Κρίση, φόβος, διάρρηξη της Κοινωνικής συνοχής... ένα βιβλίο για την αφύπνισή μας κατά της μιζέριας

Συνήθως  όταν  λέμε κατάμεστο ένα θέατρο εννοούμε ότι γέμισαν οι θέσεις των θεατών. Στην περίπτωση  όμως παρουσίασης ενός επίκαιρου βιβλίου "Κρίση, φόβος, διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής" του Χαράλαμπου Πουλόπουλου,  οι αναγνώστες ανέβηκαν και στην σκηνή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου! Έχει ανάγκη ο κόσμος να μιλήσει για αυτήν την κρίση, να την ξορκίσει , σκεφτόμουν  όση ώρα περίμενα  να αρχίσει η εκδήλωση.
 Θύματα οι περισσότεροι ανάμεσά μας, αυτής της πολιτικής λιτότητας ανατρέξαμε στο βιβλίο  που διαφωτίζει το καθεστώς του φόβου που διακινούν ορισμένα ΜΜΕ προκειμένου να κάνουν πιστευτό ότι αυτή η οικονομική συνταγή είναι μονόδρομος. Η επικρατούσα ρητορική "μαζί τα φάγαμε" μας καθιστά συνένοχους συνδέθηκε με την κατασκευή αποδιοπομπαίων τράγων όπως οι οροθετικές γυναίκες που ξεφτιλίστηκαν δημοσίως, ενώ κούμπωσε με την ποινικοποίηση της φτώχειας. Η ανάγνωσή του καλλιεργεί άμυνες κατά του εκφοβισμού και των  μηχανισμών που καταπτοούν την ψυχολογία μας, την στιγμή που το κράτος πρόνοια καταρρέει παταγωδώς. Σημα κινδύνου έστειλαν οι παριστάμενοι για τ δομές όπως το ΚΕΘΕΑ λειτουργούν με ΕΣΠΑ που τελειώνουν σύντομα. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε παρέμβασή του ο  υπουργός Δικαιοσύνης,  Νίκος Παρασκευόπουλος συμφώνησε με την πρόταση  του δημοσιογράφου Κώστα Αρβανίτη να καταργηθεί η διάταξη Λοβέρδου για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση. 

Της Μαρίας Αλιμπέρτη 

 Ο αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Εργασίας του Τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης του ΔΠΘ Χαράλαμπος Πουλόπουλος προσφέρει

μια ένεση πληροφόρησης με σκοπό την αφύπνιση.

Για μια γλαφυρή εικόνα μιας κοινωνίας στην οποία οι μητέρες εγκαταλείπουν τα παιδιά τους σε ιδρύματα γιατί δεν μπορούν πλέον να τα ταΐσουν, σε μια χρονική στιγμή που άστεγοι καίγονται γιατί προσπαθούν να ζεσταθούν, ενώ άλλοι αυτοκτονούν έκανε λόγο η  ψυχίατρος  Κατερίνα Μάτσα μιλώντας για το βιβλίο. Οι συνέπειες είναι σωματικές και ψυχικές: η αύξηση της κατάθλιψης , το αίσθημα της μοναχικότητας και απομόνωσης αλλά και σε πιο ευρύτερη κοινωνική διάσταση η κατάρρευση του εθνικού συστήματος υγείας και των μονάδων πρόνοιας. Κυρίως καλλιεργείται ένας συλλογικός φόβος διοχετεύοντας την κοινωνική ένταση σε εξιλαστήρια θύματα όπως οι οροθετικές γυναίκες, τοξικομανείς που κατηγορήθηκαν για πορνεία, αλλά δικαιώθηκαν από την δικαιοσύνη, ωστόσο υπέστησαν ηθική βλάβη  και εκείνες και οι οικογένειές τους. Μάλιστα μια εξ αυτών αυτοκτόνησε.

