χ., όταν οι Σελευκίδες εγκαθίδρυσαν πόλεις και διοικητικά κέντρα στη Μεσοποταμία. Στην ύστερη αρχαιότητα, η περιοχή εντάχθηκε στη ρωμαϊκή και αργότερα βυζαντινή επικράτεια, διατηρώντας ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον που ελληνική, ρωμαϊκή, συριακή και μεσοποταμιακή τέχνη συνυπήρχαν.

Τα ψηφιδωτά της περιόδου αυτής συχνά κοσμούσαν επαύλεις, δημόσια κτίρια και θρησκευτικούς χώρους, με θεματολογία που περιλάμβανε μυθολογικές σκηνές, προσωποποιήσεις εποχών, ζώα, φυτικά μοτίβα και αφηγηματικές παραστάσεις.

Το ψηφιδωτό μεταφέρεται στο Μουσείο Μαρντίν

Το τμήμα του χώρου όπου βρέθηκε το ψηφιδωτό έχει ήδη μεταφερθεί υπό την εποπτεία της Διεύθυνσης Μουσείου Μαρντίν. Οι ειδικοί θα προχωρήσουν σε τεκμηρίωση, συντήρηση και αξιολόγηση των κατασχεθέντων αντικειμένων, ώστε να καθοριστεί η αυθεντικότητα, η χρονολόγηση και η αρχαιολογική τους σημασία.

Οι αρχές δεν έχουν ανακοινώσει ακόμη αν θα ακολουθήσουν συστηματικές ανασκαφές στο σημείο, ενώ δύο άτομα που συνδέονται με την υπόθεση τελούν υπό δικαστική διερεύνηση.

Αποκαταστάθηκε εργαστήριο ελαιολάδου 1.500 ετών στη Συέδρά

Στην αρχαία πόλη Συέδρα στη νότια Τουρκία, αποκαταστάθηκε ένα εργαστήριο παραγωγής ελαιολάδου ηλικίας 1.500 ετών, διατηρώντας ανέπαφα όλα τα στάδια της διαδικασίας – από το σύνθλιψη των καρπών έως τον διαχωρισμό του λαδιού. Το έργο προσφέρει μια σπάνια και ολοκληρωμένη εικόνα της τεχνολογίας παραγωγής ελαιολάδου στην Ύστερη Αρχαιότητα.

   Η αρχαία πόλη ανήκει στις πόλεις της Κιλικίας / Παμφυλίας, περιοχής με έντονη ελληνιστική επιρροή μετά τον Μέγα Αλέξανδρο, αλλά με προγενέστερη ανατολική–λυκιακή–κιλικιακή ταυτότητα.  Είχε ελληνιστική διοίκηση και ελληνική γλώσσα (όπως όλες οι πόλεις της Ανατολής μετά τον Αλέξανδρο). Ιδιαίτερη ανάπτυξη γνώρισε στη ρωμαϊκή περίοδο.

Ένα αρχαίο εργαστήριο που διατηρεί όλη τη διαδικασία παραγωγής

Το κτήριο, χρονολογημένο στον 5ο–6ο αιώνα μ.Χ., περιλαμβάνει λίθους σύνθλιψης, εγκατάσταση πίεσης και ειδικές δεξαμενές καθίζησης που το λάδι διαχωριζόταν από το νερό. Η  αποκατάσταση του   εργαστηρίου αποτελεί ένα από τα πιο ολοκληρωμένα παραδείγματα παραγωγής ελαιολάδου της εποχής.

Πώς λειτουργούσε το εργαστήριο

Οι ελιές θρυμματίζονταν αρχικά σε πάστα, η οποία στη συνέχεια τοποθετούνταν κάτω από την πρέσα. Το υγρό που προέκυπτε μεταφερόταν στις δεξαμενές καθίζησης, που το λάδι ανέβαινε στην επιφάνεια λόγω της διαφορετικής πυκνότητας. Τα σωζόμενα στοιχεία – λίθοι, πρέσες, λεκάνες – επιτρέπουν στους αρχαιολόγους να κατανοήσουν τη λειτουργία του εργαστηρίου χωρίς να βασίζονται σε υποθετικές ανακατασκευές.