 Μ ε ένα κοινωνικό σκηνικό που συνδιαμορφώνεται από τα συσσίτια, τις ευάλωτες ομάδες  έξω από κοινωνική παραγωγή  και λογίζονται ως παράσιτα και αποδέκτες  της συσσωρευμένης οργής ,  η ευάλωτη η κοινή γνώμη υποκύπτει σε ρητορικά σχήματα και στην εσκεμμένη  επισφάλεια, η οποία με την σειρά της εκτρέφει τον ρατσισμός καθώς ο φόβος τροφοδοτεί τον παραλογισμό.

Χαρακτηριστικό των  σπασμωδικών κινήσεων της προηγούμενης κυβέρνησης αποτέλεσε η αποτυχία της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης με θύματα μια ευαίσθητη κοινωνική ομάδα. Επιπλέον οι κοινωνικοί λειτουργοί βρέθηκαν σε αδιέξοδο εξαιτίας της συνεχής υποβάθμισης των δομών και της ανυπαρξίας των μέσων Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο  μίλησε για το, βιβλίο το οποίο ξεχωρίζει για την πληθώρα πηγών  και εξετάζει όλες πιθανές πτυχές της.
  Την διεκδίκηση κοινωνικής αξιοπρέπειας μέσα από την εκλογική διαδικασία τόνισε η κ. Θεανώ Καλλινικάκη,καθηγήτρια Κοινωνικής Εργασίας του Τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης του ΔΠΘ . Η οικογένεια  ως θεσμός πλέον έχει αδυνατίσει λόγω της κρίσης και δυσκολεύτηκε να βοηθήσει τα αδύναμα μέλη της,   "γυρίσαμε στα χρόνια της κατοχής". Ενδεικτικό είναι ότι κάνουν  έκκληση από τα οικοτροφεία στα οποία εγκαταλείπονται παιδιά. 
Όσο αφορά στην  χειραγώγηση του κόσμου επεσήμανε ότι στοχεύει  στην εξάλειψη κάθε αντίστασης , δηλαδή η αδράνεια του κόσμου είναι  αποτέλεσμα εκφοβισμού. Ελπιδοφόρα μηνύματα έστειλαν ως φορείς αντίστασης στην ηττοπάθεια έστειλαν οι εθελοντές, τα κοινωνικά ιατρεία, η αναπτυσσόμενη  αλληλεγγύη  και το δίκτυο από οργανώσεις.

Έκθεση στο Πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη και εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην Πινακοθήκη Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα

 

Γιορτή για μικρούς και μεγάλους ετοιμάζει το Πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη και οι Εκδόσεις Ίκαρος σας προσκαλούν το προσεχές Σάββατο, αφιερωμένη στον Αλέξη Κυριτσόπουλο.
Η γιορτή πραγματοποιείται με αφορμή τη βράβευση του βιβλίου «Βεγγαλικά, ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου» με το κρατικό βραβείο παιδικού εικονογραφημένου βιβλίου, θα εκτεθούν στο Πωλητήριο πρωτότυπα έργα του καλλιτέχνη για τα τρία βιβλία της σειράς «Αν διάβαζα…ποιητές της γενιάς του '30»: «Λίγο ακόμα.. ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη», «Βεγγαλικά, ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου», και «Οι περιπέτειες της Ρόζας, ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου».
Παράλληλα, τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Μουσείου Μπενάκη σχεδίασαν μια ειδική δράση για παιδιά από 5 χρονών και άνω: Το παραμύθι «Βεγγαλικά», γίνεται μια ευκαιρία να γνωρίσουν τα παιδιά τον μεγάλο ζωγράφο και ποιητή Νίκο Εγγονόπουλο μέσα στο φιλόξενο σπίτι ενός άλλου ζωγράφου, του Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα. Τόσο οι στίχοι όσο και οι πίνακες του καλλιτέχνη θα τα μεταφέρουν στις 12 το μεσημέρι σε λαμπερούς νυχτερινούς ουρανούς όπου ‘’αστράφτουν’’ οι λέξεις σα φανταχτερά πυροτεχνήματα. Πιστοί στο πνεύμα του παραμυθιού οι μικροί αναγνώστες θα κατασκευάσουν πολύχρωμα …ποιητικά ‘’μπαϊράκια’’.
Πινακοθήκη Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Κριεζώτου 3, Αθήνα

Στο φακό των culturelovers το “Όταν στέρεψε η αντοχή”!