Πάνω από 100 εργαστήρια ελαιολάδου στη Συέδρα

Σημειώνεται ότι έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 100 εργαστήρια ελαιολάδου στην περιοχή, εκ των οποίων περίπου 20 έχουν ανασκαφεί. Πολλά από αυτά βρίσκονται εντός ή δίπλα σε κατοικίες, δείχνοντας ότι η παραγωγή ελαιολάδου ήταν μέρος της καθημερινής αστικής ζωής και όχι αποκλειστικά βιοτεχνική δραστηριότητα. Οι μεγάλες αποθηκευτικές στάμνες που βρέθηκαν υποδηλώνουν παραγωγή σε κλίμακα μεγαλύτερη της οικιακής κατανάλωσης, πιθανώς για εμπόριο.

 Με θέα στη Μεσόγειο

Η αρχαία Σιδηρά βρίσκεται 20 χλμ. νοτιοανατολικά της Αλάνια, σε έναν λόφο 400 μέτρων πάνω από τη θάλασσα. Τα σωζόμενα μνημεία – κιονοστοιχία, λουτρά, γυμνάσιο, θέατρο, εκκλησίες και εκτεταμένο σύστημα υδροδεξαμενών – μαρτυρούν μια ακμάζουσα πόλη που συνδύαζε γεωργία, βιοτεχνία και παράκτιο εμπόριο. Η αποκατάσταση του εργαστηρίου δείχνει ότι η παραγωγή ελαιολάδου παρέμεινε κεντρική οικονομική δραστηριότητα και κατά τον 5ο–6ο αιώνα μ.Χ., καθιστώντας το προϊόν βασικό εμπορικό αγαθό της πόλης.

Ανακαλύφθηκε στην Αντιόχεια: Κατάρα στα Ελληνικά 1.700 ετών ζητούσε την καταστροφή ενός μανάβη !

Μια μολύβδινη κατάρα ηλικίας 1.700 ετών από την αρχαία Αντιόχεια αποκαλύπτει μια απροσδόκητη ιστορία καθημερινής έχθρας: ένα κείμενο που ζητούσε από θεϊκή δύναμη να «δέσει» και να «καταστρέψει» έναν μανάβη, τον Βαβύλα. Η επιγραφή, γραμμένη στα ελληνικά τον 3ο ή 4ο αιώνα μ.Χ., δείχνει πως η μαγεία της Ύστερης Αρχαιότητας δεν στόχευε μόνο ισχυρούς άνδρες, αλλά και απλούς επαγγελματίες της αγοράς.

Η κατάρα που ζητούσε την πτώση ενός μανάβη

Η μολύβδινη πινακίδα βρέθηκε σε παλιό πηγάδι κατά τις ανασκαφές της Princeton στην Αντιόχεια επί του Ορόντη (σημερινή Αντάκια, Τουρκία) και εντάχθηκε στη συλλογή του Princeton University Art Museum το 1939. Το κείμενο ξεκινά με επίκληση στον «Ιαώ», ελληνική μορφή του ονόματος Γιαχβέ:

«Ω Ιαώ που ρίχνεις βροντές και αστραπές, χτύπα, δέσε, δέσε μαζί τον Βαβύλα τον μανάβη».

Ο συντάκτης ζητά να πληγεί ο Βαβύλας όπως χτυπήθηκαν τα άρματα του Φαραώ στην Έξοδο, ενώ αναφέρεται και ο θάνατος των πρωτότοκων της Αιγύπτου. Η κατάρα στοχεύει τον ίδιο τον άνθρωπο αλλά και την επιχείρησή του — τα ζώα, τα προϊόντα, την περιουσία του.

Ονοματεπώνυμο, μητέρα και… διεύθυνση

Ο Βαβύλας ταυτίζεται μέσω της μητέρας του, Διονυσίας (ή Ησυχίας), όπως συνηθιζόταν στα μαγικά κείμενα για να αποφευχθούν λάθη ταυτοποίησης. Η πινακίδα όμως πάει ακόμη παραπέρα: καταγράφει την περιοχή που εργαζόταν και τη θέση του πάγκου του σε στοά της Αντιόχειας. Πρόκειται ουσιαστικά για μια «διεύθυνση» που εξασφάλιζε ότι η κατάρα θα έβρισκε τον σωστό στόχο.