Ήταν ένα ξεχωριστό απόγευμα λίγο πριν την εκπνοή του Νοεμβρίου, που προμήνυε την έλευση ενός συναρπαστικού μήνα των Χριστουγέννων! Ξεχωριστό, αφενός γιατί κάθε δειλινό σφραγίζεται με τις πιο φωτεινές αποχρώσεις του πορτοκαλί, του μωβ και του κόκκινου και αφετέρου γιατί είχε έρθει επιτέλους η βραδιά της παρουσίασης ενός βιβλίου που λάτρεψα από την πρώτη στιγμή που “συναντήθηκαν οι δρόμοι μας”: “Όταν στέρεψε η αντοχή”, της Ελένης Γαληνού.

Περνώντας απέναντι το δρόμο για να φτάσω στο βιβλιοπωλείο, σε κεντρικό σημείο της Αθήνας, όπου θα λάμβανε χώρα η εν λόγω παρουσίαση, ήμουν τόσο μα τόσο χαρούμενη. Τόσο μα τόσο ενθουσιασμένη, που θα βρισκόμουν στον ίδιο χώρο με τη συγγραφέα του βιβλίου και με ανθρώπους που αισθάνθηκαν να τους αγγίζει το βαθιά ανθρώπινο περιεχόμενό του και η ιστορία-μάθημα ζωής των ηρώων του. Η ιστορία της Μαριάνθης, του Βλάση, της Μυρσίνης, του Ταξιάρχη, της Δέσποινας και του Στρατή.
Κάποιοι από αυτούς κατόρθωσαν μέσα από την απώλεια, τον πόνο, τους σκοπέλους και τη συντριβή να αντλήσουν δύναμη και κουράγιο να συνεχίσουν, να συγχωρήσουν, να κατανοήσουν, να αναθεωρήσουν και να εξακολουθήσουν να ονειρεύονται, να ελπίζουν, να ζουν. Και στον αντίποδα κάποιοι άλλοι, που αφέθηκαν να τους παρασύρει η δίνη της εκδικητικότητας, του μίσους, της εμμονής και της προσήλωσης σε στόχους-αδιέξοδα και χίμαιρες του μυαλού.
Φως παντού στο χώρο εντός του βιβλιοπωλείου, άνθρωποι χαμογελαστοί και ευδιάθετοι, αφήνοντας