Εμπορικός ανταγωνισμός πίσω από την κατάρα;

Ο άνθρωπος που παρήγγειλε την κατάρα παραμένει άγνωστος. Ο καθηγητής Alexander Hollmann, που μετέφρασε την επιγραφή, θεωρεί πιθανό το κίνητρο να ήταν εμπορικό: ίσως ένας ανταγωνιστής μανάβης που διεκδικούσε χώρο ή πελατεία. Η επιμονή στις αναφορές στο επάγγελμα, στον πάγκο και στα ζώα του Βαβύλα ενισχύει αυτή την εκδοχή. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ερωτικής αντιζηλίας, συνηθισμένου θέματος σε άλλες κατάρες.

Βιβλικές αναφορές σε μια πολυπολιτισμική πόλη

Η επίκληση του Ιαώ και οι αναφορές στον Φαραώ δίνουν στο κείμενο έντονο βιβλικό χαρακτήρα. Ωστόσο, δεν αποδεικνύουν αν ο συντάκτης ήταν Ιουδαίος ή Χριστιανός. Στην Ύστερη Αρχαιότητα, μαγικές πρακτικές δανείζονταν ονόματα και επεισόδια από διαφορετικές θρησκείες, επειδή θεωρούνταν ισχυρά. Η Αντιόχεια, όπου συνυπήρχαν ελληνικές, ρωμαϊκές, ιουδαϊκές και χριστιανικές κοινότητες, ήταν ιδανικό περιβάλλον για τέτοιες μίξεις.

Ένα καθημερινό δράμα αποτυπωμένο σε μόλυβδο

Παρότι η Αντιόχεια ήταν μεγάλη αυτοκρατορική μητρόπολη, η κατάρα αποτυπώνει μια μικρή, καθημερινή σύγκρουση της αγοράς. Ένας μανάβης έγινε στόχος μιας μαγικής επίθεσης, πιθανότατα από κάποιον απλό πολίτη. Δεν γνωρίζουμε αν η κατάρα «έπιασε». Αυτό που διασώζεται είναι η ένταση μιας προσωπικής έχθρας και η χρήση της μαγείας ως εργαλείου κοινωνικής αντιπαράθεσης στη ρωμαϊκή Ανατολή.

Ανακαλύφθηκε ψηφιδωτό 1.500 ετών στη Σμύρνη: Πίστη, προστασία και μια δεύτερη ζωή στον Οθωμανικό αιώνα

Ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό δάπεδο 1.500 ετών αποκαλύφθηκε στη Σμύρνη, φωτίζοντας τον συμβολικό κόσμο της Ύστερης Αρχαιότητας. Το εύρημα, χρονολογημένο μεταξύ 4ου–6ου αιώνα μ.Χ., συνδυάζει γεωμετρικά σχέδια και φυτικά μοτίβα που φέρουν νοήματα πίστης, προστασίας και συνέχειας. 

Ψηφιδωτό της Ύστερης Αρχαιότητας κάτω από τη σύγχρονη Σμύρνη

Το ψηφιδωτό εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια τεχνικών εργασιών στην αρχαία πόλη της Σμύρνης. Σύμφωνα με τον καθηγητή Ακίν Ερσόι, επικεφαλής των ανασκαφών, γύρω από το δάπεδο βρέθηκαν ίχνη τοίχων, στοιχείο που δείχνει ότι ανήκε σε συγκεκριμένο αρχιτεκτονικό χώρο και όχι σε μεμονωμένη επιφάνεια. 

Η Σμύρνη, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της δυτικής Ανατολίας κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο, διέθετε ακμάζον λιμάνι, αγορά και θέατρο. Η παρουσία ψηφιδωτών δεν αποτελεί έκπληξη,η σημασία του νέου ευρήματος έγκειται στη θέση του μέσα στα πυκνά ιστορικά στρώματα της σύγχρονης Σμύρνης. 