για λίγο κατά μέρους τις όποιες ανησυχίες και έγνοιες της καθημερινότητας. Αγκαλιές, χειραψίες, φιλιά και μια οικοδέσποινα με την ευτυχία ζωγραφισμένη στο πρόσωπό της, που τη μετέδιδε απλόχερα σε όλους τους παρευρισκομένους. Η έναρξη της παρουσίασης “σφραγίστηκε” και επίσημα από τον Αλέξανδρο Ντερπούλη-συγγραφέα και υπεύθυνο τμημάτων δημιουργικής γραφής, ο οποίος πήρε το λόγο και με λόγια λιτά, ουσιώδη και συγκινητικά μίλησε για τη “μαθήτριά” του, η οποία μάλιστα έφτασε στο σημείο να ξεπεράσει και τον ίδιο το δάσκαλό της, εκδίδοντας το πρώτο της μυθιστόρημα που έτυχε τόσο μεγάλης απήχησης και επανεκδίδεται ήδη από το δεύτερο μήνα κυκλοφορίας του. Αναφερόμενος στο εν λόγω βιβλίο, δήλωσε μεταξύ άλλων, ότι “στην ανατροπή εμπεριέχεται η εξέλιξη και ο μύθος προς τα μπροστά” και μέσα από την εύστοχη και τεχνικά άρτια αφήγηση της συγγραφέως, οι ήρωες καταφέρνουν αυτό που θέλουν εσωτερικά, κάτι που τους καθιστά πέρα για πέρα αληθινούς και ατόφιους. Με άλλα λόγια “οδηγούμαστε μέσα από μια ρεαλιστική αφήγηση σε μια τέλεια συναισθηματική ανάπτυξη των χαρακτήρων” και αυτό είναι κάτι που συμβάλλει σημαντικά στην αρμονική εξέλιξη της πλοκής.
Στη συνέχεια, τη σκυτάλη πήρε η δημοσιογράφος, Τίνα Πανώριου, η οποία χαρακτήρισε το “Όταν στέρεψε η αντοχή”, ως “ένα ωραίο ρετρό παραμύθι”, που “σου δίνει την αίσθηση ότι μπαίνεις σε μια μηχανή του χρόνου και μεταφέρεσαι στη Μυτιλήνη του τότε, στην εποχή του 1961 και έπειτα”. Τόνισε επίσης, ότι “οι τσαλακωμένοι ήρωες”-όπως οι ήρωες του συγκεκριμένου έργου- της είναι “πιο συμπαθείς, πιο αγαπητοί” και ότι “η τέχνη της αφήγησης, διαθέτει ένα μαγικό φίλτρο, που απαλύνει το αίσθημα της απώλειας”, καθιστώντας το ένα ιδανικό ανάγνωσμα που αναμφισβήτητα θα αγγίξει όσους το διαβάσουν.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε αποσπάσματα από το βιβλίο, τα οποία διάβασε η ηθοποιός, Πηνελόπη Σταυροπούλου, η οποία πρόσθεσε τη δική της ιδιαίτερη πινελιά στην όμορφη και αξέχαστη αυτή βραδιά προς τιμήν ενός βιβλίου που “γεννήθηκε” πρόσφατα, κατάφερε όμως να αποσπάσει ήδη μια ξεχωριστή θέση στη βιβλιοθήκη μας.

Στο τέλος της παρουσίασης του βιβλίου, οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με τη συγγραφέα, να της υποβάλλουν σχετικές ερωτήσεις, όπως και να λάβουν υπογεγραμμένα αντίτυπα από την ίδια. Εντύπωση μου προκάλεσε επίσης το γεγονός, ότι η συγγραφέας υπέγραφε με πένα, φανερώνοντας με άλλο ένα στοιχείο, το μεράκι και την αγάπη της γι’αυτό που κάνει, προσέχοντας μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια χωρίς να αφήνει τίποτα στην τύχη.

Πάντως, μετά από αυτή την υπέροχη βραδιά και

την γλυκιά αίσθηση που άφησε στον απόηχό της, ένα είναι σίγουρο: ότι όλοι όσοι αγαπήσαμε το πρώτο αυτό μυθιστόρημα της κ.Γαληνού, περιμένουμε ήδη με ανυπομονησία το επόμενο. Μέχρι τότε όμως, θα συνεχίσουμε να εμπνεόμαστε από την ιστορία της Μαριάνθης και του Βλάση, του Στρατή και της Μυρσίνης, του Ταξιάρχη και της Δέσποινας. Ήρωες, που υπόσχονται να μας κρατούν ξεχωριστή συντροφιά τις κρύες νύχτες του χειμώνα-που μας έχει πλέον χτυπήσει την πόρτα για τα καλά-κάθε φορά που “στερεύει η αντοχή” μας…για να αντλούμε το θάρρος και τη δύναμη να προχωράμε μπροστά, για όπου η καρδιά επιθυμεί…αγκαλιά με τα μεγαλύτερά μας όνειρα…
Καλοτάξιδο..!



                                                                                            Βίκυ Καλοφωτιά