Το φύλλο κισσού που μοιάζει με καρδιά

Ανάμεσα στα μοτίβα ξεχωρίζει ένα φύλλο κισσού με σχήμα καρδιάς. Αν και για τον σύγχρονο θεατή παραπέμπει άμεσα στην αγάπη, ο καθηγητής Ερσόι επισημαίνει ότι η καρδιά δεν λειτουργούσε ως σύμβολο έρωτα στην αρχαιότητα.  Ο κισσός, που προσκολλάται σε δέντρα και τοίχους, συμβόλιζε πίστη και προσήλωση. Το μοτίβο επομένως παραπέμπει περισσότερο στη συνέχεια και τη σταθερότητα παρά σε ρομαντική αγάπη. 

Σύμβολα προστασίας και ιερότητας

Το ψηφιδωτό συνδυάζει φυτικά μοτίβα με έντονη γεωμετρική δομή: τρίγωνα, τετράγωνα και αλληλοσυνδεόμενα δωδεκάγωνα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα μοτίβα δεν είναι απλώς διακοσμητικά:

• Δάφνη: συνδεόταν με ιερότητα.
• Τετράφυλλο: μπορούσε να δηλώνει πίστη, αγάπη και γονιμότητα.
• Κόμπος του Σολομώντα: σύμβολο σοφίας και προστασίας. 

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το δάπεδο εξέφραζε αξίες και πεποιθήσεις των ανθρώπων που χρησιμοποιούσαν τον χώρο.

Ένα αρχαίο δάπεδο που ξαναχρησιμοποιήθηκε στον 19ο αιώνα

Η μεταγενέστερη ιστορία του ψηφιδωτού είναι εξίσου σημαντική. Οι ανασκαφές δείχνουν ότι ο χώρος επαναχρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα, κατά την Οθωμανική περίοδο.  Ένα οθωμανικό κτίσμα χτίστηκε πάνω από το ψηφιδωτό με ελάχιστες φθορές, γεγονός που υποδηλώνει ότι όσοι χρησιμοποίησαν τον χώρο πιθανότατα αντιλήφθηκαν την παρουσία του αρχαίου δαπέδου και προσπάθησαν να το διατηρήσουν. Βρέθηκαν επίσης σακιά, μαγειρικά σκεύη και κεραμικά της Ύστερης Οθωμανικής και Πρώιμης Δημοκρατικής περιόδου, δείχνοντας ότι ο χώρος εντάχθηκε ξανά στην καθημερινή ζωή περίπου 1.500 χρόνια μετά την κατασκευή του. 

Ένα δάπεδο – δύο εποχές

Το ψηφιδωτό της Σμύρνης είναι σημαντικό όχι μόνο για τη χρονολόγηση και τη διακόσμησή του, αλλά και για τη μακρά ιστορία χρήσης του. Στην Ύστερη Αρχαιότητα αποτελούσε μέρος ενός χώρου με σύμβολα πίστης, προστασίας και ιερότητας. Αιώνες αργότερα, εντάχθηκε σε οθωμανικό κτίσμα, αποκτώντας μια δεύτερη ζωή μέσα στη σύγχρονη πόλη. Το εύρημα υπενθυμίζει ότι η Σμύρνη δεν είναι μια πόλη ενός μόνο στρώματος, αλλά ένα σύνολο διαδοχικών χρήσεων και επανερμηνειών του ίδιου χώρου. 

ΠΗΓΗ : ANATOLIANARCHEOLOGY. NET 

Ανακάλυψη 1.500 ετών στην Αδριανούπολη: Ένα σπάνιο σετ μαχαιριών κτηνοτροφίας στην Ύστερη Αρχαιότητα

Ένα σπάνιο εύρημα από την καρδιά της Ύστερης Αρχαιότητας...Αρχαιολόγοι που εργάζονται στην Αδριανουπολη  έφεραν στο φως ένα εξαιρετικά σπάνιο σετ τεσσάρων σιδερένιων μαχαιριών, τα οποία βρέθηκαν μαζί στον ίδιο χώρο, μέσα σε κουζίνα του συγκροτήματος των λουτρών. Τα εργαλεία εντοπίστηκαν σε περίπου 250 θραύσματα και αποκαταστάθηκαν στο εργαστήριο, αποκαλύπτοντας την αρχική τους μορφή ως πλήρες λειτουργικό σύνολο.

Μαρτυρία για κτηνοτροφική δραστηριότητα

Η σημασία του ευρήματος δεν περιορίζεται στη σπανιότητά του. Το γεγονός ότι τα μαχαίρια βρέθηκαν ως σύνολο, και όχι μεμονωμένα, προσφέρει ισχυρή ένδειξη για τον τρόπο χρήσης τους. Όπως επισημαίνει ο διευθυντής της ανασκαφής, καθηγητής Ersin Çelikbaş, η συγκέντρωση των εργαλείων στον ίδιο χώρο υποδηλώνει ότι οι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνταν συστηματικά με την κτηνοτροφία και την επεξεργασία ζωικών προϊόντων.

Η ακονόπετρα που αλλάζει το χρονολόγιο

Δίπλα στα μαχαίρια βρέθηκε και μια ακονόπετρα, παρόμοια με τον τύπο που σήμερα είναι γνωστός ως «kösele stone». Η παρουσία της σε στρώματα του 5ου–6ου αιώνα μ.Χ. υποδηλώνει ότι το υλικό αυτό χρησιμοποιούνταν πολύ νωρίτερα από ό,τι θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι ερευνητές.

Συνεχής παράδοση 1.500 ετών

Η στρωματογραφική ανάλυση χρονολογεί το σετ στην Ύστερη Ρωμαϊκή – Πρωτοβυζαντινή περίοδο. Σε συνδυασμό με άλλα ευρήματα της περιοχής, η ανακάλυψη ενισχύει την άποψη ότι η κτηνοτροφία αποτελούσε βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας για περισσότερο από 1.500 χρόνια, μια παράδοση που επιβιώνει μέχρι σήμερα στην περιοχή του Eskipazar.

πηγη :https://www.anatolianarchaeology.net/

Ανακαλύφθηκε μωσαϊκό 1.500 ετών στη Σύεδρα με ελληνική επιγραφή “Ας σκάσουν οι φθονεροί”

Ένα εξαιρετικά καλοδιατηρημένο  μωσαϊκό αποκαλύπτει χιούμορ, κοινωνικά μηνύματα και καθημερινές εκφράσεις της Ύστερης Αρχαιότητας...Στην αρχαία πόλη της Σύεδρας, κοντά στην Αλάνια στη μεσογειακή ακτή της Τουρκίας, αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ένα εντυπωσιακό μωσαϊκό 1.500 ετών με δύο ελληνικές επιγραφές. Η μία από αυτές μεταφράζεται ως “Ας σκάσουν οι φθονεροί”, μια φράση που προσφέρει σπάνια ματιά στο χιούμορ και τις κοινωνικές αντιλήψεις των κατοίκων της Ύστερης Αρχαιότητας. Το μωσαϊκό, διακοσμημένο με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα, βρέθηκε σε εξαιρετική κατάσταση.

Μωσαϊκό σε οικιστικό συγκρότημα της Ύστερης Αρχαιότητας

Οι ανασκαφές στη Σύεδρα πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος Heritage for the Future, υπό την εποπτεία του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού.

Το μωσαϊκό εντοπίστηκε στην είσοδο ενός μεγάλου οικιστικού συγκροτήματος, το οποίο φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε από τον 2ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ., καλύπτοντας τόσο τη ρωμαϊκή όσο και τη βυζαντινή περίοδο. Η ψηφιδωτή επιφάνεια, διαστάσεων περίπου 4,5 x 4,5 μέτρων, χρονολογείται στον 5ο–6ο αιώνα μ.Χ.

Δύο ελληνικές επιγραφές: ευχή και ειρωνικό σχόλιο

Το μωσαϊκό ξεχωρίζει για τις δύο επιγραφές που ενσωματώνονται στη σύνθεσή του.

Η κεντρική επιγραφή αναγράφει “Με υγεία να το χρησιμοποιείς”, μια συνηθισμένη ευχή σε οικιακά μωσαϊκά της εποχής, πιθανό μήνυμα καλωσορίσματος προς τους επισκέπτες.

Η δεύτερη επιγραφή, στο νότιο τμήμα, γράφει “Ας σκάσουν οι φθονεροί”. Η φράση αποδίδει μια διάθεση περηφάνιας ή παιχνιδιάρικης πρόκλησης, υποδηλώνοντας ότι ο ιδιοκτήτης του σπιτιού ήθελε να επιδείξει την ευημερία του, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την πιθανότητα ζήλιας από τρίτους.

Τέτοιες προσωπικές εκφράσεις σπάνια διατηρούνται τόσο καθαρά σε οικιακά περιβάλλοντα, γεγονός που καθιστά το εύρημα της Σύεδρας ιδιαίτερα σημαντικό.

Τα μωσαϊκά ως κοινωνικά μηνύματα στην Ύστερη Αρχαιότητα

Στον ρωμαϊκό και βυζαντινό κόσμο, τα μωσαϊκά αποτελούσαν ένδειξη κύρους και αισθητικής καλλιέργειας. Πολλά σπίτια της ανατολικής Μεσογείου έφεραν μωσαϊκά με ευχές, χαιρετισμούς ή ηθικά μηνύματα στις εισόδους τους. Το μωσαϊκό της Σύεδρας ακολουθεί αυτή την παράδοση, αλλά προσθέτει μια πιο προσωπική, σχεδόν χιουμοριστική νότα.

Η αρχαία Σύεδρα και τα νέα ευρήματα

Η Σύεδρα βρίσκεται σε λόφο με θέα στη Μεσόγειο, ανάμεσα στην Αλάνια και τη Γκαζιπασά. Η πόλη ιδρύθηκε στην ελληνιστική περίοδο και γνώρισε ακμή στα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια. Στο χώρο σώζονται δρόμοι με κιονοστοιχίες, λουτρά, δεξαμενές, ναοί και κατοικίες.

Τα τελευταία χρόνια οι ανασκαφές επικεντρώνονται στις οικιστικές ζώνες, αποκαλύπτοντας στοιχεία της καθημερινής ζωής των κατοίκων.

Ολοκληρωμένη συντήρηση του μωσαϊκού

Μετά την αποκάλυψή του, το μωσαϊκό συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε, διασφαλίζοντας τη διατήρηση των μοτίβων και των επιγραφών. Το εύρημα θεωρείται πλέον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά της Σύεδρας, προσφέροντας μια σπάνια, άμεση φωνή από το παρελθόν.

Πηγή anatolianarcheology.net

Πάνω από 100 εργαστήρια ελαιολάδου αποκαλύπτουν τον ρόλο της Σύεδρας ως παραγωγικού κέντρου

Η αρχαία πόλη της Σύεδρας, χτισμένη στις απότομες παράκτιες πλαγιές της νότιας Τουρκίας, φέρνει στο φως μια άγνωστη πτυχή της αστικής ζωής στην Ύστερη Αρχαιότητα. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν περισσότερα από 100 εργαστήρια παραγωγής ελαιολάδου του 5ου–6ου αιώνα μ.Χ., αναδεικνύοντας τη Σύεδρα όχι ως έναν απλό οικιστικό πυρήνα, αλλά ως ένα άρτια οργανωμένο βιοτεχνικό κέντρο.

Ένα αστικό τοπίο χτισμένο γύρω από το ελαιόλαδο

Σύμφωνα με τον διευθυντή της ανασκαφής Ερτουğ Εργκιουρέρ, τα εργαστήρια ελαιολάδου αποτελούν από τα συχνότερα αρχιτεκτονικά ευρήματα στην πόλη. Ήδη σχεδόν 20 έχουν ανασκαφεί πλήρως, ενώ οι επιφανειακές έρευνες δείχνουν ότι ο συνολικός αριθμός ξεπερνά τα εκατό. Το εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι μόνο η κλίμακα της παραγωγής, αλλά και η θέση των εργαστηρίων: αντί να βρίσκονται εκτός των τειχών, όπως συνηθιζόταν στην αρχαιότητα, ήταν ενσωματωμένα κάτω από τις κατοικίες.

Η διάταξη αυτή αποκαλύπτει μια πόλη πυκνοδομημένη, που η καθημερινότητα και η παραγωγή ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες. Πολλά κτίρια ακολουθούν το ίδιο μοτίβο: εργαστήρια και καταστήματα στο επίπεδο του δρόμου, με διώροφες ή τριώροφες κατοικίες από πάνω. Η Σύεδρα λειτουργούσε ως μια «κατακόρυφη» παραγωγική πόλη, που η επεξεργασία του ελαιολάδου γινόταν κυριολεκτικά κάτω από τα σπίτια των κατοίκων.

Ένα εργαστήριο διατηρημένο στη θέση του

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήρθε στο φως το 2024, στη νοτιοδυτική οδό της πόλης. Οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν ένα εργαστήριο ελαιολάδου με σχεδόν όλα τα αρχιτεκτονικά του στοιχεία στη θέση τους. Ένας μεγάλος πίθος βρέθηκε ακριβώς εκεί που είχε τοποθετηθεί πριν από 1.500 χρόνια. Μετά από λεπτομερή τεκμηρίωση, η ομάδα προχώρησε σε προσεκτική αναστήλωση, επιτρέποντας στους επισκέπτες να παρακολουθήσουν ολόκληρη τη διαδικασία παραγωγής: από το σπάσιμο των ελιών σε λίθινες εγκαταστάσεις, μέχρι την έκθλιψη με ξύλινους μοχλούς και τη συλλογή του λαδιού σε δοχεία.

Η ελληνική ιστορία της Σύεδρας

Η Σύεδρα, γνωστή από τις αρχαίες πηγές ως ελληνιστική πόλη της Κιλικίας, ιδρύθηκε κατά την ελληνιστική περίοδο και εντάχθηκε στον ευρύτερο ελληνικό πολιτιστικό χώρο. Η πόλη αναπτύχθηκε σημαντικά υπό την επιρροή των ελληνικών θεσμών και της ελληνικής γλώσσας, ενώ η ακρόπολη, τα δημόσια κτίρια και τα λουτρά της μαρτυρούν την έντονη ελληνική παρουσία. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, η Σύεδρα διατήρησε τον ελληνικό χαρακτήρα της, με επιγραφές και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που επιβεβαιώνουν τη συνέχεια της ελληνικής ταυτότητας.

Στους πρώτους βυζαντινούς αιώνες, η πόλη εξελίχθηκε σε σημαντικό περιφερειακό κέντρο, συνδυάζοντας την ελληνική πολιτιστική παράδοση με τις νέες οικονομικές ανάγκες της εποχής. Η παραγωγή ελαιολάδου φαίνεται πως αποτέλεσε βασικό πυλώνα της οικονομίας της, ενισχύοντας τις εμπορικές της σχέσεις κατά μήκος της ανατολικής Μεσογείου.

Μια πόλη χτισμένη γύρω από την παραγωγή

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η οικονομία της Σύεδρας στηριζόταν σε συνεχή και εντατική παραγωγή ελαιολάδου. Η παραγωγή δεν περιοριζόταν σε οικιακή χρήση, αλλά προοριζόταν για ευρύτερη διακίνηση. 

Καθώς η έρευνα συνεχίζεται, η Σύεδρα αναδεικνύεται όχι μόνο ως παράκτια πόλη με μνημειακή αρχιτεκτονική, αλλά ως ένα σπάνιο αρχαιολογικό παράδειγμα πόλης δομημένης γύρω από την παραγωγή ελαιολάδου.

ΠΗΓΗ : anatolianarcheology.net,

https://muze.gov.tr/

https://www.alanya.com.tr

Ψηφιδωτό παρεκκλήσι αναδύεται από τη λίμνη Σαπάντσα: Σπάνια βυζαντινή ανακάλυψη

 

Καθώς η στάθμη των νερών στη λίμνη Σαπάντσα υποχωρεί, ένα μνημείο που έμενε βυθισμένο επί αιώνες έρχεται ξανά στο φως. Πρόκειται για κτίσμα με ψηφιδωτό δάπεδο, το οποίο οι ειδικοί αποδίδουν σε παρεκκλήσι ή μικρή αγροτική εκκλησία της Ύστερης Αρχαιότητας, χρονολογούμενο μεταξύ 4ου και 6ου αιώνα μ.Χ. Η ανακάλυψη προκαλεί έντονο ενδιαφέρον, καθώς η περιοχή της Σακαρίας δεν διαθέτει πλούσια αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.

Η λίμνη Σαπάντσα βρίσκεται στη βορειοδυτική Τουρκία, μέσα στην επαρχία Σακαρία (Sakarya), η οποία ανήκει στη γεωγραφική ζώνη του Μαρμαρά. Στην αρχαιότητα η περιοχή της Σακαρίας ήταν γνωστή κυρίως με το όνομα του ποταμού Σαγγάριος (στα λατινικά Sangarius). Ο ποταμός αυτός, τρίτος μεγαλύτερος της Μικράς Ασίας, διέσχιζε την περιοχή που ανήκε γεωγραφικά στη Φρυγία και εν μέρει στη Βιθυνία.

Ψηφιδωτά που μαρτυρούν ιερό χαρακτήρα

Ο ιστορικός τέχνης Δρ. Görkem Işık από το Πανεπιστήμιο Σακαρίας επισημαίνει ότι τα σωζόμενα τμήματα ψηφιδωτού δείχνουν τεχνικές και μοτίβα που συνδέονται με χριστιανικούς λατρευτικούς χώρους της εποχής. Η διακόσμηση, αν και αποσπασματική, παραπέμπει σε εκκλησιαστικά σύνολα και όχι σε οικίες. Μία μόνο αίθουσα φέρει ψηφιδωτό, στοιχείο που συνήθως χαρακτηρίζει τον κύριο χώρο λατρείας σε μικρά εκκλησιαστικά συγκροτήματα, ενώ τα γειτονικά δωμάτια λειτουργούσαν ως βοηθητικοί χώροι.

Γιατί βρίσκεται κάτω από το νερό;

Το ερώτημα απαντάται μέσα από τις υδρολογικές μεταβολές της λίμνης. Όταν χτίστηκε το μνημείο, η ακτογραμμή βρισκόταν πιο πίσω. Με την πάροδο των αιώνων, η στάθμη ανέβηκε και κάλυψε τμήματα του οικισμού. Παρόμοια φαινόμενα έχουν καταγραφεί και σε άλλες λίμνες της βορειοδυτικής Τουρκίας. Οι κάτοικοι της περιοχής αναφέρουν ότι κατά καιρούς, όταν υποχωρούν τα νερά, τα ίδια θεμέλια γίνονται ξανά ορατά.

Παράλληλο με τη βασιλική της λίμνης Ιζνίκ

Η εικόνα θυμίζει την υποβρύχια βασιλική στη λίμνη Ιζνίκ, που ανακαλύφθηκε πριν από μια δεκαετία. Αν και μικρότερο σε μέγεθος, το κτίσμα της Σαπάντσα φαίνεται να εντάσσεται στο θρησκευτικό τοπίο της εποχής, συνδεόμενο με τον βυζαντινό οχυρωμένο οικισμό στο Κουρτκιόι. Πιθανότατα εξυπηρετούσε μια αγροτική κοινότητα στις όχθες της λίμνης.

Πολιτιστική αξία για τη Σακαρία

Η Σακαρία δεν διαθέτει μνημεία αντίστοιχης κλίμακας με κέντρα όπως η Νίκαια ή η Κωνσταντινούπολη. Γι’ αυτό η νέα αποκάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Ο Δρ. Işık τονίζει ότι η προστασία και μελέτη του μνημείου θα ενισχύσει όχι μόνο την αρχαιολογική γνώση αλλά και τον πολιτιστικό τουρισμό της περιοχής. Ένα σπάνιο κομμάτι βυζαντινής κληρονομιάς αναδύεται από τα νερά, προσφέροντας νέα προοπτική στην ιστορία της Ανατολίας.

ΠΗΓΗ: anatolianarcheology.net